Số
phận của 26 triệu người dân Bắc Hàn sẽ ra sao sau khi Kim Jong-un qua đời?
Phan Thế Hải - Báo Tiếng Dân
21/10/2026
Nay đi Yên Dũng tiễn biệt mùa thu, mấy ông bạn kêu, có quá nhiều
tin đồn về ông Kim, lãnh tụ tối cao Bắc Hàn. Nếu ông này qua đời, chắc xứ Kim
chi sẽ có tương lai sáng hơn. Lời qua tiếng lại của mấy nhà thông thái cũng vỡ
ra được nhiều điều.
Kết thúc 18 hố, trong lúc chờ đợi món cua ra trứ danh của Nhà
hàng, tranh thủ lướt web cập nhật một số thông tin về chủ đề này.
Ngày 20/10, hãng thông tấn Yonhap của Hàn Quốc cho biết những tin
đồn ông Kim bị xuất huyết não, hôn mê và được đưa sang Bắc Kinh điều trị chưa
có chứng cứ xác thực.
Đáp lại tin đồn, truyền thông nhà nước Triều Tiên công bố hình ảnh
ông Kim tham quan triển lãm may mặc và giày dép tại Bình Nhưỡng ngày 19/10,
cùng con gái Kim Ju-ae. Giới chức an ninh và ngoại giao Hàn Quốc cho biết, họ
không có thông tin ủng hộ tin đồn ông qua đời. Ông Kim có nguy cơ mắc bệnh tim
mạch cao, nhưng không ghi nhận dấu hiệu rõ ràng của một vấn đề sức khỏe nghiêm
trọng đang ảnh hưởng đến hoạt động của ông.
https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/10/1-63.jpg
Ông Kim thừa cân có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao! Nguồn ảnh: The
Australian
Nếu ông Kim đột ngột qua đời, câu hỏi lớn nhất không chỉ là ai sẽ
kế nhiệm ông, mà còn là liệu hàng triệu người dân Triều Tiên có cơ hội bước
sang một cuộc sống tự do, no đủ hơn, hay tiếp tục chịu đựng khó khăn dưới một
chính quyền mới?
Có một nghịch lý đáng suy ngẫm, sự ra đi của một nhà lãnh đạo
không nhất thiết đồng nghĩa với sự thay đổi số phận của người dân. Lịch sử
Triều Tiên đã chứng minh điều đó. Năm 1994, Kim Il-sung qua đời. Năm 2011, Kim
Jong-il qua đời, nhưng hệ thống chính trị và kinh tế tập trung quyền lực vẫn
được duy trì.
Đối với phần lớn người dân, điều quan trọng trước tiên không phải
là ai đứng đầu đất nước mà là họ có đủ lương thực, được đi lại, làm việc, học
tập và tiếp cận thông tin hay không. Giả sử Kim Jong-un qua đời, đời sống của
họ có thể đi theo những hướng rất khác nhau.
Thứ nhất, nếu chế độ hiện tại tiếp tục tồn tại, đời sống người dân
ít thay đổi; các hạn chế về quyền tự do, đi lại và thông tin có thể tiếp tục.
Thứ hai, nếu cải cách kinh tế từng bước, người dân có thêm cơ hội
kinh doanh, tăng thu nhập, tiếp cận hàng hóa và cải thiện mức sống.
Thứ ba, nếu khủng hoảng tranh giành quyền lực, nguy cơ thiếu lương
thực, gián đoạn phân phối hàng hóa, kiểm soát an ninh nghiêm ngặt hơn và di cư
bất ổn.
Thứ tư, nếu chuyển đổi chính trị sâu rộng, người dân Bắc Hàn có cơ
hội mở rộng quyền tự do, hội nhập kinh tế, nhưng cũng đối mặt với thất nghiệp,
bất bình đẳng và những khó khăn trong quá trình chuyển đổi.
Không thể xác định chắc chắn kịch bản nào sẽ diễn ra. Tuy nhiên,
những lần kế vị trước đây cho thấy, thay đổi lãnh đạo không tự động dẫn đến
thay đổi chế độ.
Theo một báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố năm 2026, hiện Triều
Tiên có 10,7 triệu người thiếu dinh dưỡng, chiếm hơn 40% dân số. Thiếu đói,
khủng hoảng thiếu dinh dưỡng vẫn kéo dài. Báo cáo năm 2026 của Human Rights
Watch cũng ghi nhận tình trạng mất an ninh lương thực, hạn chế hoạt động thị
trường và khó tiếp cận dịch vụ y tế tại Triều Tiên.
Nếu xảy ra khủng hoảng kế vị, những người dễ bị tổn thương nhất có
thể là trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và các hộ gia đình nghèo ở nông
thôn.
Ngược lại, nếu chính quyền mới mở rộng giao thương, cải thiện nông
nghiệp và cho phép viện trợ quốc tế tiếp cận người dân, đời sống có thể được
cải thiện mà không nhất thiết phải chờ một cuộc thống nhất hai miền.
Người dân có thể được hưởng tự do hơn không? Đây có lẽ là vấn đề
có ý nghĩa lâu dài nhất. Theo báo cáo của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp
Quốc năm 2025, người dân Triều Tiên tiếp tục chịu những hạn chế nghiêm trọng về
tự do biểu đạt, tiếp cận thông tin, đi lại và các hình thức giám sát của nhà
nước.
Một chính quyền mới có thể lựa chọn nới lỏng kiểm soát, nhưng cũng
có thể tăng cường giám sát trong giai đoạn đầu để củng cố quyền lực. Đối với
người dân, những thay đổi thiết thực nhất sẽ là được tự do lựa chọn nghề
nghiệp, kinh doanh, tiếp cận Internet, đi lại, bày tỏ ý kiến và không phải lo
sợ bị trừng phạt vì những hành vi ôn hòa.
Nếu Triều Tiên cải cách giống Trung Quốc và Việt Nam? Đây là một
hướng phát triển đáng nghiên cứu. Trung Quốc từ năm 1978 và Việt Nam từ năm
1986 đã tiến hành cải cách kinh tế, từng bước mở rộng vai trò của thị trường và
hội nhập thương mại quốc tế. Nếu Triều Tiên đi theo một số chính sách tương tự,
người dân có thể được hưởng lợi từ việc phát triển nông nghiệp, công nghiệp
nhẹ, hạ tầng, thương mại và đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, Triều Tiên có những điều kiện rất khác biệt: Vấn đề vũ
khí hạt nhân, các lệnh trừng phạt quốc tế, mức độ cô lập và quan hệ đối đầu với
Hàn Quốc. Vì thế, không thể mặc nhiên cho rằng cải cách sẽ tạo ra kết quả tương
tự Việt Nam hoặc Trung Quốc.
Thống nhất có thể mở ra cơ hội rất lớn cho người dân miền Bắc:
Tiếp cận nền kinh tế phát triển hơn, các dịch vụ y tế, giáo dục, công nghệ và
thị trường lao động rộng lớn hơn. Nhưng nếu diễn ra đột ngột, quá trình thống
nhất cũng có thể tạo ra những cú sốc xã hội, chênh lệch thu nhập, thất nghiệp,
thay đổi hệ thống sở hữu, di cư quy mô lớn và khó khăn trong hòa nhập.
Kinh nghiệm thống nhất nước Đức năm 1990 cho thấy, việc kết hợp
hai nền kinh tế và hai hệ thống xã hội rất khác nhau cần nguồn lực lớn và thời
gian dài.
Vì vậy, lợi ích thực tế đối với người dân Triều Tiên sẽ phụ thuộc
vào cách quá trình chuyển đổi được quản lý, chứ không chỉ vào việc hai miền có
thống nhất hay không.
Vậy điều gì sẽ quyết định số phận người dân? Cần phân biệt sự thay
đổi người cầm quyền với sự thay đổi điều kiện sống của nhân dân.
Một nhà lãnh đạo mới có thể duy trì toàn bộ hệ thống cũ. Ngược
lại, một chính quyền vẫn giữ nguyên cấu trúc chính trị cũng có thể tiến hành
cải cách kinh tế và cải thiện đời sống.
Với người dân Bắc Hàn, ba thay đổi có ý nghĩa lớn nhất sẽ là bảo
đảm lương thực và chăm sóc sức khỏe, mở rộng quyền tự do cá nhân, và tạo cơ hội
mưu sinh thông qua cải cách kinh tế.
Đặc biệt, cần tránh một cuộc khủng hoảng quyền lực dẫn tới xung
đột quân sự, bởi trong trường hợp đó, người dân bình thường sẽ là những người
chịu hậu quả trực tiếp nhất.
Sau hơn 80 năm chia cắt, liệu người dân Bắc Hàn còn đủ những điều
kiện xã hội, kinh tế và thông tin để chủ động tham gia quyết định tương lai đất
nước mình nếu một cơ hội thay đổi thực sự xuất hiện?
Đây có lẽ là vấn đề đáng suy ngẫm nhất khi bàn về tương lai của
Triều Tiên sau thời kỳ Kim Jong-un.
Ngẫm một chút về số phận của người dân Bắc Hàn bỗng thấy yêu cuộc
đời hơn. Đặc biệt là sau trận so gậy trên sân rồi thưởng thức bữa trưa với món
lẩu cua ra độc đáo. Nước lẩu ngọt thanh, béo ngậy từ gạch cua. Hơn thế là được
thưởng thức vào những ngày cuối thu khi trời bắt đầu se lạnh.
No comments:
Post a Comment