Tịch thu đất đai nhân
danh phát triển tại Việt Nam
Christelle Nguyen - The Diplomat
https://dcvonline.net/2026/09/04/nhan-danh-phat-trien/
Ngày càng
có nhiều người Việt Nam bị cưỡng bách dời đi để nhường chỗ cho những dự án phát
triển. Nhiều người không dám lên tiếng vì, theo lời một nạn nhân, “giữa nạn
nhân và tội phạm chỉ cách nhau một lằn ranh mong manh.”
https://dg6xmvwvg9r7ir.archive.is/EwSGS/72224267cb54a5680eae27556a598c4af1ef9009.jpg
Một phần
đất bị thu hồi tại Dương Nội vẫn còn đang xây cất. Ảnh: Christelle Nguyen
Sinh trưởng
trong một gia đình yêu chuộng nghệ thuật, bà Thanh, năm nay 68 tuổi, đã trải
qua thời trẻ say mê xem kịch tại những rạp hát Hà Nội trong thập niên 1980.
Trong nước Việt Nam thời hậu chiến, loại giải trí ấy là một thứ xa xỉ — vé xem
hát rất hiếm, chỉ những gia đình có tiền hoặc có thế lực chính trị mới có thể
mua được. Bà Thanh là một trong số ít người may mắn đó.
Thế nhưng ngày nay, bà nhìn công trình Nhà hát Pearl trị giá 520 triệu Mỹ kim với
một nỗi cay đắng. Đại dự án này có tổng diện tích sàn 40.980 mét vuông, có thể
tiếp nhận khoảng 2.000 người, và dự trù hoàn tất vào năm 2030. Nhưng để xây cất
nhà hát khổng lồ này, cả khu phố nơi bà sinh sống đã bị giải tỏa.
Bà Thanh nói, giọng run run, “Tôi mất nhà rồi.”
Trong những tuần lễ vừa qua, bà đã lần lượt mời bạn bè và thân quyến đến căn
nhà hai tầng của mình, rộng 230 mét vuông, gần Hồ Tây. Căn nhà bà hoàn tất xây
cất năm 2020, nay có thể là lần cuối cùng họ còn được gặp nhau tại đây.
Theo giá thị trường hiện nay, căn nhà trị giá hơn 300 tỷ đồng Việt Nam, tương
đương khoảng 11,5 triệu Mỹ kim. Đến cuối tháng Tám, nó đã bị phá bỏ.
Tiền bồi thường bà nhận được chỉ có 3 tỷ đồng — bằng khoảng 1 % giá trị ước
tính của căn nhà — cộng thêm một khoản trợ cấp hàng tháng chỉ vừa đủ để trả tiền
thuê một chỗ ở khiêm tốn.
Nhưng tổn thất tài chánh không chỉ nằm ở khoản chênh lệch giữa giá trị căn nhà
và tiền bồi thường. Bà Thanh cùng những người láng giềng đã phải bỏ ra rất nhiều
thì giờ và tiền bạc để làm đơn, gõ cửa những cơ quan địa phương; họ còn phải trả
những khoản tiền không chính thức để xúc tiến những thủ tục hành chánh. Rốt cuộc,
tất cả những cố gắng ấy đều không đem lại một sự nhượng bộ nào.
Nhà cầm quyền đã chỉ định khu tái định cư cho bà Thanh và những người láng giềng.
Nhưng những khu này vẫn chưa xong để họ dọn đến. Suốt nhiều tháng, bà Thanh phải
chạy tìm chỗ ở tạm thời cho gia đình bảy người, trong khi không biết chắc đến
bao giờ mới chính thức được chuyển vào khu tái định cư.
Dẫu vậy, bà Thanh nhất quyết không tham gia những cuộc biểu tình cùng một số
người láng giềng, cũng không đưa sự bất mãn của mình lên mạng, mặc dầu bà vẫn
thường xuyên dùng Facebook và Zalo, ứng dụng nhắn tin phổ biến trong nước. Bà
Thanh nói,
“Ngày
nay, giữa nạn nhân và tội phạm chỉ cách nhau một lằn ranh mong manh. Chúng tôi
phải hết sức cẩn thận.”
Bà Thanh
không phải là trường hợp duy nhất phải đối phó với tình cảnh khó xử do kế hoạch
tổng thể trị giá nhiều tỷ Mỹ kim, kéo dài trong 100 năm, của thủ đô gây ra. Kế
hoạch này dự trù có thể khiến 860.000 người — hơn 10 % dân số thủ đô — phải di
dời.
Sự vội vã trong việc phá dỡ nhà cửa đang giáng một đòn nặng nề xuống những cộng
đồng dân cư.
Bà Thanh cho biết chưa bao giờ có ai hỏi ý kiến của bà và những người láng giềng
trong tiến trình lập kế hoạch. Họ bị cưỡng bách rời khỏi nhà mà chưa có nơi tái
định cư để chuyển tới; và quan trọng hơn hết, khoản bồi thường họ nhận được
hoàn toàn không tương xứng.
Tệ hơn nữa, nhà cầm quyền đang cưỡng bách đẩy nhanh việc di dời, trong khi cơ sở
hạ tầng tại những khu tái định cư vẫn chưa hoàn tất.
Thế nhưng, cách làm này có thể sẽ được luật pháp hóa trong Luật Đất đai sửa đổi
sắp tới.
Ngày 28 tháng Bảy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội loan báo sẽ triệu tập một phiên họp
bất thường trong tháng Tám để thảo luận một số dự luật. Một trong những dự luật
được đặt cao trong nghị trình là Luật Đất đai sửa đổi, dự trù sẽ được Quốc hội
thông qua vào tháng mười.
Kể từ khi Tô Lâm trở thành người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam năm 2025 — và
trở thành Chủ tịch nước vào năm 2026 — khẩu hiệu “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”
đã trở thành một câu khẩu hiệu được nhắc đi nhắc lại khắp Việt Nam.
Phần lớn nghị trình này xoay quanh một mô hình phát triển đặt động lực kinh tế
lên hàng đầu: những nhà hoạch định chính sách theo đuổi mức tăng trưởng GDP
hàng chục % và tham vọng đưa Việt Nam trở thành một quốc gia có lợi tức cao vào
năm 2045.
Đất đai, đặc biệt, được xem như một bàn đạp cho tăng trưởng quốc gia. Những dự
án địa ốc quy mô tiếp tục mọc lên khắp nước.
Giữa lúc cuộc chạy đua phát triển đang diễn ra, một trong những chủ trương được
chính phủ ráo riết xúc tiến nhất — nhưng đồng thời cũng âm thầm bị chống đối —
trong những tháng gần đây là việc thu hồi hàng loạt đất đai.
Quyền
về đất đai dưới quyền định đoạt của Đảng – Nhà nước
Dự thảo luật
do Bộ Nông nghiệp và Môi trường soạn thảo được công bố để lấy ý kiến công chúng
ngày 21 tháng Bảy. Người dân chỉ có chưa đầy một tháng để góp ý — với điều kiện
họ biết rằng cuộc tham khảo ý kiến đang diễn ra.
Đáng chú ý, trên cổng thông tin trực tuyến dùng để đóng góp ý kiến, không có lựa
chọn nào cho phép người dân góp ý một cách ẩn danh.
Luật Đất đai mới được thông qua cách đây hai năm, vì thế thật đáng ngạc nhiên
khi nay đã cần phải sửa đổi — nhất là khi trong hai năm 2024 và 2025, đã có hai
nghị quyết ban hành để hướng dẫn việc thi hành luật.
Nhưng tại Việt Nam ngày nay, Quốc hội đang ban hành luật lệ với một tốc độ và
quy mô chưa từng thấy. Năm 2025 là một năm lập kỷ lục về hoạt động lập pháp, với
86 đạo luật được Quốc hội thông qua — hơn một nửa trong tổng số 150 đạo luật được
Quốc hội phê chuẩn trong giai đoạn 2021–2026 — cùng với 371 văn bản pháp quy
thuộc nhiều loại khác nhau.
Trung Hoa và Việt Nam cùng theo một chế độ sở hữu đất đai xã hội chủ nghĩa,
không công nhận quyền tư hữu đất đai. Tuy nhiên, cơ cấu sở hữu về mặt pháp lý của
hai nước không hoàn toàn giống nhau.
Tại Trung Hoa, đất đai đô thị thuộc sở hữu của Nhà nước, trong khi phần lớn đất
đai nông thôn thuộc sở hữu của những tập thể nông dân.
Tại Việt Nam, về mặt pháp lý, toàn thể đất đai thuộc sở hữu toàn dân. Nhà nước
đứng ra làm đại diện, cấp quyền dùng đất cho cá nhân, gia đình và tổ chức — và
có thể thu hồi những quyền dùng ấy khi Nhà nước xét thấy cần thiết.
Hiện nay Hà Nội đang tiến hành thu hồi đất và giải tỏa mặt bằng cho 1.428 dự án
trên toàn thành phố.
Theo một quy hoạch tổng thể được phê chuẩn vào tháng Ba năm 2026, Hà Nội đặt mục
tiêu trở thành một trong mười thủ đô hạnh phúc nhất thế giới — một thành phố của
“thịnh vượng, hài hòa, văn minh và bản sắc.”
Tuy nhiên, những chuyên gia trong nước đã bày tỏ lo ngại về tốc độ chuyển đổi
quá nhanh này.
Ông Tô Kiên, kiến trúc sư và giáo sư tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh,
viết trong một bài bình luận trên VnExpress:
“Quy hoạch tổng thể Hà Nội đã được chuẩn bị rất công phu, gồm hơn 1.000 trang
tài liệu thuyết minh và hàng chục bản đồ quy mô lớn. Thế nhưng công chúng chỉ
có 10 ngày để biết đến, đọc, tìm hiểu và góp ý về quy hoạch.
Những cuộc hội thảo tham khảo ý kiến chuyên gia vừa mới diễn ra thì chỉ vài
ngày sau, quy hoạch đã được phê chuẩn.
Điều này cho thấy tiến trình tham khảo ý kiến đã không thực hiện được vai trò
mà nó đáng lẽ phải có. Lẽ ra tiến trình ấy phải được tiến hành đầy đủ và thận
trọng hơn, với nhiều thời gian hơn dành cho việc nghiên cứu và góp ý.”
Khoản 12 và 13 của Luật Đất đai hiện hành cho phép Nhà nước thu hồi đất để xây
dựng trụ sở Đảng Cộng sản Việt Nam, những cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam, những tổ chức chính trị và chính trị – xã hội, cùng những tổ chức khác được
thành lập theo luật pháp và được giao những chức năng của Nhà nước.
Những khoản này cũng cho phép thu hồi đất để xây dựng văn phòng hoặc văn phòng
đại diện của những đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc những cơ quan của Đảng,
cơ quan Nhà nước và những tổ chức chính trị – xã hội.
Khoản cuối cùng còn đi xa hơn.
Theo khoản này, nếu đất cần được thu hồi cho một dự án hoặc công trình được xem
là phục vụ lợi ích quốc gia hay lợi ích công cộng, nhưng không thuộc bất cứ một
trong 33 loại trường hợp được liệt kê trong điều luật, Quốc hội có thể sửa đổi
hoặc bổ túc danh sách ấy theo một thủ tục lập pháp giản lược.
Trên thực tế, việc này có thể mở cửa cho Nhà nước bổ túc những căn cứ mới để
thu hồi đất bằng một thủ tục được xúc tiến nhanh chóng.
Điều đó cũng đặt ra câu hỏi: có ai lắng nghe những cộng đồng bị ảnh hưởng trong
việc quyết định đất đai của họ có thể bị lấy đi hay không — và nếu có, thì
trong những hoàn cảnh nào?
Những quy định này dường như đặt quyền lợi của những cơ quan Nhà nước và những
định chế của Đảng lên trên quyền lợi của người dùng đất khi quyết định dự án
nào đủ điều kiện để cưỡng bách thu hồi đất.
Kể từ giữa năm 2025, việc thu hồi đất quy mô lớn và cưỡng bách di dời nhân danh
“phát triển và đầu tư” đã và đang được thực hiện trên toàn quốc, đẩy hàng trăm
ngàn gia đình vào hoàn cảnh mất nhà, mất đất.
Dự án Hành lang Cảnh quan Sông Hồng đi qua 16 xã và phường, với tổng diện tích
đất khoảng 11.418 hecta, có khả năng ảnh hưởng đến khoảng 200.000 cư dân.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tại tỉnh Bắc Ninh sẽ cần gần 1.960 hecta
đất, ảnh hưởng đến khoảng 7.100 gia đình và 118 tổ chức.
Dự án Cảng hàng không Long Thành tại tỉnh Đồng Nai sẽ cần khoảng 5.000 hecta đất,
ảnh hưởng đến 4.600 gia đình.
Không
còn chỗ để phản kháng
Cũng như tại
Trung Hoa, những cuộc phản đối ôn hòa của nông dân Việt Nam đối với việc thu hồi
đất bắt đầu hình thành vào đầu thập niên 2000, rồi trở nên phổ biến và có ảnh
hưởng đáng kể hơn vào giữa thập niên ấy.
Ngày nay tại Việt Nam, khoảng 70 % những đơn khiếu nại, tố cáo và vụ kiện kéo
dài của công dân có nguồn gốc từ việc Nhà nước thu hồi đất, giải tỏa mặt bằng,
bồi thường và quản lý đất đai.
Mặc dầu Điều 158 của Luật Đất đai quy định rằng việc định giá đất phải tuân
theo nguyên tắc thị trường, phải trung thực, khách quan và minh bạch, trên thực
tế những điều kiện về giá cả hầu như được chính quyền địa phương áp đặt, chớ
không phải là kết quả của thương lượng.
Trong con mắt của Nhà nước, việc phản đối những điều kiện thu hồi đất bị xem là
hoạt động tội phạm.
Những cơ quan truyền thông trong nước cảnh báo người dân rằng những câu chuyện
làm sáng tỏ hoàn cảnh của những nạn nhân đang bị những “thế lực thù địch và phản
động” lợi dụng để tung tin giả, kích động chống đối, gây chia rẽ giữa nhân dân
và chính quyền, đồng thời mô tả việc thực hiện dự án như là “đuổi dân đi, đàn
áp dân và bỏ mặc dân.”
Quốc hội mới được bầu vẫn im lặng trước những khốn khó của những người bị cưỡng
bách dời nhà.
Trong quá khứ, việc lên tiếng bênh vực họ vốn đã hiếm hoi — nhưng vẫn từng xảy
ra.
Lưu Bình Nhưỡng, một đảng viên cao cấp của Đảng Cộng sản Việt Nam và cựu đại biểu
Quốc hội khóa XIV (2016–2021), từng là một trong những dân biểu lên tiếng mạnh
mẽ nhất về vấn đề thu hồi đất.
Từ năm 2021 đến 2023, ông giữ chức Phó Trưởng Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường
vụ Quốc hội.
Năm 2021, một công nhân ở tỉnh Ninh Thuận nộp đơn khiếu nại về việc nhà cầm quyền
giao đất cho một công ty mà không bồi thường. Người này sau đó bị một nhóm người
không rõ lai lịch đánh đập chỉ vì dám bảo vệ những quyền lợi chính đáng của
mình.
Ông Lưu được cho là đã lên tiếng về sự việc:
“Công ty không có quyền dùng vũ lực để ‘đe dọa’ người dân. Chúng ta cần rút
kinh nghiệm từ vụ đổ máu ở Đắk Nông, nơi việc một công ty tịch thu đất đã khiến
người dân nổ súng. Người nổ súng là sai, nhưng việc công ty ‘lấy đất của dân’ lại
không có căn cứ pháp lý. Vì vậy, nếu chính quyền đứng ngoài và không hành động,
thì trên thực tế họ đang bao che cho công ty. Điều đó là bất công.”
Thế nhưng, ngày càng có ít tiếng nói như vậy.
Năm 2025, ông Lưu bị kết án 13 năm tù, gồm ba năm về tội “cưỡng đoạt tài sản”
và 10 năm về tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác
để trục lợi.”
Nhiều người tin rằng những cáo buộc này là bịa đặt hoặc “gán ghép tội trạng”,
vì những phát biểu thẳng thắn của ông chỉ trích lực lượng công an, và vì ông
cũng được xem là người bênh vực những tù nhân bị xử oan.
Tại Hội nghị toàn quốc về triển khai những nghị quyết của Hội nghị Trung ương lần
thứ ba, khóa XIV, Tô Lâm đã lên tiếng về vấn đề phát triển quốc gia và quyền lợi
của người dân.
Người đứng đầu Đảng CSVN kêu gọi thi hành nghiêm kỷ luật; tăng cường thanh tra,
giám sát, phổ biến và công khai thông tin; đồng thời đánh giá đúng đắn dựa trên
dữ kiện, sản phẩm và kết quả thực tế.
Ông nhấn mạnh rằng lợi ích và sự hài lòng của người dân phải là thước đo tối hậu.
Lâm nói:
“Đồng
thuận xã hội trước hết và trên hết phải được xây dựng bằng những chủ trương
đúng đắn, việc thực hiện công bằng, minh bạch và những kết quả mà người dân có
thể nhận thấy. Không đánh đổi lợi ích lâu dài lấy thành tích trước mắt; không để
người yếu thế phải gánh chịu những phí tổn vô lý.”
Đồng thời,
người đứng đầu Đảng CSVN cũng kêu gọi cán bộ, công chức nhận thức rằng “tự nguyện
lùi lại vì sự phát triển cũng là một hành động can đảm và cao quý — một điều
đáng tự hào và đáng được ghi nhận.”
Điều đáng nói là cho đến nay, chưa có quan chức nào “lùi lại” vì sự phát triển
của dự án.
Hà Nội đang tiến rất nhanh.
Tốc độ ấy buộc người dân phải nhanh chóng tuân phục, khiến không còn bao nhiêu
chỗ cho sự chống đối. Đối với chính quyền địa phương, điều này có ý nghĩa quan
trọng: hành động càng nhanh, họ càng dễ được ghi nhận về thành tích và càng có
nhiều cơ hội thăng chức.
Việc cưỡng bách giải tỏa đất đai không phải là điều mới mẻ tại Việt Nam,
nhưng nay đã gia tăng cùng với nghị trình phát triển được đẩy nhanh của chính
phủ và sự tập trung quyền lực ngày càng lớn trong bộ máy an ninh Việt Nam.
Khác với những vụ thu hồi đất trước đây, công an địa phương nay tham gia từ đầu
đến cuối. Với quyền truy cập vào cơ sở dữ liệu dân số toàn quốc, công an gặp gỡ
người dân, thẩm định tài sản để xác định mức bồi thường, rồi theo dõi việc họ dời
nhà.
Không phải chỉ những người mất đất mới có nguy cơ bị cưỡng ép.
Trong một quốc gia không có một hội luật sư độc lập, những luật sư bênh vực nạn
nhân bị thu hồi đất phải chấp nhận những rủi ro rất lớn. Một số người đã cảm thấy
buộc phải rời khỏi đất nước.
Chẳng hạn, Võ An Đôn — biệt danh “Luật sư của Nhân dân” vì thường bênh vực những
nhóm yếu thế, phần lớn trên căn bản miễn phí — đã bị thu hồi giấy phép hành nghề
năm 2018 và phải chịu nhiều năm sách nhiễu trước khi tìm nơi tỵ nạn ở ngoại quốc
vào năm 2023.
Sự
chống đối đầy thận trọng
Khi công
an tiến tới việc áp dụng án tù đối với những người đăng trên mạng những thông
tin mà họ cho là sai trái, những tranh chấp đất đai và những bất công sẽ tiếp tục
là một phần quan trọng định hình cái gọi là “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”
mà ông Lâm ca ngợi.
Nhiều nhóm dân cư Hà Nội bị ảnh hưởng đã tổ chức phản đối, đồng thời cố gắng
không vượt qua những “lằn ranh đỏ” của chính quyền.
Họ cố ý tổ chức những cuộc tụ họp nhỏ và giương biểu ngữ. Họ tự gọi mình là những
người biểu tình nhưng đồng thời vẫn là những người yêu nước, hàm ý rằng họ chỉ
đòi hỏi những quyền lợi chính đáng, chớ không thách thức tính chính danh của Đảng
Cộng sản.
Tuy nhiên, dần dần, sự chống đối phần lớn đã nhường chỗ cho sự tuân phục.
Nhà cầm quyền định kỳ cắt nước và điện của những cánh đồng và căn nhà của những
người không dời đi đúng hạn.
Vì tòa án, nhà cầm quyền và truyền thông trong nước không muốn lắng nghe họ, mạng
xã hội hiện trở thành nơi để họ lên tiếng.
Một nhóm Facebook mang tên “Red River Megaproject” có gần 30.000 thành viên. những
thành viên tự kiểm duyệt những từ ngữ nhạy cảm — như “cướp đất,” “giải tỏa trắng”
và “chủ nghĩa cộng sản” — để tránh cho nhóm bị đóng cửa vì vi phạm tiêu chuẩn cộng
đồng, một chuyện thường xảy ra đối với những nội dung do những người bất đồng
chính kiến đăng tải.
https://dcvonline.net/wp-content/uploads/2026/09/lktapchi.jpg
Nguồn: https://thevietnamese.org/Luật khoa Tạp chí
Một trang
mạng ẩn danh mang tên “Red River Community” thành lập để giúp những người dân bị
ảnh hưởng tìm hiểu những thủ tục pháp lý liên quan đến việc khiếu nại đất đai.
Trên Facebook, Tai Vách Mạch Rừng (“tường có tai”), nay có 104.000 người theo
dõi, cũng tạo một diễn đàn cho nhiều nạn nhân của những vụ bất công, đặc biệt
là những nạn nhân bị thu hồi đất, trong đó có một trong những người đồng sáng lập.
Không có truyền thông và luật sư giúp đỡ, nhiều nạn nhân đã tự quay phim mình để
làm chứng cho những bất công mà họ phải chịu, mong rằng câu chuyện của họ sẽ
không bị chìm vào quên lãng.
Nếu trước đây nông dân từng là lực lượng nòng cốt ủng hộ Đảng Cộng sản Việt
Nam, thì ngày nay những nạn nhân bị mất đất có thể gia nhập phong trào dân chủ.
Bà Thi Thanh Nguyen Pochan, phó giáo sư tại Đại học Công giáo Tây Phương (UCO) ở
Pháp, nhận xét:
“Nhiều
nạn nhân của những bất công về quyền dùng đất đã tự chuyển hóa mình từ những
công dân bị đối xử bất công, chỉ đơn giản tìm kiếm sự đền bù cho riêng mình,
thành một điều gì đó lớn lao hơn rất nhiều.
Họ đã
liên kết với những người bất đồng chính kiến ở trong nước và hải ngoại — những
nhóm mà chính quyền gọi là những thế lực thù địch hoặc phản động.”
Những người
hoạt động nổi tiếng nhất trong số này là gia đình Cấn Thị Thêu.
Cùng với chồng, bà Thêu lãnh đạo một nhóm nông dân đấu tranh chống việc cưỡng
bách thu hồi đất và bồi thường dưới mức thỏa đáng.
Bà bị bắt vào tháng Tư năm 2014 khi đang ghi hình một vụ thu hồi đất tại phường
Dương Nội, hiện nay đã trở thành khu vực nhà ở cao cấp. Sau đó bà bị kết án 15
tháng tù về tội chống người thi hành công vụ.
Sau khi được thả, bà tiếp tục tham gia những cuộc biểu tình ôn hòa chống việc
thu hồi đất.
Tháng sáu năm 2016, bà lại bị bắt sau những cuộc biểu tình đòi quyền lợi về đất
đai của chính mình, và bị kết án 20 tháng tù về tội gây rối trật tự công cộng.
Về sau, Nhóm Công tác của Liên Hiệp Quốc về Giam giữ Tùy tiện kết luận rằng việc
giam giữ bà là tùy tiện.
Gia đình bà Thêu tạo được sự khác biệt nhờ tích cực dùng mạng xã hội, thường
xuyên liên lạc với những tổ chức và truyền thông ngoại quốc, và đặc biệt là nhờ
khả năng dùng ngôn ngữ của giới hoạt động để nối kết cuộc đấu tranh riêng lẻ của
những nông dân bị thu hồi đất với cuộc đấu tranh rộng lớn hơn nhằm thay đổi chế
độ.
Tháng Sáu năm 2020, vì bày tỏ tình liên đới với những nạn nhân của những tranh
chấp đất đai tại Đồng Tâm, bà Thêu lại bị bắt mà không có trát.
Không lâu sau đó, bà bị kết án tám năm tù, tiếp theo là ba năm quản chế, về tội
“làm, tàng trữ, phát tán thông tin, tài liệu, [và] vật phẩm nhằm chống lại Nhà
nước.”
Hai con trai của bà, Trịnh Bá Tư và Trịnh Bá Phương, cũng bị tù với cùng tội
danh.
Tháng chín năm 2025, Phương trở thành tù nhân đầu tiên bị tuyên thêm 11 năm tù
với cùng tội danh, với lý do ông bị cáo buộc đã viết một mảnh giấy trong tù có
nội dung “đả đảo cộng sản.”
Hiện nay bà Thêu đang bị giam tại một nhà tù ở tỉnh Thanh Hóa, cách quê nhà bà
bốn giờ đi xe lửa.
Theo những nguồn tin, bà phải chịu những điều kiện xuống cấp, ảnh hưởng đến sức
khỏe và phẩm giá, trong đó có nhiều lần bị từ chối chăm sóc y tế hoặc chỉ được
chăm sóc sơ sài. Nhà cầm quyền được cho là đã từ chối cung cấp cho bà hoặc gia
đình bà một bản sao chẩn đoán y khoa.
Trong nhà tù, thú vui bà ưa thích nhất là đọc sách.
Trong lá thư viết hồi tháng Tư vừa qua, bà khuyên những con đang ở trong tù
cũng làm như vậy và đừng bao giờ mất hy vọng:
“Bên
ngoài kia, bầu trời phương Đông đang hé lên một chút ánh sáng mờ nhạt, báo hiệu
những đổi thay sắp tới. Và ngày đoàn tụ, ngày chiến thắng, ngày tự do cho gia
đình ta và cho mọi người chắc chắn sẽ không còn xa nữa. các con hãy vững tinh
thần. Hãy tự lo cho mình và giữ gìn sức khỏe. Hãy nhớ những điều mẹ nói để mẹ
được yên lòng, các con yêu quý. Mẹ xin dừng lá thư tại đây. Mẹ cầu mong bình an
và an toàn sẽ đến với những con, những con trai của mẹ.”
Bên ngoài
nhà tù, nhiều người nông dân từng cùng bà Thêu ở Dương Nội vẫn tiếp tục tìm
công lý cho phần đất họ đã mất hơn một thập niên trước, mà chưa thấy hồi kết.
Và số người Việt Nam rơi vào hoàn cảnh tương tự vẫn tiếp tục gia tăng.
https://dg6xmvwvg9r7ir.archive.is/EwSGS/38fbde7e3c15cde17db245e671b380ad6192c4f9.jpg
Một phần
Dương Nội nay đã trở thành một khu thương mại sầm uất. Ảnh: Christelle Nguyen
----------------------------
Tác giả: Christelle Nguyen là một chuyên viên nghiên cứu về phát
triển, hiện làm việc tại Đông Nam Á. Những lãnh vực bà quan tâm gồm chính trị
Đông Á và ngoại giao kỹ thuật.
© 2026
DCVOnline
Nếu đăng lại,
xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích
đăng lại bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: Land Seizures in
the Name of Development in Vietnam | Christelle Nguyen | The Diplomat |
September 02, 2026
No comments:
Post a Comment