Vì
sao Carney có thể đoạt Giải Nobel Hòa bình
Andrew F. Cooper - MacLean
https://dcvonline.net/2026/10/08/vi-sao-carney-co-the-doat-giai-nobel-hoa-binh/
Ủy ban Nobel trước đây từng tưởng thưởng cho đường lối xây dựng
liên minh của Carney.
Carney & Zelensky (Nguồn:
Getty Images)
Mark Carney có thể trở thành người Canada thứ sáu được trao Giải
Nobel Hòa bình. Nhưng điều đáng nói hơn cả là ông có thể được trao giải vì một
điều mà ít ai nghĩ tới cách đây không lâu: khả năng tập hợp đồng minh trước
những biến chuyển sâu rộng của thế giới.
Trong cương vị thủ tướng Canada, Carney đã nhanh chóng tạo dựng
quan hệ với nhiều nhân vật lãnh đạo đồng minh và tìm cách củng cố những mối
liên hệ ấy vào lúc trật tự quốc tế đang thay đổi mau chóng.
Chính sách của ông phần lớn nhằm đối phó với những hành động của
Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhất là việc áp đặt thuế nhập cảng và chủ trương
đặt quyền lợi của Mỹ lên trên những cam kết với các đồng minh lâu năm.
Carney đã tìm cách mở rộng quan hệ của Canada với Âu châu, Á châu,
đồng thời thúc đẩy những liên minh mới về thương mại, quốc phòng và an ninh.
Ông cũng nhấn mạnh rằng Canada không thể mãi dựa vào Mỹ như trước đây.
Đó là một đường lối mà Ủy ban Nobel Na Uy từng đặc biệt coi trọng.
Trong quá khứ, Ủy ban Nobel đã nhiều lần trao giải cho những người
lãnh đạo có công xây dựng những liên minh và củng cố sự hợp tác giữa nhiều quốc
gia. Vì vậy, nếu Carney được đề cử và sau cùng đoạt giải, quyết định ấy sẽ
không hoàn toàn bất ngờ.
Một thế giới đang thay đổi
Khi Carney bước vào chức vụ thủ tướng, Canada đang đứng trước một
hoàn cảnh chưa từng có. Quan hệ với Mỹ, vốn là nền tảng của chính sách đối
ngoại của Canada trong nhiều thập niên, bỗng trở nên bấp bênh.
Trump đe dọa áp đặt những mức thuế nhập cảng mới lên hàng hóa
Canada và nhiều lần đặt vấn đề về giá trị của các liên minh truyền thống. Trong
hoàn cảnh đó, Carney chủ trương rằng Canada phải tìm thêm bạn bè và đối tác ở
ngoài Washington.
Ông nhanh chóng đi thăm Âu châu, Á châu và những quốc gia đồng
minh khác, tìm cách mở rộng quan hệ thương mại và chính trị. Chính phủ Canada
cũng đẩy mạnh việc tăng cường quốc phòng và tìm kiếm những thị trường mới để
giảm bớt sự lệ thuộc vào Mỹ.
Đây không phải là một sự thay đổi nhỏ trong chính sách ngoại giao.
Nó phản ảnh một nhận định căn bản của Carney: Canada phải chuẩn bị cho một thế
giới trong đó Mỹ không còn là chỗ dựa chắc chắn như trước.
Nghệ thuật xây dựng liên minh
Điểm đáng chú ý trong đường lối của Carney là ông không chủ trương
đối đầu với Mỹ bằng mọi giá. Thay vào đó, ông tìm cách xây dựng một mạng lưới
quan hệ rộng lớn hơn để Canada có thêm thế đứng khi thương lượng với
Washington.
Đó cũng là lý do ông chú trọng tới Âu châu và những quốc gia thuộc
khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương. Những mối quan hệ này có thể giúp Canada
mở rộng thị trường xuất cảng, thu hút đầu tư và tăng cường hợp tác quốc phòng.
Carney cũng tìm cách đưa Canada trở lại vị trí tích cực hơn trong
các tổ chức và liên minh quốc tế. Đối với ông, việc củng cố những cơ chế hợp
tác ấy không chỉ có lợi cho Canada mà còn góp phần duy trì một trật tự quốc tế
dựa trên luật lệ.
Chính ở điểm này mà đường lối của Carney có thể gây chú ý đối với
Ủy ban Nobel.
Một ứng viên khác với thường lệ
Carney không phải là một người hoạt động hòa bình theo nghĩa
truyền thống. Ông không nổi tiếng vì những cuộc thương thuyết chấm dứt chiến
tranh hay những sáng kiến nhân đạo quy mô lớn.
Thế nhưng, Giải Nobel Hòa bình không phải lúc nào cũng dành cho
những người trực tiếp đứng ra dàn xếp chiến tranh. Trong nhiều trường hợp, giải
thưởng được trao cho những người góp phần xây dựng các cơ chế hợp tác và ngăn
ngừa xung đột.
Nếu Ủy ban Nobel cho rằng việc củng cố các liên minh dân chủ và
duy trì sự hợp tác quốc tế là một hình thức bảo vệ hòa bình, Carney có thể trở
thành một ứng viên đáng chú ý.
Một yếu tố khác cũng có thể có lợi cho ông là hoàn cảnh hiện nay.
Trong lúc nhiều chính phủ quay về với chủ nghĩa dân tộc và chính sách đơn
phương, một người lãnh đạo chủ trương hợp tác và xây dựng liên minh có thể được
xem là một tiếng nói khác biệt.
Nhưng vẫn còn nhiều trở ngại
Dĩ nhiên, việc Carney có thể đoạt giải Nobel Hòa bình vẫn còn rất
xa. Việc được đề cử không đồng nghĩa với việc sẽ được trao giải, và Ủy ban
Nobel thường giữ kín những cuộc thảo luận nội bộ.
Hơn nữa, chính sách đối ngoại của một chính phủ luôn chịu ảnh
hưởng của những lợi ích quốc gia cụ thể. Canada vẫn có những lợi ích kinh tế và
an ninh gắn chặt với Mỹ, và Carney không thể dễ dàng thay đổi thực tế ấy.
Những lời kêu gọi đa dạng hóa quan hệ quốc tế cũng cần có thời
gian mới đem lại kết quả. Canada có thể mở rộng quan hệ với Europe và Asia,
nhưng Mỹ vẫn là đối tác thương mại quan trọng nhất của Canada.
Vì vậy, nếu Carney muốn chứng minh rằng đường lối của ông có thể
trở thành một mô hình lâu dài, ông sẽ phải biến những lời tuyên bố thành những
kết quả cụ thể.
Một phần thưởng cho đường lối liên minh?
Nếu Carney sau cùng được trao Giải Nobel Hòa bình, đó sẽ là một sự
nhìn nhận đối với một quan niệm rộng hơn về việc giữ gìn hòa bình: không chỉ
ngăn chiến tranh, mà còn xây dựng những mối liên hệ đủ vững chắc để các quốc
gia có thể cùng nhau đối phó với khủng hoảng.
Trong trường hợp ấy, giải thưởng sẽ không chỉ dành cho cá nhân
Carney. Nó còn là sự tưởng thưởng cho ý niệm rằng trong một thế giới ngày càng
chia rẽ, các quốc gia dân chủ cần hợp tác chặt chẽ hơn, chứ không phải quay
lưng với nhau.
Và đó có thể chính là lý do khiến Mark Carney trở thành một ứng
viên Nobel Hòa bình đáng chú ý.
------------
Tác giả: Andrew F. Cooper là giáo sư khoa học chính trị tại Đại học
Waterloo.
© 2026 DCVOnline
Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại
bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: Why Carney Could Win the Nobel Peace Prize | Andrew F. Cooper |
MacLean | October 5, 2026
No comments:
Post a Comment