AESON : TIM NHÂN TẠO CỦA PHÁP MANG LẠI HY VỌNG SỐNG CHO NHỮNG BỆNH NHÂN SUY TIM (Minh Phương / RFI)

 

Aeson : Tim nhân tạo của Pháp mang lại hy vọng sống cho những bệnh nhân suy tim

Minh Phương  -  RFI

Đăng ngày: 31/10/2026 - 13:17

https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-s%E1%BB%A9c-kh%E1%BB%8Fe/20261031-aeson-tim-nh%C3%A2n-t%E1%BA%A1o-c%E1%BB%A7a-ph%C3%A1p-mang-l%E1%BA%A1i-hy-v%E1%BB%8Dng-s%E1%BB%91ng-cho-nh%E1%BB%AFng-b%E1%BB%87nh-nh%C3%A2n-suy-tim

 

Trái tim nhân tạo Aeson, một sản phẩm của công ty Pháp Carmat, đã thu hút nhiều sự chú ý của giới y khoa quốc tế, đặc biệt là sau kết quả thử nghiệm mới nhất được công bố vào tháng 09/2026 trên tạp chí Tim Mạch Châu Âu (European Heart Journal). Một trái tim được cấu tạo từ các vật liệu sinh học, để cơ thể chấp nhận và tránh hình thành các cục máu đông, Aeson không chỉ có khả năng đập, mà còn có thể thích ứng với những nhu cầu khác nhau của cơ thể, chẳng hạn như bơm máu nhiều hơn khi bệnh nhân đạp xe hay tập thể dục.

 

https://s.rfi.fr/media/display/81d756e4-d3ae-11f1-90c5-27b8c5a16f5e/w:1024/p:16x9/Screenshot-2026-10-29-163453.webp

Tim nhân tạo Aeson của công ty Pháp Carmat © AFP

 

Thiết bị này đã mở ra nhiều triển vọng mới cho việc cấy ghép tim nhân tạo và mang lại hy vọng sống cho những bệnh nhân suy tim thể nặng. Đây là chủ đề tạp chí Sức Khỏe hôm nay của RFI Tiếng Việt. 

 

Suy tim là gì ? Đâu là nguyên nhân và triệu chứng ?  

 

Theo số liệu năm 2026 từ Hội Tim Mạch Hoa Kỳ (AHA), có tới hơn 64 triệu người trên toàn thế giới mắc suy tim. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 6,7 triệu người bị suy tim và khoảng 1 triệu ca mới mỗi năm. Vào năm 2022, có 2.580 ca tử vong do bệnh tim mạch mỗi ngày tại Mỹ, tức là cứ 34 giây lại có một người thiệt mạng. Tại Việt Nam, theo báo cáo của Bệnh viện Nhân Dân Gia Định TPHCM, vào năm 2024, tính trên cả nước có gần 1,6 triệu người bị suy tim. Có thể nói đây là một trong những bệnh lý tim mạch thường gặp và nguy hiểm nhất hiện nay.

 

Theo Hội Tim Mạch Việt Nam, có thể hiểu suy tim là trạng thái hoạt động của tim không đáp ứng với nhu cầu của cơ thể về mặt oxy trong mọi tình huống sinh hoạt của bệnh nhân, từ đó làm cho hoạt động bơm máu của tim trở nên khó khăn hơn. Cẩm nang Y học Trực tuyến MSD Manual của Anh chỉ ra cụ thể rằng suy tim trái (LV) thường gây khó thở và mệt mỏi, còn suy tim phải (RV) thường gây ứ dịch ngoại biên và dịch ổ bụng; hai tim trái và phải có thể bị thương tổn đồng thời hoặc riêng biệt.

 

Nguyên nhân có thể kể tới những bệnh lý bẩm sinh về tim như hở van tim, hẹp động mạch phổi, thông liên nhĩ, thông liên thất, v.v. Hoặc do biến chứng từ các bệnh như : bệnh phổi mãn tính, nhồi máu phổi, cường giáp trạng, thiếu vitamine B1, thiếu máu nặng, v.v. Bên cạnh đó, một số yếu tố thúc đẩy khiến tình trạng suy tim trở nặng bao gồm: chế độ ăn nhiều muối, lạm dụng rượu; không tuân thủ lộ trình điều trị, v.v.

 

Khi nào bệnh nhân cần thay tim nhân tạo ?

 

Với những thông tin trên, có thể thấy suy tim là một bệnh lý phổ biến và nguy hiểm. Tuy nhiên, liệu có phải bất cứ bệnh nhân suy tim nào cũng cần thay tim ? Đâu sẽ là những trường hợp cần sử dụng tới tim nhân tạo ? Trên đài France Inter, bác sĩ Anne-Céline Martin, chuyên về tim mạch tại Bệnh viện châu Âu Georges Pompidou ở Paris, giải đáp thắc mắc này :

 

« Suy tim là một bệnh lý cực kỳ phổ biến. Trong toàn bộ số bệnh nhân bị suy tim, cứ 10 người thì có một người mắc dạng suy tim được gọi là suy tim nặng. Trong số những bệnh nhân này, một số người sẽ cần được thay thế tim. Về lý tưởng, phương pháp điều trị tiêu chuẩn là phương pháp mà chúng tôi gọi là ghép tim. Tuy nhiên, hiện đang có tình trạng thiếu hụt nguồn tạng hiến. Một số bệnh nhân không được đề xuất ghép tim trong khoảng thời gian phù hợp với mức độ nghiêm trọng của tình trạng lâm sàng của họ. Đối với những bệnh nhân này, chúng tôi phải sử dụng phương pháp gọi là hỗ trợ tuần hoàn, tức là dùng các máy bơm hoặc tim nhân tạo. Ở những người mắc một số bệnh lý tim ảnh hưởng đến toàn bộ quả tim, nghĩa là cả bên trái lẫn bên phải, thì các thiết bị hỗ trợ thông thường không thể được cấy ghép. Do đó, thực sự cần phải thay thế toàn bộ trái tim. Vì vậy, đối với những bệnh nhân này, những người bị suy tim ảnh hưởng đến toàn bộ quả tim, tim nhân tạo toàn phần là một lựa chọn điều trị và thiết bị này sẽ giúp cứu sống họ. »

 

Tim nhân tạo Aeson của Pháp có gì đặc biệt ?

 

Trên thực tế thì đã có một số trái tim nhân tạo toàn phần được chế tạo. Chẳng hạn có thể kể tới SynCardia, do công ty Mỹ SynCardia Systems phát triển từ năm 2001. Nhưng đáng tiếc là thiết bị này đã gây ra những biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, chảy máu và nhiễm trùng, dẫn đến việc chính phủ Pháp cho thu hồi chứng nhận của thiết bị này tại Pháp. Dù vậy nhưng hiện nay, SynCardia vẫn là mốc tham chiếu khi muốn đánh giá những thiết bị cùng loại.

 

Để nói về Aeson, thì trái tim nhân tạo toàn phần này là thành quả của 30 năm nghiên cứu của công ty Carmat của Pháp. Một trong những đặc điểm đặc biệt của thiết bị này là nó được cấu tạo một phần từ mô động vật, chẳng hạn như màng ngoài tim của con bê. Đây là một loại màng có tính tương thích sinh học, giúp hạn chế nguy cơ bị cơ thể đào thải.

 

Việc kết hợp lớp màng mỏng này với những vật liệu rất khác nhau như Teflon, silicone hoặc polyurethane vẫn là một công đoạn phức tạp, đòi hỏi sự tỉ mỉ cao. Hiện nay, cần ba tháng để lắp ráp 200 bộ phận cấu thành trái tim nhân tạo này và phải hoàn toàn được thực hiện thủ công. Ông Alexandre Eléonore, giám đốc kỹ thuật tại Carmat giải thích rằng nguyên nhân là do « các hình dạng đều đặc thù, vật liệu cũng đặc thù, và tuyệt đối không được để xuất hiện vết xước. Nếu không, những vết xước đó có thể tạo thành các vùng khiến máu bị ứ đọng. Vì vậy, tất cả các công đoạn này phải được thực hiện hết sức, hết sức cẩn thận. »

 

Về thiết kế, Aeson là một hệ thống điện tử được thiết kế theo dạng ba chiều, ôm khít theo hình dạng của trái tim. Chính trên bảng mạch này có những cảm biến, cho phép liên tục điều chỉnh hoạt động của thiết bị theo mức độ vận động của bệnh nhân. Khả năng này giúp cung cấp lượng máu nhiều hơn vào thời điểm người bệnh cần, chẳng hạn như khi tập thể dục.

 

Hiệu quả của Aeson được chứng minh ra sao ?

 

Theo kết quả công bố trên tạp chí Tim Mạch Châu Âu vào tháng trước, các nhà nghiên cứu đã cấy ghép thiết bị này cho 55 bệnh nhân suy tim ở thể rất nặng, những người đã không còn bất kỳ lựa chọn điều trị nào khác. Thậm chí, một phần ba trong số họ đã nằm tại khoa hồi sức tích cực. Các tiêu chí đánh giá bao gồm : đầu tiên là bệnh nhân có thể sống bao lâu sau khi được ghép tim, thứ hai là bệnh nhân có bị đột quỵ hay không trong vòng sáu tháng sau khi thực hiện phẫu thuật, và cuối cùng liệu tim nhân tạo có gặp trục trặc nghiêm trọng nào hay không. 

 

Bác sĩ Anne-Céline Martin, chuyên về suy tim tại Bệnh viện châu Âu Georges Pompidou ở Paris, chia sẻ thêm về nghiên cứu này :

 

« Tiêu chí đánh giá chính là tỷ lệ sống sót sau sáu tháng, đạt 73%. Điều này có nghĩa là trong số 55 bệnh nhân, có 40 người vẫn còn sống sau sáu tháng ghép tim. Và bởi vì để có thể đánh giá hiệu quả, chúng tôi đã quyết định so sánh về mặt phương pháp luận với ngưỡng được mô tả trong các tài liệu khoa học, dựa trên loại tim nhân tạo cũ, là 38%, nên kết quả này của Aeson thực sự cao hơn rất nhiều so với ngưỡng đó. Đây là một tiêu chí cho thấy liệu pháp này đã thành công. Khi xem xét các kết quả chi tiết hơn một chút, chúng tôi nhận thấy chỉ có 4% bệnh nhân bị đột quỵ. Thực tế, bộ phận nhân tạo này có khả năng tương thích với máu cực kỳ tốt. Khi chúng tôi cố gắng phân tích kỹ hơn về những trường hợp đột quỵ này, thì chúng không được quy cho chính trái tim nhân tạo, mà được cho là có liên quan đến quá trình phẫu thuật và mức độ nghiêm trọng của bệnh ở các bệnh nhân. »

 

Có thể sống được bao lâu với tim nhân tạo ?

 

Thời gian sống chính xác khi sử dụng tim nhân tạo khác nhau ở từng người và phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Phần lớn các trường hợp suy tim bắt nguồn từ những bệnh lý nghiêm trọng khác. Những bệnh lý này có ảnh hưởng đến việc xác định tuổi thọ lớn hơn so với bản thân thiết bị tim nhân tạo.

 

Một vài vấn đề, chẳng hạn như tình trạng tích tụ dịch trong phổi, nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc tổn thương não, cũng có thể dẫn đến tử vong. Trong những trường hợp này, tim nhân tạo vẫn có thể tiếp tục hoạt động, nhưng việc cung cấp oxy đến các bộ phận khác nhau của cơ thể vẫn có thể không được bảo đảm. Tương tự, khi xảy ra xuất huyết nghiêm trọng dẫn đến mất máu, chỉ riêng tim nhân tạo cũng không đủ để duy trì sự sống cho bệnh nhân.

 

Tim nhân tạo cũng có thể được sử dụng để duy trì sự sống trong khoảng thời gian chờ ghép tim thật. Trong trường hợp này, ngay từ đầu, các thiết bị chỉ được thiết kế để hoạt động trong một khoảng thời gian ngắn hơn.

 

Theo kết quả nghiên cứu mới nhất được đưa ra hồi tháng 9, có thể thấy trái tim nhân tạo Aeson, hiệu quả hơn nhiều so với thiết bị cũ. Ngoài việc làm tăng khả năng sống sót, thiết bị còn cải thiện chất lượng cuộc sống của những bệnh nhân sống sót sau sáu tháng. Có tới 92% trong số họ khẳng định rằng họ không còn bất kỳ dấu hiệu nào của suy tim nữa, và tất cả những người này đều có khả năng đi lại được cải thiện. Ngoài ra, sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, những kết quả này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy việc bảo hiểm y tế chi trả cho thiết bị này tại Pháp, qua đó giúp nhiều bệnh nhân có thể được cấy ghép tim nhân tạo hơn. Hiện tại giá của một trái tim nhân tạo Aeson là khoảng hơn 160.000 euro.