The Economist
Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch
https://nghiencuuquocte.org/2026/09/02/the-gioi-hom-nay-02-09-2026/
Iran phớt lờ cảnh báo của Donald
Trump rằng Mỹ sẽ đáp trả ở “mức độ khốc liệt và cao hơn nhiều”
bằng cách tiếp tục tấn công hai căn cứ của Mỹ ở Jordan. Mojtaba Khamenei, lãnh
tụ tối cao của Iran, tuyên bố rằng lực lượng vũ trang của họ đã chuẩn bị sẵn những
“bài học khó quên” cho Mỹ. Hai bên bắt đầu tấn công lẫn nhau vào Chủ nhật sau một
tháng tạm ngừng. Căng thẳng bùng phát đã khiến giá dầu tăng vọt.
Việc nối lại
xung đột cũng góp phần đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của
Mỹ lên mức 5.28%, cao hơn một chút so với tuần trước, khi Bộ trưởng Tài chính
Scott Bessent tuyên bố mua lại trái phiếu. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của
Nhật Bản chạm mức 3%, mức cao nhất trong 30 năm qua. Bài phát biểu mang tính cứng
rắn của Kevin Warsh, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, cũng làm tăng kỳ vọng về việc
tăng lãi suất, thúc đẩy các nhà đầu tư tìm kiếm mức lợi suất cao hơn.
Các bộ
trưởng tài chính của các nước G20 không
đưa ra tuyên bố chung khi kết thúc cuộc họp kéo dài hai ngày tại North
Carolina. Bessent cho biết 19 đại biểu tham dự đã đồng ý với một thông cáo lên
án các quốc gia có “thặng dư ngoại thương quá mức và kéo dài” cùng với việc
“quá phụ thuộc vào xuất khẩu để tăng trưởng.” Trung Quốc – quốc gia có thặng dư
thương mại đạt mức kỷ lục 1.2 nghìn tỷ USD vào năm 2025 – đã lên tiếng phản đối.
Cựu thủ tướng
Anh Keir Starmer tuyên bố nghỉ hưu và rời khỏi vị trí nghị sĩ.
Quyết định của ông theo đó sẽ kích hoạt một cuộc bầu cử phụ tại khu vực bầu cử
Holborn và St Pancras ở London. Trong khi đó, Andy Burnham, người thay thế Sir
Keir làm lãnh đạo nước Anh, đã có bài phát biểu đầu tiên trước Quốc hội trên
cương vị thủ tướng. Ông cho rằng đất nước đã có một loạt các bước đi sai lầm dẫn
đến đỉnh điểm là Brexit, điều mà ông cho là nguyên nhân dẫn đến tốc độ tăng trưởng
kinh tế thấp của nước Anh.
Đức cáo buộc Nga đứng
sau vụ tấn công bất thành vào tháng trước nhắm vào sân bay Leipzig-Halle, một
trung tâm hậu cần của NATO và Ukraine. Các nhà chức trách đã phát hiện một máy
bay không người lái chứa đầy chất nổ nhưng không phát nổ. Đức tuyên bố sẽ đóng
cửa một lãnh sự quán Nga, cùng với một số biện pháp khác. Trong một diễn biến
khác, Volodymyr Zelensky cảnh báo các hãng hàng không rằng cuộc chiến máy bay
không người lái đã leo thang đến mức không phận của Nga “đang trở nên hoàn toàn
không an toàn.”
Apple tiết lộ rằng John Ternus, người
vừa tiếp quản vị trí giám đốc điều hành của công ty vào hôm qua, sẽ nhận được
gói lương thưởng trị giá khoảng 58 triệu USD trong năm tài chính 2027. Tim
Cook, giám đốc điều hành vừa mãn nhiệm, sẽ đảm nhận vị trí “chủ tịch điều hành”
với khoản thù lao hấp dẫn 47 triệu USD. Apple cho biết Cook sẽ hợp tác “với các
nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới” trong vai trò mới của mình.
Mùa hè
năm nay là mùa
hè nóng nhất từ trước đến nay tại Anh, một kỷ lục có khả năng xảy
ra cao gấp 130 lần do biến đổi khí hậu, theo cơ quan khí tượng của nước này.
Tháng 6, tháng 7, và tháng 8 ghi nhận mức nhiệt độ trung bình là 16.5°C. Các số
liệu do Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh công bố vào tháng 7 cho thấy số ca
tử vong liên quan đến nắng nóng ở Anh trong tháng 5 và tháng 6 cao gấp đôi so với
năm ngoái.
Con số
trong ngày: 23%,
là mức tăng trưởng GDP của khu vực đô thị Miami từ năm 2020 đến năm 2024, so với
mức 13% của toàn nước Mỹ.
Đính
chính: Trong phần
“Cánh cửa của Israel tại Mỹ Latinh” xuất bản hôm qua, chúng tôi đã viết rằng
Israel “từ chối viện trợ cho những người dân Gaza đang chết đói.” Khẳng định
này là sai. Gaza đã không còn trong tình trạng nạn đói, dù thiếu ăn vẫn là một
vấn đề nghiêm trọng. Các dòng viện trợ đổ về khu vực này, đặc biệt là thực phẩm,
đã được cải thiện so với năm ngoái. Chúng tôi xin lỗi.
TIÊU
ĐIỂM
Nền
kinh tế Mỹ tiếp tục vận hành mạnh mẽ
Kevin
Warsh vừa trình bày một quan điểm cứng rắn tại Jackson Hole vào thứ Sáu tuần
trước. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang lập luận rằng nền kinh tế Mỹ đã mạnh lên.
Đầu tư kinh doanh đang gia tăng, thị trường tín dụng ít có dấu hiệu thắt chặt,
và thị trường lao động vẫn duy trì được trạng thái toàn dụng nhân công. Ông nêu
rõ rằng mối bận tâm lớn hơn hiện nay chính là lạm phát.
Tuần này sẽ
là phép thử cho nhận định đó. Hôm nay, Fed sẽ công bố bản mới nhất của Beige
Book (Sách Be), một báo cáo khảo sát về các điều kiện kinh tế. Ấn bản
trước đó, xuất bản vào tháng 7, cho thấy chi tiêu đã tăng lên ở hầu hết mọi miền
đất nước; lần này, sự chú ý sẽ tập trung vào việc người dân Mỹ đang đối phó thế
nào với giá năng lượng cao hơn. Và đến thứ Sáu tuần này, Mỹ sẽ công bố báo cáo
việc làm tháng 8. Các nhà kinh tế dự đoán số việc làm trong bảng lương sẽ tăng
thêm 56,000 và tỷ lệ thất nghiệp được giữ ở mức 4.1%. Nếu các dữ liệu cho thấy
các hoạt động kinh tế vẫn đang diễn ra mạnh mẽ và thị trường lao động gần đạt mức
toàn dụng, chúng sẽ củng cố thông điệp của Warsh: lạm phát vẫn là vấn đề lớn
hơn đối với Fed, đồng nghĩa với việc động thái tiếp theo của ngân hàng này có
thể sẽ là tăng lãi suất.
Những
ngọn nến vẫn thắp sáng ở Hong Kong
Joshua
Wong (Hoàng Chi Phong), một nhà hoạt động dân chủ nổi bật của Hong Kong, lẽ ra
sẽ được ra tù vào năm sau. Tuy nhiên, hôm nay, anh lại phải ra hầu tòa tại Tòa
án Tối cao Hong Kong, nơi anh nhận tội thông đồng với các thế lực nước ngoài.
Tương tự như những tội danh khiến Wong bị kết án vào năm 2024, các cáo buộc này
được dàn dựng sau làn sóng biểu tình ở Hong Kong trong giai đoạn 2019-2020.
Chính phủ Trung Quốc đã ban hành luật an ninh quốc gia tại thành phố này vào
năm 2020, và kể từ đó, các nhà chức trách đã sử dụng nó để dập tắt những tiếng
nói bất đồng.
Tuy nhiên,
khát vọng tự do không dễ gì bị dập tắt. Vào ngày 21/08, hai nhà hoạt động Châu
Hằng Đồng và Lý Trác Nhân đã bị kết tội xúi giục lật đổ sau khi tổ chức các buổi
thắp nến tưởng niệm Thảm sát Thiên An Môn năm 1989, cùng với nhiều hoạt động
khác. Cả hai đã ngồi tù kể từ năm 2021. Dù vậy, Châu vẫn không chịu khuất phục
và đã nói với tòa án một tuần sau đó rằng cô “thà làm tội phạm còn hơn là kẻ phản
bội lương tâm của chính mình.”
Chuyến
đi lịch sử qua Eo biển Manche
Hôm nay, Tổng
thống Pháp Emmanuel Macron sẽ đến London trong một chuyến thăm kéo dài hai
ngày. Cùng với Vua Charles III, ông sẽ khánh thành một cuộc triển lãm trưng bày
Thảm Bayeux tại Bảo tàng Anh. Đây là lần đầu tiên bức thảm thêu khắc họa cuộc
chinh phục của người Norman năm 1066 này rời khỏi nước Pháp. Macron đã giúp xoa
dịu những e ngại từ các chuyên gia bảo tồn của Pháp về việc vận chuyển bức thảm
mỏng manh này nhằm đảm bảo việc cho mượn có thể diễn ra suôn sẻ.
Tổng thống
Pháp cũng sẽ trở thành nhà lãnh đạo Liên minh Châu Âu đầu tiên gặp mặt tân Thủ
tướng Anh Andy Burnham tại số 10 phố Downing. Hai bên sẽ hội đàm về an ninh
châu Âu, răn đe hạt nhân, và “liên minh những người sẵn sàng” hỗ trợ Ukraine mà
hai nước đang đồng chủ trì. Nhiều khả năng họ sẽ tìm thấy tiếng nói chung trong
những vấn đề này. Sau khi Burnham dành lời khen ngợi cho Pháp về việc tuần tra
các bãi biển phía bắc nước này, họ thậm chí có thể đạt được bước tiến trong các
nỗ lực nhằm ngăn chặn những chiếc thuyền nhỏ chở người di cư bất hợp pháp qua
Eo biển Manche.
Sự
hào nhoáng và hỗn loạn của Aston Martin
Aston
Martin từng phải gánh chịu những nỗi cay đắng tồi tệ hơn nhiều. Hãng xe thể
thao Anh đã trải qua bảy lần phá sản trong lịch sử 113 năm của mình. Vì vậy, khả
năng họ trượt khỏi rổ chỉ số FTSE 250 dành cho các công ty quy mô vừa vào hôm
nay chỉ giống như một vết xước, chứ không phải một tai nạn tàn khốc, đối với
danh tiếng của họ. Danh tiếng của thương hiệu về sự hào nhoáng và tốc độ vẫn
còn đó; những chiếc xe của họ vẫn rất bắt mắt, ngoại trừ một mẫu SUV ra mắt vào
năm 2019.
Dù vậy, tốc
độ sụt giảm định giá của Aston Martin kể từ khi lên sàn vào năm 2018 vẫn là một
điều đáng chú ý. Hãng đã chật vật tìm cách bán đủ số lượng những cỗ máy lắp ráp
thủ công của mình, dẫn đến nhiều năm thua lỗ, cắt giảm việc làm, và phải tái
thiết lập các chiến lược. Chiến lược mới nhất liên quan đến việc bán các phiên
bản đắt tiền hơn của những mẫu xe hiện tại. Tuy nhiên, các điều khoản của khoản
tín dụng mới trị giá 550 triệu bảng Anh (735 triệu USD) nhằm giúp công ty duy
trì hoạt động đã khiến các chủ nợ hiện tại tức giận, và họ đang đe dọa sẽ tiến
hành hành động pháp lý. Điều này có thể khiến mọi tiến triển của công ty bị
đình trệ hoàn toàn.
-----------------------------
·
No comments:
Post a Comment