Putin
và nghệ thuật “không đánh ai cả” bằng xe tăng
6͏ ͏t͏h͏á͏n͏g͏ ͏9͏,
2026 ͏l͏ú͏c͏ ͏2͏3͏:͏5͏1͏
Putin
và nghệ thuật “không đánh ai cả” bằng xe tăng
Tin cho
hay nhóm công tác của Trump gặp Putin rồi lại bay sang Kiev để bàn tiếp. Cứ cái
đà này, năm năm nữa có khi vẫn còn… bàn. Người ta nói rất đúng, cái gì không muốn
làm thì đem ra bàn.
Cuộc chiến
Ukraine có một thứ rất đáng nghiên cứu, nghệ thuật nói chuyện sao cho mỗi câu đứng
riêng thì có vẻ hợp lý, nhưng ghép cả bài lại thì chẳng hiểu mình đang nói cái
gì.
Đầu tiên,
Ukraine được mô tả là một quốc gia không thực sự tồn tại, một sản phẩm nhân tạo,
thậm chí không có tư cách lịch sử để tồn tại độc lập.
Rất hay.
Chỉ có điều, nếu Ukraine không tồn tại thì quân Nga đang đưa xe tăng vào… đâu?
Không sao.
Nga không xâm lược Ukraine. Đó là “chiến dịch quân sự đặc biệt”.
Tên gọi quả
là thần kỳ. Quân đội nước ngoài vượt biên giới, tên lửa rơi xuống thành phố,
lãnh thổ bị chiếm, nhưng chỉ cần đổi nhãn là cuộc xâm lược bỗng thành một thứ
gì đó rất… đặc biệt.
Sau này cướp
nhà chắc gọi là “chiến dịch tái phân bổ tài sản”, đập cửa hàng xóm là “hoạt động
bảo vệ an ninh khu vực”.
Tại sao phải
làm thế? Để phi phát xít hóa Ukraine.
Lại một từ
cực kỳ tiện. Chỉ cần dán chữ “phát xít” lên đối thủ, mình lập tức có vẻ đứng về
phía chính nghĩa. Bom rơi xuống đâu cũng có lý tưởng đi kèm.
Nhưng có một
câu hỏi hơi khó chịu: nếu Ukraine nguy hiểm đến mức phải dùng quân đội nước
ngoài sang “giải cứu”, tại sao người Ukraine lại phải chịu bom để được giải cứu?
Giống bác
sĩ tuyên bố bệnh nhân cần cấp cứu, rồi cầm búa đập luôn bệnh nhân. Bệnh nhân chết?
“Thấy chưa, bệnh nặng lắm!”
Rồi Nga lại
nói người Nga và người Ukraine là một dân tộc. Nếu vậy càng khó hiểu. Anh em một
nhà mà mang xe tăng sang nhà nhau thì hơi khác cách đoàn tụ thông thường.
Trong đời
sống, “chúng ta là anh em” thường là câu mở đầu cho một cái ôm, không phải cho
một loạt tên lửa.
Nga còn
nói phải bảo vệ người nói tiếng Nga ở Ukraine, nghe rất nhân văn.
Nhưng nếu
cứ có người nói cùng ngôn ngữ là có quyền mang quân sang “bảo vệ”, thì người
Anh ở Mỹ, người Đức ở Áo, người Pháp ở Bỉ chắc cũng nên ngủ với hộ chiếu dưới gối.
Chủ nghĩa
đế quốc phiên bản mới: không cần chiếm đất, chỉ cần tra từ điển xem hàng xóm
nói tiếng gì.
Nhưng lập
luận chưa dừng ở đó. Khi “Nga đánh Ukraine” trở nên khó giải thích, câu chuyện
được nâng cấp thanh “Nga không đánh Ukraine. Nga đang đánh NATO.”
À, thế thì
càng tiện. Chỉ có điều NATO không phải Ukraine, và Ukraine cũng không phải
NATO.
Nga đưa
quân vào Ukraine. NATO viện trợ Ukraine. Vậy Nga đánh NATO bằng cách… đánh
Ukraine?
Theo logic
ấy, tôi đấm hàng xóm rồi ra tòa tuyên bố “Thưa tòa, tôi không đánh ông ấy. Tôi
đánh bạn của ông ấy thông qua ông ấy.”
Camera
quay rõ tôi đấm hàng xóm? “Đúng. Nhưng mục tiêu chiến lược của tôi là bạn anh
ta.” “Xin tòa thông cảm, đây là địa chính trị.”
Còn NATO mở
rộng thì sao?
Nga nói bị
bao vây, bị đe dọa, nên phải hành động trước. Được. Nhưng nếu anh sợ hàng xóm sẽ
vào nhà mình, cách thông thường là khóa cửa, gọi hàng xóm sang nói chuyện, ký
giấy, thậm chí thuê bảo vệ, chứ không phải đá cửa nhà hàng xóm rồi hét lên:
“Tôi làm thế vì tôi cảm thấy không an toàn!”
Đấy không
phải phòng thủ. Đấy là lấy nỗi sợ làm giấy phép đi đánh người khác.
Cái tài của
tuyên truyền nằm ở đây: không cần các mảnh ghép phải khớp nhau.
Người này
nghe NATO đe dọa Nga. Người kia nghe bảo vệ người Nga. Người khác nghe Ukraine
là phát xít. Người hoài cổ nghe Ukraine vốn thuộc “không gian lịch sử Nga”. Người
chống phương Tây nghe Mỹ đứng sau tất cả.
Mỗi người
lấy một miếng, không ai cần ăn cả cái bánh. Bởi ghép cả bánh lại, có khi chỉ
còn một đống bột.
Tuyên truyền
giỏi không phải kể một câu chuyện hoàn toàn hợp lý. Nó là kể đủ nhiều câu chuyện
để người nghe không bao giờ phải nhìn toàn bộ bức tranh cùng lúc.
Bị hỏi tại
sao xâm lược thì nói NATO. Hỏi NATO thì nói lịch sử. Hỏi lịch sử thì nói người
nói tiếng Nga. Hỏi tiếp thì nói phát xít. Hỏi nữa thì lại quay về NATO. Cứ thế,
câu hỏi chạy một vòng, còn xe tăng thì chạy thẳng.
Cuối cùng
người ta tranh luận đủ thứ: NATO thế nào, Mỹ ra sao, lịch sử Nga thế nào,
Ukraine có phát xít không… Nhưng câu hỏi đơn giản nhất lại bị đẩy ra ngoài: “Ai đưa quân qua biên
giới của ai?”
Câu này mới
nguy hiểm. Vì chẳng cần chuyên gia, chẳng cần lịch sử 1.000 năm, chẳng cần diễn
văn mà chỉ cần nhìn bản đồ.
Và có một
thứ không thể đổi tên bằng tuyên truyền: người chết.
Gọi là
“chiến dịch đặc biệt” — họ vẫn chết. Gọi là “phi phát xít hóa” — họ vẫn chết. Gọi
là “bảo vệ người Nga” — họ vẫn chết. Gọi là “đánh NATO thông qua Ukraine” — họ
vẫn chết.
Tên gọi có
thể làm người xem truyền hình dễ chịu hơn. Nhưng nó không xây lại được căn nhà,
không đưa người lính về với mẹ, không trả lại đứa trẻ cho cha mẹ.
Và càng
không thể biến một cuộc xâm lược thành một cuộc hòa giải có pháo binh hỗ trợ.
Tóm lại,
toàn bộ môn nghệ thuật “không đánh ai cả” có thể gói trong mấy câu: Ukraine
không tồn tại, nhưng nguy hiểm đến mức phải đánh. Nga không đánh Ukraine, nhưng
quân Nga ở Ukraine. Nga không đánh NATO, nhưng đánh NATO bằng cách đánh
Ukraine. Nga không muốn chiến tranh, nên phải tiến hành một cuộc chiến rất lớn
để chứng minh điều đó.
Đấy không
còn là logic. Đấy là logic sau khi được đưa đi học lớp tuyên truyền.
Và nó có một
ưu điểm tuyệt đối: Không bao giờ sai. Bởi mỗi khi bị bắt quả tang đang sai… nó
lập tức đổi đề.
HÌNH
:
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1574118721059575&set=a.114016540403141
No comments:
Post a Comment