KHI TỔNG THỐNG TRUMP ĐE DOA HỦY DIỆT CẢ
NỀN VĂN MINH IRAN
NỘI DUNG :
08/04/2026
Khi
Tổng thống đe dọa hủy diệt cả nền văn minh
Heather Cox Richardson
Thận
Nhiên,
dịch
.
Màn
kịch ngoại giao: Khi ‘Lời Thỉnh Cầu’ trở thành lối thoát cho Trump
Nguyễn
Ngọc Như Quỳnh
.
10
điều kiện của Iran nêu ra nhằm chấm dứt chiến tranh
Trần
Quốc Sĩ
.
Hủy diệt
hay khủng hoảng
Thận
Nhiên
.
Dòng
thời gian Trump “đánh bại” Iran
Occupy
Democrats, tổng hợp
Thận
Nhiên, biên dịch
.
Trump
và ngôn ngữ leo thang: Những lựa chọn chiến lược đã đẩy Hoa Kỳ vào thế khó
Thục
Quyên
***
Khi
Tổng thống đe dọa hủy diệt cả nền văn minh
Heather Cox Richardson
Thận Nhiên, dịch
08/04/2026
https://baotiengdan.com/2026/04/08/khi-tong-thong-de-doa-huy-diet-ca-nen-van-minh/
Thứ
ba, ngày 7 tháng 4 năm 2026
Lúc
5:06 sáng nay, Tổng thống Donald J. Trump đăng trên mạng xã hội:
“Một
nền văn minh sẽ bị hủy diệt vào tối nay, và sẽ không bao giờ hồi sinh. Tôi
không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra. Tuy nhiên, giờ đây chúng
ta đã có Thay đổi Chế độ Hoàn Toàn và Triệt Để, nơi những bộ óc khác, thông
minh hơn và ít cực đoan hơn sẽ lên nắm quyền, biết đâu điều gì đó mang tính
cách mạng và tuyệt vời có thể xảy ra, AI BIẾT ĐƯỢC? Chúng ta sẽ biết tối nay, một
trong những khoảnh khắc quan trọng nhất trong lịch sử dài và phức tạp của Thế
giới. 47 năm tống tiền, tham nhũng và chết chóc sẽ chấm dứt. Xin Chúa phù hộ
Nhân dân Vĩ đại của Iran!”
Trump
đã tự đẩy mình vào chân tường trong cuộc chiến bốc đồng với Iran. Mức tín nhiệm
thê thảm, và việc Iran đóng eo biển Hormuz—nơi khoảng 20% lượng dầu thế giới đi
qua—đang làm giá dầu tăng vọt, bóp nghẹt kinh tế toàn cầu. Trong suốt cuộc đời
mình, ông luôn có ai đó sửa chữa sai lầm cho ông: Cha ông, giám đốc tài chính của
Trump Organization Allen Weisselberg, những “người lớn trong phòng” ở nhiệm kỳ
đầu đã ngăn nhiều quyết định thảm họa… nhưng lần này không ai sẵn sàng cứu ông
khỏi cuộc khủng hoảng toàn cầu mà chính ông tạo ra.
Vì
vậy, ông đe dọa rằng “một nền văn minh sẽ bị hủy diệt tối nay, không bao giờ hồi
sinh”, một lời đe dọa công khai đẩy xu hướng ủng hộ tội ác chiến tranh của ông
đến giới hạn diệt chủng. Không ai biết liệu ông đang chuẩn bị xâm lược Iran
trên bộ—một cuộc chiến chưa từng được Quốc hội Mỹ cho phép—hay chuẩn bị một chiến
dịch ném bom lớn, hoặc thậm chí sử dụng vũ khí hạt nhân.
Hoặc
là ông lại tung ra một lời đe dọa rỗng.
Ngay
trong tuyên bố đó đã có những dấu hiệu cho thấy nó chỉ là thổi phồng để ông có
thể tuyên bố chiến thắng rồi rút lui. Bất chấp lời khẳng định của Trump, không
hề có “thay đổi chế độ” nào ở Iran: Chế độ vẫn còn nguyên, dù ban lãnh đạo đã
thay đổi sau các vụ tấn công bằng bom giết chết những lãnh đạo trước đó. Những
người lãnh đạo mới thậm chí có vẻ cực đoan hơn.
Ngoài
ra, lời tuyên bố của Trump còn phảng phất âm hưởng quảng cáo truyền hình: Hoặc
là “một nền văn minh sẽ bị hủy diệt tối nay,” hoặc là “có thể điều gì đó cách mạng
và tuyệt vời sẽ xảy ra… tối nay”.
Đến
6:32 tối, chúng ta biết rằng lời tuyên bố kinh hoàng buổi sáng thực chất chỉ là
cái cớ để Trump tuyên bố chiến thắng và thoát khỏi cuộc khủng hoảng mà ông đã
gây ra ở Trung Đông.
Trump
đăng:
“Dựa
trên các cuộc trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của
Pakistan, trong đó họ yêu cầu tôi trì hoãn lực lượng hủy diệt được điều đi tối
nay đến Iran, và với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý MỞ HOÀN TOÀN, NGAY
LẬP TỨC VÀ AN TOÀN eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm ngừng việc ném bom và tấn
công Iran trong hai tuần. Đây sẽ là LỆNH NGỪNG BẮN HAI CHIỀU! Lý do là chúng
tôi đã đạt và vượt tất cả các mục tiêu quân sự, và tiến rất xa trong một Thỏa
thuận cuối cùng về Hòa bình Lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông”.
Trump
tiếp tục:
“Chúng
tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và cho rằng đó là cơ sở có thể làm việc
được. Hầu hết các vấn đề gây tranh cãi trước đây đã được thống nhất giữa Hoa Kỳ
và Iran, và hai tuần sẽ cho phép hoàn tất Thỏa thuận. Nhân danh Hợp chủng quốc
Hoa Kỳ, với tư cách Tổng thống, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông,
tôi rất vinh dự khi vấn đề lâu dài này gần đi đến giải quyết. Xin cảm ơn!”
Michael
Rios của CNN đưa tin rằng, truyền thông Iran tuyên bố họ đã giành thắng lợi lớn
khi buộc Mỹ chấp nhận nguyên tắc kế hoạch 10 điểm của họ, bao gồm dỡ bỏ cấm vận,
rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi các căn cứ trong khu vực, và Iran kiểm soát eo biển
Hormuz. Nếu những điều này đúng, Mỹ sẽ rơi vào vị thế tệ hơn nhiều so với trước
chiến tranh, còn Iran thì mạnh hơn đáng kể.
Trump
gọi tin của CNN là “lừa đảo,” rồi lập tức cố khẳng định sức mạnh của mình. Ông
đăng rằng “giới chức đang xem xét liệu việc phát hành Tuyên bố CNN World có
phạm tội hay không”, và yêu cầu CNN rút tin cùng lời xin lỗi.
Nhà bình
luận Ben Rhodes tóm tắt tình hình:
“Trong
kịch bản tốt nhất có thể, Trump đạt được thỏa thuận mở lại một eo biển vốn đã mở
trước khi ông bắt đầu một cuộc chiến vô nghĩa. Iran chứng minh họ kiểm soát eo
biển và có thể thu phí, cộng thêm được dỡ bỏ trừng phạt. Hàng ngàn dân thường—trong
đó có hàng trăm trẻ em—chết vô nghĩa ở Lebanon và Iran. Binh sĩ Mỹ thương vong.
Đại sứ quán và căn cứ Mỹ bị tàn phá. Uy tín Mỹ trên thế giới bị xóa sổ. Kho vũ
khí bị cạn kiệt. Hàng trăm tỷ USD bị đốt. Giá cả tăng khắp nơi. Khủng hoảng
kinh tế toàn cầu còn tiếp diễn. Putin được củng cố và hưởng lợi. Ngay cả trong
kịch bản tốt nhất, đây cũng là thảm họa. Một chương vô cùng đáng xấu hổ trong lịch
sử Mỹ, bất kể điều gì xảy ra tiếp theo”.
Rồi
một phút sau nửa đêm, Trump đăng tiếp:
“Một
ngày lớn cho Hòa bình Thế giới! Iran muốn điều đó, họ đã chịu đủ rồi! Và mọi
người cũng thế! Hoa Kỳ sẽ giúp xử lý tắc nghẽn giao thông ở eo biển Hormuz. Sẽ
có rất nhiều hành động tích cực! Tiền lớn sẽ được tạo ra. Iran có thể bắt đầu
tái thiết. Chúng tôi sẽ chất đầy hàng tiếp tế các loại, và chỉ ‘lai rai ở đó’ để
bảo đảm mọi thứ ổn. Tôi tin rằng nó sẽ ổn. Giống như điều đang diễn ra ở Mỹ,
đây có thể là Thời Hoàng kim của Trung Đông!!! – Tổng thống DONALD J. TRUMP”
Nhà báo
Aaron Rupar (Public Notice) viết:
“Trump
chuyển từ những lời đe dọa diệt chủng điên rồ buổi sáng sang rao giảng về ‘thời
hoàng kim’ của Iran chỉ vài giờ sau đó, mà không nhận được nhượng bộ nào. Ông
ta hoàn toàn mất kiểm soát và phải bị loại bỏ khỏi quyền lực trước khi biến một
trong những tưởng tượng giết người hàng loạt của mình thành hiện thực”.
Người
dân Mỹ đã dành cả ngày chờ xem liệu “vị vua điên” của họ có hủy diệt thế giới
hay không, để cuối cùng phát hiện ra ông ta chỉ đang khủng bố họ nhằm bảo vệ
cái tôi của mình sau khi gây ra một cuộc chiến thảm họa.
Trong
suốt ngày, các nghị sĩ Dân chủ yêu cầu Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John
Thune (R–SD) và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (R–LA) triệu tập Quốc hội trở lại
trong kỳ nghỉ để chấm dứt chiến tranh và bắt đầu tiến trình phế truất Trump.
Lời
đe dọa “một nền văn minh sẽ bị hủy diệt tối nay, và không bao giờ hồi sinh”
không chỉ nhắm vào Iran. Nếu ông ta phá hủy Iran nhân danh người dân Mỹ, trong
khi Quốc hội Cộng hòa tiếp tục bảo vệ ông và bỏ mặc Hiến pháp, thì điều đó cũng
sẽ là bia mộ cho chính Hợp Chủng quốc Hoa Kỳ.
Bản
dịch của ChatGPT, Thận Nhiên biên tập
*****
Màn
kịch ngoại giao: Khi ‘Lời Thỉnh Cầu’ trở thành lối thoát cho Trump
Nguyễn Ngọc Như Quỳnh
08/04/2026
https://baotiengdan.com/2026/04/08/man-kich-ngoai-giao-khi-loi-thinh-cau-tro-thanh-loi-thoat-cho-trump/
Chỉ
vài giờ trước khi tối hậu thư về một cuộc không kích hủy diệt “nền văn minh
Iran” hết hạn, Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ ra lệnh đình chỉ mọi hoạt động
quân sự trong 14 ngày. Lý do được đưa ra: “Đáp lại lời thỉnh cầu của người bạn
Pakistan”.
Một
tình huống hài hước đã bóc trần sự dàn xếp hậu trường giữa Nhà Trắng và
Pakistan.
Tài
khoản X của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã đăng một thông điệp cầu khẩn
ông Trump gia hạn thời gian. Tuy nhiên, đội ngũ truyền thông đã sơ suất để
nguyên dòng chữ “Draft – Pakistan’s PM Message on X“* (Bản nháp –
Thông điệp của Thủ tướng Pakistan trên X).
https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/04/1-30-1024x838.jpg
Ảnh
chụp màn hình tài khoản X của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, cho thấy dòng
chữ “Draft – Pakistan’s PM Message on X”
Dù
bài đăng có dòng chữ này đã bị xóa ngay sau đó, nhưng dân mạng đã kịp ghi lại bằng
chứng cho thấy đây là một thông điệp “được đặt hàng” từ trước để tạo cho ông
Trump một lối thoát trong danh dự.
Ngay
sau “lời thỉnh cầu” được sắp đặt, ông Trump đã lập tức lên tiếng với tông giọng
của một bậc bề trên nhân từ:
“Mỹ
đồng ý ngừng bắn 2 tuần vì ‘đã đạt và vượt mọi mục tiêu quân sự’.”
“Dựa
trên các cuộc hội đàm với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của
Pakistan, và trong đó họ đã yêu cầu tôi tạm dừng lực lượng hủy diệt dự định gửi
đến Iran tối nay, và tùy thuộc vào việc Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý MỞ CỬA
HOÀN TOÀN, LẬP TỨC và AN TOÀN Eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm hoãn việc ném bom
và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là một lệnh NGỪNG BẮN HAI CHIỀU!
Lý
do thực hiện việc này là vì chúng ta đã đạt được và vượt xa tất cả các mục tiêu
quân sự, và đang tiến rất gần đến một Thỏa thuận mang tính quyết định về HÒA
BÌNH lâu dài với Iran, và HÒA BÌNH tại Trung Đông. Chúng ta đã nhận được đề xuất
10 điểm từ Iran, và tin rằng đó là một cơ sở khả thi để đàm phán. Hầu hết tất cả
các điểm tranh chấp trước đây đã đạt được sự đồng thuận giữa Hoa Kỳ và Iran,
nhưng thời hạn hai tuần sẽ cho phép Thỏa thuận được hoàn tất và thực hiện.
Thay
mặt Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, với tư cách là Tổng thống, và cũng đại diện cho các
quốc gia Trung Đông, thật vinh dự khi vấn đề lâu dài này sắp được giải quyết
xong. Cảm ơn sự chú ý của các bạn! Tổng thống DONALD J. TRUMP.”
https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/04/2-4-1068x1335.jpg
Ảnh
chụp màn hình bài đăng của Trump trên Truth Social lúc 6h32 chiều hôm qua 7/4,
tức 6h32 sáng 8/4, giờ Việt Nam
Giới
phân tích cho rằng, đây là chiến thuật “vừa đấm vừa xoa” để ổn định thị trường.
Chứng khoán Mỹ ngay lập tức phản ứng tích cực khi bóng ma chiến tranh tạm lùi
xa.
Kế hoạch
10 điểm của Iran bao gồm:
1.
Đảm bảo rằng Iran sẽ không bị tấn công một lần nữa.
2.
Chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn, chứ không chỉ là một lệnh ngừng bắn.
3.
Chấm dứt các cuộc không kích của Israel vào Lebanon.
4.
Gỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.
5.
Chấm dứt mọi cuộc giao tranh trong khu vực nhắm vào các đồng minh của Iran.
6.
Đổi lại, Iran sẽ mở cửa Eo biển Hormuz.
7.
Iran sẽ áp mức phí Hormuz là 2 triệu USD cho mỗi con tàu đi qua.
8.
Iran sẽ chia sẻ số phí này với Oman.
9.
Iran sẽ đưa ra các quy tắc để đi lại an toàn qua Eo biển Hormuz.
10.
Iran sẽ sử dụng phí Hormuz để tái thiết đất nước, thay vì bồi thường chiến
tranh.
_______
Ghi
chú: Tựa
đề bài viết do Tiếng Dân đặt
*****
10
điều kiện của Iran nêu ra nhằm chấm dứt chiến tranh
Trần Quốc Sĩ
08/04/2026
https://baotiengdan.com/2026/04/08/10-dieu-kien-cua-iran-neu-ra-nham-cham-dut-chien-tranh/
Tuy
Tehran cho đến nay chưa công bố chính thức, [nhưng] qua lời của các giới chức
và truyền thông nhà nước Iran, “10 điều kiện” họ đặt ra là:
Về an
ninh và chấm dứt chiến tranh
1.
Chấm dứt chiến tranh một cách vĩnh viễn, chứ không phải chỉ là một cuộc đình
chiến tạm thời hay tạm ngưng không kích.
2.
Bảo đảm rằng trong tương lai sẽ không còn bất cứ cuộc tấn công nào nhắm vào
Iran từ phía Hoa Kỳ hoặc Israel; tức phải có cơ chế cụ thể để ngăn ngừa việc
tái diễn chiến sự.
3.
Israel phải chấm dứt các chiến dịch quân sự nhắm vào Hezbollah và các lực lượng
thân Iran khác, đặc biệt tại Lebanon.
4.
Phải chấm dứt toàn bộ những xung đột lan rộng trong khu vực có liên quan đến
Iran và các đồng minh của Tehran trên toàn vùng Tây Á, chứ không chỉ riêng cuộc
đối đầu trực tiếp giữa Hoa Kỳ và Iran.
Điều kiện
về cấm vận và kinh tế
5.
Hoa Kỳ cùng quốc tế phải bãi bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt đối với Iran, kể
cả việc khôi phục quyền xuất cảng dầu hỏa và quyền tiếp cận hệ thống ngân hàng
quốc tế.
6.
Không có khoản “bồi thường chiến tranh” riêng, nhưng các nguồn thu mới (nêu dưới
đây) sẽ được dùng để tái thiết hạ tầng bị hư hại sau các cuộc oanh kích của Hoa
Kỳ và Israel.
Điều kiện
liên quan đến eo biển Hormuz và hàng hải
7.
Mở lại Strait of Hormuz và chấm dứt tình trạng phong tỏa không chính thức hay
chính thức của Iran đối với tuyến đường hàng hải này.
8.
Thiết lập các quy định bảo đảm an toàn lưu thông và cơ chế an ninh cho tàu
thương mại đi qua eo biển.
9.
Áp dụng lệ phí “mãi lộ” khoảng 2 triệu Mỹ kim cho mỗi tàu đi qua Hormuz; khoản
này sẽ được chia cho Iran và Oman.
10.
Phần thu của Iran sẽ được dành riêng cho công cuộc tái thiết sau chiến tranh
trong nước, thay vì đòi Hoa Kỳ hay Israel trả bồi thường trực tiếp.
Như
vậy thì TACO đã chấp nhận hết mọi đòi hỏi của Iran để rút lui chứ gì nữa. So
much winning! [Thắng lớn quá rồi].
Nguồn:
The New York Times, ngày 6-4-2026: Iran’s 10-point proposal to end the war.
*****
.
Trump
và ngôn ngữ leo thang: Những lựa chọn chiến lược đã đẩy Hoa Kỳ vào thế khó
Thục Quyên
08/04/2026
https://baotiengdan.com/2026/04/08/huy-diet-hay-khung-hoang/
Tổng
thống Donald Trump vừa đăng trên mạng Truth Social của ông rằng: “Một nền
văn minh sẽ chết vào tối nay, không bao giờ hồi sinh”. Đây là lời dọa cuối
cùng, tính đến hôm nay, của ông với Iran trước thời hạn ông đặt ra vào 8.00 tối
hôm nay nếu họ không mở eo biển Hormuz. Hôm qua ông đã văng tục và dọa sẽ tấn
công vào các cơ sở dân sự và công cộng, không mục tiêu quân sự, như nhà máy điện,
cầu đường, nhà máy lọc nước.
Lời
đe dọa “hủy diệt một nền văn minh” thay vì hủy diệt chế độ là mức leo thang mới,
trình bày 3 điều:
1.
Sự suy sụp trong khả năng kiềm chế và lý luận;
2.
Mất khả năng kiểm soát thực trạng đang xảy ra;
3.
Sự sai trái và bất lực trong văn hóa chính trị khi cho phép câu nói ấy được xuất
hiện.
Những
phát ngôn mang tính tận diệt đối phương xuất hiện khi người nói rơi vào thế yếu
nên muốn củng cố hình ảnh bản thân, tạo cảm giác quyền lực bằng cách phóng đại
mức độ bạo lực mà hắn có thể gây ra. Đó không phải là dấu hiệu của sức mạnh thực
sự, mà là sự yếu kém và bất lực được bọc trong ngôn ngữ bạo lực.
Một
nền văn minh không chỉ là không gian thành phố hay một mục tiêu quân sự. Nó là
mạng lưới tổng hợp của văn hóa, kinh tế, ngôn ngữ, luật pháp, lịch sử, ký ức tập
thể, và những điều đó không thể bị xóa mất chỉ bằng bom đạn. Vì vậy khi tổng thống
nói như vậy, ông không chỉ đe dọa một dân tộc mà còn coi thường trật tự quốc tế
và di sản văn minh mà chính ông đang hưởng.
Đây
không phải là phát ngôn mang tính chiến thuật chiến lược gì cả, mà hoàn toàn là
biểu hiện của sự điên giận, mất kiểm soát của kẻ có vấn đề về tâm thần. Và việc
thực hiện nó là vi phạm tội ác chiến tranh.
Tổng
thống đã từng liên tục hăm dọa mà không thực hiện tới nơi tới chốn, không ai
còn lạ với cái biệt danh khinh miệt TACO (Trump Always Chicken Out) của ông. Có
thể đây lại là một đe dọa rỗng nhưng thật sự cũng là một chỉ dấu nguy hiểm. Khi
ngôn từ bị đẩy quá xa, không còn chỗ lùi, thì phải hành động dù là hành động
ngu xuẩn và liều lĩnh.
Những
câu hỏi cho người quan tâm hiện nay là:
⁃ Các thiết chế kiểm soát quyền lực của tổng
thống còn khả năng hoạt động không? Dư luận đang rộ lên về việc áp dụng tu
chính án 25.
⁃ Nếu tổng thống ra những lệnh vi phạm tội ác
chiến tranh thì có được quân đội tuân thủ hay không? Những sĩ quan hoặc đơn vị
có sẵn sàng tuân thủ vì trung thành với cá nhân Trump thay vì trung thành với
hiến pháp?
Trong
hệ thống pháp lý Mỹ, quân đội có nghĩa vụ từ chối lệnh vi phạm luật chiến
tranh. Điều này không chỉ mang tính đạo đức mà là nghĩa vụ pháp lý. Và trách
nhiệm không chỉ nằm ở cấp trên, mà người trực tiếp thi hành lệnh bất hợp pháp
cũng bị truy cứu về sau.
HÌNH
:
https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/04/1-26-1068x1320.jpg
Chú
thích hình: TRUNG
TƯỚNG PAUL EATON (NGHỈ HƯU) GỬI CẢNH BÁO ĐẾN TOÀN THỂ QUÂN NHÂN:
“Xóa
sổ toàn bộ một nền văn minh chính là định nghĩa của tội diệt chủng. Bất kỳ mệnh
lệnh nào theo hướng đó phải bị từ chối bởi mọi quân nhân từ trên xuống dưới —
tuyệt đối. Đây chính xác là điều các thượng nghị sĩ đã nói đến khi họ công bố
video yêu cầu quân đội phải từ chối các mệnh lệnh bất hợp pháp. Bây giờ có lẽ
đã đến lúc quân nhân phải làm theo khuyến cáo đó”.
*****
Dòng
thời gian Trump “đánh bại” Iran
Occupy Democrats, tổng hợp
Thận
Nhiên,
biên dịch
07/04/2026
https://baotiengdan.com/2026/04/07/dong-thoi-gian-trump-danh-bai-iran/
7-4-2026
Ngày
3/3: “Chúng ta đã thắng cuộc chiến”.
Ngày
7/3: “Chúng ta đã đánh bại Iran”.
Ngày
9/3: “Chúng ta phải tấn công Iran”.
Ngày
9/3: “Cuộc chiến sắp kết thúc gần như hoàn toàn, và rất đẹp”.
Ngày
11/3: “Bạn không bao giờ muốn nói quá sớm rằng bạn đã thắng. Chúng ta thắng rồi.
Trong giờ đầu tiên là xong”.
Ngày
12/3: “Chúng ta đã thắng, nhưng chúng ta vẫn chưa thắng hoàn toàn”.
Ngày
13/3: “Chúng ta đã thắng cuộc chiến”.
Ngày
14/3: “Làm ơn giúp chúng tôi”.
Ngày
15/3: “Nếu các người không giúp, tôi chắc chắn sẽ ghi nhớ điều đó”.
Ngày
16/3: “Thực ra chúng tôi chẳng cần bất kỳ sự giúp đỡ nào”.
Ngày
16/3: “Tôi chỉ đang thử xem ai đang lắng nghe tôi”.
Ngày
16/3: “Nếu NATO không giúp, họ sẽ phải chịu điều gì đó rất tệ”.
Ngày
17/3: “Chúng tôi không cần và cũng không muốn sự giúp đỡ của NATO”.
Ngày
17/3: “Tôi không cần Quốc hội cho phép để rút khỏi NATO”.
Ngày
18/3: “Các đồng minh của chúng ta phải hợp tác trong việc mở lại eo biển
Hormuz”.
Ngày
19/3: “Các đồng minh Mỹ cần tỉnh táo—hãy hành động và giúp mở Eo biển Hormuz”.
Ngày
20/3: “NATO là lũ hèn nhát”.
Ngày
21/3: “Eo biển Hormuz phải do các nước sử dụng nó bảo vệ. Chúng ta không dùng,
chúng ta không cần mở nó”.
Ngày
22/3: “Đây là lần cuối. Tôi sẽ cho Iran 48 giờ. Mở eo biển”.
Ngày
22/3: “Iran đã chết”.
Ngày
23/3: “Chúng tôi đã có các cuộc đàm phán rất tốt và hiệu quả với Iran”.
Ngày
24/3: “Chúng ta đang đạt tiến triển”.
Ngày
25/3: “Họ đã tặng chúng ta một món quà và món quà đã đến hôm nay. Và đó là một
món quà rất lớn, trị giá một khoản khổng lồ. Tôi sẽ không nói món quà đó là gì,
nhưng đó là một phần thưởng rất quan trọng”.
Ngày
26/3: “Ký thỏa thuận đi, hoặc chúng tôi sẽ tiếp tục thổi bay họ”.
Ngày
27/3: “Chúng ta không cần phải ở đó vì NATO”.
Ngày
28/3: Không có tuyên bố đáng kể.
Ngày
29/3: Khẳng định đàm phán đang tiến triển.
Ngày
30/3: “Mở ngay Eo biển Hormuz, nếu không hãy đối mặt với hậu quả tàn khốc”.
Ngày
31/3: Nói rằng thỏa thuận “rất gần” và Iran sẽ “làm điều đúng đắn”.
Ngày
1/4: “Chúng ta sẽ sớm biết chuyện gì xảy ra”.
Ngày
2/4: Lặp lại rằng có khả năng đạt thỏa thuận, nhưng cảnh báo sẽ tiếp tục không
kích nếu không.
Ngày
3/4: “Sẽ có điều gì đó lớn xảy ra”.
Ngày
4/4: Nói Iran phải tuân thủ “ngay lập tức” nếu không sẽ chịu hậu quả.
Ngày
5/4: “Mở cái eo biển chó đ*o đó ra, bọn chó má điên khùng, nếu không tụi bay sẽ
sống trong địa ngục—CỨ ĐỢI ĐẤY! Ngợi khen Allah”.
Cha
nội này đã mất kiểm soát. Là người Mỹ bây giờ giống như ngồi ghế sau một chiếc
xe do thằng say rượu lái; chúng ta chỉ có thể ngồi nhìn trong kinh hoàng và hy
vọng một người có thẩm quyền sẽ can thiệp để bắt giữ kẻ chịu trách nhiệm.
*****
Trump
và ngôn ngữ leo thang: Những lựa chọn chiến lược đã đẩy Hoa Kỳ vào thế khó
Thục Quyên
06/04/2026
https://baotiengdan.com/2026/04/06/trump-va-ngon-ngu-leo-thang-nhung-lua-chon-chien-luoc-da-day-hoa-ky-vao-the-kho/
Tình
hình giữa Hoa Kỳ và Iran vào tháng 4 năm 2026 cho thấy sự tương tác phức tạp giữa
các áp lực quân sự, ngoại giao và chính trị trong nước.
Trong
những tuần gần đây, đã xảy ra việc cách chức các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ
— bao gồm Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cùng hai vị tướng
khác — như một phần của cuộc cải tổ rộng lớn, ảnh hưởng đến hơn một chục sĩ
quan cấp cao. Đồng thời, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng những lời lẽ ngày
càng thô tục và mang tính khiêu khích đối với Iran.
Tổng
thể, những diễn biến này phản ánh một chiến lược rộng hơn, trong đó đàm phán cưỡng
ép đã chạm đến giới hạn, khiến khả năng leo thang quân sự và chuẩn bị cho các
chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế trở nên ngày càng cao.
1.
Giới hạn của đàm phán cưỡng ép
Phong
cách đàm phán của Trump, được mô tả nổi tiếng trong cuốn The Art of the
Deal (1987), dựa vào việc thể hiện mạnh mẽ, gây áp lực cao và kiểm
soát nhận thức. Trong giai đoạn đầu của xung đột với Iran, cách tiếp cận này thể
hiện qua các lời đe dọa, các cuộc tấn công có mục tiêu và những màn phô trương
sức mạnh quân sự mang tính biểu tượng, nhằm buộc lãnh đạo Iran phải nhượng bộ.
Tuy
nhiên, cấu trúc chính trị của Iran — do Lãnh tụ Tối cao và Lực lượng Vệ binh
Cách mạng chi phối — khiến đàm phán cưỡng ép gần như không hiệu quả. Bất kỳ sự
nhượng bộ rõ ràng nào đều mang một cái giá chính trị nội bộ cực kỳ lớn đối với
lãnh đạo Iran, khiến họ gần như không có không gian để lùi bước. Kết quả là Hoa
Kỳ không thể đạt được nhượng bộ chỉ bằng các đe dọa và vũ lực, dù mạnh đến đâu.
2.
Thay đổi lãnh đạo quân sự Mỹ và tập trung hóa quyền lực
Việc
cách chức các chỉ huy cấp cao trong khi các hoạt động quân sự đang diễn ra là
điều hiếm thấy trong lịch sử. Những cuộc cải tổ quy mô này:
•
Tập trung quyền chỉ huy tác chiến vào lãnh đạo dân sự, bảo đảm phù hợp với chiến
lược của tổng thống.
•
Có thể loại bỏ sự phản đối nội bộ đối với các kế hoạch tác chiến mang tính quyết
liệt.
•
Gửi tín hiệu đến cả trong nước và quốc tế về một sự chuyển hướng sang hành động
mạnh mẽ, thậm chí leo thang.
Mặc
dù chưa có bằng chứng xác thực cho thấy những sự thay đổi này liên quan trực tiếp
đến kế hoạch tấn công trên bộ, nhưng thời điểm của chúng — diễn ra giữa lúc
xung đột đang tiếp diễn và đi kèm với ngôn từ cứng rắn — cho thấy tư thế chuẩn
bị cho leo thang. Đồng thời, Trump đang định hình cả cấu trúc chỉ huy lẫn đường
hướng truyền thông.
3.
Tình trạng bị cô lập ngoại giao đưa tới suy yếu các kênh hòa bình
Bên
cạnh sự thành công của các động thái quân sự, những lựa chọn chiến lược của
Trump đã làm suy yếu vị thế ngoại giao của Hoa Kỳ:
•
Oman và các quốc gia vùng Vịnh từng cố gắng làm trung gian hòa giải trước khi
xung đột leo thang, nhưng Trump đã tự ý khởi động hành động quân sự, gạt họ khỏi
mọi bàn tính.
•
Các cường quốc Âu châu và Liên Hiệp Quốc bị gây áp lực hoặc bị gạt ra ngoài,
làm giảm các kênh đàm phán đáng tin cậy.
•
Việc từ chối trung gian đa phương khiến Mỹ bị cô lập về ngoại giao, hạn chế khả
năng buộc Iran nhượng bộ một cách hòa bình.
Chính
quyền Trump hiện dựa vào Pakistan như một đối tác khu vực. Tuy nhiên, đề xuất của
Pakistan nhằm đưa Nga và Trung Quốc cùng vào vai trò trung gian không tạo điều
kiện cho Mỹ kỳ vọng một giải pháp thuận tiện; trái lại, nó có thể làm gia tăng
độ phức tạp chiến lược và thu hẹp không gian hành động của Washington.
4.
Diễn giải ngôn từ của Trump
Trong
bối cảnh này, những lời lẽ thô tục và khiêu khích gần đây của Trump phục vụ nhiều
mục đích chiến lược:
a) Định
hình nhận thức về Iran và đóng cánh cửa ngoại giao
–
Khắc họa lãnh đạo Iran là cực đoan và không thể thỏa hiệp, từ đó biện minh cho
việc leo thang của Mỹ.
–
Việc sử dụng ngôn từ thô tục có thể phản ánh một tính toán chiến lược: khi kết
quả cưỡng ép gần như bị ngăn chặn bởi tính cứng nhắc về ý thức hệ của Iran và
các kênh ngoại giao suy yếu, Trump dường như đang cố gắng kích thích các phản ứng
cực đoan từ lãnh đạo Iran — những phản ứng này sau đó có thể được dùng để biện
minh cho một can thiệp “trên bộ”, biến phản ứng của họ thành một “cạm bẫy chính
trị” khiến hành động quân sự trở nên tất yếu.
b) Chuẩn
bị dư luận trong nước
–
Phát tín hiệu rằng leo thang là điều không thể tránh khỏi, đồng thời khung mọi
hành động quân sự dưới góc nhìn phòng vệ và cần thiết.
5.
Ràng buộc nội bộ và phản ứng của Iran
Lãnh
đạo Iran hoạt động dưới áp lực nội bộ và ý thức hệ rất lớn:
•
Nhượng bộ là điều suy yếu chính trị, dễ làm suy giảm tính chính danh.
•
Các hành động trả đũa là điều được kỳ vọng, thông qua tên lửa, máy bay không
người lái, năng lực mạng và các lực lượng ủy nhiệm.
•
Tính cứng nhắc về ý thức hệ khiến khả năng leo thang khó lường, ngay cả khi bị
kích động vô tình.
Điều
này khiến đàm phán cưỡng ép không hiệu quả và đẩy Mỹ về phía leo thang, dù có
mong muốn hay không.
6.
Hệ quả chiến lược
Sự
hội tụ của nhiều yếu tố — thay đổi lãnh đạo quân sự, ngôn từ cứng rắn, sự cứng
rắn ý thức hệ của Iran và cô lập ngoại giao — cho thấy leo thang ngày càng khó
tránh khỏi:
·
Các
chiến lược cưỡng ép ban đầu đã thất bại.
·
Các
chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế có thể là bước tiếp theo khả thi nhất.
·
Việc
chuẩn bị dư luận và định hình câu chuyện là yếu tố then chốt để duy trì sự ủng
hộ chính trị.
·
Sự
phụ thuộc vào Pakistan và việc kéo theo Trung Quốc, Nga làm tăng độ phức tạp và
rủi ro.
Chiến
lược hiện tại của Trump dường như là sự kết hợp giữa chuẩn bị leo thang, kiểm
soát nhận thức và củng cố quyền chỉ huy, thay vì chỉ đơn thuần là ngoại giao
hay cưỡng ép.
Kết
luận
Những
hành động của Trump cho thấy một bài học quan trọng trong địa chính trị hiện đại:
Sự
kết hợp giữa phong cách đàm phán cá nhân, quản lý quân sự và lựa chọn ngoại
giao có thể đẩy một quốc gia vào thế buộc phải leo thang, ngay cả khi mục tiêu
ban đầu là hạn chế.
Bằng
cách khởi động xung đột trước khi tìm những cách giải quyết không vũ lực, gạt bỏ
các trung gian quốc tế và làm xa lánh đồng minh, Trump đã đặt Hoa Kỳ vào vị thế
yếu hơn trong đàm phán. Kết hợp với ngôn từ cứng rắn và thay đổi trong cơ cấu
lãnh đạo quân sự, Mỹ hiện đối mặt với xác suất cao xảy ra leo thang quân sự,
trong khi dư địa cho giải pháp hòa bình ngày càng thu hẹp.
Hiểu
rõ các động lực liên kết này là điều thiết yếu để giải mã các tín hiệu hiện tại,
dự đoán hành động và đánh giá rủi ro leo thang trong tương lai.
