Ông Tô Lâm kêu gọi
người Việt tại Mỹ 'gác lại quá khứ' và đóng góp cho Việt Nam
BBC News Tiếng Việt
22
tháng 9 2026, 19:29 +07
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/ckge4v725z1vo
Tổng
Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi cộng đồng "khép lại quá khứ, cùng
chung tay kiến tạo tương lai dân tộc" khi gặp gỡ cộng đồng người Việt tại
Mỹ vào hôm 21/9 giờ Mỹ.
"Trong
cộng đồng có nhiều thế hệ, nhiều hoàn cảnh và nhiều cách nhìn khác nhau về lịch
sử. Tuy nhiên, 'nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một,' đó là chân lý
không bao giờ thay đổi," báo điện tử Chính phủ viết khi đưa tin về
sự kiện này.
Tham
dự sự kiện có hơn 2.000 đại biểu, gồm các quan chức của Liên Hợp Quốc, đại diện
cộng đồng người Việt Nam tại Mỹ… Báo Chính phủ cho biết đây là sự kiện gặp
gỡ giữa lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam với cộng đồng diễn ra ở nước ngoài có
số người Việt tại nước ngoài tham dự lớn nhất từ trước đến nay.
Phát
biểu tại sự kiện, ông Tô Lâm khẳng định "khép lại quá khứ, cùng chung tay
kiến tạo tương lai dân tộc, cũng là vì chính tương lai của con cháu chúng ta.
Đây không chỉ là mong muốn, mà là trách nhiệm của thế hệ chúng ta với thế hệ
mai sau."
Ông
cũng đề cập tới Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.
Nghị quyết này, do chính ông ký và ban hành ngày 2/8, một phần là nhằm
"nâng cao hiệu quả công tác người Việt Nam ở nước ngoài".
Ông
kêu gọi cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam
thông qua kết nối trí thức, doanh nghiệp, thúc đẩy trao đổi giáo dục, nghiên cứu,
đổi mới sáng tạo và tăng cường quan hệ Việt Nam-Mỹ… đồng thời khẳng định Nghị
quyết 23 rất coi trọng tinh thần cầu thị với những ý kiến xây dựng, kể cả quan
điểm khác biệt, vì lợi ích chung của Việt Nam.
Nhiều
năm qua, diễn ngôn của chính quyền Việt Nam vẫn luôn là "hòa hợp, hòa giải
dân tộc". Thực tế thì vẫn còn nhiều khác biệt, nhất là trong cách diễn giải
lịch sử của chính quyền và cộng đồng người Việt tị nạn sau Chiến tranh Việt
Nam.
Về
phía chính quyền, những biểu tượng của VNCH, như lá cờ vàng ba sọc đỏ, vẫn là
điều cấm kỵ. Những hình ảnh, video có sự xuất hiện của lá cờ này sẽ luôn bị gạch
chéo/làm mờ hoặc che đi. Cụm từ "Việt Nam Cộng hòa" rất hiếm khi được
nhắc tới trên báo chí chính thống, thay vào đó là những cách gọi như
"chính quyền Sài Gòn", "chế độ Sài Gòn" hoặc thậm chí mang
tính công kích như "ngụy quyền Sài Gòn".
Không
gian thảo luận lịch sử vẫn chật hẹp. Những thông tin được tuyên truyền, giảng dạy
trong trường lớp hoặc sách báo, tác phẩm nghệ thuật về lịch sử cũng đều được viết
theo diễn ngôn của Đảng Cộng sản Việt Nam. Những góc nhìn từ phía bên kia, đặc
biệt là về những điều mà họ cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam đã làm sai trong
quá khứ, luôn bị gạt đi hoặc bị cáo buộc là xuyên tạc lịch sử.
Trên
các diễn đàn mạng, không ít người vẫn sử dụng những cụm từ như "ba
que", "Cali khát nước" để tấn công những người đưa ra các quan
điểm trái với lập trường chính thống của Đảng Cộng sản.
Không
hiếm những trường hợp ca sĩ, nghệ sĩ từng biểu diễn ở những nơi có lá cờ vàng
ba sọc đỏ đã bị chỉ trích, thậm chí tẩy chay.
Vào
năm 2024, đã có một trào lưu chụp hình với cử chỉ mang tính bài xích, đả kích
lá cờ vàng ba sọc đỏ trong Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam.
Trong
một bức ảnh mà BBC News Tiếng Việt xem được, một lá cờ VNCH trong bảo
tàng được chú thích là "Cờ ngụy" – cách gọi được đánh
giá là "phỉ báng".
-----------------------
Tin
liên quan
·
‘Cờ ngụy’ và ‘ngón tay
thối’ trong bảo tàng quân sự
10
tháng 11 năm 2024
·
Hòa hợp dân tộc: 100
tiếng nói đồng bào - Bài 2: Hòa giải đã lỡ, hòa hợp đang chờ
30
tháng 4 năm 2025
·
Việt Nam: Quá khứ
không vui và không thành thật
6
tháng 10 năm 2025
·
Ông Tô Lâm: Việt Nam
không chấp nhận 'trung chuyển' hàng xuất khẩu
22
tháng 9 năm 2026
·
Hoàng 'Nato' vừa bị
Công an TP HCM bắt trong chuyên án ma túy là ai?
21
tháng 9 năm 2026
·
Vụ giết 'ông trùm' Úc ở
TP HCM: một nghi phạm tuyên bố chống lại mọi cáo buộc
21
tháng 9 năm 2026
-----0-----
Những câu hỏi pháp lý
cần được giải trình (Phần 1)
Lý Trực Dũng
21/09/2026
https://baotiengdan.com/2026/09/21/nhung-cau-hoi-phap-ly-can-duoc-giai-trinh/
A.
Những cầu hỏi pháp lý cần được cơ quan có thẩm quyền của Hà Nội giải trình cho
người dân được biết liên quan đến dự án “Quy hoạch phân khu đô thị H1-B1, H1-C1
và quy hoạch chi tiết khu vực hồ Hoàn Kiếm, phạm vi nghiên cứu 65,89ha” do kiến
trúc sư Hồ Thiệu Trị và cộng sự thực hiện.
Là
dân xứ Huế nhưng sống ở phố Hàng Chuối, Phố Huế, Phố Hàng Hành… Hà Nội từ năm
1958. Yêu Hồ Hoàn Kiếm, yêu Hà Nội và là một Kiến trúc sư tốt nghiệp Bauhaus
Universität Đức từ 1973, từng làm việc ở Vụ Đầu tư Uỷ ban Kế hoạch Nhà nước,
chuyên trách về Quy hoạch, Kiến trúc và Nhà ở… Cũng từng chủ trì thiết kế và
thi công sửa chữa, trùng tu nhiều biệt thự Pháp cổ cho người dân và cho sứ
quán, nhà riêng đại sứ các nước Na Uy, Đức, Israel, Hội đồng liên minh Châu Âu,
Viện Goethe v.v.. ở Hà Nội, góp phần bảo tồn di sản kiến trúc Hà Nội, tôi xin
được bày tỏ một số ý kiến sau:
1. KTS Hồ Thiệu Trị và
công sự thực hiện Dự án này theo yêu cầu của ông Chủ tịch UBND TP Hà Nội hay của
ông Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội?
–
Lý do: Vì KTS Hồ Thiệu Trị và cộng sự giỏi, có nhiều kinh nghiệm về quy hoạch cải
tạo đô thị ở nước ngoài và ở Việt Nam?
–
Có ký hợp đồng kinh tế không? Ai ký?
–
Hay Dự án này được thực hiện miễn phí, là quà tặng của KTS Hồ Thiệu Trị và cộng
sự vì yêu mến Hồ Hoàn Kiếm?
2. Ý tưởng và thiết kế
Quy hoạch & Kiến trúc Hồ Hoàn Kiếm của các KTS Pháp xịn cuối thế kỷ 19 đầu
thế kỷ 20 khác thế nào so với một vị KTS người Việt có Quốc tịch Pháp?
–
Người Pháp chiếm Hà Nội năm 1884 và ngay năm đó họ đã xem xét mở Bưu cục Hà Nội,
cắm cột mốc số 0 ngay góc hồ Hoàn Kiếm, mặc định khoảng cách từ Hà Nội đi các tỉnh
của Việt Nam. Sau đó Pháp tuyên bố thành lập Liên bang Đông Dương và lấy luôn cột
mốc này để tính chiều dài từ Hà Nội đi Vientiane (Lào) và Phnom Penh
(Campuchia).
–
Họ đã nghiên cứu kỹ Hồ Gươm và khu vực bao quanh, quyết định chọn và tiến hành
xây dựng biến khu hồ Hoàn Kiếm rộng 12ha trở thành trung tâm mới của Hà Nội
theo nguyên tắc không gian mở, gìn giữ sự thanh bình thoáng mát, đẹp như tranh
vẽ có khí hậu bốn mùa đặc trưng cho khí hậu Đông Nam Á của cái hồ huyền thoại
có một không hai này. Vì thế sát hoặc gần sát hồ Hoàn Kiếm họ chỉ cho xây dựng
các công trình hai tầng lợp mái ngói như nhà Bưu điện và dinh Thống sứ ở phố
Đinh Tiên Hoàng. Tất cả các công trình cao hơn hai tầng nếu có phải xây cách xa
bờ hồ Hoàn Kiếm ít nhất 500m. Họ cũng đã loại bỏ dự án Phủ toàn quyền Đông
Dương to bự do KTS Henri Vildieu lập năm 1896 dự kiến xây sát Cầu Gỗ gần hồ
Hoàn Kiếm. Phủ toàn quyền Đông Dương sau đó được xây ở phố Hùng Vương, quận Ba
Đình năm 1901-1906.
–
Còn theo Dự án “Quy hoạch phân khu Đô thị H1- B1, H1-C1 và quy hoạch chi tiết
khu vục Hồ Hoàn kiếm” của KTS Hồ Thiệu Trị?
3. Vì sao trong Dự án
này của KTS Hồ Thiệu Trị không có phần đánh giá hiện trạng các công trình kiến
trúc và đường giao thông hiện hữu bao quanh hồ Hoàn Kiếm dọc các đường: Đinh
Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Nguyên Hãn… và lý do phải
giữ hay phá dỡ loại bỏ?
4. Xin lưu ý: Phá dỡ chứ
không phải hạ giải. Là một KTS quốc tịch Pháp, ông Hồ Thiệu Trị không hiểu khái
niệm “Hạ giải” trong công tác trùng tu các công trình văn hóa và lịch sử cổ hay
ông giả vờ không biết, mập mờ đánh lận con đen lừa dân Hà Nội?
-----0-----
Những câu hỏi pháp lý
cần được giải trình (Phần 2)
Lý Trực Dũng
22/09/2026
https://baotiengdan.com/2026/09/22/nhung-cau-hoi-phap-ly-can-duoc-giai-trinh-phan-2/
1.
Phần mở đầu
Tôi
được xem hồ sơ về Dự án “Quy hoạch phân khu đô thị H1-B1, H1-C1 và quy hoạch
chi tiết khu vực hồ Hoàn Kiếm, phạm vi nghiên cứu 65,89ha” ở phòng tiếp dân của
UBND phường Hoàn Kiếm (Hà Nội). Tập Hồ sơ khổ lớn này dày khoảng khoảng 2,5cm.
Mở đầu là nhiều trang giới thiệu “Khải hoàn môn” hoành tráng cao đến 36m sát đền
Ngọc Sơn quay mặt ra hồ Hoàn Kiếm.
Khỏi
phải nói phản ứng dữ dội của rất nhiều người dân cả nước suốt hai tuần qua về
cái “Khải hoàn môn” này. Quá kệnh cỡm. Người ta cho rằng tác giả không hiểu tường
tận xuất xứ của Khải hoàn môn! Vì sao khải hoàn môn chỉ được xây dựng ở những địa
danh nhất định?
–
Không ít người đã liên tưởng nó trông tựa cái máy chém khổng lồ…
–
Rồi: “Việc cố gắng ‘nhét’ một biểu tượng khổng lồ vào không gian nhạy cảm nhất
của di sản hồ Hoàn Kiếm là một tư duy quy hoạch lỗi thời – coi trọng khối tích
kiến trúc hơn giá trị nhân văn và khoảng trống đô thị”.
–
Rồi: “Ông này chuyên môn và văn hóa đều dốt. KTS bắt buộc phải học sơ đẳng về
phong thủy. Phải hiểu về tâm linh. Một Hồ Gươm trầm mặc. Một Đền Ngọc Sơn với cầu
Thê Húc lượn cong. Nhà Thủy Tạ soi bóng bên hồ. Ông này mang khối bê tông giống
như đôi chân cô gái nằm đọc sách đưa vào không gian này thực là lố bịch”. Đây
chỉ là sự ấu trĩ mà tác giả của nó là KTS Hồ Thiệu Trị muốn thông qua cái Khải
Hoàn Môn thiên cưỡng này để tôn vinh cá nhân ông ta?…
Tôi
cũng đã chế một cái tranh biếm họa về cái Khải hoàn môn này. Nhưng liệu đây chỉ
là sự ấu trĩ của KTS Hồ Thiệu Trị? Chưa chắc, khi xem toàn bộ Dự án này thì mới
thấy, biết đâu đây là thuyết âm mưu, ông ta dùng chiêu trò “Khải hoàn môn” này
để thu hút hết dư luận của công chúng cả nước, để mọi người bỏ lơ, bớt và không
quan tâm hoặc giảm phản bác phần nội dung chính của Dự án khủng này mà ông ta
muốn đạt đến:
–
Quảng trường Hòa Bình với Bảo tàng Hòa Bình thay thế quảng trường Đông Kinh
Nghĩa Thục có một bảo tàng với 4 tầng hầm và một phần nổi cao khoảng 20m, rộng
17.200m2.
–
Phá trụ sở UBND TP Hà Nội hiện nay để xây một Trụ sở UBND TP Hà Nội mới to vật,
9 tầng cao 39m và có 4 tầng hầm, xây trên nền Cung thiếu nhi và Rạp khăn quàng
đỏ sau khi hai công trình này bị đập bỏ.
–
Xây một Khách sạn 7 sao to vật, cao 15 tầng có 4 tầng hầm chỉ cách hồ Hoàn Kiếm
khoảng 50-70m ngay góc đường Tràng Thi và ba khách sạn ở góc Tràng Tiền – Đinh
Tiên Hoàng.
–
Xây một sân khấu ngoài trời sát Nhà hát lớn quy mô 5.000 chỗ ngồi.
–
Đập bỏ Bảo tàng lịch sử Quốc gia để dựng lên một Tháp tài chính Quốc tế khổng lồ…
Dự án: “Quy hoạch phân khu đô thi H1-B1, H1-C1 và Quy hoạch chi tiết khu hồ
Hoàn Kiếm” này của KTS Hồ Thiệu Trị sẽ làm không những làm tăng đáng kể mật độ
dân số của phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam và còn làm tăng vọt với số lượng
rất lớn du khách đến tiếp cận các dự án trên, sẽ gây ách tắc giao thông trầm trọng
cho hồ Hoàn Kiếm và phụ cận.
Tôi
sẽ phân tích đánh giá các Dự án này trong phần tiếp theo.
-----0-----
Tòa Bạch
Ốc ra mắt ‘truyền hình quốc gia’ Trump TV
September
22, 2026 : 5:05 PM
https://www.nguoi-viet.com/hoa-ky/toa-bach-oc-ra-mat-trump-tv-sau-khi-cam-mot-so-co-quan-bao-chi/
WASHINGTON,
DC (NV) –
Tòa Bạch Ốc vào 7 giờ tối Thứ Hai, 21 Tháng Chín, ra mắt một kênh truyền hình
trực tuyến 24 giờ có tên “Trump
TV: The Essentials Station,” chỉ vài ngày sau khi Tổng Thống Donald
Trump cấm CNN, MS NOW và Politico đến Tòa Bạch Ốc để đưa tin. Bên cạnh đó, nhiều
đài truyền hình lớn, bao gồm cả Fox News, đình chỉ việc luân
phiên cung cấp hình ảnh về các hoạt động của tổng thống.
Kênh
“Trump TV” được phát trực tiếp trên YouTube từ tối Thứ Hai, trình chiếu
các bài diễn văn, thông báo và những hình ảnh khác về ông Trump cùng chính quyền
của ông, theo The Hill. Tòa Bạch Ốc quảng bá đây là nơi tập hợp “những khoảnh
khắc nổi bật, các thông báo và những điều mới nhất” của chính quyền.
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/09/TS-Trump-TV-scaled-e1790085797917.jpeg?x61148
Thông
báo ra mắt Trump TV trên mạng xã hội X chính thức của Tòa Bạch Ốc. (Hình: trang
X @WhiteHouse)
Danh
khoản mạng xã hội X chính thức của Tòa Bạch Ốc đăng thông báo kếu gọi “nhận
thông tin cập nhật theo thời gian thực và phát trực tiếp các sự kiện ngay trên
điện thoại của bạn. Không nhiễu thông tin. Chỉ có những tin tức quan trọng nhất
– trực tiếp từ chính quyền Trump.” Cùng với thông báo là hai đường dẫn để tải
xuống chương trình (app) The White House App.
Việc
ra mắt kênh mới diễn ra trong lúc hệ thống chia sẻ truyền hình (pool coverage)
của Tòa Bạch Ốc ngưng hoạt động. ABC, CBS, Fox News, CNN và NBC thường luân
phiên cử ê-kíp quay phim các hoạt động của tổng thống rồi cung cấp hình ảnh cho
những cơ quan truyền thông khác. Sau khi CNN bị cấm thực hiện nhiệm vụ của mình
vào ngày Thứ Hai, các đài còn lại cùng thông báo đình chỉ việc cung cấp hình ảnh
truyền hình về các hoạt động của Tổng Thống Trump thay vì tìm đài khác thay thế
CNN.
Đồng
thời, cũng trong ngày Thứ Hai, CNN, MS NOW và Politico thông báo đệ đơn kiện chính quyền Tổng Thống
Trump tại tòa liên bang, cáo buộc lệnh cấm vi phạm quyền tự do báo chí theo Tu
Chính Án Thứ 1 và quyền được xét xử theo đúng thủ tục của Tu Chính Án Thứ 5.
Các cơ quan này cho rằng họ bị cấm vì cách đưa tin về Tổng Thống Trump.
Ông
Trump bác bỏ cáo buộc rằng chính quyền tấn công báo chí tự do. Ông nói Tòa Bạch
Ốc chỉ nhắm vào điều ông gọi là “FAKE NEWS.” Phó Tổng Thống JD Vance cũng nói
chính quyền không cấm các cơ quan truyền thông mà chỉ không cho những cơ quan
mà chính quyền cho là đưa “tuyên truyền” được hưởng quyền tiếp cận đặc biệt.
Chánh
án liên bang Timothy Kelly đã lên lịch phiên điều trần về yêu cầu của CNN, MS
NOW và Politico xin lệnh tạm thời ngăn chính quyền thực thi lệnh cấm. Một số
chuyên gia pháp lý mà Reuters phỏng vấn cho rằng chính quyền có thể gặp vấn đề
theo Tu Chính Án Thứ 1 nếu việc tiếp cận bị hạn chế dựa trên quan điểm hoặc nội
dung đưa tin của các cơ quan báo chí.
Theo
The Hill, hiện chưa rõ “Trump TV” có trở thành một phương thức thay thế lâu dài
cho hệ thống truyền hình pool truyền thống hay không.
Ông
Kaelan Dorr, phó phụ tá của tổng thống kiêm trưởng bộ phận chiến lược kỹ thuật
số tại Tòa Bạch Ốc, đăng tải trên mạng xã hội X về việc Trump TV sẽ trình chiếu
“những thành tựu nổi bật nhất của chính quyền mà không qua sàng lọc hay chỉnh sửa”.
Ông Dorr nói thêm: “Trong một số trường hợp, báo chí đã đưa tin thiếu chính xác
hoặc hoàn toàn không đưa tin về nhiều thành tựu mang tính kỷ lục mà chính quyền
đã đạt được vì lợi ích của mọi người dân Mỹ.”
Bà
Stephanie Grisham, cựu thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc dưới thời ông Trump trong nhiệm
kỳ đầu, nhận định trên mạng xã hội rằng “Trump TV” có nét tương đồng với phương
thức mà các đối thủ của Mỹ thường sử dụng. “Bạn có biết còn ai làm điều này
không? Đó là Nga, Trung Quốc và Iran, chẳng hạn…” bà Grisham viết. (KL) [kn]
-----0-----
Hiệu Minh
23/09/2026
https://baotiengdan.com/2026/09/23/kho-nhung-day-la-nuoc-my/
Hôm
thứ sáu (18/9), Tổng thống Trump lại vừa mở thêm một mặt trận với báo chí. Ông
tuyên bố trên Truth Social rằng phóng viên của CNN, MS NOW và Politico sẽ bị cấm
vào khuôn viên Nhà Trắng vì những gì ông gọi là “FAKE NEWS”, thậm chí là
“FICTION and LIES”.
Nói
là làm. Các nhà báo bị chặn ngay cửa vào ngày hôm sau. Giờ thì họ đưa tin từ
ngoài cổng giống mấy anh blogger rỗi việc.
Đến
đây thì câu chuyện không còn đơn giản là tổng thống không thích một bài báo hay
không hài lòng với một nhà báo. Nó đụng vào một câu hỏi lớn hơn nhiều: Chính
quyền có được quyền quyết định nhà báo nào được phép đứng trong Nhà Trắng dựa
trên việc họ đưa tin có vừa ý Tổng thống hay không?
Đó
mới là chỗ nước Mỹ khác. Báo chí có thể sai. Nhà báo có thể thiên kiến. Một
tờ báo có thể đưa tin khiến chính quyền nổi giận. Tổng thống cũng có quyền phản
bác, chỉ trích, kiện nếu có căn cứ pháp lý.
Nhưng
nếu cứ phóng viên nào viết điều không thích là đóng cửa Nhà Trắng với họ thì
ranh giới giữa “không thích báo chí” và “kiểm soát báo chí” bắt đầu trở nên rất
mong manh.
Tu
Chính án Thứ Nhất của Mỹ bảo vệ tự do ngôn luận và tự do báo chí chính là để tạo
ra sự khó chịu ấy.
Kaitlan
Collins, phóng viên CNN thường xuyên đưa tin tại Nhà Trắng, từng bị ông Trump
nói thẳng: “You should not be here – Cô không được ở đây” dù cô đưa tin từ UN
New York. Một câu nói nghe rất giống lời của chủ nhà đuổi một vị khách mà mình
không ưa.
Nhưng
Nhà Trắng không phải nhà riêng của Tổng thống.
Tổng
thống vào đó bằng lá phiếu của cử tri, làm việc ở đó trong một nhiệm kỳ và cuối
cùng phải rời đi. Còn báo chí thì ở đó để hỏi những câu mà người có quyền lực
đôi khi chẳng muốn nghe.
Đó
là lý do cuộc chiến giữa Trump và báo chí có thể còn dài. Trump có quyền gọi một
bài báo là “fake news”; báo chí có quyền đáp lại bằng bài báo khác. Nhưng cuối
cùng, luật pháp và các thiết chế mới quyết định ai được quyền đứng ở đâu, chứ
không phải sự hài lòng của Tổng thống.
Người
ta có thể nói Trump ngưỡng mộ cách Vladimir Putin hay Tập Cận Bình kiểm soát
truyền thông. Nhưng nước Mỹ vận hành theo một hệ thống khác, nơi Tổng thống
cũng bị luật pháp, tòa án, Quốc hội và quyền lực thứ tư là báo chí giám sát.
Khổ
thật. Nhưng đây là nước Mỹ. Ba hãng trên vừa đệ đơn kiện tổng thống vì dám cấm
“người ta”.
Ở
một đất nước tự do, làm Tổng thống đã khó. Làm Tổng thống mà phải chịu đựng những
nhà báo như Kaitlan Collins, chuyên hỏi xoáy, mình không thích còn khó hơn.
Và
có lẽ chính cái “khó chịu” ấy mới là một phần của tự do…Mỹ.
-----0-----
Nhã Duy
21/09/2026
https://baotiengdan.com/2026/09/21/han-tin-tan-thoi/
Phóng
viên:
–
Trong hàng chục ngàn câu xạo láo của ông, ông đắc ý nhất câu nào?
Trump:
–
Tôi chưa bao giờ nói láo.
Phóng
viên:
–
Đúng rồi, tôi cũng nghĩ đó là câu xạo nhất của ông.
Đến
hôm nay, cuộc chiến Iran mà Trump tuyên bố đã “chiến thắng” và tiêu diệt
hầu như toàn bộ nhóm lãnh đạo lẫn khả năng chiến đấu của Iran đã
bước sang tháng thứ bảy. Eo biển Hormuz vẫn chưa được thông thương tự do
như trước chiến tranh, đẩy giá dầu lên ngất ngưởng, không chỉ làm dân
Mỹ mà cả thế giới khốn đốn.
Cuối
tuần này Mỹ vừa ra báo động, không chỉ tại Trung Đông mà khắp thế giới
cho công dân Mỹ và các sứ quán về rủi ro là mục tiêu bị tấn công hay
khủng bố. Rủi ro này sẽ còn ở lại trong nhiều năm tới, bất kể giải
pháp tạm thời với cuộc chiến ra sao.
Như
vậy, riêng cuộc chiến Iran, xạo tập bảy đang tiếp tục.
Vài
ngày qua thì Trump lại “nổ” chuyện Greenland. Dù chi tiết chưa được phía
Đan Mạch xác nhận và công bố chi tiết. Các tin tức cho thấy, trên căn bản
vẫn chỉ là sự mở rộng hiệp ước song phương giữa Đan Mạch và Hoa Kỳ đã có
từ 75 năm qua. Có thêm chăng là các quốc gia ngoài khối EU, như Nga, Tàu
không được mở căn cứ tại Greenland.
Nga
thì ngay sát nách Mỹ, chỉ cách Alaska chưa đến trăm cây số, có ý đồ tấn
công gì thì cần gì đến Greenland. Tàu thì chỉ cần bá chủ khu vực Châu
Á-Thái Bình Dương, nay đã được Trump trải thảm đỏ mời sang Mỹ, chẳng
cần sang Greenland xa xôi cho lạnh lẽo. Điều khoản này nếu có thêm vào
chỉ mang tính biểu tượng, còn thực tế là thừa.
Trump
chỉ cần xạo hay phóng đại mọi chuyện để chứng tỏ Trump là người duy
nhất giải quyết được vấn đề do chính ông ta tạo ra và làm nó tệ hại
hơn trước.
Chuyện
Trump láo toét chẳng có gì ngạc nhiên với cả thế giới.
Trump
biết rõ điều này, nhưng vẫn luôn văng mạng. Vì có những người tin răm
rắp lời ông ta, bất kể điều láo xạo rất hiển hiện và hàng ngàn lần
bị vạch trần, không thiếu những ma-gà “người Việt gốc… cây” nhảy ra
phân tích (như thiệt) mà thỉnh thoảng facebook để xuất hiện và đập vào
mắt người sử dụng. Căn cứ Mỹ đã có tại Greenland như biết bao căn cứ
quân sự của Mỹ khắp thế giới, qua Trump, nhóm này như phát hiện một
vị trí chiến lược quan trọng chưa từng có.
Những
“gốc cây” này có lẽ đang chuẩn bị tìm cách bênh vực và bào chữa cho
việc Trump phá vỡ quy tắc ngoại giao truyền thống của Bạch Ốc, khi
tin tức cho biết, Trump sẽ ra tận sân bay đón tiếp Tập Cận Bình rồi
bắn 21 phát đại bác, thết đãi quốc yến trọng thể.
Trước
nay, ngoại trừ dịp các tổng thống Bush và Obama ra sân bay đón tiếp các
đức Giáo hoàng sang Mỹ nhằm bày tỏ sự tôn trọng về tôn giáo, còn lại
nghi thức ngoại giao thông thường là chỉ do trưởng ban nghi lễ Bạch Ốc
và đại sứ Mỹ tại các quốc gia này đón tiếp. Trịnh trọng hơn thì cử các
Bộ trưởng hay Phó tổng thống chứ không phải đích thân Trump ra đón Tập
như lần này.
Cho
dù là “thủ thuật ngoại giao” hay “chơi chiêu” gì đó theo cách diễn giải
đơn giản mà các “gốc cây” này thường xuyên lặp lại một khi chẳng tìm ra
lý do hợp lý để bào chữa, việc đón tiếp trọng thể này sẽ cho thấy một
Tập Cận Bình đầy quyền lực với nước Mỹ ra sao trong mắt thế giới.
Ít nhất về mặt biểu tượng mà Trung Quốc muốn cả thế giới nhìn vào.
Tôi
đang chờ xem nhóm đồng hương “gốc cây” này sẽ đăng đàn giải thích ra sao.
Nếu khó quá, để tôi giúp thêm ý cho các bạn. Hãy viết rằng Trump đang
tương kế tựu kế, dùng chước “Hàn Tín luồn trôn” giả nhục của Tàu để
đánh Tàu.
Mà
nhục thiệt! Nhưng vậy đi.
-----0-----
Chương trình bán quyền
truy cập của Truth Social có thể vi phạm luật hình sự
September
22, 2026 : 5:25 PM
WASHINGTON,
DC (NV) –
Một nhóm gồm 53 cựu công tố viên liên bang và giới chức thực thi pháp luật nói
với một tòa án liên bang rằng kế hoạch bán quyền truy cập sớm hơn vào các bài
đăng của Tổng Thống Donald Trump trên Truth Social có thể vi phạm luật hình sự
liên bang, theo CBS News hôm Thứ Hai, 21 Tháng Chín.
Các
cựu giới chức này đệ trình một bản ý kiến nhằm ủng hộ vụ kiện của hai tổ chức
The Intercept và Freedom of the Press Foundation, với tư cách bên không trực tiếp
tham gia.
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/09/TS-Trump-Truth-Social-1920x1280.jpg
Một bài đăng của Tổng Thống Donald Trump trên Truth
Social. (Hình: Mandel NGAN / AFP via Getty Images)
Hai
tổ chức này yêu cầu tòa án ngăn Trump Media & Technology Group tiếp tục
cung cấp Truth API, dịch vụ tính phí các khách hàng tổ chức lên tới $100,000 mỗi
tháng để được truy cập gần như tức thời vào các bài đăng của những tài khoản
quan trọng trên Truth Social, trong đó có Tổng Thống Trump.
Các
cựu công tố viên và giới chức thực thi pháp luật cho rằng chương trình này có
thể liên quan đến nhiều luật liên bang, gồm các quy định về giao dịch nội gián,
tiền lợi ích bất hợp pháp, xung đột quyền lợi, tiền thù lao bên ngoài dành cho
giới chức liên bang và Đạo Luật Bí Mật Thương Mại.
Theo
lập luận của họ, vấn đề nằm ở chỗ các bài đăng của Tổng Thống Trump đôi khi có
thể tác động đến thị trường tài chính. Những khách hàng trả tiền có thể nhận được
thông tin trước công chúng và sử dụng lợi thế thời gian này để giao dịch.
Bản
đệ trình đưa ra một trường hợp giả định: Tổng Thống Trump thông báo áp thuế mới
đối với một quốc gia xuất cảng chip điện toán. Nếu khách hàng trả tiền nhận được
bài đăng trước công chúng và mua hoặc bán cổ phiếu dựa trên thông tin đó, họ có
thể đối mặt với vấn đề pháp lý liên quan đến luật chứng khoán.
Tuy
nhiên, đây là lập luận pháp lý của các cựu công tố viên, không phải phán quyết
của tòa án rằng Trump Media hoặc Tổng Thống Trump đã phạm tội, theo ghi nhận của
CBS News. Cho đến nay cũng chưa có cáo trạng hình sự nào đưa ra đối với công ty
hoặc khách hàng của Truth API.
Công
ty Trump Media bảo vệ Truth API, nói dịch vụ này chỉ cung cấp nhanh hơn dữ liệu
có thể xem công khai trên Truth Social dưới dạng máy có thể đọc được. Công ty
cho biết khách hàng chỉ nhận được các bài đăng sớm hơn những nơi khác một phần
rất nhỏ của một giây.
Vụ
việc đang xét tại tòa liên bang khu vực Nam của New York. The Intercept và
Freedom of the Press Foundation cũng cho rằng việc cho một số khách hàng trả tiền
được tiếp cận trước các thông báo của tổng thống đặt ra vấn đề theo Tu Chính Án
Thứ 1 và Thứ 5. Phiên điều trần về yêu cầu tạm thời ngăn chương trình này dự
trù diễn ra ngày 7 Tháng Mười tại Manhattan.
Vụ
kiện có thể quyết định liệu mô hình kinh doanh này có được tiếp tục hay không
và liệu các luật chứng khoán, đạo đức liên bang có áp dụng đối với việc bán quyền
truy cập nhanh hơn vào các thông báo của tổng thống hay không. (KL) [kn]
-----0-----
Chính phủ Trump hủy
Obamacare của 760,000 người: Siết gian lận hay làm khó dân nghèo?
September
22, 2026 : 1:56 PM
https://www.nguoi-viet.com/hoa-ky/my-greenland-dan-mach-ky-thoa-thuan-nham-cham-dut-doi-dau/
NEW
YORK, New York (NV) –
Tổng Thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Greenland và Đan Mạch hôm Thứ Ba, 22
Tháng Chín, ký thỏa thuận cho phép Mỹ gia tăng hiện diện quân sự ở Greenland,
thỏa thuận có thể giải quyết tình trạng đối đầu liên quan tới hòn đảo giàu
khoáng sản và nằm ở vị trí mang tính chiến lược này, theo Reuters.
Thỏa
thuận này được ký nhân dịp Tổng Thống Trump tới dự cuộc họp Đại Hội Đồng Liên
Hiệp Quốc (UNGA) ở New York. Thỏa thuận này không đáp ứng yêu sách của ông
Trump rằng Greenland, lãnh thổ Đan Mạch, được sáp nhập vào Mỹ để ngăn chặn Nga
và Trung Quốc gia tăng hiện diện ở Bắc Cực.
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/09/TS-My-Greenland-Dan-Mach-1536x1024.jpg
Tổng
Thống Donald Trump (trái), Thủ Tướng Mette Frederiksen của Đan Mạch (giữa) và
Thủ Tướng Jens-Frederik Nielsen của Greenland đưa bản tuyên bố lên trong lễ ký
kết thỏa thuận an ninh tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở thành phố New York hôm Thứ
Ba, 22 Tháng Chín. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Nhưng
thỏa thuận này chính thức cho phép Mỹ gia tăng hiện diện quân sự trên hòn đảo
băng giá này. Giới lãnh đạo Greenland nghĩ ra cách này trong lúc phản đối Mỹ
giành quyền kiểm soát hoàn toàn hòn đảo của họ.
Theo
văn bản thỏa thuận được công bố sau lễ ký kết hôm Thứ Ba, Mỹ có quyền thành lập
hệ thống phòng thủ “Mái Vòm Vàng” ở Greenland để chống hỏa tiễn đạn đạo. Con đường
ngắn nhất từ Châu Âu tới Bắc Mỹ đi qua hòn đảo Bắc Cực này, vốn là nơi có căn cứ
Mỹ ở xa nhất về phía Bắc.
Khi
đọc diễn văn trước các nhà lãnh đạo thế giới tại UNGA trước lễ ký kết, Tổng Thống
Trump tuyên bố thỏa thuận này cho Mỹ “quyền kiểm soát lâu dài về an ninh và tất
cả nhu cầu khác ở lãnh thổ đó.”
“Sẽ
không có đối thủ nào của Mỹ được phép hiện diện quân sự ở Greenland nữa, hoặc đầu
tư vào những thứ nhạy cảm ở đó mà không được chúng tôi chuẩn thuận bằng văn bản
rõ ràng,” ông Trump cho hay.
Tổng
Thống Trump ký thỏa thuận này với bà Mette Frederiksen, thủ
tướng Đan Mạch, và ông Jens-Frederik Nielsen, thủ tướng Greenland, trong buổi lễ
ký kết ba bên sau khi ông Trump đọc diễn văn tại UNGA.
Bà
Frederiksen nói thỏa thuận này có thể “kéo dài vĩnh viễn.” Bà cho biết thỏa thuận
này vừa nhấn mạnh tầm quan trọng của liên minh NATO vừa tôn trọng quyền tự quyết
của Greenland.
Ông
Nielsen nhấn mạnh tầm quan trọng của NATO ở Bắc Cực. “Chúng tôi tin rằng phải
nhất thiết giữ cho NATO hùng mạnh, bao gồm ở Bắc Cực, vì liên minh này đóng vai
trò lớn ở đó,” ông nói.
Trong
buổi họp báo sau lễ ký kết, ông Nielsen cho hay người dân Greenland giờ đây phải
bắt đầu lấy lại lòng tin với Mỹ. Trước đó, Tổng Thống Trump đe dọa chiếm hòn đảo
này bằng vũ lực, làm tăng căng thẳng trong mối quan hệ giữa Mỹ với cả Greenland
lẫn Đan Mạch. (Th.Long)
=====================
Chính phủ Trump hủy
Obamacare của 760,000 người: Siết gian lận hay làm khó dân nghèo?
BÍCH
TRÂM -
NGƯỜI VIỆT TV
September
22, 2026 : 12:04 PM
VIDEO : Chính phủ Trump hủy Obamacare của 760,000 người: Siết
gian lận hay làm khó dân nghèo?
Chính
phủ Trump hủy Obamacare của 760,000 người: Siết gian lận hay làm khó dân nghèo?
Theo
Reuters, chính quyền Donald Trump cho biết đã hủy khoảng 315,000 hợp đồng bảo
hiểm Obamacare, ảnh hưởng đến khoảng 760,000 người, trong Tháng Tám.
Trung
Tâm Dịch Vụ Medicare và Medicaid, gọi tắt là CMS, cho biết lý do là hồ
sơ quốc tịch hoặc tình trạng di trú chưa được xác minh, cùng với những trường hợp
bị nghi ghi danh không đúng quy định. CMS cũng sẽ cấm khoảng 569 nhân viên
môi giới bảo hiểm (broker) tiếp tục hoạt động
trong chương trình.
Quyết
định này đang gặp phản ứng dữ dội từ giới môi giới. Ông Mychal Walker, Chủ tịch
Hiệp hội Các Chuyên gia Bảo hiểm Y tế Toàn quốc, bất bình: “Việc cấm cửa
hàng loạt broker mới là đang trừng phạt những người làm ăn đàng hoàng thay vì
chỉ nhắm vào kẻ gian.” Hiệp hội kêu gọi chính phủ nên tập trung siết chặt
quy định và bắt đúng người đúng tội, thay vì làm ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm
của người dân.
Chính quyền Trump hủy
Obamacare của 750,000 người, cáo buộc gian lận
September
22, 2026 : 4:26 PM
WASHINGTON,
DC (NV) –
Phó Tổng Thống JD Vance, thông báo hôm Thứ Ba, 22 Tháng Chín rằng, chính quyền
Tổng Thống Donald Trump loại hơn 750,000 người tham gia khỏi các thị trường bảo
hiểm thuộc Đạo Luật Chăm Sóc Giá Cả Phải Chăng (Affordable Care Act,) còn gọi
là Obamacare.
Theo
báo The New York Times (NYT), ông cho rằng nhiều người trong số đó đang nhận
các khoản trợ cấp phí bảo hiểm mà họ không đủ điều kiện hưởng, thậm chí “một số
trường hợp còn không phải là người thật.”
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/09/TS-JD-Vance-1536x1024.jpg
Phó
Tổng Thống J.D. Vance trong cuộc họp báo sáng Thứ Ba, 22 Tháng Chín. (Hình:
Andrew Harnik/Getty Images)
“Chúng
tôi thực sự đang bảo đảm rằng những người nhận trợ cấp Obamacare là những người
thực sự đủ điều kiện thụ hưởng,” ông Vance phát biểu tại một cuộc họp báo. Ông
ước tính rằng việc loại bỏ những người tham gia Obamacare này sẽ giúp chính phủ
tiết kiệm được $2.2 tỷ.
Phó
Tổng Thống Vance cho biết nhóm 750,000 người có nguy cơ mất quyền lợi bảo hiểm
Obamacare bao gồm những người không đáp ứng các tiêu chí hợp lệ hoặc thậm chí
là những người không có thật. Chính quyền dự định sẽ tiếp tục xác minh thêm
440,000 trường hợp khác có thể cũng thuộc một trong hai nhóm nêu trên, theo
NYT.
“Trường
hợp của họ có những điểm khác biệt so với những gì chúng tôi hình dung về các vụ
gian lận hoàn toàn,” Bác Sĩ Mehmet Oz, người đứng đầu Trung Tâm Dịch Vụ
Medicare và Medicaid, nhận định về những người tham gia chương trình Obamacare
được phép tiếp tục duy trì bảo hiểm. “Chúng tôi đang trao cho họ thêm một cơ hội
nữa.”
Thông
báo này là phản hồi mới nhất từ một lực lượng đặc nhiệm chống gian lận do ông
Vance đứng đầu. Đơn vị này thường tập trung nỗ lực vào các chương trình chăm
sóc sức khỏe liên bang. Trong những tháng gần đây, lực lượng này đã tham gia
vào việc giữ lại hàng tỷ đô la ngân sách Medicaid dành cho tiểu bang Minnesota
và California, với lập luận rằng các tiểu bang này chưa thực hiện đầy đủ các biện
pháp chống gian lận.
Các
thống đốc đã chỉ trích công tác chống gian lận của chính quyền ông Trump, cho rằng
hoạt động này mang động cơ chính trị và thường nhắm vào các tiểu bang do đảng
Dân Chủ lãnh đạo.
Theo
luật, những người có thu nhập cao hơn gấp bốn lần mức nghèo, khoảng $64,000 đối
với người độc thân, sẽ không đủ điều kiện nhận trợ cấp.
Tuy
nhiên, những người có thu nhập thấp hơn mức nghèo theo quy định của liên bang,
khoảng $16,000 mỗi năm, cũng không đủ điều
kiện. Lý do là vì các nhà làm luật soạn thảo Obamacare đã dự định để nhóm người
này tham gia bảo hiểm y tế thông qua việc mở rộng chương trình Medicaid, trước
khi Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết cho phép các tiểu bang được quyền lựa chọn
việc có mở rộng phạm vi bao phủ của Medicaid cho nhóm thu nhập thấp này hay
không.
Mặc
dù hiện có rất ít dữ liệu về tỷ lệ người không có bảo hiểm, các ước tính từ Văn
Phòng Ngân Sách Quốc Hội và các chuyên gia phân tích khác cho thấy phần lớn những
người có thu nhập thấp bị mất quyền lợi bảo hiểm theo chương trình Obamacare sẽ
rơi vào tình trạng không có bảo hiểm, NYT cho biết. (KL) [kn]
-----0-----
Quan hệ Trump-Tập Cận
Bình: Khi ‘thầy pháp’ lên đồng
Trúc Phương/Người Việt
September
21, 2026 : 7:21 PM
https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/quan-he-trump-tap-can-binh-khi-thay-phap-len-dong/
Việc
Trump đích thân ra tận phi trường Andrews ở Washington đón Tập Cận Bình ngày 23
Tháng Chín, hay những lời tâng bốc mà Trump dành cho chủ tịch Trung Quốc, không
là cử chỉ ngoại giao thông thường. Một người bỗ bã chưa bao giờ tôn trọng phép
tắc như Trump thì khó có thể nói ông biết khéo léo trong việc sử dụng ngôn ngữ
ngoại giao. Tâm lý “cuồng Tập” của Trump xuất phát từ sự ngưỡng mộ rất thật
lòng của ông. Điều đáng nói là thái độ “ôm chân gấu trúc” ảnh hưởng đáng kể đến
chính sách Mỹ đối với Trung Quốc.
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/09/Trump-Tap-BacKinh-1920x1279.jpg
Tổng
Thống Donald Trump và Chủ Tịch Tập Cận Bình gặp nhau ngày 14 Tháng Năm, 2026, ở
Bắc Kinh. (Hình: Alex Wong/Getty Images)
Ai
thích coi “lên đồng”?
Xem
Trump hoa chân múa tay làm phép “yểm Tàu,” đôi khi có cảm giác chẳng khác gì
đang xem màn lên đồng. “Thầy” càng múa may quay cuồng, đám đông càng phấn
khích; “thầy” càng trợn mắt, vung tay, chỉ trỏ, đám đông càng tin rằng đại pháp
sư đang xuất chiêu, sắp sửa trấn áp con quỷ Trung Quốc vốn đang ám nước Mỹ. Người
ta sì sụp khấn vái, vỗ tay reo hò, chắc mẩm những cái phất tay của “thầy” có thể
khiến Bắc Kinh khiếp đảm.
Tuy
nhiên, khi vãn tuồng, thiên hạ té ngửa nhận thấy hóa ra chẳng có đạo bùa nào cả.
Những động tác tưởng như thiên biến vạn hóa rốt cuộc chỉ là màn múa may để tạo
cảm giác “thầy” đang nắm trong tay quyền năng khuynh đảo. Cái gọi là “phép” chỉ
là nghệ thuật làm cho đám đông tin rằng họ đang chứng kiến phép thuật.
Điều
kỳ lạ nhất không phải là “thầy” vẫn tiếp tục lên đồng mà là đám đông vẫn tiếp tục
tin. Mỗi lần “thầy” xuất hiện, người ta lại tụ tập, khấn vái vang trời, chờ những
cú vung tay có thể khiến Trung Quốc khuất phục dưới chân Mỹ. “Thầy” nói gì cũng
có người tin và thậm chí luận ra thành “cao chiêu.”
Hôm
nay là thuế quan, ngày mai là đòn thương mại, hôm khác là màn đe dọa gì đó. Cứ
thế, chính sách đối ngoại phức tạp bị biến thành nghi lễ… “trừ tà,” như thể chỉ
cần “thầy” nói như thế thì mọi vấn đề sẽ tự nhiên biến mất. Trong màn đồng cốt
chính trị này, điều đáng nói là khả năng (không thể) phân biệt giữa chính sách
thật sự có hiệu quả và màn trình diễn được dựng lên để người ta tin rằng nó có
hiệu quả…
Ôm chân
gấu trúc
Việc
Trump “đánh Tàu” là một trong những cái “myth” dai dẳng nhất. “Myth,” “sự ngộ
nhận,” cũng có thể hiểu dân dã là chuyện tào lao. Trong thực tế, chính Trump mới
là người cản trở chính sách đương đầu với Trung Quốc. Nhìn lại những gì Trump
làm trong nhiệm kỳ một lẫn nhiệm kỳ hai, có thể thấy Trump không có chính sách
nhất quán nào với Trung Quốc.
Xét
trên nhiều khía cạnh, sự hỗn loạn trong chính sách của Trump hội tụ nhiều đặc
điểm và tính chất mà Bắc Kinh luôn mong đợi ở một đối tác Mỹ. Làm việc với
chính quyền Trump, Trung Quốc không còn đối mặt những yêu cầu khó chịu như các
chính quyền Mỹ trước đó. Trump không cổ xúy cho nhân quyền, tự do tôn giáo hay
mô hình quản trị dân chủ tự do, cũng không gây sức ép buộc Bắc Kinh cải cách
kinh tế hay chính sách cai trị.
Trái
với chính quyền Biden và ngược lại với mong muốn hầu hết giới chính trị Mỹ thuộc
cả hai đảng, Trump thật sự không có động thái cụ thể nào nhằm cản trở sự phát
triển Trung Quốc. Trump thậm chí nới lỏng các chính sách được thiết kế để kìm
hãm những bước tiến công nghệ Trung Quốc.
Ông
“bật đèn xanh” cho các công ty Mỹ bán chip bán dẫn tiên tiến cho Bắc Kinh.
Không như Biden, Trump không tập hợp đồng minh để kiềm chế hay ngăn chặn sự mở
rộng ảnh hưởng Trung Quốc tại Châu Á hoặc trên toàn cầu. Tệ hơn, Trump bẻ từng
chiếc đũa trong quan hệ đồng minh. Việc quân đội Mỹ gần đây chuyển nguồn lực ra
khỏi khu vực lân cận Trung Quốc chẳng khác nào nhường hẳn Đông Nam Á cho Bắc
Kinh.
Nhắc
thêm vài ví dụ cụ thể. Tại Hội Nghị An Ninh Shangri-La vào Tháng Năm, Bộ Trưởng
Quốc Phòng Pete Hegseth hoàn toàn không đề cập vấn đề Đài Loan. Thứ Trưởng Quốc
Phòng Elbridge Colby cũng không nhắc đến Trung Quốc khi phát biểu về chiến lược
khu vực tại Manila vào Tháng Tám. Phó phụ tá Bộ Trưởng Quốc Phòng Alvaro Smith
thậm chí ca ngợi sự nồng ấm trong quan hệ quân sự Mỹ-Trung tại lễ kỷ niệm 99
năm ngày thành lập Quân Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc (PLA).
Phần
mình, Trump từng nói việc quân đội Mỹ “vượt quãng đường 9,500 dặm để tham chiến”
vì Đài Loan “liệu có hợp lý” không, rằng ông sẽ “tham vấn Chủ Tịch Tập” liên
quan các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan. Gạt bỏ các báo cáo cho rằng Trung
Quốc cung cấp ảnh vệ tinh cho Iran, Trump nói: “Tôi nghĩ ông ấy đã hành xử khá
tốt.” Trong nhiệm kỳ một, khi gặp Tập tại Hội Nghị Thượng Đỉnh G20 tại Osaka
vào Tháng Sáu, 2019, Trump thậm chí ủng hộ Tập việc xây các trại tập trung giam
người Duy Ngô Nhĩ và việc đó “hoàn toàn đúng đắn.”
Toàn
cảnh, có thể thấy Trump không hề định vị Mỹ để có thể cạnh tranh Trung Quốc một
cách đúng mức cần thiết. Với Trump, vấn đề quan hệ cá nhân với Tập Cận Bình lớn
hơn lợi ích quốc gia. Điều mỉa mai là Tập Cận Bình chưa bao giờ thật sự tôn trọng
Trump theo cách tương đồng. Trong chuyến công du Bắc Kinh ngày 13 Tháng Năm,
người đón Trump tại phi trường là Phó Chủ Tịch Nước Hàn Chính. Trong hệ thống
lãnh đạo Đảng Cộng Sản Trung Quốc, phó chủ tịch là chức danh ngồi chơi xơi nước,
chỉ xếp thứ tám trong hệ thống phân cấp của đảng.
Xin
nói thêm, chuyến đi Bắc Kinh của Trump thuần túy là sự kiện truyền thông. Nó
không phải là cột mốc gì đáng đề cập trong bang giao Mỹ-Trung. Trump không được
sắp xếp phát biểu tại bất kỳ đại học hay địa điểm công cộng nào theo cách như một
số tổng thống Mỹ trước đó. Hai bên không có buổi họp báo chung nào, dù chỉ hình
thức. Tập vuốt ve thói tự mãn của Trump khi “bố trí” chuyến thăm tại Trung Nam
Hải (nơi sinh sống của giới lãnh đạo cấp cao Trung Quốc), và dàn dựng sự kiện
theo cách như thể Trump là thượng khách và đó là “ân sủng” mà “thiên tử Tập”
dành riêng cho Trump. Tuy nhiên, địa điểm này từng in dấu chân Vladimir Putin
cũng như nhiều tổng thống Mỹ khác, trong đó có Barack Obama.
Còn
nữa, khi Trump chuẩn bị rời Bắc Kinh, Trung Quốc cố tình để Trump nhìn thấy từ
cửa sổ Air Force One chiếc vận tải cơ Ilyushin Il-76 của Nga vừa hạ cánh, chở
theo xe limousine bọc thép, xe hộ tống, và thiết bị liên lạc phục vụ cho chuyến
công du của Putin bắt đầu từ ngày 19 Tháng Năm (đây là chuyến công du Trung Quốc
lần thứ 25 trong 26 năm cầm quyền của Putin).
Muối
mặt hơn, khi Trump đề cập khái niệm “G2” (hai cường quốc Mỹ-Trung), thay vì ngầm
công nhận, Bắc Kinh thẳng thừng bác bỏ. Cùng lúc, truyền thông Trung Quốc nhấn
mạnh việc Trump chấp nhận cách định nghĩa mối quan hệ mà Tập đề xuất. Đó là “ổn
định chiến lược mang tính xây dựng.” Điều đó có nghĩa Mỹ giờ đây phải chơi với
Trung Quốc theo cách của Trung Quốc chứ không phải Mỹ có thể ép Trung Quốc phải
chơi theo cách của mình. Với giới quan sát, đây là một chiến thắng ngoại giao rất
lớn của Tập Cận Bình.
Cuộc
gặp Trump-Tập dính dáng gì cuộc bầu cử giữa kỳ?
Nói
cách khác, Trung Quốc không còn là kình địch của Mỹ. Trump đang tạo điều kiện để
Trung Quốc phát triển ngay trong bối cảnh Trung Quốc có thể mạnh hơn Mỹ bất kỳ
lúc nào ở bất kỳ lĩnh vực nào. Điều nguy hiểm trong thái độ sùng bái Tập của
Trump từng được cảnh báo nhiều lần. Trong hồi ký “The Room Where It Happened: A
White House Memoir”, John Bolton (cố vấn an ninh quốc gia của Trump từ Tháng
Tư, 2018 đến Tháng Chín, 2019) viết:
“Những
cuộc trao đổi của Trump với Tập không chỉ phản ánh sự thiếu nhất quán trong
chính sách thương mại của ông mà còn cho thấy sự hòa trộn trong tư duy của
Trump giữa lợi ích chính trị cá nhân và lợi ích quốc gia của Mỹ. Trump đánh đồng
chuyện cá nhân với lợi ích quốc gia, không chỉ trong các vấn đề thương mại mà
còn trên toàn bộ lĩnh vực an ninh quốc gia. Tôi thực sự khó có thể chỉ ra bất kỳ
quyết định quan trọng nào của Trump trong thời gian tôi làm việc tại Tòa Bạch Ốc
mà không bị chi phối bởi những toan tính cho việc tái đắc cử.”
John
Bolton nhắc lại, ngày 18 Tháng Sáu, 2019, chỉ hơn một tuần trước khi diễn ra Hội
Nghị Thượng Đỉnh G-20 tại Osaka (Nhật), Trump bốc máy gọi cho Tập, nói rằng ông
“rất nhớ” Tập, rằng việc đạt được thỏa thuận thương mại với Trung Quốc sẽ là
thành tựu nổi bật nhất và điều này sẽ mang lại lợi thế lớn cho ông về mặt chính
trị…
John
Bolton viết: “Điều đáng kinh ngạc là Trump lái câu chuyện sang cuộc bầu cử tổng
thống Mỹ sắp tới và khẩn khoản nhờ Tập giúp giành chiến thắng… Ông nhấn mạnh tầm
quan trọng của nông dân Mỹ (đối với lá phiếu nước Mỹ) cũng như việc Trung Quốc
tăng cường mua đậu tương và lúa mì (giúp mang lại ảnh hưởng tích cực như thế
nào) đối với kết quả bầu cử (tổng thống Mỹ)…”
Những
gì John Bolton kể giờ đây khiến người ta ít nhiều liên tưởng đến cuộc gặp
Trump-Tập sắp tới. Liệu Trump, một lần nữa, có nhờ vả Tập “cứu bồ” khi ký kết
thỏa thuận kinh tế nào đó nhằm mang lại chút vớt vát trong bối cảnh Trump tụt dốc
không phanh trước cuộc bầu cử giữa kỳ? [kn]
-----0-----
Trump đã đúng: Nước Mỹ
đang trở thành quốc gia cộng sản!
Trúc Phương/Người Việt
September
20, 2026 : 8:06 PM
https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/trump-da-dung-nuoc-my-dang-tro-thanh-quoc-gia-cong-san/
Trên
cửa hàng trực tuyến Trump (trumpstore.com), cái nón đỏ in hàng chữ “Trump Was
Right About Everything” đang được bán với giá $55. Cái nón này nên được sưu tập
để sau này còn nhớ đến “triết lý chính trị” của chủ nghĩa Trump. Nó giúp nhắc rằng,
một thời, một nửa nước Mỹ luôn tin vào tất cả những gì Trump nói. Điều đúng nhất
trong mọi điều “rất đúng” mà Trump nói là nước Mỹ đang trở thành… một quốc gia
cộng sản.
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/09/Trump-Doi-Mu-RAE-1920x1280.jpg
Tổng Thống Trump đội mũ in hàng chữ “Trump Was Right
About Everything!,” hình chụp ngày 22, Tháng Tám, 2025, tại Washington, DC.
(Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)
Với
những ai sống từng sống với chế độ cộng sản Việt Nam, có thể thấy gần như tất cả
những gì họ từng trải qua và còn in sâu trong ký ức giờ đang tái hiện ở Mỹ, với
cách thức giống đến mức kinh ngạc. Tất nhiên nó không phải theo kiểu chủ nghĩa
cộng sản như cách Trump miêu tả. Chính ông mới là người biến nước Mỹ ngày càng
giống một nước thế giới thứ ba…
“Còn
đảng, còn mình”
Trung
tuần Tháng Chín, tờ The Atlantic cho biết, gần như mỗi ngày, Chánh văn phòng
Tòa Bạch Ốc Susie Wiles đều họp với Meghan Bauer – phụ tá tổng thống đặc trách
các vấn đề nội các trực thuộc Phủ Tổng Thống (White House Office of Cabinet
Affairs). Mục đích là rà soát lịch trình: ai vừa đi đâu, ai chuẩn bị lên đường,
và quan trọng nhất, ai đang có mặt tại những điểm nóng bầu cử, đặc biệt những
tiểu bang dao động khó đoán định kết quả.
Đó
không chỉ là cuộc rà soát bình thường. Mà là cuộc thi, trong khuôn khổ gọi là
“Cabinet Travel Competition,” xem “cán bộ” nào đi nhiều hơn và “cán bộ” nào làm
việc hiệu quả trong việc quảng bá nghị sự của “đảng và nhà nước (Trump)” vào
ngày toàn dân đi bầu trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
Không
chỉ phải “đạt chỉ tiêu” mà “đảng giao phó,” những kẻ thuộc nhóm “cán bộ khung”
– trong trường hợp này là bộ trưởng nội các – phải làm sao để không bị trừ điểm.
Chưa hết, có tin hành lang rằng “cán bộ” nào “hoàn thành công tác” có thể được
thưởng, chẳng hạn được phép đưa gia đình đến ăn tối cùng tổng thống.
Ở
đây, có ít nhất hai điều không bình thường đối với truyền thống chính trị Mỹ, rằng
quy định liên bang trước giờ nghiêm cấm việc bộ trưởng của nội các một tổng thống
đích thân đi vận động chính trị mang tính đảng phái; và thứ hai, các chuyến
công cán của bộ trưởng, do người đóng thuế trả, phải phục vụ người dân chứ
không phải vì quyền lợi đảng phái.
Về
nguyên tắc, việc sử dụng ngân sách liên bang cho mục đích đảng phái là phạm luật,
đặc biệt trong mùa tranh cử. Thế nhưng, chỉ trong hơn ba tháng, các thành viên
nội các Trump đã thực hiện tổng cộng 265 chuyến tiếp xúc cử tri tại 13 tiểu
bang… Tất cả cho thấy tính công bằng trong tranh cử đang bị triệt tiêu, khi
Trump nói riêng và Cộng Hòa nói chung làm mọi cách để “còn đảng, còn mình.”
Ngày
15 Tháng Chín, Giám Đốc FBI Kash Patel ra điều trần trước Ủy Ban Tư Pháp Thượng
Viện. Những gì Patel nói không có gì mới, chẳng hạn ông vẫn khẳng định Joe
Biden “không hề” thắng cử năm 2020. Điều đáng chú ý nhất từ cuộc điều trần trên
là sự thú nhận của Patel rằng FBI hiện hạ thấp tiêu chuẩn tuyển dụng, thậm chí
bỏ hẳn yêu cầu ứng viên phải có bằng đại học. Việc này khiến người ta liên tưởng
đến chính sách nhân sự của chính quyền cộng sản Việt Nam trong đó yếu tố lý lịch
“trong sạch” và lòng trung thành luôn được đặt lên hàng đầu. Có thời, giai đoạn
vừa giành quyền lực sau 1975, Cộng Sản Việt Nam thậm chí còn sử dụng những tên
cán bộ dốt nát học chưa hết tiểu học…
Giờ
đây, tại nước Mỹ, từ năm 2025 đến nay, tất cả ứng viên xin việc tại nhánh hành
pháp đều bắt buộc phải làm… bài luận, mổ xẻ một sắc lệnh hành pháp của Trump mà
họ “tâm đắc nhất.” Nó giống hệt việc cán bộ cộng sản Việt Nam, trong quy trình
“tuyển dụng đầu vào,” phải xào nấu chế biến sao đó, theo yêu cầu, nhằm chứng
minh đường lối đúng đắn của đảng và nhà nước, cùng với việc chứng minh lòng
trung thành dưới cờ “đảng quang vinh.” May mà Mỹ chưa dễ dàng trở thành cộng sản.
Ngày 11 Tháng Chín, Thẩm Phán Liên Bang George O’Toole tuyên rằng yêu cầu trên
là phạm luật và không được phép tiếp tục thực hiện, bởi nó vi phạm Đạo Luật Thủ
Tục Hành Chính (Administrative Procedure Act) và
xâm phạm quyền tự do ngôn luận được quy định trong Tu Chính
Án Thứ Nhất Hiến Pháp Hoa Kỳ.
Sự
“quen dần” với những điều bất thường
Điều
đáng sợ nhất với những gì xảy ra ở Mỹ là cách mọi thứ tồi tệ đang được làm theo
cùng một công thức là “bình thường hóa” mọi thứ tồi tệ. Trump mắng nhiếc báo
chí trở thành chuyện bình thường. Trump làm hình AI nói rằng ông là tổng thống
vĩ đại là chuyện bình thường. Trump tấn công Viện Smithsonian hay các thể chế
giáo dục lâu đời như Harvard là bình thường…
Ngày
30 Tháng Tám, Trump “chào buổi sáng” trên Truth Social khi viết rằng Ủy Ban
Truyền Thông Liên Bang (FCC) phải trấn áp “những cuộc thăm dò giả mạo được đám
truyền thông gian trá sử dụng.” 15 phút sau, Trump tiếp tục chỉ trích Kristen
Welker của NBC News, về việc nữ ký giả này ám chỉ rằng uy tín chính trị Trump
không còn mạnh, thể hiện ở việc các lần ủng hộ ứng viên “gà nhà” của ông có kết
quả không ổn định.
Việc
gây sức ép buộc FCC can thiệp những thông tin liên quan việc Trump mất điểm
thăm dò là điều nực cười. Dù có vai trò quản lý các đài phát thanh và truyền
hình nhưng FCC không thể cấm các hãng tin đăng kết quả thăm dò do các tổ chức
khác thực hiện. FCC hoàn toàn không có thẩm quyền phạt NBC News vì tội đăng những
thông tin mà Trump không thích, bất kể thông tin đó chính xác hay không. Chính
trang web FCC vẫn nêu rõ rằng việc can thiệp các trường hợp như vậy là “vi phạm
Tu Chính Án Thứ Nhất.”
Vấn
đề ở chỗ Trump muốn biến mọi thứ sai trái thành bình thường. Đó là công thức chủ
lực mà ông sử dụng trong mọi tình huống và thời điểm, từ các cuộc vận động
tranh cử đến việc điều hành quốc gia trên cương vị tổng thống. Những thứ cần được
xem là “bình thường” như vậy đang được “bình thường hóa” ở diện rộng.
Trong
sự kiện các bộ trưởng Tài Chính nhóm G20 họp tại Asheville, North Carolina (31
Tháng Tám và 1 Tháng Chín), Bộ Tài Chính đã cấm cửa phóng viên The New York
Times, Wall Street Journal và Bloomberg News mà không hề đưa ra lý do. Với Ngũ
Giác Đài, việc cấm báo chí còn nghiêm trọng hơn. Mới đây, ngày 18 Tháng Chín,
trên Truth Social, Trump cho biết ông từ nay cấm cửa phóng viên CNN, MS NOW và
Politico khỏi Tòa Bạch Ốc…
Khi
tận mắt chứng kiến màn đánh đập tàn bạo người dân của công an Việt Nam trong
các cuộc biểu tình “cá chết” (sau sự kiện Formosa), không ai nghĩ hình ảnh
tương tự cũng có ở Mỹ với chiến dịch trấn áp biểu tình được thực hiện một cách
vô cùng tàn ác của lực lượng ICE. Khi viết về màn làm ăn của “công chúa” Nguyễn
Thanh Phượng, con gái của Ba Dũng (cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng), nhà báo Huy
Đức (hiện ngồi tù) hẳn không ngờ rằng nước Mỹ giờ không chỉ không khác gì một
nước “thế giới thứ ba” như Việt Nam mà thậm chí kinh hoàng hơn, về tình trạng
tham nhũng có hệ thống của bộ máy nhà nước hiện tại, trong đó có sự hiện diện của
“công chúa” Ivanka Trump cùng đầy đủ quan chức thuộc vây cánh Trump. So với
Trump, những con “sâu chúa” ở Việt Nam như “Ba Dũng” hay “Hai Nhựt” (cựu Bí thư
Sài Gòn Lê Thanh Hải) chỉ là… “muỗi.”
Ngày
9 Tháng Chín, tờ Wall Street Journal cho biết, Steve Witkoff – “đặc phái viên
hòa bình” của Trump – đã bỏ túi hơn $100 triệu từ công ty tiền mã hóa World
Liberty Financial mà gia đình Trump gián tiếp làm chủ. Tờ ProPublica cho biết
thêm, Cerberus Capital Management hiện là công ty trúng nhiều gói thầu lớn với
Ngũ Giác Đài. Người sáng lập và từng điều hành công ty này không ai khác hơn là
đương kim Thứ Trưởng Quốc Phòng Steve Feinberg…
Nhìn
chung, cách thức vận hành quyền lực của Trump tạo ra những hình ảnh mà những
người từng trải qua chế độ cộng sản không thể không nhận ra. Điểm khác biệt căn
bản là nước Mỹ vẫn có một hệ thống hiến định, tòa án ít nhiều còn duy trì tính
độc lập, báo chí tư nhân và xã hội dân sự vẫn hoạt động và cơ chế bầu cử dù bị
thao túng nhưng luôn cố chống đỡ.
Ở
Việt Nam, những chương trình truyền hình biếm chính trị như “Saturday Night
Live” không bao giờ có thể hoạt động. Việc sử dụng hoặc bán cây cọ bồn cầu hình
Hồ Chí Minh hay bất kỳ nhân vật lịch sử nào của đảng cộng sản chỉ có thể bị xử
tử lập tức. Ở Mỹ, trên Amazon, ngay thời điểm hiện tại, cây cọ bồn cầu hình
Trump, “tóc rối” màu cam, cravat đỏ chóe, hiện được bán với giá $9, “FREE
delivery.”
Bất
luận vậy, cách thức bình thường hóa mọi thứ sai trái ngoài khuôn khổ hiến định
vẫn là điều thực sự đáng lo ngại. Tạo tâm lý từ sốc đến quen dần khi mọi thứ trở
nên bình thường là mục tiêu của chế độ độc tài. Khi người dân “quen dần” và hết
sốc, chế độ coi như thành công. Không ai có thể khẳng định một tổng thống Cộng
Hòa tiếp theo, đặc biệt nếu người đó là JD Vance, thì những bài bản và công thức
của Trump không được lặp lại. [kn]
-----0-----
Bầu cử Nga không nhiều
bất ngờ, nhưng kết quả sẽ được sử dụng ra sao?
Steve Rosenberg, Biên tập viên về Nga,
ở Moscow
22
tháng 9 2026, 11:47 +07
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c6d08p40084vo
Nhiều
điều ở nước Nga rất khó dự đoán.
Nhưng
kết quả của cuộc bầu cử lần này không nằm trong số đó.
Trong
một hệ thống chính trị được Điện Kremlin kiểm soát chặt chẽ, đảng cầm quyền Nước
Nga Thống nhất từ lâu đã được dự đoán sẽ tiếp tục giữ vị thế đảng lớn nhất
trong quốc hội với cách biệt rất lớn.
Không
có cú sốc nào. Không có bất ngờ nào. Và cũng không có đảng nào tiến gần được đến
vị thế của họ.
Kết
quả sơ bộ cho thấy Đảng Nước Nga Thống nhất, lực lượng nhận được sự hậu thuẫn của
Tổng thống Putin, đang trên đà tiếp tục duy trì thế đa số áp đảo đủ để sửa đổi
hiến pháp tại Duma Quốc gia (Hạ viện Nga), thậm chí giành được số ghế lớn hơn
so với cuộc bầu cử trước.
Điều
đáng chú ý là kết quả này diễn ra sau hơn bốn năm rưỡi Nga tiến hành chiến dịch
quân sự tại Ukraine, cuộc xung đột đã khiến quân đội Nga chịu tổn thất lớn trên
chiến trường, nền kinh tế gặp nhiều khó khăn và gần đây nhất là tình trạng thiếu
hụt nhiên liệu trên diện rộng do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhằm
vào các cơ sở dầu khí của Nga.
Các
đảng khác dù bị bỏ xa về số phiếu nhưng vẫn vượt qua ngưỡng 5% để giành quyền
tham gia Duma khóa mới. Đây cũng chính là những đảng từng có mặt trong quốc hội
nhiệm kỳ trước, một quốc hội được đánh giá là hoàn toàn ủng hộ Điện Kremlin và
điều mà Nga gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt" tại Ukraine.
Một
đảng không giành được ghế trong quốc hội là Yabloko.
Yabloko
từng là đảng chính trị duy nhất phản đối chiến dịch quân sự được phép tham gia
cuộc bầu cử này, nhưng sự cho phép đó không kéo dài lâu.
Chỉ
12 ngày sau khi được đăng ký tranh cử, đảng này đã bị Tòa án Tối cao Nga loại
khỏi danh sách bầu cử. Động thái này được xem là dấu hiệu cho thấy Điện Kremlin
lo ngại thông điệp kêu gọi hòa bình của Yabloko đang nhận được sự hưởng ứng
ngày càng lớn từ công chúng.
Yabloko
không bất ngờ khi Duma Quốc gia khóa mới nhiều khả năng vẫn ủng hộ Điện Kremlin
mạnh mẽ như khóa trước.
"Có
thể có kết quả nào khác được chứ, khi cả 10 đảng xuất hiện trên lá phiếu đều ủng
hộ các chính sách của ông Putin?" Chủ tịch đảng Yabloko, Nikolai Rybakov,
nói.
"Tôi
không nghĩ Duma sẽ thay đổi. Họ sẽ tiếp tục bỏ phiếu ủng hộ các chính sách của
ông Putin 100%, giống như trước đây," ông nói thêm.
Mặc
dù bị loại khỏi danh sách tranh cử theo đảng, khoảng 100 ứng viên của Yabloko vẫn
tham gia tranh cử tại các khu vực bầu cử đơn lẻ. Tuy nhiên, theo kết quả sơ bộ,
không ứng viên nào giành được ghế trong quốc hội. Yabloko cho rằng họ đã phải đối
mặt với sức ép liên tục trong suốt quá trình bầu cử.
"Một
số ứng cử viên của chúng tôi, những người đáng lẽ phải được tham gia tranh cử,
hiện đang ở trong tù. Nhiều người khác bị cấm ra tranh cử. Thậm chí một số quan
sát viên bầu cử của chúng tôi cũng không được cấp phép đăng ký, nên không thể
giám sát quá trình bỏ phiếu," ông Nikolai Rybakov nói.
Các thành viên của ủy ban bầu cử đang kiểm đếm phiếu sau
khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa tại một trạm ở Belgorod, Nga
Trước
ngày cuối cùng của cuộc bầu cử kéo dài ba ngày,
Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn bằng drone vào khu vực
Moscow. Ba người thiệt mạng ở vùng Moscow, trong khi một nhà máy lọc dầu tại thủ
đô cũng bị tấn công.
Tại
một điểm bỏ phiếu nằm gần nhà máy lọc dầu này, tôi đã trò chuyện với các cử tri
về vụ việc.
Điều
đáng chú ý là không có nhiều sự bất ngờ trong phản ứng của họ. Thay vào đó là
tâm lý chấp nhận thực tế một cách lặng lẽ. Khi cuộc chiến giữa Nga và Ukraine
đã bước sang năm thứ năm, người dân Moscow dường như đã quen với việc thành phố
của họ định kỳ trở thành mục tiêu trên tuyến đầu của cuộc xung đột.
"Người
dân ở Donbas, cũng như tại các vùng Bryansk và Belgorod gần biên giới Ukraine,
phải nghe những chuyện như thế này mỗi ngày," ông Viktor, một cử tri, nói
với tôi.
"Và
họ vẫn tiếp tục cuộc sống của mình," ông nói thêm.
Kết
quả của cuộc bầu cử lần này gần như đã được dự báo từ trước. Điều khó đoán hơn
là những gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Điện
Kremlin nhiều khả năng sẽ sử dụng kết quả bầu cử để khẳng định rằng phần lớn
người dân Nga đang đoàn kết ủng hộ Tổng thống Putin, đồng thời lấy đó làm cơ sở
để biện minh cho các chính sách trong tương lai cũng như những quyết định liên
quan đến hướng đi của cuộc chiến.
Câu
hỏi quan trọng lúc này là: những quyết định đó sẽ là gì?
Gần
đây, Tổng thống Vladimir Putin đã bác bỏ khả năng tiến hành thêm một đợt huy động
quân sự mới.
"Hiện
nay không có kịch bản nào yêu cầu điều đó," ông tuyên bố.
Ít
nhất là ở thời điểm hiện tại. Nhưng còn trong tương lai thì sao?
Bất
chấp các tuyên bố phủ nhận từ giới chức, trong xã hội Nga vẫn tồn tại sự lo lắng
đáng kể về khả năng chính quyền sẽ triển khai một đợt huy động quân sự mới.
Ở
mức tối thiểu, Điện Kremlin nhiều khả năng sẽ coi kết quả bầu cử lần này là một
"sự ủy quyền từ người dân" để tiếp tục theo đuổi cuộc chiến tại
Ukraine.
-----0-----
TIẾNG VIỆT VÀ CHUYẾN
HẢI HÀNH ĐẾN MỸ ĐẦU THẾ KỶ XIX
Đó là tựa
bài mới của tôi cho tờ báo mạng ở hải ngoại, tờ Tôi Yêu Tiếng Nước Tôi.
Viết đối với
tôi là một cách để chia sẻ với mọi người những điều mình biết, mình nghĩ hoặc
trăn trở. Vì vậy bao giờ nó cũng đem lại cho tôi một niềm vui, hoặc một sự
khuây khỏa...
Nhưng viết
cũng là một lao động đôi khi rất cực nhọc. Vì phải mày mò tìm tư liệu, phải đọc
và lọc để lấy thông tin có liên quan, phải tìm cách diễn đạt sao cho rõ ràng để
không bị hiểu lầm, trước khi đặt bút viết cũng phải suy đi nghĩ lại phải cân nhắc
đúng sai... Vất vả lắm, đến độ nhiều khi viết gần xong rồi nhưng chán quá bèn bỏ
dở không viết nữa.
Nhưng
riêng bài tôi đang giới thiệu ở đây thì khác. Chưa bao giờ tôi viết mà thấy
thích thú như bài viết này. Mặc dù cũng tốn rất nhiều công để tìm tư liệu, để
kiểm tra chéo, để lần mò theo dấu vết của sự kiện đến mấy ngày trời...
Đó là bài
viết về vấn đề gì thế? À, nó nói về tiếng Việt, về chữ quốc ngữ, về Từ điển
Taberd, về một chút lịch sử truyền giáo, mỗi thứ có một chút chút, và đều là những
vấn đề tôi quan tâm như một kẻ nghiệp dư chứ không phải là dân chuyên nghiệp vì
nó không phải trong lĩnh vực chính của tôi.
Sao, bạn
đã tò mò chưa? Tôi "nhá" ở đây một chút nhé. Trong bài có cái tựa nhỏ
như thế này: "Khi người Đàng Trong nói, họ hát." Thú vị không?
Vậy thì
còn chờ gì nữa, tạm thời hãy xem tạm những tấm hình chụp để biết sơ qua. Còn nếu
muốn đọc toàn bài thì chịu khó vào trang web, tìm mục Ấn phẩm, rồi tìm số báo mới
ra ngày 1 tháng 9 tức là mới toanh, rồi tìm bài và đọc (ở trang 38 - hoặc 36 nếu
không tính bìa, by the way).
Link đây
nhé: https://www.toiyeutiengnuoctoi.com/so-84-1-9-2026/
Nói thêm:
Nhắc lại là tôi viết như một người yêu tiếng Việt chứ hoàn toàn không phải là
chuyên gia nhé. Phải nói trước vì tôi biết trên facebook của tôi có rất rất nhiều
người tôi quen mà đúng nghĩa là chuyên gia thứ thiệt. Tôi hoàn toàn không dám
múa rìu qua mắt thợ. Nếu các vị ấy có hạ cố ghé mắt qua đọc mà thấy tôi có sai
sót gì thì xin vui lòng chỉ dạy thêm nhé.
Vâng bài ấy
đây, xin xem hình.
PS: Ai có quan tâm tư liệu mà tôi đưa
trong bài viết này thì xin nhắn cho tôi qua Messenger, tôi rất sẵn lòng gửi
file.
Cập nhật
sáng 3.9.2026: Có thể click vào link này để truy cập trực tiếp, không cần lật từng
trang nhé:
https://www.toiyeutiengnuoctoi.com/tieng-viet-va-chuyen...
Vu Thi
Phuong Anh đã giới hạn ai có thể bình luận về bài viết này.
TÀI LIỆU :
https://www.facebook.com/photo?fbid=10228140748217751&set=pcb.10228140749057772
https://www.facebook.com/photo?fbid=10228140800059047&set=pcb.10228140749057772
-----0-----
MỘT NÉN NHANG VÀ NHỮNG
CÁI ĐẦU ĐÓNG KÍN
Mấy hôm rày, thấy lãnh đạo TP.HCM đến dự lễ giỗ Đức Thượng công Tả quân Lê Văn
Duyệt, một số người lại nhảy dựng lên chửi bới.
Họ
chửi ông.
Họ
chửi người thắp nhang.
Họ
chửi luôn cả thành phố đã gìn giữ lăng mộ và hương khói cho ông gần hai thế kỷ.
Gã
chỉ muốn hỏi: Các vị đang bảo vệ lịch sử, hay đang nhân danh lịch sử để khoe sự
thiếu hiểu biết của mình?
Lê
Văn Duyệt là công thần của triều Nguyễn, từng cầm quân giúp Nguyễn Ánh đánh Tây
Sơn. Đó là sự thật. Nhưng từ sự thật ấy mà nhảy cóc đến kết luận ông là “bán nước”,
rồi gán cho ông toàn bộ những việc Nguyễn Ánh từng làm, thì không còn là nghiên
cứu lịch sử. Đó là kiểu xét xử bằng định kiến: thấy người ta đứng trong một đội
hình thì bắt người ta chịu luôn mọi tội trạng của cả đội.
Các
vị yêu Quang Trung - rất tốt. Dân tộc này kính trọng Quang Trung. Nhưng kính trọng
Quang Trung không đồng nghĩa phải đào mồ tất cả những người từng đứng bên kia
chiến tuyến lên mà chửi. Nội chiến là bi kịch của một dân tộc. Trong đó có người
thắng, người thua, người đúng ở việc này và sai ở việc khác. Không phải cứ khác
phe với người mình tôn kính thì mặc nhiên trở thành kẻ bán nước.
Lê
Văn Duyệt từng hai lần giữ chức Tổng trấn Gia Định. Người Nam Bộ nhớ ông không
phải vì họ dốt lịch sử. Họ nhớ một người từng giữ yên bờ cõi phương Nam, chỉnh
đốn quan lại, mở mang vùng đất, bảo vệ dân chúng, khuyến khích giao thương và
có cách cai trị tương đối khoan hòa với nhiều cộng đồng tôn giáo.
Dân
gian gọi ông là Đức Ông.
Hai
chữ ấy không phải do một cơ quan tuyên truyền nào mới nghĩ ra. Nó được truyền
qua nhiều thế hệ, đi qua triều Nguyễn, thời Pháp thuộc, chiến tranh và những lần
thay đổi chế độ. Nếu một con người hoàn toàn không có công đức gì với dân, liệu
dân có tự nguyện giữ hương khói cho ông gần hai trăm năm không?
Ngay
cả triều Nguyễn về sau cũng đã phục hồi danh dự cho Lê Văn Duyệt. Vậy mà lạ
thay, vua quan phong kiến còn biết xem xét lại một bản án, còn một số người sống
giữa thời đại thông tin lại khăng khăng ôm chiếc bản án cũ kỹ, rồi tự phong
mình làm quan tòa của lịch sử.
Còn
chuyện lãnh đạo thành phố đến thắp nhang thì có gì phải gào lên?
Lăng
Ông Bà Chiểu là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Lễ giỗ Tả quân là sinh
hoạt văn hóa lâu đời của người Sài Gòn - Gia Định. Lãnh đạo thành phố đến dự lễ,
dâng hương trước một nhân vật gắn bó sâu sắc với lịch sử vùng đất mình quản lý,
đó là sự tôn trọng di sản và tình cảm của nhân dân.
Thắp
một nén nhang không có nghĩa là ký giấy chứng nhận người dưới mộ chưa từng sai.
Nếu
cứ phải tìm một con người hoàn hảo tuyệt đối mới được thắp nhang, e rằng từ vua
chúa, tướng lĩnh đến danh nhân trong lịch sử đều phải dẹp bàn thờ gần hết. Bởi
lịch sử do con người làm ra, mà đã là con người thì có công, có tội, có giới hạn
của thời đại mình.
Điều
đáng sợ không phải là lãnh đạo thành phố thắp nhang cho Lê Văn Duyệt.
Điều
đáng sợ là có những người chỉ chịu mở sách để tìm câu chữ phục vụ cho cơn giận
đã có sẵn. Họ không học lịch sử để hiểu quá khứ; họ lục lọi quá khứ để tìm vũ
khí ném vào người hôm nay.
Miệng
họ nói bảo vệ chính sử, nhưng cách hành xử lại chẳng khác gì đám đông xử án
ngoài chợ: không cần chứng cứ, không cần bối cảnh, chỉ cần một từ khóa đủ kích
động là lập tức xông vào kết tội.
Yêu
nước không đồng nghĩa với chửi thật to.
Trung
thành với lịch sử không đồng nghĩa với cấm người khác có một cách nhìn khác. Và
bảo vệ Quang Trung không đòi hỏi phải xúc phạm Lê Văn Duyệt.
Một
dân tộc trưởng thành phải đủ bản lĩnh để tôn vinh Quang Trung vì chiến công chống
ngoại xâm, đồng thời ghi nhận Lê Văn Duyệt vì những đóng góp đối với vùng đất
Gia Định - Nam Bộ. Hai việc ấy không hề triệt tiêu nhau. Chỉ những cái đầu quen
nghĩ lịch sử như một trận đá bóng mới buộc người đời phải chọn một bên để hò
hét và ném đá bên còn lại.
Các
vị có quyền không kính Lê Văn Duyệt. Có quyền tranh luận về công và tội của
ông. Nhưng muốn kết án một nhân vật lịch sử, xin hãy mang theo sử liệu và lý lẽ
- đừng mang theo vài câu chửi nhặt được trên mạng rồi tưởng đó là lòng yêu nước.
Bởi
cuối cùng, nén nhang của lãnh đạo thành phố không làm lịch sử méo mó.
Chính
sự cực đoan, ngu dốt nhưng lại tưởng mình độc quyền chân lý mới là thứ đang làm
lịch sử méo mó.
Lịch
sử cần được mở ra để đọc.
Không
phải dùng nó làm viên gạch rồi nhắm mắt ném vào đồng bào mình.
—
GÃ KHỜ
(
lưu ý: sẵn sàng tụt quần cãi tay đôi với tất cả các thể loại)
HÌNH
: https://www.facebook.com/photo/?fbid=122142956013196023&set=a.122094880677196023
No comments:
Post a Comment