Càng yếu thế, Trump càng nguy hiểm
David Smith - The
Guardian
https://dcvonline.net/2026/09/27/cang-yeu-the-trump-cang-nguy-hiem/
Trump cố phô trương thế lực tại LHQ trong lúc uy tín sa sút, ngay cả một số người
Cộng Hòa cũng bắt đầu rời đào ngũ
Khoảng
cách giữa cảm tưởng bất khả chiến bại mà Tổng thống Trump tự gán cho mình với
thực tế là ảnh hưởng của ông đang suy giảm ngày một rõ rệt. Ảnh: Guardian
Design / Getty Images
Hôm
thứ Ba, Donald Trump đứng trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, đe dọa sẽ “tiêu diệt”
Iran. Nhưng trong khi vị tổng thống quyền lực nhất thế giới phô diễn sức mạnh
quân sự, ông vẫn không sao ngăn được sức ép ngày càng gia tăng của chính trường
Mỹ.
Trước khi bước vào trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York, Trump bị Kaitlan Collins,
phóng viên đài CNN, đặt câu hỏi. Trước đây, chính quyền Trump đã cấm CNN vào
Tòa Bạch Ốc, cho tới khi một thẩm phán ra án lệnh chống lại lệnh cấm ấy. Trump,
nay 80 tuổi, gắt gỏng:
“Tôi
ngạc nhiên là CNN lại có mặt ở đây để tường thuật về tôi. Mấy người không nên
có mặt ở đây để tường thuật về tôi.”
Cơn
nổi giận ấy cho thấy ngay cả Trump — người đã không ngừng mở rộng quyền hành
pháp và từng chi phối sự chú ý của cả nước — cũng có những chuyện nằm ngoài quyền
kiểm soát của mình.
Thật vậy, sau 20 tháng của
nhiệm kỳ thứ hai, khoảng cách giữa cảm tưởng bất khả chiến bại mà Trump tự gán
cho mình và thực tế là ảnh hưởng của ông đang suy giảm đã trở nên ngày một lớn.
Những tòa án liên bang đang hạn chế quyền hành của ông. Dân biểu Cộng Hòa tại
Quốc hội bắt đầu không còn hoàn toàn đi theo đường lối của ông. Tỷ lệ tín nhiệm
tụt xuống những mức thấp chưa từng thấy, trong khi lạm phát dai dẳng, giá nhiên
liệu gia tăng và cuộc chiến tại Iran ngày càng mất lòng dân.
Lần đầu tiên kể từ cuộc hồi sinh chính trị đầy bất ngờ của Trump, hào quang quyền
lực quanh ông đang bắt đầu phai nhạt.
Trump’s
approval rating is underwater
https://dcvonline.net/wp-content/uploads/2026/09/Trump-Spet26_1.jpg
Rick Wilson, một chiến lược gia Cộng hòa kỳ cựu, nhận định:
“Đây
là khởi đầu của hồi kết. Đây là thời kỳ suy thoái. Dù ông ta đã nắm trong tay
quyền lực lớn và nhiều lần vượt quá giới hạn, tình hình trong nước hiện nay
không có gì đáng lạc quan. Trái lại, sự bi quan và bất mãn của cử tri đã lên tới
mức chưa từng thấy kể từ thời Jimmy Carter.”
Đảng
Cộng hòa bắt đầu lo ngại khi Trump mất lòng dân và nguy cơ thất bại nặng nề
trong bầu cử giữa nhiệm kỳ
Niềm tin của Trump vào chính mình chưa bao giờ lay chuyển. Trước khi thắng cuộc
bầu cử năm 2024, ông đã phải đối đầu với bốn vụ án hình sự và hai âm mưu ám
sát. Ông vẫn sống theo câu thần chú: “Rốt cuộc mọi chuyện sẽ tốt đẹp,” trong
khi những người ủng hộ đội những chiếc nón ghi: “Trump đã đúng về mọi chuyện.”
Thế nhưng tháng vừa qua quả là một tháng đầy khó khăn đối với ông.
Ngân hàng Dự trữ Liên bang đã bất chấp áp lực của Trump về vấn đề lãi suất. Tối
cao Pháp viện bác bỏ nỗ lực của chính quyền ông nhằm áp đặt những hạn chế mới đối
với phiếu bầu gửi qua bưu điện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Một thẩm phán ngăn Trump ghi tên mình vào Trung tâm Kennedy, khiến ông đe dọa sẽ
phá bỏ phức thể nghệ thuật quốc gia này. Một thẩm phán khác bác lệnh cấm ba cơ
quan truyền thông vào khuôn viên Tòa Bạch Ốc, buộc chính quyền phải “lập tức trả
lại, phục hồi và tái lập” quyền đưa tin của họ.
Giờ đây, ngay cả thành trì chính trị từng được xem là vững chắc nhất của Trump
— đảng Cộng Hòa — cũng bắt đầu xuất hiện những vết nứt, giữa lúc ngày càng có
nhiều lo ngại rằng ông có thể khiến đảng này mất ghế trong cuộc bầu cử tháng
11.
Tại Florida, quê nhà chính trị của Trump, ứng cử viên Cộng hòa tranh chức thống
đốc Byron Donalds âm thầm xóa gần hết những lời nhắc đến Trump khỏi trang mạng
vận động tranh cử của mình.
Trong khi đó, nữ dân biểu María Elvira Salazar công khai đưa ra những quảng cáo
tranh cử tuyên bố rằng việc thi hành luật di trú của liên bang đã “đi quá xa”,
đồng thời nói rằng cử tri Latino “cảm thấy bị phản bội”.
Byron
Donalds, ứng cử viên Cộng hòa tranh chức thống đốc Florida, đã giữ khoảng cách
với Trump. Ảnh: Joe Raedle/Getty Images
Wilson,
một trong những người đồng sáng lập Lincoln Project, tổ chức chống Trump, nhận
thấy dân biểu Cộng Hòa tại Quốc hội đang hành động theo tâm lý bầy đàn. Ông ví
tình hình hiện nay với một phim tài liệu về đời sống hoang dã. Ông nói:
“Phải
có giọng thuyết minh của David Attenborough mới đúng. Giống như một đàn linh
dương đang lang thang trên thảo nguyên. Bây giờ chúng bắt đầu đánh hơi gió và
nhận ra có điều gì đó bất thường. Chúng biết có một con thú săn mồi, nhưng chưa
biết phải làm gì.
Điều chúng chưa nhận ra là con thú săn mồi ấy đã ở giữa chúng từ lâu. Và mối
nguy mà chúng phải đối đầu bây giờ chính là Trump.”
Suốt
gần một thập niên, những chính khách Cộng hòa đắc cử vẫn giữ thái độ khuất phục
trước Trump, vì sợ phải đối đầu với một đối thủ trong cuộc bầu cử sơ bộ hoặc trở
thành mục tiêu của một lời công kích cay độc trên Truth Social.
Nhưng nay ngày bầu cử đã cận kề, trong khi quyền kiểm soát Quốc hội đang ở thế
giằng co, bản năng sinh tồn đang nhanh chóng lấn át lòng trung thành với tổng
thống.
Wilson nói:
“Bây
giờ đã đến lúc phép mầu không còn hiệu nghiệm nữa. Một tổng thống chỉ được 29%
tín nhiệm trong một số cuộc thăm dò, đã cầm đầu một cuộc chiến thảm họa, rồi lại
khiến giá xăng dầu và thực phẩm tăng lên — tất cả những điều ấy không còn có thể
dùng lời lẽ để biện minh hay xoay chuyển — thì chẳng còn đem lại lợi ích chính
trị nào cho những chính khách Cộng hòa.
Cử tri nay đã nối kết tất cả những điều đó với nhau. Họ gắn cuộc chiến với
Trump. Họ gắn giá xăng với Trump. Họ gắn giá thực phẩm với Trump.”
Giá
xăng ngày 22 tháng 9 năm 2026 tại Doral, Florida. Ảnh: Lynne Sladky/AP
Theo
Wilson, tình trạng này tạo thành một vòng luẩn quẩn.
“Càng
trở thành một gánh nặng chính trị, ông ta càng hành động hung hăng. Càng đòi hỏi
người khác trung thành mà không được đáp ứng, ông ta lại càng đòi hỏi lòng
trung thành. Suốt một thập niên, đảng ấy đã trao cho ông mọi thứ. Nay đến lúc
chính họ phải trả giá. Họ bắt đầu nhận ra rằng chuyện này đã trở nên quá nguy
hiểm.”
Đứng
trước quyền lực ngày càng thu hẹp và tình hình kinh tế bất lợi, Trump lại trở về
với sách lược quen thuộc: tạo ra những màn trình diễn gây chú ý, châm ngòi các
cuộc tranh cãi về văn hóa và nổi giận với báo chí.
Quyết định mới đây của ông cấm CNN, MS Now và Politico hoạt động trong khuôn
viên Tòa Bạch Ốc, sau khi các cơ quan này đăng những bài tường thuật chỉ trích
ông, được những người phê phán xem không phải là biểu hiện của sức mạnh, mà là
dấu hiệu của sự thất vọng ngày càng sâu sắc.
Chính quyền Trump bác bỏ cách giải thích ấy và khẳng định chương trình hành động
của tổng thống đang thành công.
Davis Ingle, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, viết trong một email:
“Tổng
thống Trump là người lãnh đạo không thể tranh cãi, là người truyền đạt thông điệp
hữu hiệu nhất và là nguồn động lực không ai sánh bằng của đảng Cộng Hòa. Ông
quyết tâm duy trì thế đa số của đảng Cộng Hòa tại Quốc hội.
Tổng thống đã ký ban hành những khoản giảm thuế dành cho giới lao động lớn nhất
trong lịch sử, hạ thấp giá thuốc theo toa, đóng cửa biên giới, đưa tội phạm bạo
động xuống mức thấp nhất trong gần một thế kỷ, mở ra một cuộc cách mạng năng lượng,
tạo thêm hơn một triệu việc làm trong khu vực tư nhân và đưa quỹ hưu trí 401(k)
của người Mỹ lên những mức cao kỷ lục.
Sự lựa chọn chưa bao giờ rõ ràng đến thế: tiếp tục ủng hộ chương trình hành động
thắng lợi, hợp lý của Tổng thống Trump, hay những chính sách tự do cực đoan và
sự cản trở của Đảng Dân chủ.”
Davis
Ingle
https://dcvonline.net/wp-content/uploads/2026/09/Trump-Spet26_2-900x620.jpg
Nhưng
những chiều hướng hiện nay có phần còn xấu hơn đối với Trump.
Nếu Đảng Dân chủ giành
quyền kiểm soát Hạ viện, họ dự định mở những cuộc điều tra về những cáo buộc
cho rằng Trump đã lạm dụng chức vụ để làm giàu cho gia đình, ban ân huệ cho bè
đảng, làm suy yếu bộ máy chính quyền liên bang và thực hiện những công trình
xây dựng tốn kém.
Trong khi đó, sự chú ý của công chúng sẽ không thể tránh khỏi chuyển dần sang
cuộc tranh cử tổng thống năm 2028 và vấn đề ai sẽ là người kế nhiệm.
Bill Galston, nghiên cứu viên cao cấp của Viện Nghiên cứu Brookings tại
Washington, nói rằng sự chuyển hướng tất yếu của dư luận sang những nhân vật có
khả năng tranh cử — như Phó Tổng thống JD Vance hay Ngoại trưởng Marco Rubio —
sẽ trở thành một nguồn gây va chạm.
Galston, từng là cố vấn về chính sách nội trị cho Tổng thống Bill Clinton, nói:
“Không
có điều gì khiến ông ta nổi điên hơn việc ánh đèn sân khấu chuyển khỏi mình.
Đối với ông ta, viễn ảnh phải trao lại ngọn đuốc, phải bước ra khỏi ánh đèn sân
khấu, là một điều vô cùng đau đớn. Đó là dưỡng khí của ông ta. Không còn nó, liệu
ông ta có thể tiếp tục hít thở, xét về mặt tinh thần và cảm xúc hay không?”
Trump
không phải là vị tổng thống đầu tiên gặp khó khăn sau khi tái đắc cử.
Từ sự sụp đổ của Richard Nixon vì vụ Watergate, đến việc Bill Clinton bị luận tội
và cuộc sa lầy của George W. Bush tại Iraq, lịch sử cho thấy nhiệm kỳ thứ hai
thường là thời kỳ tham vọng của tổng thống bắt đầu đi vào ngõ cụt.
Allan Lichtman, tác giả cuốn sách mới Great American Presidents: The Twelve
Who Transformed the Nation (Những vị tổng thống Mỹ vĩ đại: Mười hai người
đã làm thay đổi quốc gia), gọi hiện tượng này là “lời nguyền nhiệm kỳ thứ hai”.
Ông nhận xét:
“Những nhiệm kỳ thứ hai quả là đặc biệt khó khăn đối với tổng thống.”
Donald
Trump đến dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81 tại New York ngày 22 tháng
9 năm 2026. Ảnh: Timothy A Clary/AFP/Getty Images
Lichtman,
giáo sư sử học tại American University ở Washington, cho rằng Trump bị tiền bạc
và vinh quang thúc đẩy. Ông nói:
“Ông
ta không chịu nổi chuyện mình không còn là trung tâm của sự chú ý, và điều đó rất
nguy hiểm. Tôi không đặc biệt quan tâm đến những lời lẽ nổi giận của ông ta;
tôi không nghĩ chúng giúp ích gì cho ông ta. Nhưng ai biết được ông ta có thể
làm những chuyện điên rồ nào để kéo sự chú ý trở lại mình? Và đó mới là điều
đáng sợ.
Đừng bao giờ coi thường quyền lực của một tổng thống. Việc đảng viên Cộng hòa
chỉ trích ông ta, tỷ lệ tín nhiệm thấp và triển vọng của Đảng Cộng hòa có vẻ ảm
đạm không có nghĩa là ông ta không còn quyền lực rất lớn. Và ông ta rõ ràng sẵn
sàng dùng quyền lực ấy mà không chịu sự ràng buộc nào. Ông ta không quan tâm đến
tòa án, cũng chẳng quan tâm đến Quốc hội.”
Theo
cách nhìn ấy, chỗ dựa cuối cùng của Trump có thể là việc sử dụng quyền hành
pháp không bị kiểm soát, một Bộ Tư pháp bị chính trị hóa và quyền ân xá rộng lớn.
Trong hai năm cuối nhiệm kỳ, khi không còn nhiều điều để mất, ông có thể ra đi
trong một cuộc chiến toàn diện.
Charlie Sykes, một tác giả và bình luận gia bảo thủ, nói:
“Donald
Trump sợ bị xem là không còn quan trọng hơn bất cứ điều gì khác, và ông ta sẽ nổi
giận chống lại điều đó chừng nào còn có thể. Nghĩ rằng ông ta sẽ lặng lẽ rút
lui là một sự ngây thơ hết sức.
Chúng ta đang tiến tới một cuộc đụng độ giữa một tổng thống mãn nhiệm không tôn
trọng những tiêu chuẩn hiến định và một phe đối lập có thể sẽ nắm trong tay một
phần quyền lực để buộc ông ta chịu trách nhiệm.
Nghịch lý là: càng yếu thế, ông ta càng nguy hiểm.”
Charlie
Sykes
© 2026 DCVOnline
Nếu
đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: ‘The weaker he
gets, the more dangerous he gets’: Trump lashes out as his power wanes | David
Smith | The Guardian | Sep 26, 2026.
No comments:
Post a Comment