CĂN CỨ BAN KEUN TẠI LÀO, CÔNG CỤ ĐỂ TRUNG QUỐC MỞ RỘNG ẢNH HƯỞNG QUÂN SỰ TẠI ĐÔNG NAM Á (Thanh Hà / RFI)

 

Căn cứ Ban Keun tại Lào, công cụ để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng quân sự tại Đông Nam Á

Thanh Hà  -  RFI

Đăng ngày: 08/10/2026 - 13:30

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20261008-c%C4%83n-c%E1%BB%A9-ban-keun-t%E1%BA%A1i-l%C3%A0o-c%C3%B4ng-c%E1%BB%A5-%C4%91%E1%BB%83-trung-qu%E1%BB%91c-m%E1%BB%9F-r%E1%BB%99ng-%E1%BA%A3nh-h%C6%B0%E1%BB%9Fng-qu%C3%A2n-s%E1%BB%B1-t%E1%BA%A1i-%C4%91%C3%B4ng-nam-%C3%A1

 

Với một căn cứ hải quân ở Ream, Cam Bốt và một căn cứ không quân tại Ban Keun, Lào, « Việt Nam có nguy cơ bị bao vây : ở phía bắc là Trung Quốc, sườn tây và phía nam là hai chính quyền thân Bắc Kinh ». « Trung tâm hỗ trợ quân sự chung tại Ban Keun » là cái cớ để Bắc Kinh có tầm nhìn từ Miến Điện đến tận Singapore. Viêng Chăn càng phụ thuộc vào Bắc Kinh.

 

https://s.rfi.fr/media/display/8bbd571c-bce3-11f1-8c6e-1b050e7dec5f/w:1024/p:16x9/Une-image-satellite-montre-la-construction-d-un-a%C3%A9roport-%C3%A0-Ban-Keun-o%C3%B9-le-minist%C3%A8re-chinois-de-la-D%C3%A9fense-nationale-affirme-avoir-ouvert-un-centre-conjoint-de-soutien-et-de-formation-militaires-dans-la-province-de-V.webp

Ảnh vệ tinh cho thấy công trình xây dựng một sân bay tại Ban Keun, nơi bộ Quốc Phòng Trung Quốc cho biết đã mở một trung tâm hỗ trợ và huấn luyện quân sự chung, thuộc tỉnh Viêng Chăn, Lào, ngày 02/09/2026. via REUTERS – Vantor

 

Các chuyên gia về châu Á đồng loạt đánh giá như trên về việc Trung Quốc vừa chính thức thông báo hợp tác quân sự với Lào.

 

Hãng tin Anh Reuters hôm 07/10/2026 trích dẫn các nguồn ảnh vệ tinh do công ty Mỹ Vanto cung cấp cho thấy 8 chiến đấy cơ hạng nhẹ Trung Quốc K-8 và hơn hai chục xe vận tải đã được được điều đến căn cứ không quân ở Ban Keun, cách thủ đô Viêng Chăn của Lào khoảng 50 km về phía Bắc. Về mặt chính thức, Trung Quốc thông báo đây là một trung tâm hỗ trợ và đào tạo các phi công Lào. Trong mắt các nhà quan sát, Bắc Kinh thật ra đang mở rộng ảnh hưởng quân sự : Đương nhiên mục đích đầu tiên là lôi kéo Viêng Chăn xích gần thêm về phía mình, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc đang là chủ nợ chính của Lào, nhưng đồng thời cô lập Lào với Việt Nam và quan trọng hơn nữa là mở rộng khả năng quan sát toàn khu vực Đông Nam Á từ Vịnh Thái Lan đến eo biển Malacca.

 

Trung Quốc « cô lập » Việt Nam  

 

Nhật báo Hồng Kông South China Morning Post trích lời nhà nghiên cứu Abdul Rahman Yaacob, thuộc Viện An Ninh và Quốc Phòng Rabdan tại Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, cho rằng với sự hiện diện tại căn cứ không quân Lào, Bắc Kinh giám sát Việt Nam chặt chẽ hơn : ở sườn tây Việt Nam thì qua trung gian Ban Keun, còn ở phía Nam thì đã có căn cứ hải quân Ream tại Cam Bốt. Ngoài mục tiêu đặt những « tiền đồn » để giám sát Việt Nam, Ban Keun còn phục vụ một mục tiêu khác của Trung Quốc : Tranh giành với Hà Nội để mở rộng ảnh hưởng tại Lào.

 

Tác giả bài viết giải thích Việt Nam là Lào có một mối bang giao lâu đời. Trong lúc Hà Nội duy trì « quan hệ quân sự chặt chẽ với Nga, Lào có thể trông cậy nhiều hơn vào Trung Quốc ». Do vậy, theo nhà nghiên cứu này, « sự hiện diện quân sự của Trung Quốc trên lãnh thổ Lào, nhìn từ Hà Nội, có thể xem như một sự can thiệp vào một vùng thuộc ảnh hưởng truyền thống của Việt Nam ». Tất cả được đặt trong bối cảnh quan hệ Việt - Trung có nhiều mối « căng thẳng ngầm » vì tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, vì sự phụ thuộc giữa hai quốc gia này về thương mại và kinh tế.

 

Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Abdul Rahman Yaacob nhìn nhận căn cứ Ban Keun không chỉ thu gọn trong quan hệ giữa Trung Quốc và Việt Nam. Việc Bắc Kinh nhắm tới căn cứ không quân của Lào phản ảnh cuộc độ sức tranh giành ảnh hưởng giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ tại toàn khu vực Đông Nam Á.  

 

Tầm nhìn chiến lược của Bắc Kinh

 

Trong bài một tham luận trên báo Nhật Bản The Diplomat, phó giáo sư Lâm Anh Vũ /Ying Yu Lin, chuyên nghiên cứu về quân đội Trung Quốc, khoa Quan Hệ Quốc Tế và Nghiên Cứu Chiến Lược của đại học Tân Bắc, Đài Loan, ghi nhận, dưới danh nghĩa một trung tâm huấn luyện và và hỗ trợ cho Lào, Bắc Kinh từng bước đặt nền tảng cho những căn cứ thường trực tại Đông Nam Á. Ban Keun có nhiều lợi thế : Cách không xa thủ đô Viêng Chăn, không xa tuyến đường sắt Lào - Trung Quốc, nên Bắc Kinh dễ dàng đưa quân cũng như thiết bị quân sự đến căn cứ không quân này. Chuyên gia Đài Loan Lâm Anh Vũ cho rằng lợi ích quân sự cốt lõi của sân bay Ban Keun chính là « vai trò một căn cứ trung chyển cho phép Trung Quốc triển khai lực lượng không quân tại Đông Nam Á » có khả năng vươn tới nhiều nước, từ Miến Điện đến Singapore.

 

Theo nhà nghiên cứu này, mục tiêu của Bắc Kinh là « giám sát các hoạt động của Mỹ trong khu vực », bởi vì « Singapore hay Thái Lan là những địa điểm tiếp tế và hỗ trợ » cho quân đội Hoa Kỳ tại khu vực Đông Nam Á, từ Vịnh Thái Lan đến Biển Amdaman và eo biển Malacca.

 

Trả lời nhật báo Pháp Le Monde, chuyên gia về Trung Quốc Valérie Niquet, Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Pháp FRS, cho rằng quyết định của Bắc Kinh đầu tư vào căn cứ không quân Ban Keun còn nhằm một mục đích khác : không công khai đặt căn cứ quân sự thường trực nhưng vẫn hoàn toàn mở rộng ảnh hưởng về kinh tế, thương mại và đương nhiên là cả về địa chính trị với toàn khu vực Đông Nam Á. Bà Niquet ghi nhận: « Hành xử như một đế quốc, Bắc Kinh đang xây dựng một vùng ảnh hưởng với những nước chư hầu, mà Lào cũng như Cam Bốt là những đồng minh quý giá ».

 

Có điều trong nội bộ ASEAN, Thái Lan hiện nay đang có tranh chấp với Cam Bốt, còn đối với Việt Nam, « sườn tây là một điểm cực kỳ nhạy cảm ». Cho nên, hơn bất kỳ một quốc gia nào khác trong khu vực, Hà Nội rất quan ngại trước hợp tác quân sự giữa Trung Quốc và Lào. Nhà nghiên cứu Vũ Xuân Khang, đại học Boston, Hoa Kỳ, nhận định : « Sự hiện diện của bất kỳ một quốc gia nào trên lãnh thổ Lào đều là một mối lo ngại đối với Việt Nam (…). Do vậy Hà Nội sẽ theo dõi chặt chẽ các hoạt động quân sự tại trung tâm hỗ trợ Ban Keun và các thiết bị mà Trung Quốc sẽ điều động đến căn cứ này ».