ĐỀ XUẤT QUẢN LÝ NGƯỜI CÓ ẢNH HƯỞNG TẠI VIỆT NAM MANG DẤU ẤN MÔ HÌNH KIỂM SOÁT MẠNG CỦA TRUNG QUỐC (WeHear / Báo Tiếng Dân)

 

Đề xuất quản lý người có ảnh hưởng tại Việt Nam mang dấu ấn mô hình kiểm soát mạng của Trung Quốc    

WeHear   -  Báo Tiếng Dân

https://baotiengdan.com/2026/09/01/de-xuat-quan-ly-nguoi-co-anh-huong-tai-viet-nam-mang-dau-an-mo-hinh-kiem-soat-mang-cua-trung-quoc 09/2026

 

Việt Nam đang đề xuất yêu cầu những người quản lý tài khoản mạng xã hội có tổng cộng từ một triệu người theo dõi hoặc thành viên nhóm phải cung cấp thông tin định danh cho cơ quan chức năng. Ngưỡng này được tính cộng dồn trên các tài khoản, kênh, trang và nhóm do cùng một chủ thể quản lý, giúp nhà chức trách xác định rõ hơn những người đứng sau các cộng đồng trực tuyến lớn nhất cả nước.

 

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/09/1-768x951.webp

Mẫu thông báo thông tin liên hệ của chủ trang, kênh, tài khoản mạng xã hội có lượng người theo dõi lớn. Nguồn: Báo Dân Trí

 

Đề xuất trên nằm trong nỗ lực rộng hơn nhằm tổ chức và tác động đến cộng đồng sáng tạo nội dung Việt Nam. Tháng 8/2025, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Bộ Công an cùng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức hội nghị quy tụ hơn 300 người có ảnh hưởng. Tại đây, lãnh đạo cơ quan chức năng nhấn mạnh vai trò của họ trong việc định hình nhận thức xã hội. Hội nghị cũng thành lập Liên minh Niềm tin số, kết nối người có ảnh hưởng, doanh nghiệp, cơ quan báo chí và các nền tảng.

 

Hệ thống phục vụ hoạt động này tiếp tục được mở rộng. Cổng thông tin KOL cho phép người có ảnh hưởng và các mạng lưới quản lý họ đăng ký, xác thực danh tính. Thông báo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch gắn cơ sở dữ liệu nhà sáng tạo nội dung với bộ quy tắc ứng xử văn hóa và sáng kiến khuyến khích lan tỏa nội dung tích cực theo định hướng của cơ quan quản lý.

 

Mục tiêu chính trị thể hiện rõ hơn trong những tài liệu được Reuters đưa tin ngày 8/5/2026. Một dự thảo chiến lược của Đảng Cộng sản Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới ít nhất 1.000 người có ảnh hưởng và 5.000 chuyên gia AI vào năm 2030 để phổ biến thông điệp được phê duyệt. Reuters cũng dẫn lời một người có ảnh hưởng, cho biết, Trung ương Đoàn đã mời các nhà sáng tạo nội dung Việt Nam tham gia chuyến tham quan, học tập tại Trung Quốc vào tháng 4.

 

Trung Quốc là một tiền lệ đáng chú ý. Tháng 10/2023, các nền tảng lớn như WeChat, Weibo và Douyin công bố, yêu cầu những tài khoản tự sản xuất và phổ biến nội dung có lượng người theo dõi lớn phải hiển thị tên thật. Ngưỡng áp dụng gồm 500.000 hoặc một triệu người theo dõi, tùy nền tảng và cách triển khai. Đề xuất của Việt Nam yêu cầu cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý, khác với yêu cầu công khai tên thật của Trung Quốc. Tuy nhiên, cả hai đều gắn các cộng đồng trực tuyến lớn với danh tính cụ thể của người điều hành.

 

Cách quản lý của Trung Quốc còn mở rộng sang tâm trạng xã hội. Tháng 9/2025, cơ quan quản lý internet nước này phát động chiến dịch kéo dài hai tháng, nhắm vào nội dung bị cho là khuếch đại sự bi quan, bao gồm những quan điểm cho rằng, học hành hay làm việc chăm chỉ đều vô ích. Phạm vi kiểm tra bao gồm chủ đề thịnh hành, nội dung được đề xuất và phần bình luận.

 

BBC nêu trường hợp nhà sáng tạo nội dung Hu Chenfeng bị xóa toàn bộ bài đăng trên các tài khoản, cùng chuyên gia tư vấn giáo dục Zhang Xuefeng bị hạn chế nhận người theo dõi mới. Lý do của những biện pháp này khi đó vẫn chưa rõ. Các nền tảng Xiaohongshu, Kuaishou và Weibo cũng bị thông báo sẽ chịu hình phạt vì không kiểm soát nội dung bị xếp loại là tiêu cực.

 

Những trường hợp này cho thấy, các biện pháp hạn chế có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì khán giả của người sáng tạo. Khi hậu quả lớn nhưng ranh giới không rõ ràng, người có ảnh hưởng có thể chủ động né tránh những vấn đề nhạy cảm mà không cần nhận chỉ thị trực tiếp.

 

Yếu tố thương mại cũng đáng chú ý. Trong bài phân tích tháng 5/2025 về tiếp thị qua người có ảnh hưởng tại Trung Quốc, Jing Daily xác định sự thận trọng của nền tảng và hiện tượng tự kiểm duyệt là một vấn đề của ngành. Với những người sáng tạo sống nhờ khả năng tiếp cận khán giả và hợp đồng quảng cáo, sự bất định về giới hạn phát ngôn có thể tạo động cơ giữ im lặng. Nhãn hàng và công ty quản lý có thể gia tăng áp lực đó bằng cách ưu tiên những gương mặt được xem là ít rủi ro.

 

Nhìn tổng thể, đề xuất khai báo, các chương trình công nhận uy tín và nỗ lực tuyển chọn người có ảnh hưởng tại Việt Nam cho thấy một hệ thống đang hình thành, có khả năng kết hợp giám sát với huy động phục vụ mục tiêu chính trị. Điều đáng lo ngại là nhà chức trách có thể sử dụng hệ thống ấy để tác động đến những gì các nhà sáng tạo nổi bật quảng bá và những điều họ tránh đề cập.

 

Sức mạnh nằm ở mối quan hệ giữa người sáng tạo và khán giả. Một thông điệp được gương mặt quen thuộc truyền tải có thể được nhìn nhận như quan điểm độc lập xuất phát từ cộng đồng. Khi sự định hướng chính trị phía sau không được công khai, người theo dõi có thể nhầm hoạt động truyền thông được phối hợp với dư luận hình thành tự nhiên.

 

Một không gian mạng ít lời phàn nàn chưa chắc phản ánh một xã hội ít bất mãn. Nó cũng có thể phản ánh việc người dân và những người có ảnh hưởng đang nói thay họ, đã học cách im lặng.