Bốn Phương

Thursday, 20 August 2026

27/04/2023

https://www.voatiengviet.com/a/ke-tu-ngay-31-thang-tu-/7068605.html

https://gdb.voanews.com/ee454d9c-210b-440f-b680-76c4b8dea978_w1023_r1_s.jpg

Vương Hồng Sển chia sẻ được nỗi niềm của người dân miền Nam ngậm ngùi nghĩ tới “buổi sau ngày 30 tháng Tư!”

Xin nói ngay, không có ngày 31 tháng Tư trong dương lịch, được Giáo Hoàng Gregory XIII áp dụng từ ngày 24 tháng Hai năm 1582.

Nhà văn Vương Hồng Sển là người sáng tác ra câu “ngày 31 tháng Tư năm 1975,” trong hồi ký Nửa Đời Còn Lại. Cụ tự giới thiệu là người “máu Hoa pha máu Việt đã bốn đời không nói được tiếng Phước Kiến” (trang 21, Văn Nghệ, California, 1995). Cụ mang tên Hán Việt là Vương Hồng Thạnh (hay Thịnh), nhưng khi làm giấy khai sanh viết thành Sển theo cách nói tiếng Phúc Kiến. Cụ đã nổi tiếng với những cuốn Sài Gòn Năm Xưa, Thú Chơi Sách, Thú Chơi Cổ Ngoạn và nhiều bài báo về các thú chơi này từ trước năm 1975. Cuốn Hơn Nửa Đời Hư, in năm 1993 ở Sài Gòn và bị kiểm duyệt xóa bỏ rất nhiều, hai năm sau được nhà Văn Nghệ tái bản ở Mỹ, mới được đầy đủ.

Năm 1993, đã ngoài 90 tuổi, cụ vẫn gắng sức ngồi viết kể tiếp những chuyện đời mình qua cuốn Nửa Đời Còn Lại (Văn Nghệ, California, 1996). Trong cuốn tự truyện thứ nhì này, có hai chỗ Vương Hồng Sển nhắc đến ngày 31 (sic) tháng Tư năm 1975! Lần đầu, cụ viết: “... tôi xin được lẩn thẩn lấy theo sức học đáy giếng mà luận việc trên cao để được tỏ chút nỗi lòng một dân Nam thấp hèn buổi 31 – 4 – 1975.” (trang 285). Nhắc lại: một dân Nam thấp hèn buổi 31 tháng Tư 1975!

Lần viết lộn thứ hai là đoạn Vương Hồng Sển bàn về các cựu thần Nhà Lê đầu thế kỷ 19, qua câu thơ Truyện Kiều “hàng thần lơ láo phận mình ra đâu!” khi họ phải làm bầy tôi triều Nguyễn. Cụ kể, “... tôi đây đã trải cảnh chịu đựng sau ngày 31 – 4 – 1975 ở Sài Gòn, làm tôi bắt nhớ Nguyễn Du năm 1802, ...” (trang 291) Vương Hồng Sển đã viết rất dài về tâm sự Nguyễn Du; biện luận rằng trong thân phận “hàng thần lơ láo” đó Tố Như không thể bình tâm mà sáng tác truyện Kiều được.

Vương Hồng Sển nhắc đến ngày “đổi đời” này một lần nữa khi mô tả quang cảnh một khu phố Sài Gòn đang thay đổi. Lần thứ ba này thì cụ viết đúng, “... từ ngày 30 – 4 – 1975 và hiện nay đã trở nên phố xá tấp nập lớp buôn bán, lớp làm cửa hàng to ...” (trang 333).

Ba lần viết đến ngày 30 tháng Tư, hai lần lộn thành ngày 31.

Có phải cụ Vương Hồng Sển tuổi già nên viết lộn? Hay là người đánh máy bấm lộn nút số 0 thành số 1?

Giả thuyết thứ hai không đáng tin. Vì nếu người đánh máy bấm ngón tay sai thì chắc có thể bấm lộn số zero qua số 9 chứ không thể là số 1, vì trên bàn máy hai số zero và số 1 xa nhau, một ở đầu, một ở cuối hàng số.

Giả thuyết thứ nhất cũng khó tin. Tác giả có thể tuổi già đã lẫn, nhưng viết sai tới hai lần, đúng vào những chỗ khiến con số 30 viết thành 31 rất có ý nghĩa, thì khó tin. Hơn nữa, Vương Hồng Sển là nhà văn rất thích hài hước, thường dùng ngôn ngữ châm chọc từ các vua, quan tay sai, bọn háo danh, trọc phú, cho tới cả bạn bè.

Khi đọc cả cuốn Nửa Đời Còn Lại này, chúng ta thấy ông già rất minh mẫn. Ông nhắc lại những chuyện thời 1922, 1946, vẫn nhớ và ghi lại từng chi tiết. Vương Hồng Sển nổi tiếng là người có thói quen ky cóp cất giữ các kỷ vật, ghi chép các biến cố trong đời mình rất cẩn thận. Ông còn giữ cái toa thuốc của Bác sĩ Nguyễn Văn Thinh viết ngày 17 Septembre 1924. Cho nên, có thể đoán khi cụ Vương viết hai lần ngày 30 ra 31 như vậy, phải là cố ý. Đó là một cách phát biểu ý kiến về chính trị.

Cuốn hồi ký vẫn theo “lối văn Vương Hồng Sển!” Tức là cụ kể chuyện miên man, chuyện nọ xọ chuyện kia, lối văn “cà rởn, cà tửng”, nhái giọng Phuc Kiến, Triều Châu theo phong thái Miệt Vườn. Lâu lâu, tác giả “đánh du kích” một câu thấm thía. Đó là những lúc bàn xéo về chính trị! Viết 30 thành 31 là một lối cà rởn để gửi một thông điệp cho những người đồng cảnh, đồng điệu cùng cười với nhau!

Hai lần “cố ý” viết ngày 30 ra ngày 31, tác giả kể lể tâm tình như đang muốn trút ra những “nỗi riêng lớp lớp sóng vùi.” Lần thứ nhất, cụ tự nhận mình thấp hèn như ốc ngồi đáy giếng đòi bàn luận việc “trên cao,” dù chỉ bàn một câu chuyện văn học. Tự nhận mình làm thân “ốc ngồi đáy giếng”, là cách người miền Bắc gọi là “nói kháy.” Không biết các quan ở trên hay thằng dân ở dưới đứa nào mới đúng là ốc ngồi đáy giếng! Cụ đổi thành ngữ “ếch ngồi đáy giếng” thành “ốc” cũng cố ý. Con ếch còn được kêu oang, con ốc chỉ ngậm miệng!

Lần viết lộn thứ hai, Vương Hồng Sển nhắc đến thời đoàn quân của Nguyễn Ánh ra chiếm Bắc Hà. Khi quân miền Bắc thất trận, chỉ có hai người trong giới sĩ phu bị chế độ mới hành hạ. Một là Phan Huy Ích, cựu thần Nhà Lê bị bỏ tù; hai là Cống Chỉnh, theo nhà Tây Sơn, bị đánh đến chết vì thù riêng. Cụ Vương nhắc chuyện cũ, chính là để so sánh với chính sách lừa bắt hàng trăm ngàn sĩ quan, công chức miền Nam cho vào tù mút mùa sau năm 1975!

Vương Hồng Sển thấm thía thân phận đau đớn vì mất tự do của một trí thức miền Nam. Có lúc đang bàn chuyện Phạm Quỳnh, cụ đánh một câu: “trong nầy ngày nay có miệng mà khó nói nên lời, có tay cầm viết mà khó ghi lời nào khỏi bị sửa chữa, cắt xén – vả lại tôi là người gì mà được phép nói ...?” (trang 267). Viết hai chữ “trong nầy” tức là trong miền Nam. Viết “ngày nay” tức thời cộng sản đô hộ, khác thời trước 1975. Chỉ viết bốn chữ, “trong nầy”và “ngày nay” đủ tả nỗi niềm một nhà văn “không được phép nói!”

Tôi là người gì mà dám nói? Nhưng có lúc cụ Vương vẫn phải nói, như khi cụ lên tiếng bênh vực một danh nhân Miền Nam vẫn bị Cộng Sản buộc tội và bêu riếu một cách thô bạo, bất công, là Phan Thanh Giản. Bênh vực Phan Thanh Giản là táo bạo, chống lại cả guồng máy “tuyên giáo” của Đảng Cộng Sản! Sau khi biện luận để phục hồi danh dự Phan Thanh Giản, Vương Hồng Sển viết: “... người đời nay học thuyết mới, tư tưởng theo mới, quên ơn kẻ trồng cây, quên ơn sanh thành đào tạo, ...” Những “học thuyết mới, tư tưởng theo mới” này là chủ nghĩa Mác xít!

Năm 1975, lẫn trong đám các nhà văn, nhà thơ và học giả miền Bắc vào Sài Gòn, có nhiều người mang thái độ kiêu ngạo của đoàn quân thắng trận. Họ lên mặt “dạy dỗ, cải tạo” giới văn nghệ và học thuật miền Nam theo đúng đường lối đảng. Nhiều người làm công tác rồi phải “báo cáo” lên cấp trên. Cảnh tiếp xúc hai miền Nam Bắc lúc đó, Vũ Hoàng Chương đã diễn tả qua hai câu: “Rằng vách có tai, thơ có họa – Biết lòng ai đỏ, mắt ai xanh!”

Những người trí thức Sài Gòn như Vương Hồng Sển, cùng Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Thụy Long, Bình Nguyên Lộc, Dương Nghiễm Mậu, vân vân, chọn sống ẩn dật, không chịu ra hợp tác với bọn vua quan mới. Cụ Vương viết: “Tôi dư biết cho thân, thà làm dế sống trong hang, có lẽ được yên thân hơn là múa gáy cho trẻ nhỏ nó biết chỗ trốn, chúng đổ nước ngập hang, bắt dế về nuôi trong hộp diêm, hộp quẹt, thỉnh thoảng bắt ra đá độ, gãy càng queo râu toi mạng” (trang 84). Nói đến thân phận con dế “nuôi trong hộp quẹt, thỉnh thoảng bắt ra đá độ,” cũng là một cách “nói móc” những nhà văn theo đuôi cộng sản.

Vương Hồng Sển đã mô tả các hành động gọi là “Giải phóng.” Sau khi kể chuyện cà kê Kép Tư Út hát bài Anh Khóa đời xưa, tiếp đến chuyện bây giờ ngôi nhà Tổng Đốc Phương bị tháo gỡ bán qua Đài Loan, bỗng nhiên cụ Vương viết: “Dân Sài Gòn tự khoe tiến bộ ký quỹ, gửi tiền nhà băng, Giải phóng vào, hốt sạch sành sanh, thua xa dân Thổ Trà Vinh, Sốc Trăng ... bán lúa mùa nầy xong, chôn bạc giữa lẫm rồi đổ lúa mới lên trên ...” (trang 57) Nhắc lại phương cách cất giấu tiền của dân Thổ đời xưa, để so sánh với dân Sài Gòn thời 1975, chỉ cốt viết một câu kết án: “Giải phóng vào, hốt sạch sành sanh!” Trong 7 chữ, Vương Hồng Sển cực tả một vụ cướp bóc đại quy mô, bây giờ còn gọi là “ăn cướp hoành tráng.” Hốt sạch sành sanh! Như vậy gọi là “giải phóng!” Ai đọc tới câu này mà không nghĩ ra, là phụ lòng Vương Hồng Sển!

Vương Hồng Sển chia sẻ được nỗi niềm của người dân miền Nam ngậm ngùi nghĩ tới “buổi sau ngày 30 tháng Tư!” Có lúc kể chuyện Sài Gòn đời xưa, từ năm 1867, trải qua trào Tây, trào Nhật, cụ lại quay qua nói chuyện vua Napoleon III bên Pháp. Rồi chợt cảm khái: “Trở lại người dân đất Sài Gòn, như tôi đã nói, dám chắc không dân nào trí lanh tay xảo hơn. Khi bỏ áo giáp, tuột giầy trận, chịu đi đầy, bán từ bàn thờ tổ tiên, bán ván gõ để nằm dưới gạch, căn đầy kiếp đọa, tiếc đã muộn ...” (trang 55). Những nét chấm phá độc đáo: Kẻ thì “bỏ áo giáp, tuột giầy trận, chịu đi đầy;” người ở lại nhà thì “bán bàn thờ tổ tiên, căn đầy kiếp đọa!” Và tất cả đều “tiếc đã muộn!” Nếu trước đây mọi người biết đoàn kết với nhau hơn, cùng chung sức chống lại một chế độ, một chủ nghĩa lạc hậu, man rợ, hiếu chiến và tàn ác, thì đâu đến nỗi này!

Tiếc đã muộn! Chỉ ba chữ, ba chữ gói ghém bao nhiêu nỗi đoạn trường của cái thời buổi “31 tháng Tư!”

Chia sẻ

Xem bình luận(2)

Ngô Nhân Dụng

Ngô Nhân Dụng là bút hiệu của Đỗ Quý Toàn khi phụ trách mục Bình Luận trên Nhật báo Người Việt, từ năm 1995 khi ông về định cư tại Quận Orange, California, cho tới Tháng Hai năm 2020. Trước đó ông dạy môn Tài chánh học (Finance) ở các Đại học McGill và UQAM tại Montréal, Canada là nơi gia đình ông tới tị nạn từ năm 1975. Năm 1989, trước khi bức Tường Berlin sụp đổ, ông xuất bản cuốn Đổi Mới Kinh Tế dưới bút hiệu Vương Hữu Bột, kể kinh nghiệm thay đổi cơ cấu nền kinh tế cộng sản ở các nước từ Hungary, Trung Quốc, tới Nga và các nước Đông Âu. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất, ký tên Ngô Nhân Dụng, là Đứng Vững Ngàn Năm – Nhờ đâu nước Việt vẫn còn sau ngàn năm Bắc thuộc?

Cuốn sách đầu tiên ký tên Đỗ Quý Toàn xuất bản ở California là Yêu Con Dạy Con Nên Người Việt, do nhà Văn Nghệ ấn hành, năm 1979. Ông cũng đã in nhiều tập thơ từ năm 1965 và tập tiểu luận Tìm Thơ Trong Tiếng Nói do Thanh Văn xuất bản năm 1992.

Trong blog này Ngô Nhân Dụng sẽ viết tiếp những bài Bình Luận về các vấn đề thời sự thuộc các lãnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, dưới mắt nhìn của một người Việt sống xa quê hương.

Đây là một blog cá nhân được đăng tải trên Đài VOA nhưng không nhất thiết tương đồng với quan điểm của đài và của chính phủ Hoa Kỳ.

-----------------

Liên quan

Với ‘pháp chế XHCN’ thường dân chỉ là... ‘con’, không phải người

Lịch sử sẽ viết gì về ngày 30 tháng 4

---------------

Blog Ngô Nhân Dụng

https://www.voatiengviet.com/z/6083

NHÓM HỌC GIẢ MỸ GỐC VIỆT GIỚI THIỆU ‘CÁI NHÌN MỚI’ về LỊCH SỬ VIỆT NAM CỘNG HÒA (Khánh An / VOA)

Nhóm học giả Mỹ gốc Việt giới thiệu ‘cái nhìn mới’ về lịch sử Việt Nam Cộng Hòa

Khánh An-VOA

18/03/2023

https://www.voatiengviet.com/a/7010945.html

https://gdb.voanews.com/01000000-0aff-0242-acdf-08db2754a4b7_cx6_cy40_cw88_w1023_r1_s.jpeg

Hai cuốn sách sẽ được giới thiệu tại sự kiện ở Boston, Hoa Kỳ, vào ngày 19/3/2023.

Một sự kiện giới thiệu những công trình nghiên cứu của nhóm học giả người Mỹ gốc Việt nhằm “sửa sai”, “bổ sung” phần lịch sử đã bị giấu kín hay xuyên tạc về nền Cộng hoà tại Việt Nam, cuộc chiến Việt Nam và di sản của người Việt tại Mỹ sẽ diễn ra vào cuối tuần này (19/3) tại thành phố Boston, bang Massachusetts, Hoa Kỳ.

Bà Triều Giang (Nancy Bùi) - Chủ tịch Hội Hội Bảo Tồn Lịch Sử Và Văn Hóa Người Mỹ Gốc Việt - một thành viên trong ban tổ chức, cho VOA biết buổi thảo luận sẽ giới thiệu đến cộng đồng hai cuốn sách dự kiến sẽ là “sách giáo khoa mới” do các nhà nghiên cứu người Mỹ gốc Việt thực hiện.

Cuốn sách đầu tiên được giới thiệu là cuốn “Building A Republican Nation In Vietnam, 1920-1963” (“Xây dựng một quốc gia cộng hoà ở Việt Nam từ năm 1920 – 1963”) do Tiến sĩ – Giáo sư Tường Vũ, Trưởng khoa Chính trị học của Đại học Oregon, và Tiến sĩ – Giáo sư Nữ Anh Trần của Khoa Lịch sử Đại học Connecticut, làm chủ biên.

Cuốn sách thứ hai là “Toward A Framework For Vietnamese American Studies” (“Hướng tới xây dựng ngành học Người Mỹ gốc Việt - Lịch sử cộng đồng và ký ức”) do Tiến sĩ – Giáo sư Linda Ho Peché, Tiến sĩ – Giáo sư Alex-Thai Dinh Vo và Tiến sĩ – Giáo sư Tường Vũ chủ biên.

“Hai cuốn sách đầu tiên này cũng chưa thấm vào đâu so với lịch sử của người Việt tự do, của chiến tranh Việt Nam cũng như của người Mỹ gốc Việt chúng ta ở đây, mà trong nửa thế kỷ qua đã bị viết sai, viết sót hoặc viết xuyên tạc trong hầu hết sách giáo khoa, phim ảnh hoặc trên truyền thông”, bà Triều Giang nói với VOA.

Là một trong những học giả chính của các cuốn sách, Giáo sư Tường Vũ cho biết sở dĩ ông tham gia nghiên cứu về chủ đề trên vì khi “là người trong giới giảng dạy và nghiên cứu, tôi nhận thấy trong giới giảng dạy và nghiên cứu họ có quan điểm rất sai về Việt Nam Cộng hoà (VNCH), lịch sử Việt Nam và lịch sử Chiến tranh Việt Nam”.

https://gdb.voanews.com/01000000-0aff-0242-acdf-08db2754a4b7_cx12_cy87_cw74_w650_r1_s.jpeg

Nhóm các nhà nghiên cứu - tác giả của hai cuốn sách mới về lịch sử Việt Nam.

“Xưa nay người Mỹ, phương Tây và ở Việt Nam sau năm 1975 họ không nhắc tới Việt Nam Cộng hoà nữa. Họ hay gọi thể chế đó là ‘nguỵ quân, nguỵ quyền’, là tay sai của Hoa kỳ thôi chứ không xem đó là một thể chế chính trị”, Giáo sư Alex Thái Võ, tác giả của cuốn sách thứ hai, giải thích thêm.

“Những người liên quan đến thể chế đó cũng không được nhắc tới. Khi họ ra nước ngoài, như ở Hoa Kỳ đây, thì khi người Mỹ hay người phương Tây họ viết về lịch sử Việt Nam nói chung và lịch sử của cuộc chiến nói riêng thì họ cũng mang tâm thế giống như chính quyền Việt Nam hiện tại, nghĩa là họ viết về những người liên quan đến VNCH thì họ chỉ xem những người đó chỉ là những con rối của Hoa Kỳ thôi, không có chính kiến, lập trường riêng và họ hay dùng những từ ngữ mang tính chất phỉ báng những con người và chính thể VNCH. Thành ra, chúng tôi mới làm ra bộ ba sách này”, Giáo sư Alex cho biết thêm.

“Sách Giáo khoa mới”

Cuộc hội thảo được tổ chức với hai mục tiêu chính, theo bà Trường Giang. Một là các tác giả muốn lắng nghe đóng góp và ý kiến của những người Việt lớn tuổi, những người được xem là “nhân chứng sống” trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam hay trước đó cho mục đích nghiên cứu của họ.

“Và mục đích thứ hai là để cho những người trẻ mà bây giờ ở độ tuổi 50, 40, 30, 20 đang làm việc trong ngành giáo dục, truyền thông… để họ có thể tranh đấu để những cuốn sách sử này được dạy trong các khu học chính, các trường đại học nơi họ đang sinh sống và hơn nữa là được đưa vào thư viện của vùng đó”, bà Triều Giang nói thêm.

Ngoài ra, theo Giáo sư Tường Vũ, “Làm sao để giúp các thế hệ sau họ hiểu và tự hào về lịch sử của dân tộc, của gia đình? Làm thế nào để bảo tồn di sản đó lâu dài? Làm sao để cộng đồng Việt Nam có tiếng nói mạnh mẽ hơn, đoàn kết hơn? Làm sao để giải quyết những xung đột văn hoá và quan điểm chính trị giữa những thế hệ (người Việt) đến từ Việt Nam và thế hệ sinh ra và lớn lên ở Mỹ” cũng sẽ là những nội dung được bàn thảo trong chương trình.

Dự kiến, ngoài hai cuốn sách trên, cuốn thứ 3 của bộ sách, với nội dung viết về giai đoạn lịch sử từ 1963 – 1975, sẽ được xuất bản vào tháng 9 tới.

Các nhà nghiên cứu cho biết với bộ sách trên, họ mong muốn đưa ra quan điểm mới toàn diện hơn về lịch sử của Việt Nam nói chung và của VNCH, của cuộc chiến Việt Nam nói riêng, đã không được các sử gia phương Tây chú ý đến trong thời gian qua.

Việc hiểu rõ tư tưởng Cộng hoà và thời điểm nó du nhập vào Việt Nam là vô cùng cần thiết vì đây là nền tảng hình thành nên thể chế VNCH trong những năm sau đó, cũng là yếu tố rất cần thiết để hiểu và giải thích nguyên nhân vì sao hàng triệu người Việt đã bỏ nước ra đi tị nạn sau năm 1975, theo GS. Alex.

“Lịch sử này đã chìm khuất trong rất nhiều năm nên bây giờ đòi hỏi phải có những tài liệu mới, cách nhìn mới và cả sự can đảm để đưa cách nhìn này ra với giới học thuật của Mỹ”, GS. Tường Võ nói.

Ông cho biết trong thời gian qua, những cuốn sách của nhóm nghiên cứu cũng đã nhận được sự phản hồi tích cực, sự ủng hộ, khuyến khích từ giới học thuật Mỹ. Một số học giả Hoa Kỳ cũng bắt đầu đồng ý với những quan điểm và dữ liệu được trình bày trong sách.

Ngoài Boston, nhóm tổ chức sau đó sẽ tiếp tục đến các bang khác của nước Mỹ để giới thiệu sách và ghi nhận thêm ý kiến đóng góp từ cộng đồng người Việt ở những nơi này.

“Mọi người hy vọng trong vòng 10 năm nữa, từ 5 – 10 năm, với cái đà mà mình đang làm đây thì mình sẽ làm sáng được trang sử của mình. Bởi vì mình viết là mình có chứng cứ, nhân chứng sống, tài liệu đã bị ẩn, bị giấu đi thì bây giờ được những nhà nghiên cứu, những giáo sư này họ đưa ra để chứng minh và đưa sự thật vào trong lịch sử của Việt Nam, người Việt Nam tự do cũng như người Việt Nam đang sinh sống tại Hoa Kỳ và khắp nơi trên thế giới”, bà Triều Giang bày tỏ.

------------------------

Liên quan

Đời sống thương phế binh Việt Nam Cộng hoà thời hậu chiến

Chính quyền long trọng tưởng niệm sự kiện Gạc Ma; giới quan sát bày tỏ sự nghi ngờ

Nhân chuyện câu ‘Lưỡi lê no máu rửa Tây hồ’ được gán cho thi sĩ Vũ Hoàng Chương

Hậu duệ Việt Nam Cộng hòa nghĩ gì về vụ ca sỹ Hanni bị tẩy chay?

Từ Hanni Pham ngẫm về tương lai!

50 năm nhìn lại Hiệp Định Paris (1973 – 2023)

‘THUA LÀ ĐÚNG RỒI’ – Câu chuyện một tiến sĩ gốc Việt nỗ lực thay đổi cái nhìn ‘thiên lệch’ về Việt Nam Cộng Hoà (Khánh An / VOA)

‘Thua là đúng rồi’ – câu chuyện một tiến sĩ gốc Việt nỗ lực thay đổi cái nhìn ‘thiên lệch’ về Việt Nam Cộng Hoà

Khánh An-VOA

29/04/2023

https://www.voatiengviet.com/a/7071676.html

https://gdb.voanews.com/01000000-0aff-0242-fcb7-08db48b724e8_w1023_r1_s.png

Giáo sư - Tiến sĩ Alex Thái Đình Võ trả lời phỏng vấn VOA.

Cuộc chiến Việt Nam đã đi qua gần 50 năm, nhưng những tác động của nó vẫn từng ngày ảnh hưởng lên cuộc sống của bao người Việt Nam, kể cả những thế hệ sinh sau đẻ muộn, trưởng thành ở một đất nước xa xôi bên nửa kia địa cầu của dải đất hình chữ S.

Câu chuyện của một đứa trẻ Việt lớn lên ở Mỹ, từ nhỏ đã bị chế nhạo ở trường rằng “Miền Nam của mày thua là đúng rồi”, nay trở một học giả, tiến sĩ chuyên nghiên cứu về lịch sử Việt Nam, có thể sẽ đặt ra nhiều vấn đề đáng suy nghĩ về những gì đã và đang diễn ra sau cái ngày được gọi là “thống nhất đất nước”.

“Thua là đúng rồi”

“Mình xin giới thiệu là tên là Alex Thái Đình Võ. Mình hiện là giáo sư nghiên cứu tại Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ ở Đại học Texas Tech, chuyên nghiên cứu về Á Châu, đặc biệt là về vấn đề Việt Nam”, vị giáo sư trẻ tuổi với nước da đậm màu Á châu bắt đầu câu chuyện với VOA về cái duyên đến với cái nghề “ít tiền mà nhiều ưu phiền” này của mình.

“Thái sang Hoa Kỳ năm 8 tuổi. Khi mình còn nhỏ, lúc người Mỹ bắt đầu dạy trong nhà trường về cuộc chiến Việt Nam hay lịch sử Việt Nam, mình nhớ là khoảng lớp 7, lớp 8, khi giáo viên bắt đầu cho học sinh xem những bộ phim gọi là bộ phim documentary (phim tài liệu) về cuộc chiến Việt Nam, thì sau khi xem bộ phim đó và học sơ về cuộc chiến, có một cậu học sinh đặt ra câu hỏi cho mình là ‘Gia đình của bạn thuộc phe nào trong cuộc chiến?’. Ở lứa tuổi đó thì thú thật khi sang Hoa Kỳ, bố mẹ cũng không nói gì nhiều cho mình về cuộc chiến, cũng không dạy mình phải hận thù hay biết bên này, bên kia… Nhưng khi cậu đó đặt câu hỏi đó thì mình mới nhớ ở nhà thường hay nói gia đình mình là thuộc miền Nam Việt Nam. Mình mới nói ‘The South’ (miền Nam), thì cậu đó mới chỉ tay vào mặt mình mà cười kiểu chế nhạo và nói ‘À, vậy thì gia đình mày thua là đúng rồi!’. Đối với một đứa học với lớp 7, lớp 8, mà khi một người khác nói với mình là gia đình mày thua là đúng rồi thì nó đánh một dấu hỏi trong đầu mình là ‘Thua là một chuyện, nhưng mà thua là đúng rồi có nghĩa là như thế nào?’”.

Về nhà, Alex Thái hỏi và xin phép bố cho đọc tất cả những cuốn sách có trong nhà viết về Việt Nam. Cậu bé chẳng bao giờ ngờ rằng câu chuyện ở lớp ngày hôm đó đã khởi đầu cho một hành trình lớn, đặt viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp nghiên cứu về cuộc chiến Việt Nam và lịch sử Việt Nam của mình sau này.

“Đến khi mình bắt đầu học ở trường Đại học University of California Berkeley là một trường rất nổi tiếng, nhưng trong thời chiến cũng nổi tiếng là trường phản chiến, mình mới lấy một lớp gọi là ‘Peace and Conflict’ (tạm dịch ‘Hòa bình và Xung đột’) với một vị giáo sư khi xưa là một người lính trong binh chủng của Hoa Kỳ trong thời chiến tranh Việt Nam”, Alex Thái hồi tưởng.

Cậu sinh viên Alex Thái lúc đó nhận thấy những điều vị giáo sư người Mỹ chủ trương phản chiến này giảng dạy “tương đối một chiều”. Vị giáo sư cho rằng nước Mỹ đã đưa ra quyết định không đúng. Lẽ ra Mỹ phải giúp cho phe thắng cuộc (tức miền Bắc), còn phe mà Mỹ giúp là Việt Nam Cộng Hòa là một phe nhu nhược, không có lập trường, không có chủ trương, và thường bị gọi là “con rối của Hoa Kỳ”.

“Khi đó, một cô trợ giảng cho ông, gọi là graduate student, sau buổi học đó, cô mới nghiêng qua người bạn của cô nói, mà cô lại ngồi trước mặt mình, cô nói một câu là ‘À, bây giờ tôi hiểu vì sao gia đình tôi thua là đúng rồi’. Khi đó, nó tạo cho mình một cảm giác là người giáo sư này có một ảnh hưởng rất lớn, kể cả đối với những người qua bên này để tị nạn, qua Hoa Kỳ định cư”.

“Đến mùa Mid-term (giữa kỳ), giáo sư ra đề cho mình viết. Mình mới quyết định không viết bài theo đề giáo sư đưa ra, mà mình viết bài yêu cầu giáo sư vào nửa mùa sau nên dạy cho có sự công bằng hơn, đưa vào thêm những tư liệu có nhiều khía cạnh hơn… Thế rồi mình nhận lại điểm giáo sư cho là điểm F trừ (F-). Ngoài điểm F trừ, giáo sư còn cho viết thêm một trang giấy và nói rằng ‘Tôi cho anh điểm này vì anh không viết theo yêu cầu của tôi, mà anh lại có những quan điểm như vầy đối với tôi là tại vì anh chưa thoát ra được sự cay đắng của việc gia đình anh thua cuộc trong cuộc chiến vừa rồi’”.

Từ câu chuyện ở lớp và nhận xét của vị giáo sư đại học, Alex Thái bắt đầu có ý định thay đổi lựa chọn nghề nghiệp.

https://gdb.voanews.com/01000000-0aff-0242-9daa-08db48b94023_cx23_cy26_cw69_w650_r1_s.png

GS-TS Alex Thái Đình Võ là một trong những khách mời của "Hội thảo về Di sản chiến tranh và hoà bình ở Việt Nam, Lào, Campuchia" tại Viện Hoà Bình ở thủ đô Washington, Hoa Kỳ.

Như bao đứa trẻ người Việt lớn lên ở Mỹ, Alex Thái cũng gánh trên vai ước mơ và hy vọng của một gia đình tị nạn. Để từ bỏ giấc mơ trở thành luật sư (vốn là một trong những nghề nghiệp danh giá mà nhiều người Việt hướng cho con cái như bác sĩ, kỹ sư…), Alex Thái đã phải nghĩ đến một bức tranh lớn hơn, đó là ngành nghề nào sẽ giúp anh mang lại những tác động tích cực, hiệu quả cho xã hội hơn, theo lời khuyên của một chuyên gia tư vấn tâm lý người Mỹ. Và Alex Thái đã chọn nghiên cứu về lịch sử Việt Nam, một ngành anh “đam mê” hơn là một công việc mang lại sự thoải mái tài chính, để có thể có tiếng nói cho mình và “nói lên những khía cạnh đa chiều” của cuộc chiến, của lịch sử Việt Nam để cả người Việt lẫn người Mỹ, hay bất cứ ai quan tâm tới Việt Nam, họ sẽ biết đến Việt Nam trong chiều kích đa chiều ấy.

“Mình chạy trốn khỏi Việt Nam cũng là mục đích để thấy được sự đa chiều, để có tự do, để thấy được cái đúng cái sai, thì tại sao bây giờ mình sống ở một đất nước tự do thì mình không đi làm việc đó”, Alex Thái lý giải thêm cho quyết định lựa chọn ngành nghề của mình.

Quyết tâm thành nhà nghiên cứu thực thụ

Chọn học, ra trường, trở thành tiến sĩ không khó đối với Alex Thái cho bằng những trở lực mà anh gặp phải trên con đường thực hiện những dự án nghiên cứu, từ cả phía Việt Nam lẫn ở Mỹ.

“Khi mình bắt đầu viết hay nói lên những tiếng nói mà xưa nay người ta không muốn mình nói thì sẽ gặp nhiều cản trở. Từ khía cạnh người Mỹ trong ngành khoa cử-giáo dục, nhiều người đã nắm hệ thống nghiên cứu bao nhiêu năm rồi thì họ không muốn những tiếng nói của mình được nói lên. Cơ hội dành cho những người giống như mình lại ít hơn. Họ không xem trọng mình. Họ thường hay nói là ‘Anh là con em của VNCH nên anh sẽ nói như vậy thôi’, hay là họ xem thường những nghiên cứu của mình. Nhưng chính vì vậy nên mình phải cố gắng vươn lên. Mình làm nghiên cứu thì mình phải làm nghiên cứu tốt hơn để khi nghiên cứu của mình ra, mình có buổi phát biểu hay hội thảo thì mình phải đưa ra chứng cớ rõ ràng, mình chứng tỏ với người ta là ‘Tôi không phải chỉ là con em của một người VNCH không, mà tôi là một nhà nghiên cứu đứng đắn, làm việc đúng và đang nói lên những tiếng nói mà xưa nay các vị đã không viết, không nói về, không cho được lên sách, không đưa đến giảng đường”.

Cản trở từ Việt Nam và tại Việt Nam trong những lần Alex Thái trở về để thực hiện các dự án nghiên cứu thì không thể kể hết, nhất là sau khi nhà nghiên cứu trẻ bắt đầu có những công bố hay phát biểu về công trình của mình trên báo chí, truyền thông.

“Mình gặp những đe dọa, nghe nói là từ phía nhà cầm quyền Việt Nam, nói là Thái không nên làm những cái nghiên cứu như vậy. Nhưng mình cứ tiếp tục làm công việc của mìn. Vì sao? Vì mình nghĩ công việc mình làm là đúng và mình cũng không lựa chọn phe này phe nọ về mặt chính trị. Mình là một người làm sử, mình chỉ có thể nói ra những gì mình tìm hiểu được và mình biết được. Còn sự cản trở thì nó luôn luôn đến với mình…”

https://gdb.voanews.com/01000000-0aff-0242-6ac6-08db48b85ca9_w250_r0_s.jpeg ^.

Sách “Toward A Framework For Vietnamese American Studies” (“Hướng tới xây dựng ngành học Người Mỹ gốc Việt – Lịch sử cộng đồng và ký ức”) do Tiến sĩ – Giáo sư Linda Ho Peché, Tiến sĩ – Giáo sư Alex-Thai Dinh Vo và Tiến sĩ – Giáo sư Tường Vũ chủ biên.

Thế là, những dự án nghiên cứu về các chủ đề “nhạy cảm” đối với Việt Nam như: Cuộc cải cách ruộng đất, với những phân tích tỉ mỉ cho thấy vai trò của Hồ Chí Minh, của các cố vấn Trung Quốc trong cuộc cải cách đẫm máu và nước mắt với khoảng nửa triệu người dân mất mạng; vụ án nhân văn giai phẩm, tù cải tạo, vấn đề lý lịch… cứ thế lần lượt ra đời sau rất nhiều lần Alex Thái lặn lội về Việt Nam và “ăn dầm nằm dề” tại các trung tâm, thư viện…

Những công trình nghiên cứu của Giáo sư Alex Thai Vo đã được tập hợp lại cùng với một nhóm học giả gốc Việt và xuất bản dưới dạng một bộ sách về lịch sử Việt Nam, nhằm bổ sung góc nhìn khác, “đa chiều” hơn về nền Cộng hoà vốn đã tồn tại ở Việt Nam từ trước khi chủ nghĩa cộng sản du nhập. Bộ sách được giới học thuật Mỹ đánh giá cao này hiện đang được giới thiệu ở các bang của Hoa Kỳ với mục tiêu đưa chúng trở thành sách giáo khoa được giảng dạy trong các trường học hay được giới thiệu trong các thư viện trên đất Mỹ.

Cuộc chiến đau lòng giữa anh em

Sau những ngày tháng đắm chìm trong nghiên cứu, tìm tòi về một chính thể Cộng hoà từng tồn tại và đang bị lãng quên, bị nhìn "thiên lệch, khi được hỏi liệu đâu là những điểm mấu chốt mà vị giáo sư trẻ tuổi muốn lưu ý trong cuộc chiến và lịch sử Việt Nam, Alex Thái nói:

“Khi nói tới lịch sử, người ta hay nói lịch sử được viết bởi những người thắng cuộc. Từ những trang sử sinh viên học trong nhà trường từ lớp 1 cho đến đại học, hầu như không nhắc tới giai đoạn của cuộc nội chiến giữa chính quyền miền Bắc và chính quyền miền Nam, tức Việt Nam Cộng Hòa, mà chỉ gói gọn trong những câu nói ‘nguỵ quyền’, ‘nguỵ quyền theo Mỹ’ và tất cả đều là cuộc chiến kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chứ không phải là cuộc nội chiến giữa những anh em với nhau, mà mỗi bên đều mất và tổng cộng là gần 2 triệu người, trong khi người Mỹ chỉ mất có 58.000 người thôi”.

Theo học giả trẻ này, trên thực tế, không thể phủ nhận sự ảnh hưởng của người Mỹ, nhưng “vai chính” trong cuộc chiến vẫn thuộc về những người Việt Nam, hay nói khác hơn, đó là cuộc chiến giữa những người anh em.

“Nếu chúng ta không ghi nhận sự thật đó, sự tồn tại của nhau thì khó mà chúng ta có thể làm cho đất nước mạnh hơn, làm cho con người tin tưởng hơn, mang lại cái mà nhà nước Cộng sản hay kêu gọi là ‘hoà hợp, hoà giải’ giữa người Việt với nhau. Anh kêu gọi hoà hợp, hoà giải mà anh không công nhận sự tồn tại của tôi, lịch sử của tôi thì làm sao hoà hợp, hoà giải được?”

“Hay như vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa, nếu một bên cứ tối ngày nói bên kia là ngụy quân ngụy quyền thì làm sao anh có thẩm quyền để nói Hoàng Sa và Trường Sa là thuộc về Việt Nam? Vì trước kia, Hoàng Sa và Trường Sa trước năm 1975 thuộc về Việt Nam Cộng Hòa 03:33 trên danh nghĩa quốc tế. Bây giờ anh cứ gọi họ là chính thể bù nhìn, không có thật, thì làm sao anh bây giờ đứng trên cương vị gì để nói đó là thuộc về Việt Nam?”, GS. Alex Thái đặt câu hỏi.

Ngoài ra, theo nhà nghiên cứu trẻ, việc nghiên cứu tới nơi tới chốn về nền cộng hoà tại Việt Nam, vốn đã du nhập vào từ những năm 1920, khi các nhà hoạt động chính trị thời đó như Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu… mang “chủ nghĩa cộng hoà”, “tinh thần cộng hoà” từ châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc về.

“Thể chế Việt Nam Cộng Hòa được thành lập vào năm 1954 cho đến năm 1975 đứng vững trên cái nền tư tưởng gọi là Chủ nghĩa Cộng hòa đó. Chủ nghĩa Cộng hòa là mang đến gì? Nó đòi hỏi cái tự do của con người, tự do cá nhân, xuất phát từ cuộc cách mạng của Pháp đòi hỏi quyền công dân của con người cũng như quyền trước pháp luật. Tất cả những yếu tố đó nó khác với chủ nghĩa cộng sản. Thành ra, cuộc chiến 1954-1975 nó xuất phát từ những sự khác biệt đó. Và cũng chính từ những khác biệt đó mà sự kiện xảy ra năm 1975, nó đưa đẩy nhiều người phải đành bỏ nước ra đi, vì họ không sống được dưới cái thể chế mới đó, cái thể chế mà mất đi hết tất cả các quyền tự do đó, tự do báo chí, tự do ngôn luận… Tất cả những cái đó khi người ta bị mất đi thì họ đành phải bỏ nước ra đi”.

https://gdb.voanews.com/01000000-0aff-0242-5a9e-08db48b837d2_cx0_cy25_cw100_w650_r1_s.jpeg

TS. Alex Thái Đình Võ (phải) và Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Chuck Hagel.

Khi nằm xuống, tất cả là con người

Công việc nghiên cứu đã mang đến cho vị giáo sư trẻ nhiều cơ hội công việc và trải nghiệm khác ngoài giảng đường. Alex Thái cho biết anh từng cộng tác chính phủ Mỹ trong công việc tìm hài cốt của quân nhân Mỹ trong chiến tranh Việt Nam.

“Khi đó mình đang đi làm thì trường Đại học Texas Tech có một cái vị trí cần một nhà nghiên cứu để nghiên cứu tìm hài cốt quân nhân của người cộng sản. Để tôn trọng cha mẹ, là những người đã trải qua dưới thể chế cộng sản và trải qua tù đày, mình gọi cho bố và hỏi ‘Ba ơi, con bây giờ nhận công việc này để làm nghiên cứu tìm hài cốt của những người mà khi xưa gọi là địch, là kẻ thù của những người giống như ba đó. Thì ba nghĩ như thế nào? Vì con thấy đây là một công việc mà theo con, là một công việc nhân đạo mà mình cần phải làm’. Thì thay vì người cha mình giống như mình suy nghĩ là sẽ cản trở và sẽ nói không, thì bố mình không một giây suy nghĩ và nói là ‘Con nên đi làm. Công việc này phải làm, vì dù sao cuộc chiến đã qua rồi, mình biết mình là ai. Nhưng tất cả khi ngã xuống cũng là người Việt Nam và cũng là con người. Thành ra, công việc mà mình cần phải làm là công việc mang tính nhân đạo và phải làm để mang lại sự an ủi cho tất cả. Tất cả chúng ta đều là người Việt Nam”.

----------------------

Liên quan

Nhóm học giả Mỹ gốc Việt giới thiệu ‘cái nhìn mới’ về lịch sử Việt Nam Cộng Hòa

Kể từ ngày 31 tháng Tư

TIN TỔNG HỢP NGÀY 19/8/2026

TIN TỔNG HỢP NGÀY 19/8/2026

-----0-----

Sự Kiện 19/08/2026 | FULL🔴

HOÀNG VY

Saigon TV 57.5

https://www.youtube.com/watch?v=zMrww11p1CM

14,725 views Premiered 17 hours ago 5 products

-------

SAIGON TV📺

Cám ơn quý vị đã ủng hộ đài SaiGon TV 57.5

Like, Share và Subscribe để xem thêm nhiều videos khác

Sự Kiện 19/08/2026 | FULL🔴

#saigontv #sukientrongngay #hoangvy

-------

🔴Subscribe để Xem thêm tại: https://bit.ly/2SC5mmU

🔴 Xem Live 24/7 https://www.SAIGONTIVI.com

· Facebook: / thesaigontv

Join this channel to get access to perks: / @saigontivi575

-------

Tin tức nhanh nhất, mới nhất, nóng nhất đang diễn ra về: thời sự, kinh tế, chính trị, xã hội, giáo dục, thể thao, văn hóa, giải trí, công nghệ, nhịp sống số, pháp luật, du lịch...

#saigontv #tintuc #tinnong #tinvietnam #tinthegioi #tinhoaky #tintuc24h #tinnhanh #saigontv575 #thoisu #xuhuong #podcast

Saigon TV 57.5

SAIGON TV 📺 - TIN CẬP NHẬT SÁNG

by Saigon TV 57.5

3008

SAIGON TV 📺 - TIN CẬP NHẬT TỐI

by Saigon TV 57.5

================

Báo Tiếng Dân

19/08/2026

https://baotiengdan.com/

Khi người cha phải đứng về phía kẻ đã giết con mình

Thái Hạo - 19/08/2026

Thi lại một kỳ thi, nhưng chưa thể thi lại niềm tin

Thái Hạo - 19/08/2026

Đừng để cái ác khiến các bạn ngừng hỏi tại sao

Nguyễn Ngọc Như Quỳnh - 19/08/2026

Không cần đến thế lực thù địch

Đoàn Bảo Châu - 19/08/2026

Nguyễn Hồng Bách – Luật sư luôn đứng về phía bạo quyền!

Đặng Đình Mạnh - 19/08/2026

Tản mạn chuyện tai nạn ở gốc cây

Võ Tòng - 19/08/2026

Phẩm giá của… nghị sĩ

Đỗ Trí Hùng - 18/08/2026

Bỏ Nguyễn Sỹ Cương đi mà lo dần cho Ba Đình

Nguyễn Anh Tuấn - 18/08/20218/08/2026

Trump quay lưng với Đông Á — và xích lại gần Kim Jong-un

Fred Kaplan

Trần Quốc Sĩ tóm tắt và phỏng dịch - 18/08/2026

Hóa Thân và những “côn trùng” của thời đại

Tuấn Khanh - 17/08/2026

================

Bauxite Việt Nam

19/08/2026

https://boxitvn.blogspot.com/

GDP cao là tín hiệu tốt, nhưng độ tin cậy của con số còn quan trọng hơn

10:31 | Posted by BVN4

Tô Văn Trường

Tại sao chúng ta phải bảo vệ công lý

10:23 | Posted by BVN4

Đoàn Bảo Châu

Vì sao Gen Z chọn lối sống “KHÔNG”*

10:14 | Posted by BVN4

Trần Duy Hùng

Tấm bằng và báo cáo doanh thu ngàn tỷ

09:56 | Posted by BVN4

Mai Phan Lợi

38.800 doanh nghiệp rời thị trường – Vì sao?

09:33 | Posted by BVN4

Tô Văn Trường

Gen Z

09:24 | Posted by BVN4

Thái Hạo

“Tinh thần Anchorage” một năm sau: Ngoại giao không có chiến lược

09:17 | Posted by BVN4

Lesia Bidochko & Oleksandr Kraiev I National Interest, 15/08/2026

Hnb Tran – Phuc Lai GB biên dịch

Chủ nhật luận

11:08 | Posted by BVN4

Nguyễn Thông

Từ GDP đến LEVI: Việt Nam có thể kiến tạo một mô hình phát triển lấy hạnh phúc làm đích đến?

11:00 | Posted by BVN4

Tô Văn Trường

Xã hội dân chủ tri thức

10:50 | Posted by BVN4

Nguyễn Văn Dân

Khi bê bối cá nhân trở thành gánh nặng chính trị

10:48 | Posted by BVN4

Le Dung

Không ai có thể độc tôn mãi mãi

10:44 | Posted by BVN4

Nguyễn Ngọc Chu

Vì sao ngày càng nhiều doanh nghiệp rời cuộc chơi?

10:42 | Posted by BVN4

Hoàng Tư Giang

Chân đèo Hải Vân bị cạo trọc: Vì sao Gen Z lên tiếng về dự án của Vingroup?

10:40 | Posted by BVN4

BBC - 14 tháng 8 2026

Thế hệ Z: Những người trẻ đang viết lại luật chơi

10:36 | Posted by BVN4

Ngô Mạnh Hùng

August 15, 2026

Nỗi sợ – vũ khí của độc tài, cũng là kẻ thù của độc tài

10:32 | Posted by BVN4

Quoc Dung Hoang

6͏ ͏t͏h͏á͏n͏g͏ ͏8͏ ͏

Hormuz: Cái bẫy của hai chữ “kiểm soát”

10:24 | Posted by BVN4

Trần Huy Mẫn - August 15, 2026

Một chiêu trò gian lận quy mô lớn từng mang lại món hời

15:16 | Posted by BVN4

Peter Navarro, The New York Times , Aug. 13, 2026

(Peter Navarro là trợ lý của Tổng thống Trump kiêm cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất).

Ba Sàm lược dịch

Vụ nữ sinh bị tông đứt lìa chân: làn sóng phản đối từ mạng xã hội Threads đến gốc cây giữa thủ đô Hà Nội

15:10 | Posted by BVN4

BBC - 14 tháng 8 2026

Việt Nam 'muốn có chaebol': Bước đi hợp lý hay tiềm ẩn rủi ro?

14:18 | Posted by BVN4

BBC - 13 tháng 8 2026

Đọc thêm »

Bài đăng cũ hơn

Đăng ký: Bài đăng (Atom)

=============

BBC News Tiếng Việt

19 tháng 8 năm 2026

https://www.bbc.com/vietnamese

Vụ ông Nguyễn Sỹ Cương: Có phải giới trẻ bị 'thế lực thù địch' kích động?

Nội dung đáng chú ý trong bản tin VTV không chỉ là chuyện ông Cương được miễn trách nhiệm hình sự mà còn là các cáo buộc do thế lực thù địch chống phá.

19 tháng 8 năm 2026

Những đối thủ chính của Haaland trong cuộc đua giành Chiếc giày vàng Ngoại hạng Anh

19 tháng 8 năm 2026

Nga đe dọa Anh, thủ tướng vẫn tuyên bố 'ủng hộ Ukraine 100%'

19 tháng 8 năm 2026

Kết quả thi lại Chuyên Tuyên Quang: Không còn điểm 10 môn toán

19 tháng 8 năm 2026

Ông Nguyễn Sỹ Cương được miễn trừ trách nhiệm hình sự: bất cập và bí ẩn

18 tháng 8 năm 2026

BBC tiếp cận nhà kho bí mật ở Đức của băng nhóm chuyển lậu người

19 tháng 8 năm 2026

Phú Lê bị khởi tố, bắt tạm giam vì lý do gì?

18 tháng 8 năm 2026

Chính trị gia chống chiến tranh nổi tiếng của Nga bị bỏ tù 11 năm

18 tháng 8 năm 2026

Giới chuyên gia nói gì về sự cố của Vietnam Airlines tại Đức?

18 tháng 8 năm 2026

Thấy gì khi Vingroup cùng ba ông lớn muốn vay 1,7 triệu tỷ đồng?

18 tháng 8 năm 2026

Cựu Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương gây tai nạn, được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự

17 tháng 8 năm 2026

Thịt nhập khẩu giá rẻ gia tăng sức ép lên ngành chăn nuôi Việt Nam

18 tháng 8 năm 2026

==================

BBC News Tiếng Việt

NGÀY 18/8/2026

Cựu Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương gây tai nạn, được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự

17 tháng 8 năm 2026

Thịt nhập khẩu giá rẻ gia tăng sức ép lên ngành chăn nuôi Việt Nam

7 giờ trước

Thái Lan và bài toán 10 triệu khẩu súng

9 giờ trước

Vụ nữ sinh bị tông tử vong: cáo buộc 'cách mạng màu' và đe dọa đàn áp

17 tháng 8 năm 2026

Tổ chức nhân quyền phản đối việc Bộ Công an Việt Nam muốn nâng mức hình phạt trong Bộ luật Hình sự

17 tháng 8 năm 2026

Tiêm làm đầy dương vật: Vì sao đàn ông bất chấp rủi ro?

17 tháng 8 năm 2026

240 ngày trên biển: Sức khỏe tinh thần là 'ưu tiên hàng đầu' trên tàu USS Lincoln

17 tháng 8 năm 2026

Xét xử 227 người trong vụ án ma túy VN10: hàng chục người bị truy tố khung cao nhất

17 tháng 8 năm 2026

Cựu thứ trưởng sắp hầu tòa vì cáo buộc nhận hối lộ 16,3 tỷ đồng

17 tháng 8 năm 2026

=================

Đài phát thanh quốc tế Pháp - RFI

19/08/2026

https://www.rfi.fr/vi/

Cập nhật

· #UKRAINA

Tập trận chung Mỹ - Hàn bị rút ngắn sau những chỉ trích của tổng thống Trump

HÀN QUỐC - HOA KỲ

Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất đình chỉ giao thương với Iran

CÁC TIỂU VƯƠNG QUỐC Ả RẬP THỐNG NHẢT - IRAN

Ukraina : Cựu bộ trưởng Quốc Phòng Fedorov kêu gọi tổ chức bầu cử, thách thức Zelensky

UKRAINA - CHÍNH TRỊ

CHƯƠNG TRÌNH 60 PHÚT

NGHE ĐÀI

TIN TỔNG HỢP

TIN VẮN

Quốc vương Jordanie thúc đẩy hợp tác với Trung Quốc về robot

VIDEO

1936-2026 : 90 năm chế độ nghỉ phép có lương và những biến chuyển trong đời sống xã hội Pháp

Tạp chí Xã hội

Pháp : Tổng thống Macron ban hành luật về quyền trợ tử

PHÁP - XÃ HỘI

Nga dùng học bổng và giáo dục miễn phí để thu hút sinh viên quốc tế

THEO DÒNG THỜI SỰ

Trung Đông : Kế hoạch bí mật của Iran để mở rộng cuộc xung đột

PHÂN TÍCH

Vương Nghị thăm Hàn Quốc, khẳng định Trung Quốc là đối tác ổn định, đáng tin cậy

TRUNG QUỐC - HÀN QUỐC

Biển Đông : Trung Quốc hoàn tất xây dựng giai đoạn một trên đá Hải Sâm ở Hoàng Sa

BIỂN ĐÔNG

Israel tố cáo Syria cho phép Thổ Nhĩ Kỳ đóng quân là “mối đe dọa”

ISRAEL - SYRIA - OANH KÍCH

Mỹ gia tăng sức ép, trừng phạt chánh án Tòa Án Hình Sự Quốc Tế

HOA KỲ - CPI

Donald Trump đe dọa tấn công Oman nếu nước này cản trở thỏa thuận về eo biển Hormuz

HOA KỲ - IRAN - ĐÀM PHÁN

Báo Anh : Nga xây 10 căn cứ drone bí mật, nhiều nước NATO có thể trong tầm ngắm

CHIẾN TRANH UKRAINA - NGA - NATO

Canada dùng lá bài rượu Mỹ để đàm phán tránh mức thuế 50 % của Donald Trump

HOA KỲ - CANADA - THƯƠNG MẠI

Philippines : Xả súng kinh hoàng tại một trường học

VIDEO

Công nghiệp quốc phòng Iran : Chiến lược phát triển dưới trừng phạt quốc tế

Tạp chí Kinh tế

Nga phong tỏa các cảng Odessa : Ukraina có nguy cơ mất cửa ngõ sống còn ra Hắc Hải ?

THEO DÒNG THỜI SỰ

====================

Người Việt

NGÀY 19/8/2026

https://www.nguoi-viet.com/

.
Nữ thực tập sinh gốc Việt, cư dân Texas, tố cáo bị hiếp dâm ở Phú Thọ

Cách đề phòng và diệt rệp giường

Trực thăng rớt ở Kenya, 7 người chết, gồm 5 công dân Mỹ

Chém chết anh họ vì nói đùa, thanh niên ở Hà Nội lãnh án tử hình

Nữ thực tập sinh Mỹ gốc Việt tố bị cưỡng hiếp ở Phú Thọ, nghi can bị cấm xuất cảnh

Dwayne Johnson tâm sự về ‘mối quan hệ rất rắc rối’ với cha

Diễn viên ‘Oppenheimer’ nghỉ đóng phim vì ‘chán ngán’ Hollywood

Sự thật “Cách Mạng Tháng Tám”: Giành Độc Lập hay Cướp Chính Quyền?

Bộ trưởng Quốc Phòng bị sa thải của Ukraine kêu gọi bầu cử tổng thống

Không có thí sinh nào của trường Chuyên Tuyên Quang đạt 10 điểm Toán trong kỳ thi lại

Lừa hơn $24,000 từ việc đặt phòng ở Phú Quốc, đường dây tội phạm xuyên quốc gia bị lộ

Trump tuyên bố sẽ gặp Kim Jong Un năm nay

Hất hủi Nam Hàn, Trump được Kim Jong Un thưởng gì?

California thông qua quy định mới về lốp xe

Bắc Ninh: Bắt giữ 5 bác sĩ ‘dỏm’ ở spa dọa khách bệnh nặng để làm dịch vụ

Cử tri Florida quay lưng với Dân Chủ truyền thống, ‘phớt lờ’ cả Trump

Ban lãnh đạo đội bóng bị dọa giết vì ‘lật kèo’ với tuyển thủ Hòa Lan, Memphis Depay

Cháy xưởng gỗ ở Hà Nội, 3 người thiệt mạng

5 bất ngờ tài chính xuất hiện sau khi mua nhà

Trump ‘Taco’ 50% thuế quan Canada, hẹn 3 ngày sau

OCAPICA tổ chức đại hội ẩm thực ‘Tastemakers of Orange County’ lần thứ 10

Gần nửa số người thuê nhà tại Mỹ dành hơn 30% thu nhập cho tiền nhà

Mỹ-Nam Hàn và chuyển biến mới ở Đông Á

Trump chiều Kim Jong-un, giảm tập trận, rút mẫu hạm đánh Iran: Mỹ đang bỏ rơi Đông Á?

Chiêu mới của Trump: Lấy không được Hormuz thì vẽ eo biển này vào bản đồ Mỹ

Trump tuyên bố Mỹ hiện không đàm phán với Iran

Ba lớp kiểm duyệt sách: Bảo vệ lịch sử hay bảo vệ chế độ?

================

Đoàn Bảo Châu: “Tôi cất tiếng nói chỉ mong xã hội ngày một tốt đẹp hơn”

Luật Khoa tạp chí

1͏9/8/2026 ͏05:24

https://www.facebook.com/luatkhoa.org/posts/pfbid029q2uadPkrWDMYvgms15PnjPvgvEYP7oe8832KJQC6JZ2NAyg1DWXZCBEbND8eX3Sl

“[...] Tôi là một võ sư. Tôi dạy học trò của mình rèn luyện tinh thần và thể chất để thành một con người mạnh mẽ hơn. Mạnh mẽ hơn không chỉ để bênh vực bản thân, gia đình, mà còn bênh vực những người yếu thế trong xã hội, bênh vực công lý. Đấy là cái chân lý mà bất kỳ con người chính trực nào trong cuộc sống cũng nên có.

[...] Bên trong từng cá nhân cũng đầy rẫy cái sai, mà ai cũng phải sửa. Thế thì một chính thể cũng thế. Một chính thể không thể nào là một chính thể hoàn hảo ngay từ đầu cả, mà đã có rất nhiều cái sai. Sai như vậy thì họ phải biết lắng nghe, biết sửa. Quá trình sửa đó phải sửa một cách liên tục, sửa hằng ngày.”

***

Ông Đoàn Bảo Châu, 58 tuổi, vào ngày 3/8 bị Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội xét xử vắng mặt và kết án 7 năm tù giam và 5 năm quản chế với tội danh “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, theo Điều 117, Bộ luật Hình sự 2015.

Ông là một võ sư, nhà văn, nhà báo chủ yếu sống ở Hà Nội và là một gương mặt phản biện nổi bật trong gần 20 năm qua.

Mời các bạn đọc bài phỏng vấn ông Đoàn Bảo Châu do Luật Khoa thực hiện vào ngày 9/8/2026, sau phiên tòa của ông.

Mời bạn đọc chi tiết ở phần bình luận.

27 BÌNH LUẬN

====================================

Đoàn Bảo Châu: ‘Tôi cất tiếng nói chỉ mong xã hội ngày một tốt đẹp hơn’

LK by Thiên Lương

19/08/2026

https://luatkhoa.net/2026/08/doan-bao-chau-toi-cat-tieng-noi-chi-mong-xa-hoi-ngay-mot-tot-dep-hon/

XEM TẠI ĐÂY >>>>>

====================

THẾ GIỚI HÔM NAY : 19/08/2026

The Economist

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch

19/08/2026

https://nghiencuuquocte.org/2026/08/19/the-gioi-hom-nay-19-08-2026/

Donald Trump thông báo tạm dừng áp thuế 50% đối với lượng hàng hóa trị giá hàng tỷ đô la từ Canada nhập vào Mỹ trong vòng ba ngày. Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ trước khi lệnh áp thuế có hiệu lực. Thủ tướng Canada Mark Carney phản hồi rằng “vẫn còn những công việc quan trọng cần hoàn thành.” Trump cũng cho biết đường ống dẫn dầu Keystone XL, một dự án đường ống dẫn dầu Canada-Mỹ bị hủy bỏ, có thể được khôi phục.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng vượt mức 5.3% trong một thời gian ngắn, đạt mức cao nhất kể từ năm 2007, do quan ngại về lạm phát, khoản nợ công 40 nghìn tỷ đô la của Mỹ, và giá dầu tăng. Chi phí đi vay của chính phủ cũng tăng vọt ở Anh và Nhật Bản, trong khi chạm mức cao nhất trong nhiều năm ở Pháp và Đức. Trong một diễn biến khác, chỉ số chứng khoán NASDAQ thiên về công nghệ của Mỹ đã giảm 1.3% do các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu của các nhà sản xuất chip.

Một vụ kiện tại California được cho là có thể định hình lại các mạng xã hội. Một nhóm gồm 29 bang của Mỹ – cả bang đỏ và bang xanh – đang kiện Meta để đòi bồi thường hàng chục tỷ đô la. Nhóm này cáo buộc công ty đã cố tình thiết kế Facebook và Instagram gây nghiện cho trẻ em, khiến sức khỏe tinh thần sa sút. Luật sư của Meta khẳng định rằng nghiên cứu không cho thấy mối liên hệ rõ ràng nào giữa những khó khăn mà một số người dùng gặp phải với việc sử dụng mạng xã hội, dù ông thừa nhận những khó khăn đó.

Hàn Quốc cho biết các cuộc tập trận quân sự với Mỹ sẽ kết thúc vào thứ Sáu, sớm hơn sáu ngày so với kế hoạch. Trump đã thúc giục thu hẹp quy mô của cuộc tập trận, đồng thời lên tiếng ca ngợi nhà độc tài Triều Tiên. Ngoại trưởng Trung Quốc, Vương Nghị, sẽ đến Seoul vào hôm nay trong chuyến thăm đầu tiên sau 5 năm. Quyết định can thiệp của Trump đã gây sốc cho nhiều người ở Hàn Quốc, và có thể đẩy quốc gia này xích lại gần Trung Quốc hơn.

Cổ phiếu của Unitree tăng hơn 600% khi bắt đầu giao dịch trên sàn chứng khoán Thượng Hải, giúp định giá nhà sản xuất robot Trung Quốc này ở mức 66 tỷ đô la. Đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu tiên của công ty – huy động được hơn 900 triệu đô la – đã ghi nhận số đăng ký mua vượt mức 5.500 lần. Đợt tăng giá cổ phiếu này thậm chí còn ấn tượng hơn cả cú nhảy tại chỗ cao hai mét của “Superman,” một robot hình người mới mà Unitree tiết lộ vào thứ Hai và được công ty tuyên bố là có thể chạy nhanh hơn Usain Bolt.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tiết lộ Iran đã bắn hai tên lửa đạn đạo về phía nước này, cả hai đều rơi xuống biển. UAE cho biết họ vẫn đang trong tình trạng “cảnh giác cao độ.” Trước đó, Trump khẳng định không có cuộc đàm phán nào được lên kế hoạch với chính quyền Iran, và tuyên bố rằng Eo biển Hormuz vẫn đang mở cửa. Về phần mình, Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, đã gọi các thành viên của chính quyền Trump là “một lũ hề.”

Số người chết trong thảm họa lật phà ở Zimbabwe tăng lên 94 người, biến đây thành vụ tai nạn giao thông tồi tệ nhất trong lịch sử đất nước. Chiếc phà đang băng qua Hồ Kariba trên biên giới với Zambia vào tuần trước thì bị lật do gió mạnh. Chính phủ cho biết phương tiện đã chở khoảng 180 hành khách, gấp đôi sức chứa của nó.

Con số trong ngày: 50, là số lượng nhà máy sản xuất rượu vang thương mại ở Thụy Điển.

TIÊU ĐIỂM

Bài toán lạm phát hóc búa của Ngân hàng Trung ương Anh

Andy Burnham đã dành phần lớn tháng đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Anh để tìm cách làm cho các nhu yếu phẩm trở nên rẻ hơn. Nhưng lạm phát vẫn đang đi sai hướng. Vào tháng 7, lạm phát tăng 2.9% so với cùng kỳ năm trước, từ mức 2.6% trong tháng 6. Năng lượng là thủ phạm chính. Mức giá trần của chính phủ đối với hóa đơn điện và khí đốt đã tăng 13% vào ngày 01/07, một hệ quả của cuộc chiến tranh Iran. Ngân hàng Trung ương Anh dự đoán lạm phát sẽ đạt đỉnh ở mức 3.2% vào tháng 11.

Liệu điều này có thúc đẩy ngân hàng trung ương tăng lãi suất cơ bản, hiện ở mức 3.75%, vào tháng tới không? Có lẽ là không. Lạm phát lõi (không bao gồm giá năng lượng và thực phẩm nhiều biến động) vẫn giữ mức ổn định trong tháng 7, nhờ vào việc cắt giảm thuế tạm thời cho các chuyến đi mùa hè đến công viên giải trí, sở thú, và các tụ điểm giải trí khác. Trong khi đó, tăng trưởng tiền lương của khu vực tư nhân tiếp tục chậm lại trong tháng 6. Các nhà hoạch định lãi suất lo ngại về việc chi phí năng lượng cao sẽ thúc đẩy việc tăng giá và tiền lương trên diện rộng. Cho đến nay, có rất ít dấu hiệu chứng thực giả định này.

Điểm nghẽn hàng hải của Ukraine

Chiến dịch tấn công trên không của Ukraine nhắm vào Nga đã gây ra thiệt hại kinh tế và đưa cuộc chiến vào sâu bên trong nước Nga. Nhưng lực lượng của Vladimir Putin đã phản công mạnh mẽ. Trong tháng 7, Nga đã phóng một số lượng kỷ lục gồm 198 tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu thanh, chủ yếu vào thủ đô Kyiv. Vì thiếu tên lửa đánh chặn nên Ukraine chỉ có thể bảo vệ các mục tiêu quan trọng nhất. Giờ đây, Nga đang sử dụng các chiến thuật mới để làm tê liệt nền kinh tế của đối thủ.

Trong tháng qua, Nga chuyển sang nhắm mục tiêu vào huyết mạch kinh tế của Ukraine: các tàu bè ra vào cảng Odessa. Các cảng này đã buộc phải đóng cửa hồi đầu cuộc chiến, nhưng đã mở cửa trở lại vào năm 2023 với một hành lang được bảo vệ. Tuy nhiên, cảng này đã tê liệt về mặt thương mại kể từ ngày 19/07, khi các tên lửa hành trình đánh chìm một tàu chở hàng thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một thời điểm không thể tồi tệ hơn, với 50 triệu tấn nông sản thu hoạch vẫn cần được vận chuyển mà không có các tuyến đường thay thế rõ ràng. Nếu không thể bán được ngũ cốc thu hoạch năm nay, nông dân có khả năng sẽ bỏ qua vụ gieo hạt mùa đông, đẩy khoản lỗ của họ lên đến 10-12 tỷ đô la. Ukraine đang rất cần các đồng minh phương Tây cung cấp thêm tên lửa đánh chặn.

Sàn giao dịch chứng khoán Hong Kong lại được ưa chuộng

Gã khổng lồ ngành thời trang nhanh Shein dự kiến sẽ bắt đầu nhận đặt mua cho đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu tại Hong Kong vào tuần này. Đợt niêm yết này sẽ là thành công mới nhất của thành phố đang giành lại vị thế là một trung tâm tài chính toàn cầu. Sau thời gian trì trệ, động cơ IPO của Hong Kong đang hoạt động hết công suất. Nửa đầu năm nay là giai đoạn hoạt động tốt nhất của sàn giao dịch này trong nửa thập kỷ qua. Xét về số lượng thương vụ và số vốn huy động được, sàn này đã vượt qua sàn giao dịch chính của New York, theo báo cáo từ công ty tư vấn KPMG.

Đà phục hồi của Hong Kong phần lớn là nhờ vào các nhà chức trách ở Bắc Kinh. Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) đã đẩy nhanh quá trình niêm yết thứ cấp của các công ty Trung Quốc nổi tiếng tại Hong Kong, theo đó mở đường cho một làn sóng các thương vụ. Cơ quan này cũng không khuyến khích các công ty huy động vốn tại các thị trường phương Tây. Sau khi các nhà lập pháp Mỹ cản trở nỗ lực niêm yết của Shein tại New York, CSRC đã trì hoãn việc cấp phép niêm yết cho công ty này tại London, và vì thế đẩy công ty hướng về phía Hong Kong.

---------------------

Thế giới hôm nay: 18/08/2026

====================

CHÍNH QUYỀN CHỈ CÓ XẠO và NỔ để LỪA và BỊP ......

Giao Thanh Pham

1͏7͏ ͏t͏h͏á͏n͏g͏ ͏8͏ ͏l͏ú͏c͏ ͏1͏6͏:͏1͏2͏ ·

https://www.facebook.com/giao.pham.127/posts/pfbid02SU85zNM31tox6ncCC179W2g3vd69chh7NMTMixYCpgXn8pv9afssjYP9BPAYNGkkl

Nữ phóng viên Pamela Brown của đài CNN được cấp cho giấy phép đến và sinh hoạt trên Hàng Không Mẫu Hạm USS Abraham Lincoln, để làm bản báo cáo và phơi bày sự thật 100% tại chỗ. Cái sự thật mà ngài tổng thống Chôm Đô La và ông bộ trưởng bộ chiến tranh Pít Hết Sex đang tìm mọi cách che đậy không muốn cho người dân Mỹ biết.

Pamela Brown đã làm đúng những gì một nhà báo đúng đắn và can đảm cần làm: Cô trực tiếp có mặt tại hiện trường, chứ không phải là … “nghe nói” …

Trong khi ngài tổng thống 5 lần trốn lính nói với các phóng viên rằng thời gian đóng quân trên tàu chưa thấy đất liền phá kỷ lục lịch sử vẫn "Chưa Thấm Vào Đâu" và ông sáng say chiều xỉn mỒm bô lô như cái máy Pít Hết Sex bộ trưởng bộ chiến tranh, khăng khăng cho rằng mọi tin tức tiêu cực về tàu USS Abraham Lincoln đều là dối trá, thì nữ phóng viên Pamela Brown đã xin được giấy phép tiếp cận trực tiếp với thủy thủ đoàn để lên tàu sân bay này và dành ra 3 ngày để trò chuyện và phỏng vấn với các thủy thủ về cuộc sống tù túng và khó khăn trên mọi mặt của họ.

Không phải để phỏng vấn phát ngôn viên của Ngũ Giác Đài. Không phải để phỏng vấn các quan chức trong chính quyền ngồi trong phòng máy lạnh, ăn ngày 3 bữa thực phẩm tươi như thịt bò organic và tôm hùm như ông bộ trưởng vẫn thường khoe. Mà là phỏng vấn và sinh hoạt trực tiếp với các thủy thủ trên tàu.

Những gì nữ phóng viên Pamela Brown phát hiện ra mang đầy tính nhân văn và gây chấn động hơn bất kỳ dòng tít trên bất kỳ tờ báo nào. Đó là cảnh các thủy thủ phải đối mặt với nấm mốc đen ở khắp nơi trên tàu (vì không được tu bổ và sửa sang lại sau thời gian hơn nửa năm trời lênh đênh trên biển), thức ăn thiếu thốn và tồi tệ đến mức họ bị sụt cân, nhưng cái điểm thiệt hại về tâm lý nặng nề hơn cả, đó là họ hoàn toàn không hề biết khi nào mới được trở về nhà.

HKMH USS Abraham Lincoln đã phải lênh đênh trên biển cả đến nay là gần 9 tháng. Khủng hoảng về tâm lý đến độ nhiều thủy thủ đã có ý định nhảy xuống biển. Và vấn đề lớn nhất làm suy sụp tinh thần họ không phải là nấm mốc hay thức ăn. Đó chính là sự im lặng. Không có ngày kết thúc. Không có sự rõ ràng. Không có kế hoạch. Và không có sự trung thực từ những người đã điều động họ đến đó.

HKMH USS Abraham Lincoln thường có khoảng 3 ngàn 200 thủy thủ chịu trách nhiệm vận hành và các hệ thống trên tàu, cùng với khoảng 2 ngàn 480 nhân sự thuộc biên chế không quân trên tàu (không đoàn), bao gồm phi công, đội ngũ bảo dưỡng và nhân viên hỗ trợ. Tổng quân số lên tới khoảng 5 ngàn 680 người, mặc dù con số này có thể thay đổi tùy thuộc vào nhiệm vụ. Nó có chiều dài là 332.8 mét, ngang 76.8 mét. Diện tích khoảng 4.5 mẫu tây tương đương với 1.8 mẫu ta hoặc cỡ 3 lần sân football ở Mỹ. Thử tưởng tượng nhét vào đó gần 6 ngàn con người ... hơn 7 tháng trời ... không điên cũng lạ.

Một thủy thủ đã nói thẳng điều này cho phóng viên Pamela Brown: “Trước khi ra khơi, họ được trao phó cho nhiệm vụ là một chiến dịch tác chiến kéo dài chỉ trong 2 tuần, nhưng rồi 2 tuần lễ đó đã biến thành 7 tháng với những lý do biện minh thay đổi liên tục sau mỗi vài tuần.

Lúc đầu là để hỗ trợ người biểu tình Iran. Sau đó là để xóa bỏ chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran. Rồi lại là để hỗ trợ cho một cuộc phong tỏa, nhưng cấp trên của họ cũng như không ai có thể giải thích cho họ lý do tại sao họ vẫn còn phải ở lại đó hay khi nào thì được về nhà, trong khi cuộc sống của gia đình họ phải tạm gác lại để chờ đợi họ.

Ông bộ trưởng Pít Hết Sex cho rằng các tin tức về HKMH Lincoln đã bị "bóp méo hoàn toàn". Phóng viên Pamela Brown lại viết rằng quan điểm đó "không được lòng" các thủy thủ mà cô đã trò chuyện với trong 3 ngày trên tàu.

Việc này, con ai không biết, đó là cách lịch sự nhất mà một nhà báo có thể dùng để gọi ông bộ trưởng bộ chiến tranh là kẻ nói dối.

Chân thành cám ơn phóng viên Pamela Brown đã lên sống trực diện trên con tàu đó và giúp tiếng nói của những thủy thủ được người dân Mỹ lắng nghe.

7 BÌNH LUẬN

=================

PHONG TỎA HẢI QUÂN HOA KỲ KHIẾN XUẤT CẢNG DẦU IRAN GẦN NHƯ VỀ 0, GIỚI PHÂN TÍCH CẢNH CÁO CHẾ ĐỘ CÓ THỂ GẶP KHỦNG HOẢNG

Tin Hoa Kỳ by VLKT News

1͏7͏-8-2026 ͏2͏3͏:͏5͏1͏

https://www.facebook.com/TinHoaKybyVLKTNews/posts/pfbid0uTKhpE79qgjWejdkZra463JrS6iVkP6MLXtN4ZPQvJqsVGbFk462HAkPxs4mrvCul

Xuất cảng dầu của Iran đã giảm xuống gần như bằng 0 dưới cuộc phong tỏa hải quân mới của Hoa Kỳ, theo phân tích của Miad Maleki, một cựu giới chức cao cấp Bộ Ngân khố Hoa Kỳ. Maleki dự đoán tác động kinh tế có thể bắt đầu đánh trực tiếp vào giới tinh hoa và gây bất ổn cho chế độ Iran trong vòng 2 đến 3 tháng.

Khả năng đưa dầu qua Eo biển Hormuz để bù đắp các khó khăn kinh tế hiện nay của Iran đã bị chặn mạnh bởi cuộc phong tỏa. Những hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy hoạt động tại trung tâm xuất cảng dầu Kharg Island của Iran chỉ còn rất ít hoặc gần như không có.

Maleki, người từng phục vụ tại Bộ Ngân khố dưới thời Tổng thống Trump và Tổng thống Joe Biden, hiện làm việc tại Foundation for Defense of Democracies. Ông nói: “Cuộc phong tỏa đã phơi bày điểm yếu kinh tế lớn nhất của Iran.”

Maleki nói thêm: “Đồng hồ dầu hỏa của Iran đang đếm ngược và cú sốc tài chánh thực sự sẽ xảy ra vào mùa thu, khi tất cả các khoản thanh toán của họ đến hạn.”

Theo Maleki, Iran trả lương cho quân đội, nhân viên chánh phủ, lực lượng an ninh và công nhân kỹ nghệ theo từng chu kỳ. Khoảng 60% nguồn tiền cho những khoản chi này đến từ xuất cảng dầu.

Nếu hoạt động xuất cảng tiếp tục bị kềm hãm trong chu kỳ thanh toán kế tiếp, chế độ Iran sẽ có rất ít phương cách để bảo vệ quân nhân và giới tinh hoa khỏi tác động kinh tế. Maleki nói chánh quyền Tehran trước đây đã chứng minh rằng họ có thể chịu đựng khó khăn kinh tế mà dân chúng bình thường phải gánh chịu.

Tuy nhiên, ông cho rằng tình hình có thể thay đổi khi các thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, IRGC, cùng tầng lớp giàu có bắt đầu chịu ảnh hưởng trực tiếp và lên tiếng bất mãn.

Tổng thống Trump trước đây nói Iran không còn đủ tiền để trả lương cho quân đội và cho thấy Hoa Kỳ sẽ tiếp tục duy trì áp lực kinh tế toàn diện đối với Tehran. Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent cũng cảnh cáo sẽ có thêm các biện pháp chế tài đối với Iran.

Bessent cho biết chiến dịch được gọi là “Operation Economic Fury” sẽ đưa ra thêm những biện pháp sau khi Hoa Kỳ đã gia tăng chế tài đối với các cơ sở đổi tiền, tiền điện tử và những nguồn thu khác của Iran. Ông nói mục tiêu là tạo ra mức “cô lập kinh tế mà thế giới chưa từng thấy trước đây.”

Iran, trong khi đó, tin rằng họ có thể chịu đựng lâu hơn Hoa Kỳ trong cuộc đối đầu kinh tế. Tehran cho rằng chiến tranh cũng đang gây tổn phí cho kinh tế Hoa Kỳ và tạo ra một số phản ứng chống lại Tổng thống Trump.

Giá dầu vẫn ở mức cao trong lúc Eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa. Giá dầu Brent, tiêu chuẩn quốc tế, lên khoảng $90 một thùng hôm Thứ Hai.

Theo AAA, giá xăng trung bình tại Hoa Kỳ cũng duy trì trên $4 một gallon trong những tuần gần đây.

Nguồn: New York Post

Phân tích và biên tập: Luan Vo

Tin Hoa Kỳ by VLKT News

Theo quý vị, nếu Iran tiếp tục mất phần lớn nguồn thu từ dầu và bắt đầu gặp khó khăn trong việc trả lương cho quân đội, IRGC và nhân viên chánh phủ, áp lực kinh tế đó có thể làm thay đổi mức độ ổn định của chế độ Tehran ra sao?

Mời quý vị chia sẻ ý kiến dưới phần bình luận! Hãy chia sẻ bài viết này hoặc trang Facebook của VLKT News để nhiều người cùng biết!

70 BÌNH LUẬN

Thursday, 20 August 2026

KỂ TỪ NGÀY 31 THÁNG TƯ (Ngô Nhân Dụng / VOA)

NHÓM HỌC GIẢ MỸ GỐC VIỆT GIỚI THIỆU ‘CÁI NHÌN MỚI’ về LỊCH SỬ VIỆT NAM CỘNG HÒA (Khánh An / VOA)

‘THUA LÀ ĐÚNG RỒI’ – Câu chuyện một tiến sĩ gốc Việt nỗ lực thay đổi cái nhìn ‘thiên lệch’ về Việt Nam Cộng Hoà (Khánh An / VOA)

TIN TỔNG HỢP NGÀY 19/8/2026