Ông Tô Lâm thăm Nhật Bản: Thông điệp về thể chế, nhân quyền và pháp quyền
Vũ Đức Khanh
Gửi cho BBC News Tiếng Việt từ Tokyo, Nhật Bản
11 tháng 11 năm 2026
Quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam – Nhật Bản sẽ khó phát triển bền vững nếu không đi cùng cải cách thể chế, tôn trọng nhân quyền và củng cố pháp quyền.
Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 8 đến 11/11 mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ Tokyo và Hà Nội.
Nhưng bên cạnh những cơ hội hợp tác, chuyến đi cũng đặt ra câu hỏi quan trọng: Việt Nam cần thay đổi gì để trở thành một đối tác phát triển đáng tin cậy và bền vững?
Trong thời gian có mặt tại Tokyo, tôi tham gia một cuộc biểu tình ôn hòa của cộng đồng người Việt tự do trước Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản, gặp gỡ đại diện cộng đồng và trao đổi với một số nhân vật chính trị, kinh doanh Nhật Bản.
Những hoạt động này củng cố một nhận định: tương lai quan hệ Việt – Nhật không chỉ phụ thuộc vào các thỏa thuận giữa hai chính phủ, mà còn vào chất lượng thể chế, việc bảo vệ quyền con người và sự tôn trọng pháp quyền tại Việt Nam.
Đảng không phải là quốc gia
Cuộc biểu tình ngày 8/11 có sự tham gia chủ lực của các thành viên của Cộng đồng vgười Việt Tự do tại Nhật Bản và Việt Nam Canh tân Cách mạng Đảng và những người Việt Nam ủng hộ dân chủ.
Đây không phải là hoạt động chống Việt Nam hay phản đối việc tăng cường quan hệ giữa hai nước.
Thông điệp của chúng tôi là: Đảng Cộng sản Việt Nam không phải là toàn thể dân tộc Việt Nam.
Phản biện một chính quyền không đồng nghĩa với chống lại đất nước.
Mong muốn Việt Nam tự do, dân chủ và thịnh vượng hoàn toàn có thể song hành với mong muốn Việt Nam có quan hệ hữu nghị, hợp tác sâu rộng với Nhật Bản.
Một quan hệ đối tác chiến lược không nên chỉ được đánh giá bằng thương mại, đầu tư hay những tuyên bố ngoại giao.
Nó còn cần được nhìn nhận qua khả năng thúc đẩy một Việt Nam tôn trọng phẩm giá con người, có pháp luật đáng tin cậy và một chính quyền chịu trách nhiệm trước người dân.
*****
Hạ viện Mỹ chặn nỗ lực luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth
Bernd Debusmann Jr , Phóng viên Nhà Trắng, và
Ana Faguy, Capitol Hill
BBC News Tiếng Việt
11 tháng 11 năm 2026
Nỗ lực luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth – với cáo buộc ông này phát động chiến tranh chống Iran mà không có sự cho phép từ Quốc hội – đã thất bại tại Đồi Capitol.
Đa số thành viên Hạ viện đã nhất trí chuyển các điều khoản luận tội sang một ủy ban để xem xét.
Động thái này về cơ bản đã đặt dấu chấm hết – ít nhất là ở thời điểm hiện tại – cho nỗ lực do nghị sĩ Cộng hòa bất đồng với đảng, ông Thomas Massie, đại diện bang Kentucky, khởi xướng.
Trong cuộc họp báo đầu tiên tại Lầu Năm Góc sau sáu tháng, ông Hegseth gọi nỗ lực luận tội này là một “trò hề” và là hành vi “phá hoại”.
Nỗ lực cáo buộc người đứng đầu Bộ Quốc phòng sai phạm và cuối cùng bãi nhiệm ông được đánh giá là khó có khả năng thành công, bởi điều đó có thể đòi hỏi một số nghị sĩ Cộng hòa khác phải đi ngược lại ý muốn của Tổng thống Donald Trump.
Ông Massie là nghị sĩ Cộng hòa duy nhất bỏ phiếu phản đối việc chuyển nghị quyết tới Ủy ban Tư pháp Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát hôm 10/11.
Nỗ lực của ông thất bại với kết quả 211 phiếu thuận và 204 phiếu chống.
Hàng chục nghị sĩ, trong đó có 11 thành viên đảng Dân chủ, đã vắng mặt trong cuộc bỏ phiếu.
Việc chuyển nghị quyết đến Ủy ban Tư pháp trên thực tế đã chấm dứt nỗ lực luận tội, bởi Quốc hội khóa hiện tại chỉ còn một khoảng thời gian ngắn trước khi Đảng Dân chủ tiếp quản quyền kiểm soát vào tháng Một.
Tổng thống Donald Trump ăn mừng kết quả bỏ phiếu trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, tuyên bố nỗ lực luận tội đã “thất bại thảm hại”.
“Thêm một lần nữa, những chiến thắng tại Venezuela và Iran, số lượng tuyển quân cao nhất trong lịch sử quân đội (với danh sách chờ nhập ngũ dài!), cùng tinh thần hiếm thấy trước đây đã dẫn đến việc MINH OAN cho một người yêu nước Mỹ vĩ đại”, ông Trump nói, ám chỉ ông Hegseth.
Trước đó, ông Massie thừa nhận nỗ lực luận tội của mình có thể chưa thành công ngay lập tức, nhưng lập luận rằng động thái này có thể gây sức ép buộc ông Trump thay thế ông Hegseth trước khi đảng Dân chủ có thể khởi động quy trình luận tội riêng.
Vị nghị sĩ bang Kentucky cũng cho biết, việc loại bỏ ông Hegseth ngay lúc này sẽ tạo điều kiện để Thượng viện kịp thời phê chuẩn người thay thế khi Đảng Cộng hòa vẫn còn nắm quyền.
Các nghị quyết luận tội có thể kéo dài sang nhiệm kỳ quốc hội kế tiếp, đồng nghĩa với việc Đảng Dân chủ hoàn toàn có thể tiếp tục thúc đẩy vấn đề này vào năm tới.
Đảng Dân chủ sẽ giành quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội vào tháng Một tới, sau khi đạt kết quả thuận lợi trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Trước đó cùng ngày, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson – một thành viên Đảng Cộng hòa – đã dự đoán rằng nỗ lực luận tội này sẽ thất bại.
Trong tám điều khoản luận tội được chính thức đệ trình lên Hạ viện vào hôm 9/11, ông Massie cáo buộc ông Hegseth đã “vi phạm pháp luật và phải chịu trách nhiệm” vì tiến hành một cuộc chiến tại Iran trong hơn 90 ngày mà không có sự chấp thuận từ các nhà lập pháp.
Các điều khoản luận tội này cũng cáo buộc ông Hegseth đã chỉ đạo thực hiện các vụ “giết người ngoài khuôn khổ pháp luật” trong chiến dịch của Mỹ nhắm vào các tàu thuyền bị nghi ngờ vận chuyển ma túy trên Thái Bình Dương và vùng biển Caribe.
Trong một cuộc họp báo hôm 10/11, ông Hegseth gọi các nỗ lực luận tội mình là một chiêu trò chính trị từ một đối thủ của chính quyền Trump – người mà ông mô tả là đang “bất mãn và thất bại”.
Ông Hegseth cũng lập luận rằng nghị quyết của ông Massie đe dọa an ninh quốc gia, bởi văn bản này gửi tới các đối thủ của Mỹ thông điệp rằng “Mỹ thực sự sẽ trừng phạt chính những binh sĩ và giới lãnh đạo dân sự của mình vì đã thực hiện thành công các chiến dịch quân sự hợp pháp”.
“Đây không phải là lòng yêu nước. Đây là hành vi phá hoại,” ông nói.
Ông lặp lại một số tuyên bố mà ông Trump đã đưa ra trong lần xuất hiện bất ngờ tại phòng họp báo Nhà Trắng hôm 9/11, trong đó có cả việc đề cập đến sự gia tăng trong tỷ lệ tuyển quân.
Tuy nhiên, ông Hegseth cho rằng động cơ của ông Massie xuất phát từ những bất đồng về chính sách, chứ không phải từ những hành vi như “tội nghiêm trọng, tội nhẹ, phản quốc hay hối lộ, hoặc những loại vi phạm mà các nhà lập quốc dự định đề cập khi soạn thảo điều khoản luận tội trong Hiến pháp”.
Ông Massie, người đã thất bại trước một đối thủ được ông Trump hậu thuẫn trong cuộc bầu cử sơ bộ để tái tranh cử hồi đầu năm, là người thường xuyên chỉ trích tổng thống và cuộc chiến tại Iran kể từ khi xung đột bắt đầu vào tháng Hai.
Trước đó, ông cũng từng khiến Tổng thống tức giận khi yêu cầu chính quyền Trump công bố các hồ sơ liên quan đến Jeffrey Epstein, tội phạm tình dục đã qua đời.
Dù hiện tại ông Hegseth vẫn giữ được vị trí trong chính quyền, nhiều nghị sĩ, trong đó có một số thành viên đảng Cộng hòa, đã đặt câu hỏi ông có thể tiếp tục tại nhiệm bao lâu.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Texas Ted Cruz hôm 10/11 cho biết ông dự đoán ông Hegseth sẽ từ chức hoặc bị ông Trump sa thải.
******
Ông Hùng Cao: cần là ‘trường hợp đặc biệt’ để làm bộ trưởng Hải quân
BBC News Tiếng Việt
11 tháng 11 2026
Trung tuần tháng 11 này Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ sẽ xem xét liệu có nên bổ nhiệm ông Hùng Cao vào chức vụ Bộ trưởng Hải quân Mỹ hay không.
Để có thể bổ nhiệm quyền Bộ trưởng Hải quân vào vị trí bộ trưởng chính thức, Quốc hội Mỹ sẽ phải thông qua một cơ chế miễn trừ đặc biệt.
Lý do là do ông Hùng Cao rời quân ngũ chưa đủ lâu.
Để được giữ chức bộ trưởng của một quân chủng trong quân đội Mỹ, ứng viên, theo quy định của luật, phải là người rời khỏi quân ngũ và ngừng phục vụ tại ngũ ít nhất bảy năm, theo USNI News – diễn đàn chuyên đưa tin và phân tích về hải quân Mỹ.
Trong khi đó, ông Hùng Cao mới chỉ ra khỏi lực lượng Hải quân từ tháng 10/2021.
Điều đó có nghĩa là nếu không được Quốc hội cấp quyền miễn trừ cho trường hợp đặc biệt thì phải đến năm 2028 ông Hùng Cao mới đủ điều kiện để giữ chức bộ trưởng Hải quân.
Trong bài viết hồi tháng Chín, USNI News dẫn lời một quan chức Lầu Năm Góc khẳng định “Bộ Quốc phòng mong muốn tiếp tục làm việc với Quốc hội trong suốt quá trình xem xét đề cử của Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao”.
Thời điểm đó là lúc Tổng thống Donald Trump loan báo ông đề cử ông Hùng Cao vào chức vụ này.
*****
Nghi án tuồn lậu người Việt Nam: Em trai cựu Thủ tướng Viktor Orban bị bắt
BBC News Tiếng Việt
11 tháng 11 2026
Một cuộc điều tra đường dây đưa người Việt Nam sang châu Âu trái phép đã dẫn tới việc em trai của cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orban bị bắt giữ.
Vụ bắt giữ đã được Thủ tướng đương nhiệm Peter Magyar – người đánh bại ông Orban trong cuộc bầu cử hồi tháng Tư – xác nhận hôm 10/11 trong chuyến thăm Berlin, Đức.
Nhà chức trách Hungary cho biết bốn người đã bị bắt trong cuộc điều tra một mạng lưới bị nghi tổ chức cho công dân Việt Nam đến Tây Âu trong nhiều tháng hồi năm 2024.
Theo cáo buộc, các nghi phạm thu một khoản gọi là “phí tuyển dụng” từ những người nộp đơn xin thị thực tại các cơ quan đại diện ngoại giao của Hungary ở Việt Nam, sau đó chia nhau số tiền này.
BBC News Tiếng Việt đang liên hệ Đại sứ quán Hungary tại Hà Nội để đề nghị bình luận.
Trong số những người bị bắt có Aron Orban, 49 tuổi, em trai của cựu Thủ tướng Viktor Orban.
Cuộc điều tra do Cơ quan Bảo vệ và Thu hồi Tài sản Quốc gia Hungary (NVVH) thực hiện.
Đây là cơ quan chống tham nhũng được thành lập sau khi ông Peter Magyar đắc cử, với nhiệm vụ rà soát các cáo buộc tham nhũng và lạm dụng quyền lực trong 16 năm cầm quyền của chính phủ Orban.
.
.
.
KHÔNG NỢ THUẾ VẪN BỊ CẤM XUẤT CẢNH? (Tri Nguyen)
Tháng Mười Một 12, 2026.
.
.
Không nợ thuế, vẫn bị cấm xuất cảnh!
11/11/2026
Cảnh báo bà con trong và ngoài nước: Một mã số thuế cũ có thể khiến bạn không được rời Việt Nam!
Tổng Bí thư Tô Lâm từng nói: “Xử lý nghiêm minh nhưng cũng phải thấu tình đạt lý, nhân văn”. Tôi rất đồng tình với tinh thần ấy. Pháp luật phải nghiêm minh, nhưng khi áp dụng vào đời sống cũng cần xem xét từng hoàn cảnh, đúng người, đúng việc, hợp tình, hợp lý.
Sáng thứ Hai, ngày 9/11/2026, tôi từ Hoa Kỳ trở về Việt Nam để giải quyết một số công việc, dự định bay về Mỹ ngày 15/11 để kịp đoàn tụ với gia đình nhân dịp Lễ Tạ ơn (Thanksgiving).
Vừa đến sân bay, khi làm thủ tục nhập cảnh, tôi bất ngờ được công an xuất nhập cảnh mời vào phòng làm việc riêng. Họ thông báo tôi có vấn đề nợ thuế liên quan đến một công ty cũ ở Hà Nội và có thể không được xuất cảnh trở lại Hoa Kỳ nếu chưa giải quyết xong.
Tôi hết sức ngạc nhiên! Công ty TNHH Thương mại và Tư vấn Mỹ Việt (USV) của tôi đã ngừng hoạt động gần 20 năm. Ngày ấy các con còn nhỏ, bây giờ đã trưởng thành, tôi cũng đã có cháu nội, cháu ngoại. Vậy mà một mã số thuế từ thời ấy vẫn còn nằm đó!
Sau khi liên hệ và làm việc với Thuế cơ sở 3, Thành phố Hà Nội, nơi quản lý hồ sơ USV, tôi được cán bộ thuế cho biết một điều rất bất ngờ: CÔNG TY KHÔNG NỢ MỘT ĐỒNG THUẾ NÀO!
Chỉ vì khi ngừng hoạt động gần 20 năm trước, công ty chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế. Bây giờ muốn giải quyết phải xử lý lại con dấu cũ cùng hồ sơ giấy tờ, dự kiến mất từ 30 đến 60 ngày.
Không nợ thuế mà vẫn có nguy cơ không được xuất cảnh. Như vậy có hợp tình, hợp lý hay không?
Tôi đã tìm hiểu quy định tại Hoa Kỳ, Úc, Singapore, Malaysia và một số quốc gia khác. Nhiều nước có biện pháp hạn chế xuất cảnh hoặc hộ chiếu đối với người nợ thuế. Nhưng trong những quy định đã nghiên cứu, tôi chưa tìm thấy trường hợp tương đương với Việt Nam: Một công ty không nợ thuế, chỉ chưa đóng mã số thuế mà người đại diện vẫn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.
Ngay cả Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), trong tài liệu công bố ngày 18/3/2025, cũng khuyến nghị việc hạn chế xuất cảnh để thu hồi nợ thuế phải là biện pháp cuối cùng, có căn cứ pháp lý và bảo đảm quyền lợi của người bị áp dụng.
Đáng chú ý, ngày 10/11/2026, báo Thanh Niên đưa tin Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) kiến nghị bãi bỏ việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện doanh nghiệp chỉ vì vi phạm thủ tục hành chính liên quan đến mã số thuế.
Tôi còn một điều rất băn khoăn. Khi một công ty ngừng hoạt động, không còn kê khai trong nhiều năm, cơ quan thuế cũng có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra và thông báo. Tại sao không giải quyết từ một, hai năm đầu mà để hồ sơ kéo dài gần 20 năm? Trong thời gian ấy, cơ quan thuế đã gửi những thông báo nào, hướng dẫn doanh nghiệp ra sao?
Tôi không phủ nhận trách nhiệm của mình khi chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế. Nhưng trách nhiệm quản lý cũng phải được xem xét từ cả hai phía. Không thể mọi hậu quả của một hồ sơ tồn đọng hàng chục năm đều chỉ do người dân gánh chịu.
Tôi hoàn toàn tôn trọng pháp luật Việt Nam, không có ý chỉ trích chính sách hay những cán bộ đang thi hành công vụ. Tôi chỉ mong Thuế cơ sở 3 Hà Nội và các cơ quan có thẩm quyền xem xét một giải pháp đúng pháp luật, hợp tình, hợp lý. Với người không nợ thuế, sẵn sàng hợp tác, có thể cho phép ủy quyền tiếp tục giải quyết thủ tục và xem xét hủy tạm hoãn xuất cảnh khi đáp ứng các điều kiện cần thiết.
Qua câu chuyện này, tôi cũng muốn nhắn gửi bà con Việt kiều và người Việt trong nước: Nếu trước đây từng thành lập công ty hoặc đứng tên hộ kinh doanh, xin hãy kiểm tra kỹ mã số thuế trước khi về Việt Nam hoặc đi nước ngoài. Đừng nghĩ công ty đã nghỉ kinh doanh từ lâu, không nợ thuế là mọi chuyện đã xong.
Hai mươi năm, từ lúc còn nuôi con đến khi đã có cháu, là cả một chặng đường đời người. Chẳng lẽ một thủ tục hành chính cũng phải kéo dài ngần ấy năm, để rồi trở thành rào cản cho chuyến trở về với gia đình.
Tôi chỉ mong một điều giản dị: Pháp luật cần nghiêm minh, nhưng khi thực thi cũng phải thấu tình đạt lý, nhân văn. Đó cũng là điều Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh.
***
TRA CỨU MÃ SỐ THUẾ VÀ TẠM HOÃN XUẤT CẢNH: Bà con nên kiểm tra trước khi về Việt Nam hoặc đi nước ngoài.
1. Tra cứu mã số thuế doanh nghiệp: https://tracuunnt.gdt.gov.vn/tcnnt/mstdn.jsp
2. Cổng Thuế điện tử Việt Nam: https://thuedientu.gdt.gov.vn/
3. Ứng dụng eTax Mobile – Cục Thuế Việt Nam: Android – Google Play; iPhone – Apple App Store
4. Tra cứu thông báo tạm hoãn xuất cảnh: https://www.gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/xc
Ứng dụng eTax Mobile có thể hỗ trợ tra cứu nghĩa vụ thuế, tình trạng mã số thuế và thông báo tạm hoãn xuất cảnh khi đăng nhập bằng tài khoản hợp lệ.
Lưu ý: Nếu từng đứng tên công ty đã ngừng hoạt động, nên kiểm tra trực tiếp với cơ quan thuế quản lý. Không thấy nợ thuế trên hệ thống chưa có nghĩa là mã số thuế đã được đóng hoặc không có thông báo tạm hoãn xuất cảnh.
_____
NGUỒN THAM KHẢO:
– Báo Chính phủ, 31/12/2025 – Phỏng vấn Tổng Bí thư Tô Lâm.
– Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)IMF, 18/3/2025 – Legislating for Fair and Effective Tax Collection. Xem mục Travel Restrictions.
* Báo chí Việt Nam:
– Thanh Niên, 10/11/2026 – VCCI kiến nghị về tạm hoãn xuất cảnh.
– Thanh Niên, 10/11/2026 – Gỡ tạm hoãn xuất cảnh tại sân bay.
– Thanh Niên, 11/8/2026 – Có nên cấm xuất cảnh người bỏ địa chỉ kinh doanh?
– Thanh Niên, 16/8/2026 – Doanh nghiệp đã đóng cửa vẫn lo bị tạm hoãn xuất cảnh.
– Thanh Niên, 1/10/2026 – Lo lắng tạm hoãn xuất cảnh.
– VTC News, 20/10/2026 – Nợ thuế cũ và khó khăn giải thể doanh nghiệp.
– VTC News, 21/10/2026 – Trách nhiệm của ngành thuế.
– Tuổi Trẻ, 29/7/2026 – Chưa đóng mã số thuế có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.
– Tuổi Trẻ, 18/6/2026 – Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu vướng mắc.
– Tuổi Trẻ, 7/9/2026 – Bị mạo danh, phải đóng mã số thuế.
– Dân trí, 12/10/2026 – Hủy tạm hoãn xuất cảnh trong 3–5 phút.
– Tạp chí Kinh tế – Tài chính, 4/11/2026 – Mã số thuế tồn đọng.
– VnExpress, 30/10/2024 – Cấm xuất cảnh vì nợ thuế.
* Văn bản pháp luật Việt Nam:
– Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Điều 28, về tạm hoãn và hủy tạm hoãn xuất cảnh.
– Cục Thuế – Điều kiện hủy tạm hoãn xuất cảnh.
– Cục Thuế – Hướng dẫn xử lý mã số thuế tồn đọng.
* Quy định thuế nước ngoài:
– Hoa Kỳ – IRS · Úc – ATO · Singapore – IRAS · Malaysia – LHDN.
.
.
.
.
.
