LIỆU SẼ CÓ MỘT HỘI NGHỊ YALTA 2026 GIỮA NGA – MỸ – TRUNG ĐỂ PHÂN CHIA UKRAINA? (Minh Phương / RFI)

 

Liệu sẽ có một Hội nghị Yalta 2026 giữa Nga-Mỹ-Trung để phân chia Ukraina ?

Minh Phương  -  RFI

Đăng ngày: 23/10/2026 - 13:36  -  Sửa đổi ngày: 23/10/2026 - 16:37

https://www.rfi.fr/vi/%C4%91i%E1%BB%83m-b%C3%A1o/20261023-li%E1%BB%87u-s%E1%BA%BD-c%C3%B3-m%E1%BB%99t-h%E1%BB%99i-ngh%E1%BB%8B-yalta-2026-gi%E1%BB%AFa-nga-m%E1%BB%B9-trung-%C4%91%E1%BB%83-ph%C3%A2n-chia-ukraina

 

Liệu thế giới sẽ chứng kiến một hội nghị Yalta 2026 giữa các cường quốc Nga-Trung-Mỹ để phân chia Ukraina ? Trước nguy cơ bạo loạn trong cuộc biểu tình ngày mai 24/10, Pháp đang chuẩn bị ra sao ? Cơn giận dữ của học sinh sinh viên tại châu Âu hiện nay liệu có giống như những gì đã xảy ra tại Nepal, Indonesia hay Maroc các năm trước ? Ứng viên tổng thống Brazil Flavio Bolsonaro đang cố gắng thu hút các cử tri Tin Lành và cử tri nữ như thế nào ? Trên đây là các câu hỏi được các nhật báo Pháp số ra hôm nay, 23/10/2026, quan tâm.

 

https://s.rfi.fr/media/display/924d4fd4-ced5-11f1-a2c3-bba4eee3dc72/w:1024/p:16x9/AP20049481787078.webp

Ảnh bìa: Những hình nhân mô tả các nhà lãnh đạo và nguyên thủ của Trung Quốc, Nga, Hoa Kỳ và Bắc Triều Tiên Bình, tại một buổi trưng bày ở Cologne, Đức, vào ngày 18 tháng 2 năm 2020. AP - Martin Meissner

 

Về cuộc chiến Nga-Ukraina, tờ Le Monde hôm nay chạy tựa bài viết “Putin mơ về một thoả thuận Yalta với Mỹ và Trung Quốc”. Tờ báo nhắc lại về “ý tưởng bất chợt mới” của tổng thống Nga về một hội nghị thượng đỉnh giữa Trung Quốc, Nga và Mỹ để thảo luận về việc phân chia Ukraina, mà không hề có sự tham dự của Kiev. Một đề xuất như vậy khiến nhiều người liên tưởng tới hội nghị tại Yalta năm 1945, khi lãnh đạo ba nước Mỹ, Nga và Anh phân chia vùng ảnh hưởng hậu Đệ Nhị Thế Chiến. 

 

Theo tờ Wall Street Journal, ông Putin được cho là đã đưa ra ý tưởng này với người đồng cấp Mỹ Donald Trump trong một cuộc điện đàm hôm 09/10. Theo đề xuất này thì ba nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra vào ngày 18 và 19/11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc.

 

Tuy nhiên, nhật báo Le Monde dẫn lời các chuyên gia, cho thấy kế hoạch tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên này ít có khả năng thành hiện thực. Bà Tatiana Kastouéva-Jean, giám đốc Trung tâm Nga – Á-Âu thuộc Viện Quan hệ Quốc tế Pháp, nhận định : “Không có gì cho thấy hội nghị sẽ diễn ra. Hơn nữa, việc nói đến một Yalta mới chẳng có ý nghĩa gì. Yalta là hội nghị thượng đỉnh của những bên chiến thắng, vốn quan tâm đến việc xác định các vùng ảnh hưởng của mình. Chúng ta chưa ở vào tình thế đó”. 

 

Ngoài ra, không thể đặt ba nước này ngang hàng với nhau. Vẫn theo chuyên gia Tatiana Kastouéva-Jean, “Nga đang phải đối mặt với những khó khăn kinh tế lớn và năng lực công nghệ cũng như đổi mới sáng tạo của nước này còn cách rất xa trình độ của Trung Quốc và Mỹ”. Hơn nữa, theo bà, “không có gì cho thấy Trung Quốc muốn biến thượng đỉnh APEC, vốn tập trung vào kinh tế và là nơi Trung Quốc đóng vai trò chủ chốt, thành một hình thức hội nghị khác.”

 

Về phần Washington, tổng thống Mỹ cũng không được coi là đáng tin cậy. Tờ báo Moskovsky Komsomolets của Nga cảnh báo hôm thứ Hai rằng: “Lập trường hiện tại của ông ấy về Ukraina có thể không vững chắc và dứt khoát. Đây có thể là một sự kiện mà sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ [dự kiến vào ngày 03/11] hoặc thậm chí trước đó, sẽ được thay thế bằng một sự ứng biến hoàn toàn khác”. Điều này càng đúng hơn khi ông ấy có nguy cơ “thất vọng về thỏa thuận dầu diesel”, mà Nga có thể không thực hiện được.

 

Biểu tình 24/10 : Pháp huy động các lực lượng tinh nhuệ nhất để bảo đảm an ninh

 

Về thời sự nước Pháp, các nhật báo hôm nay dành nhiều trang viết về các cuộc biểu tình diễn ra vào ngày mai 24/10. Nhật báo thiên hữu Le Figaro tập trung vào việc lực lượng an ninh sẽ được triển khai ra sao để bảo đảm không diễn ra cảnh bạo loạn như hôm 17-18/10. 

 

Theo đó, 70.000 cảnh sát, hiến binh và lính cứu hỏa được huy động trên khắp nước Pháp vào cuối tuần này. Không chỉ số lượng được huy động tăng đáng kể, gần 20% so với mức khoảng 60.000 nhân viên và quân nhân thuộc lực lượng hiến binh được triển khai ngày 17/10, mà cơ cấu lực lượng cũng có sự thay đổi. Bộ trưởng Nội Vụ Laurent Nuñez còn bổ sung các đơn vị tinh nhuệ, gồm các lực lượng đặc nhiệm, các đội phản ứng nhanh và trinh sát của Pháp (RAID, BRI, GIGN).

 

Chưa kể đến những trang thiết bị chuyên dụng như xe bọc thép Centaure của hiến binh, nhiều xe phun vòi rồng và trực thăng. Các quân nhân thuộc lực lượng tuần tra Sentinelle, thuộc quân đội Pháp, sẽ đảm nhận một số nhiệm vụ tại các đồn cảnh sát, nhằm giải phóng lực lượng cảnh sát khỏi những công việc giám sát thường nhật, qua đó giúp họ tham gia các hoạt động cơ động hơn để đối phó với những đối tượng có thể gây bạo loạn, phá hoại và những phần tử gây rối trật tự khác.

 

Hơn nữa, tư pháp cũng đã bắt tay vào soạn thảo các hồ sơ, thủ tục tố tụng để đưa các vụ việc vào quy trình tư pháp, qua đó tạo điều kiện tối đa để tòa án trừng phạt những kẻ phạm pháp, ra quyết định tạm giam và duy trì giam giữ. Các tỉnh trưởng (préfet- đại diện của Nhà nước ở các địa phương) đã có thể, theo chỉ thị của bộ trưởng, ban hành một số lệnh giới nghiêm ban đêm.

 

Trong khi đó, nhật báo cánh tả Liberation lại cho rằng chính phủ chỉ tập trung siết chặt các biện pháp an ninh mà quên mất căn nguyên của tình trạng bạo lực này. Tờ báo đồng tình với mong muốn ngăn chặn việc một tòa thị chính thứ hai bị phóng hỏa, hàng nghìn cửa hàng bị phá hoại và hàng trăm cảnh sát bị thương. Tuy nhiên, tờ báo vẫn tập trung chỉ trích chính phủ vì là nguyên nhân gốc rễ gây ra tình trạng hỗn loạn này.

 

Tờ báo thiên tả đặt ra loạt câu hỏi : liệu chúng ta có rơi vào tình cảnh này hay không nếu chính phủ đã không tiếp nhận bằng thái độ khinh miệt những dấu hiệu bất ổn đầu tiên phát ra từ các trường trung học ở vùng ngoại ô ngay từ giữa tháng 9 ? Liệu chúng ta có rơi vào tình cảnh này hay không nếu, một khi phong trào học sinh trung học đã phát triển mạnh mẽ, phản ứng của nhánh hành pháp không phải ngay từ đầu là sử dụng lực lượng cảnh sát, và theo một cách hoàn toàn không tương xứng? Thêm nữa là việc bộ Nội Vụ đã đánh giá thấp quy mô của ngày huy động biểu tình 17/10. 

 

Tờ Liberation kết luận những hành vi đập phá và cướp bóc là không thể biện minh, nhưng chúng cũng không thể được dùng làm lý do cho việc ngày càng thiên về các biện pháp an ninh mà chính phủ đang lựa chọn.

 

 

Phong trào biểu tình tại Pháp “lây lan” sang nhiều nước châu Âu

 

Vẫn về chủ đề biểu tình của học sinh sinh viên, tờ La Croix lại tập trung vào nguyên nhân khiến phong trào của GenZ tại Pháp lan rộng sang nhiều nước châu Âu. Tại Bỉ, Ý, Hy Lạp và Albania, học sinh sinh viên cũng đã xuống đường biểu tình.

 

Họ cùng có cảm giác rằng mình không được lắng nghe, cũng không được thấu hiểu, trong khi đang sống trong một xã hội gây ra nhiều lo âu, bị mắc kẹt giữa chi phí sinh hoạt đắt đỏ, nhà ở ngoài tầm với, khủng hoảng khí hậu, một hệ thống giáo dục thường xuyên yếu kém và không phù hợp, tình trạng tham nhũng trong giới tinh hoa, chưa kể đến những thách thức của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới vốn bao quanh cuộc sống của họ.

 

 Ông Vincenzo Scalia, giáo sư xã hội học tại Đại học Florence, giải thích : “Danh sách những vấn đề này rất dài và cho thấy rõ sự thất vọng của một thế hệ không còn có thể hình dung được tương lai của mình nữa.” Đồng quan điểm, bà Marie Verhoeven, nhà xã hội học và giáo sư tại Đại học UCLouvain ở Bỉ, nhấn mạnh : “Xét cho cùng, cuộc đấu tranh của sinh viên giống như một chiếc nắp đậy vừa bật tung, khiến toàn bộ sự bất mãn bị dồn nén có dịp bộc lộ. Đó là cảm giác chung của cả một thế hệ, rằng các chính sách hiện nay chỉ đưa ra những quyết định mang tính ngắn hạn, nhưng lại đe dọa tương lai của họ. Bởi lẽ, giáo dục vẫn là phương tiện giúp thúc đẩy sự dịch chuyển xã hội”. 

 

Liệu có thể nói cơn giận dữ của thế hệ Z tại châu Âu, tương tự như những gì đã diễn ra ở Nepal, Maroc, Indonesia và Madagascar hay không? 

 

Roberto Cornelli cho rằng nên liên hệ hiện tượng này với các phong trào Mùa xuân Ả Rập năm 2011 hơn : “Đó là một phong trào có tính lan truyền, lan rộng từ nơi này sang nơi khác nhưng vẫn mang những đặc điểm riêng tùy theo từng quốc gia. Được khích lệ bởi những gì đang diễn ra ở Pháp và Tây Ban Nha, giới trẻ Albania đã xuống đường, nhưng vì những lý do khá khác biệt.”

 

Brazil : Ứng viên tổng thống Bolsonaro có sức hút lớn với cử tri Tin Lành Phúc Âm và cử tri nữ ? 

 

Vòng hai cuộc bầu cử tổng thống tại Brazil, diễn ra vào Chủ Nhật, 26/10, cũng là một hồ sơ lớn mà báo chí Pháp quan tâm. Nhật báo Công Giáo La Croix phân tích về sức hút của ứng viên cực hữu Flavio Bolsonaro đối với nhóm cử tri Tin Lành Phúc Âm. Nếu như nhóm cử tri Công Giáo có xu hướng ủng hộ ứng viên Lula, thì Bolsonaro lại nhận được sự ủng hộ áp đảo từ nhóm Tin Lành Phúc Âm. Theo một cuộc thăm dò được công bố ngày 14/10, ông Bolsonaro nhận được 60% ý định bỏ phiếu, so với 28% dành cho Lula.

 

Livia Reis, nhà nhân học và nhà nghiên cứu tại Iser, giải thích : “Chúng tôi nhận thấy các nhà thờ Tin Lành Phúc Âm đang có sự đồng điệu về ý thức hệ với phe cánh hữu và chủ nghĩa bảo thủ. Xu hướng này được hình thành từ những người đứng đầu các giáo hội lớn, những người đã phổ biến rộng rãi luận điệu đồng nhất Lula và phe cánh tả với mối đe dọa cho các giá trị đạo đức Kitô giáo”, chẳng hạn như việc bảo vệ gia đình truyền thống và phản đối phá thai.

 

Tuy nhiên, trước đây, những người đứng đầu các giáo hội Tin Lành Phúc Âm từng ủng hộ Lula da Silva trên diện rộng, vốn là người Công giáo và bảo vệ quyền tự do tôn giáo. Lula bảo vệ quyền của phụ nữ cũng như các nhóm đồng giới. Tuy nhiên, một chiến dịch bôi nhọ, được phát động từ nhiều năm trước và được cựu tổng thống Jair Bolsonaro, cha của ứng viên Flavio, đẩy mạnh vào năm 2022, vẫn làm tổn hại hình ảnh của ông Lula. Trong chiến dịch đó, Jair Bolsonaro khẳng định rằng Lula sẽ hợp pháp hóa việc phá thai và thúc đẩy cái gọi là “ý thức hệ về giới tính”. Một nghị sĩ đã tuyên bố : “Làm sao một người theo đạo Kitô có thể bỏ phiếu cho người ủng hộ phá thai?”

 

Trong khi đó tờ Le Figaro lại tập trung đến sức hút của Flavio Bolsonaro với nhóm cử tri nữ. Ứng viên cực hữu đã không ngần ngại sử dụng lại những thông điệp vốn thường gắn liền với cánh tả, chẳng hạn như việc hòa nhập người khuyết tật hay đấu tranh chống bạo lực đối với phụ nữ, để tranh thủ sự ủng hộ từ nhóm cử tri nữ.

 

Tại Brazil, số vụ sát hại phụ nữ đã tăng gấp ba kể từ 535 vụ vào năm 2015 lên 1.571 vụ vào năm 2025. Các vụ cưỡng hiếp tập thể và giết người thường xuyên chiếm vị trí nổi bật trên các trang báo, biến vấn đề này thành một vấn đề xã hội và mối quan tâm lớn của nhóm cử tri nữ. Flavio Bolsonaro đổ lỗi cho sự gia tăng đột biến của bạo lực đối với phụ nữ là do đối thủ chính trị của ông, người đang giữ cương vị tổng thống.