NOBEL VẬT LÝ 2026 VINH DANH NHÀ KHOA HỌC BỈ PHÁT HIỆN CÁC HẠT NEUTRINO ĐẾN TỪ VŨ TRỤ XA XÔI (Trọng Thành / RFI)

 

Nobel Vật lý 2026 vinh danh nhà khoa học Bỉ phát hiện các hạt neutrino đến từ vũ trụ xa xôi

Trọng Thành  -  RFI

Đăng ngày: 06/10/2026 - 16:33

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20261006-nobel-v%E1%BA%ADt-l%C3%BD-2026-vinh-danh-nh%C3%A0-khoa-h%E1%BB%8Dc-b%E1%BB%89-ph%C3%A1t-hi%E1%BB%87n-c%C3%A1c-h%E1%BA%A1t-neutrino-%C4%91%E1%BA%BFn-t%E1%BB%AB-v%C5%A9-tr%E1%BB%A5-xa-x%C3%B4i

 

Nobel Vật lý năm 2026 hôm nay, 06/10/2026, được trao cho nhà vật lý người Bỉ Francis Halzen, 82 tuổi, vì những đóng góp mang tính quyết định đối với đài quan sát IceCube, ở Nam Cực, cơ sở khoa học giúp phát hiện các hạt neutrino, không trọng lượng, không điện tích, mang năng lượng cực lớn, có nguồn gốc từ vũ trụ xa xôi.

 

https://s.rfi.fr/media/display/0ac3d5a2-c173-11f1-854d-73f176a2394c/w:1024/p:16x9/AP26279361044171.webp

Thông báo trao giải Nobel Vật Lý 2026 trao cho nhà khoa học Bỉ Francis Halzen (trên màn hình), Stockholm, Thụy Điển, ngày 06/10/2026. Christine Olsson/TT News Agency - Christine Olsson

 

Ủy ban Nobel nhấn mạnh neutrino ''là hạt khó nắm bắt nhất trong vũ trụ’’, vì chúng xuyên qua ‘‘vật chất mà không bị phát hiện’’.

 

Từ Hà Nội, nhà vật lý lý thuyết Nguyễn Ái Việt giải thích sơ bộ về ý nghĩa của phát hiện được vinh danh. Nhà vật lý Nguyễn Ái Việt hiện là viện trưởng Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh (IGNITE), nguyên viện trưởng Viện Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia Hà Nội).

 

00:57

Giáo sư Nguyễn Ái Việt - Hà Nội

 

« Cái hạt này đến từ rất xa, có nguồn gốc vũ trụ. Trước đây, các nhà khoa học đã xác định được các neutrino đến từ Mặt trời (solar neutrino). Còn những hạt neutrino nói trên mang năng lượng cao hơn rất nhiều, đến từ rất xa. Các nhà khoa học đã phát hiện được chúng ở Nam Cực. Thực ra loại hạt năng lượng cao rất khó bắt được, vì tốc độ rất nhanh.

 

Hạt neutrino năng lượng cao trong tương lai có thể thay thế cho photon và các hạt khác trong việc tìm hiểu về vũ trụ. Trong nhiều việc, photon chưa chắc đã làm được. Còn những hạt mà nặng hơn thì lại không đi xa được. Photon có nhược điểm bị chắn lại khi đi qua môi trường vật chất, bởi vì hạt này có tương tác điện từ. Còn hạt neutrino này không có tương tác điện từ gì, vì thế chúng có khả năng đâm xuyên rất mạnh và đi rất xa. Việc những hạt này đến từ rất xa, từ các lỗ đen, đến từ những thiên hà mới, từ những vụ nổ siêu tân tinh giúp mở ra một thời kỳ mới để chúng ta nghiên cứu thiên văn. Nghiên cứu vũ trụ dựa trên những hạt neutrino năng lượng lớn. »