“Thuyết
chiến thắng”, chiến lược răn đe Nga của NATO
Anh
Vũ - RFI
Đăng ngày: 13/10/2026 - 12:30
- Sửa đổi ngày: 13/10/2026 -
12:44
Trong bối cảnh chiến tranh Ukraina kéo dài, các hoạt động
chiến tranh hỗn hợp của Nga gia tăng và những nghi ngại về cam kết an ninh của
Mỹ đối với châu Âu, ngày 12/10/2026, tại Diễn đàn An ninh Vacxava, tướng Alexus
Grynkewich, tư lệnh cao nhất của Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương NATO đã
trình bày « thuyết chiến thắng » nếu xảy ra xung đột với Nga.
Tư lệnh tối cao NATO tại châu Âu, tướng Alexus Hrinkiewicz,
phát biểu tại Diễn đàn An ninh Vacxava, Ba Lan, ngày 12/10/2026. © Aleksandra
Szmigie / Reuters
Đây là chiến lược mới nhằm khẳng định khả năng phòng thủ của
NATO, đồng thời răn đe Nga mà không đẩy đối đầu đến nguy cơ leo thang mất kiểm
soát.
Từ răn đe đến vô hiệu hóa đối phương
Trước hết là bối cảnh, chỉ huy NATO chọn Ba Lan để phát biểu,
và đó là một biểu tượng. Washington xem Vacxava là đồng minh gương mẫu, vì Ba
Lan đã nâng ngân sách quốc phòng lên 4,8% theo đúng yêu cầu của tổng thống
Donald Trump. Trong khi đó, chiến tranh Ukraina sắp bước sang năm thứ năm, các
cuộc tấn công hỗn hợp của Nga vào các nước thành viên Liên minh ngày một nhiều,
và niềm tin trong NATO suy giảm kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng. Theo
giới quan sát, bài phát biểu cứng rắn của chỉ huy quân sự Liên minh có hai mục
đích: làm nản lòng kẻ muốn tấn công, và trấn an các thủ đô châu Âu.
Trên
đài RFI Pháp ngữ, ông Jonathan Guiffard, nhà nghiên cứu thuộc Viện Địa chính
trị Pháp nhận định :
« Kể từ khi Nga xâm lược Ukraina năm 2022, các đồng minh
NATO đã xây dựng nhiều kịch bản, đặc biệt là các kịch bản Nga gây hấn. Gần như
có thể chắc chắn rằng, với những khó khăn đang gặp phải ở Ukraina, Nga sẽ không
phát động một cuộc chiến tranh quy ước toàn diện chống NATO. Dĩ nhiên, Nga
không có đủ phương tiện quân sự để làm điều đó. Tuy nhiên, giới chức NATO vẫn
nghiên cứu những kịch bản về một cuộc xâm lược của Nga, có thể nói là hạn chế,
nhằm thử thách liên minh, và đặc biệt là chứng minh rằng liên minh không vững
chắc như họ vẫn nói ».
Theo tướng Grynkewich, nếu một thành viên NATO bị tấn công,
liên minh sẽ chặn đứng, đẩy lùi cuộc tiến công và phá hủy các lực lượng tiếp
tục gây hấn. Mục tiêu không chỉ là đánh bại lực lượng trực tiếp tham chiến, mà
còn vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống bảo đảm cho hoạt động quân sự của đối phương,
từ hậu cần, chỉ huy đến các phương tiện hỗ trợ.
Cách tiếp cận này phản ánh sự thay đổi trong tư duy chiến lược
của NATO. Trong Chiến tranh Lạnh, Liên minh từng dựa vào khả năng trả đũa mạnh
mẽ, kể cả bằng vũ khí hạt nhân, để ngăn Liên Xô phát động chiến tranh. Nay,
NATO nhấn mạnh khả năng đáp trả linh hoạt, phối hợp nhiều lĩnh vực tác chiến và
kiểm soát mức độ leo thang.
Đáng chú ý, tướng Grynkewich tuyên bố NATO không tìm cách
giáng một thất bại chiến lược toàn diện cho đối phương. Liên minh muốn tập
trung vào việc phá vỡ năng lực tiến hành cuộc tấn công, thay vì theo đuổi mục
tiêu mở rộng chiến tranh.
Thuyết chiến thắng của NATO dựa trên sự kết hợp giữa vũ khí
chính xác hiện đại và số lượng lớn các hệ thống có chi phí thấp, dễ triển khai,
như drone và phương tiện tự động. Các hoạt động quân sự sẽ được tiến hành đồng
bộ trên bộ, trên biển, trên không, trong không gian và không gian mạng.
NATO cũng đặt trọng tâm vào ưu thế tình báo và tốc độ ra quyết
định. Khả năng thu thập, phân tích thông tin từ nhiều nguồn được kỳ vọng giúp
liên minh phát hiện sớm nguy cơ tấn công, nhanh chóng triển khai lực lượng và
giành lợi thế trước đối phương.
Tuy nhiên, ưu thế trên lý thuyết không đồng nghĩa với khả năng
thực hiện hoàn hảo trên thực địa. Các chiến dịch hỗn hợp quy mô nhỏ, khó xác
định thủ phạm và được tiến hành dưới ngưỡng xung đột quân sự công khai, vẫn có
thể khiến NATO bị bất ngờ. Bên cạnh đó, năng lực triển khai drone, hệ thống tự
động và các phương tiện tác chiến hiện đại chưa đồng đều giữa các thành viên.
Bài toán đoàn kết xuyên Đại Tây Dương
Một thách thức lớn khác
là sự phụ thuộc của NATO vào Mỹ. Dù Washington có những tín
hiệu điều chỉnh cam kết quân sự tại châu Âu, Liên minh vẫn khẳng định các kế
hoạch phòng thủ hiện hành cơ bản không thay đổi. Theo một nguồn quân sự Pháp
được Le Figaro trích dẫn, việc Mỹ giảm hiện diện có thể ảnh hưởng đến năng lực
tác chiến, nhưng không nhất thiết làm thay đổi mục tiêu quân sự của NATO.
Tướng Grynkewich khẳng định không ai nên nghi ngờ cam kết của
Mỹ với liên minh. Nhưng việc ông phải nhấn mạnh điều đó cho thấy những nghi ngờ
vẫn tồn tại.
Dẫu vậy, khoảng cách giữa mục tiêu và phương tiện vẫn là vấn
đề đáng quan tâm. Một chiến lược đòi hỏi khả năng phối hợp nhanh chóng, chia sẻ
tình báo và huy động nguồn lực quy mô lớn sẽ khó đạt hiệu quả nếu các đồng minh
thiếu đồng thuận chính trị hoặc không có đủ năng lực quân sự cần thiết.
Đối với chiến tranh hỗn hợp của Nga, NATO chủ trương xác định
trách nhiệm, duy trì hỗ trợ Ukraina và tăng cường phối hợp giữa các thành viên.
Tuy nhiên, việc không công khai đầy đủ các lằn ranh đỏ cho thấy Liên minh vẫn
muốn duy trì sự mơ hồ chiến lược, khiến đối phương khó dự đoán chính xác phản
ứng của mình.
Về bản chất, thuyết chiến thắng mới của NATO tìm cách giải
quyết hai yêu cầu : Liên minh muốn đủ mạnh để khiến Matxcơva từ bỏ ý định
gây hấn, nhưng không đặt mục tiêu làm suy yếu đối phương đến mức buộc họ phải
leo thang để bảo vệ lợi ích sống còn.
Vì vậy, thuyết chiến thắng của NATO không đơn thuần là kế
hoạch đánh bại Nga trên chiến trường. Đó còn là nỗ lực định hình cách thức tiến
hành và giới hạn một cuộc xung đột tiềm tàng, trong đó sức mạnh quân sự phải
song hành với khả năng kiểm soát leo thang.
Sức răn
đe của thông điệp này phụ thuộc vào ba điều : năng lực thực tế của quân đội
châu Âu, độ tin cậy của cam kết Mỹ, và khả năng đối phó những đòn tấn công
không nằm trong kịch bản chiến tranh quy ước. Đây cũng là những điểm mà tướng
Grynkewich không thể trình bày trong một bài phát biểu công khai.
----------------------------
Các nội dung liên quan
Chuyên
gia Pháp : Nga dựng bệ phóng drone mới, NATO bị đe dọa hơn Ukraina
THEO DÒNG THỜI SỰ
NATO
cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào một nước thành viên đều sẽ thất bại
NATO - NGA
Liên
Âu và NATO lên tiếng ủng hộ Estonia sau cáo buộc Nga phá hoại
NATO - ESTONIA - NGA
No comments:
Post a Comment