‘Loại’
Los Angeles và San Diego? Trump thật là vô trách nhiệm
Ted Widmer - The Guardian
DCVOnline.net
https://dcvonline.net/2026/10/09/loai-los-angeles-va-san-diego-trump-that-la-vo-trach-nhiem/
Dường
như chúng ta đang bước vào một thời kỳ mới, trong đó sự tuyệt vọng về chính trị
trong nước đưa đến những lời đe dọa ngày càng cuồng loạn ở nước ngoài.
Trump
nói vào một thời điểm nào đó, một cách đầy khó hiểu: “Chúng ta muốn sự trung thực.
Đúng vậy, chúng ta muốn thế.” Ảnh: Kent Nishimura/AFP/Getty Images
Hôm
thứ Hai, Donald Trump có mặt tại Nebraska. Mặc dầu bài diễn văn dài của ông tại
cuộc tập hợp có những lúc chẳng khác gì một màn trình diễn, đây không phải là một
album của Bruce Springsteen. Ông lại đưa ra một bài suy tưởng u ám về một thế
giới đang ngày càng mất kiểm soát, trong đó việc những thành phố Mỹ bị tàn phá
đang trở thành một việc có thể xẩy ra ngày càng rõ rệt, trừ phi người Mỹ tin tưởng
giao cho ông dùng quyền lực bao la của chức vụ tổng thống để tiêu diệt kẻ thù.
Tổng
thống đã gây phẫn nộ khi ám chỉ rằng Iran có thể mở một cuộc tấn công nguyên tử
và “loại” Los Angeles hoặc San Diego. Giới lãnh đạo California khinh miệt phản ứng
trước những lời báo động quá đáng của Trump.
Thống
đốc Gavin Newsom lên án Trump là “mất trí và nguy hiểm”, trong khi thị trưởng
Los Angeles và San Diego, Karen Bass và Todd Gloria, hết sức phản đối việc đưa
thành phố của họ vào vòng nguy hiểm, dù chỉ trong trí tưởng tượng đầy kích động
của ông ta.
Có
lẽ điều tệ hại nhất trong bài diễn văn của Trump — và có rất nhiều điều tệ hại
— không phải là ông đã tưởng tượng một cách sống động về ngày tận thế trên vùng
Thái Bình Dương. Mà chính là bài diễn văn ấy hoang tưởng đến độ hầu như hoàn
toàn không có một căn cứ thực tế nào.
Một
quốc gia sẽ lâm vào tình trạng bất ổn ngay từ căn bản khi dân chúng không còn
có thể tin tưởng người lãnh đạo nói đúng sự thật; và tình trạng ấy đặc biệt
đáng lo ngại khi quốc gia đó là Mỹ, nước đã đứng ra bảo vệ trật tự quốc tế dựa
trên luật lệ từ năm 1945.
Trước
hết, hãy xét chính lời tuyên bố ấy. Khi đọc trong toàn bộ văn bản, những lời của
ông chẳng có ý nghĩa gì rõ rệt. Gần như ông đang hát ứng khẩu khi Tổng thống bước
vào cái mà ông thường gọi là “weave” — cách ông nhảy từ một ý nghĩ nửa vời này
sang một ý nghĩ nửa vời khác, chẳng khác gì một anh hề trong cuộc đua ngựa đang
cố bám trên lưng một con ngựa bất kham.
“[Kamala]
đã lấy cắp rất nhiều thứ, chẳng đem lại kết quả tốt đẹp gì. Nhưng tôi muốn, tôi
muốn thấy, tôi muốn thấy một thắng lợi thật lớn. Quý vị muốn thấy một thắng lợi
thật lớn, vì như vậy chứng tỏ tất cả những điều chúng ta đã làm là đúng. Và một
lần nữa, hãy nhớ rằng, với chữ đó, nó chỉ là nhân tạo, nó hơi cao một chút. Đó
là một cái giá rất nhỏ phải trả để giữ cho thế giới an toàn, giữ cho đất nước
chúng ta an toàn.
“Họ
có thể tiêu diệt một thành phố. Cứ để họ, cứ để họ tiêu diệt Los Angeles. Cứ để
họ tiêu diệt San Diego. Đó là, đây là một cái giá rất nhỏ phải trả, và chuyện
này sẽ chấm dứt rất sớm. Về căn bản, gần như đã chấm dứt rồi.”
Nếu
ông nói cuộc chiến “gần như đã chấm dứt”, thì chắc chắn Trump đã sai, vì cuộc
xung đột đã kéo dài sang tháng thứ tám mà chưa có dấu hiệu giải quyết. Nhưng nếu
ông đang nói về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thì ông nói đúng ở chỗ nó sẽ chấm dứt
chẳng bao lâu nữa — và kết quả sẽ chẳng tốt đẹp gì cho ông.
Trên
thực tế, giờ đây ông phải đi tới vùng đỏ nhất của một tiểu bang đỏ để duy trì mức
ủng hộ đang ngày càng sút giảm. Cuộc tập hợp tối thứ Hai tổ chức tại khu hội chợ
tiểu bang Nebraska, thuộc Hall County, Nebraska, nơi có 62.895 dân vào năm
2020. Ngay cả nông dân cũng đã tỏ ra lo ngại về cuộc chiến này, vì nó làm giá
phân bón và dầu diesel tăng cao.
Công
bằng mà nói, lời lẽ của Trump về Los Angeles và San Diego khá mơ hồ. Có lẽ ông
lo rằng chương trình nguyên tử của Iran có thể đủ khả năng nhắm vào Los Angeles
hoặc San Diego. Nhưng khi ông nói “cứ để họ…”, người ta gần như có cảm tưởng
ông đang khuyến khích họ làm điều đó, giống như khi John F. Kennedy tại Berlin
nêu thành phố ấy làm gương cho lòng can đảm và nói: “Cứ để họ đến Berlin”, bằng
cả tiếng Anh lẫn tiếng Đức.
Dù hiểu theo cách nào đi nữa, chuyện ấy
không thể xảy ra, như những cố vấn quân sự của ông biết rõ, và ở một mức độ nào
đó, chính ông cũng phải biết. Iran không có võ khí nguyên tử, và hỏa tiễn của
Iran cũng không thể bắn tới Mỹ, dù từ phía đông hay phía tây.
Hơn
nữa, ngay cả việc đem một mối đe dọa không thể tưởng tượng như vậy ra bàn luận
cũng là hết sức vô trách nhiệm. Tất cả những người lãnh đạo ngoại quốc đều hiểu
rằng bất cứ cuộc tấn công nào vào Mỹ bằng võ khí nguyên tử cũng sẽ kéo theo một
cuộc phản công áp đảo. Người ta gọi đó là sự răn đe.
Chính
sự hiểu biết ấy — cùng với cách thận trọng mà những vị tổng thống Mỹ trước đây
đã nói về võ khí nguyên tử — đã góp phần gìn giữ hòa bình suốt bao nhiêu năm
qua. Dường như chúng ta đang bước vào một thời kỳ mới, trong đó sự tuyệt vọng về
chính trị trong nước đưa đến những lời đe dọa ngày càng diên loạn ở nước ngoài
Phần
còn lại của bài diễn văn cũng chẳng khá hơn. Trump lại ra sức kích động chống cộng,
mặc dầu Chiến tranh Lạnh đã chấm dứt từ năm 1991. Rồi vẫn là những lời lăng mạ
kiểu học sinh, lần này nhắm vào ứng cử viên Thượng viện của Đảng Dân chủ tại
Texas, James Talarico (“Tôi gọi hắn là Alfred E. Neuman”), và Thượng nghị sĩ
Georgia Jon Ossoff (“Đối với tôi, hắn trông giống Pee-wee Herman”).
Lại
còn những lời khích động khác, hoàn toàn không có căn cứ. Nhiều khi những lời
tuyên bố của Trump tự mâu thuẫn với nhau. Ông vừa nói Iran đã bị nhổ mất hết
nanh vuốt (“chúng ta đang đập Iran tơi bời”), vừa nói Iran vẫn là một mối đe dọa
chết người, có khả năng hủy diệt hai thành phố lớn thứ nhì và thứ tám của chúng
ta. Rốt cuộc là thế nào? Hết lần này đến lần khác, chúng ta được nghe nói rằng
chương trình nguyên tử của Iran đã bị “tiêu diệt hoàn toàn”. Nhưng nếu quả thật
như vậy, tại sao chúng ta vẫn còn chiến tranh?
Phần
còn lại của bài diễn văn vẫn là một mớ hỗn độn gồm những lời xuyên tạc và dối
trá, như chỉ cần bỏ ra chút công sức kiểm chứng sự thật cũng đủ thấy. Có lúc
Trump nói một cách khó hiểu: “Chúng ta muốn sự thành thật.” Đúng vậy, chúng ta
muốn thế.
Nhưng
liệu chúng ta có được điều đó hay không lại là một chuyện hoàn toàn khác.
------------------------
Tác
giả Ted
Widmer, cựu chuyên viên soạn diễn văn tại Tòa Bạch Ốc, hiện là chủ biên American
Speeches, đồng thời là tác giả cuốn The Living Declaration: A Biography
of America’s Founding Text, cả hai đều do Library of America xuất bản.
©
2026 DCVOnline
Nếu
đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: ‘Take out’ Los
Angeles and San Diego? Trump is beyond irresponsible | Ted Widmerr | The
Guardian | October 7, 2026
No comments:
Post a Comment