Saturday, 5 September 2026

BÀI MỚI NGÀY 5/9/2026 (Bauxite Việt Nam)

 



Bauxite Việt Nam

NGÀY 5/9/2026

https://boxitvn.blogspot.com/

.

Sự bất đồng tại G20: Phép thử của thế giới đa cực và bài toán tự chủ của Việt Nam

05:28 | Posted by BVN1

Tô Văn Trường

Việc Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20 không đạt được một tuyên bố chung phản ánh một thực tế sâu xa hơn sự bất đồng ngoại giao thông thường: trật tự kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Khi cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực ngày càng gia tăng, các vấn đề kinh tế như thương mại, chuỗi cung ứng, công nghệ hay mô hình phát triển không còn thuần túy là câu chuyện thị trường, mà đã trở thành những vấn đề gắn chặt với chiến lược quốc gia.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia tầm trung không thể chỉ dựa vào lợi thế hội nhập, mà cần xây dựng năng lực thích ứng, củng cố nội lực và nâng cao mức độ tin cậy của nền kinh tế trong một thế giới nhiều biến động.

Đọc thêm »

.

.

Tân Đạo Việt – Đại lộ mới cho Việt tộc trong thế kỷ chuyển đổi

04:44 | Posted by BVN1

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng

Cựu Đại sứ; Nghiên cứu viên của Caux Round Table

Lời phi lộ

(Được giới thiệu bởi Giáo sư Stephen B. Young, Tổng Giám đốc Toàn cầu Caux Round Table for Moral Capitalism; tác giả The Tradition of Human Rights in China and Vietnam (Truyền thống Nhân quyền ở Trung Quốc và Việt Nam).

Điều gì đang chờ đợi Việt Nam trong thế kỷ XXI?

Đây không chỉ là câu hỏi dành cho các học giả và người dân Việt Nam, mà trước hết, đối với các nhà hoạch định chính sách, các đối tác kinh doanh quốc tế, cộng đồng mạng xã hội và các thế hệ trẻ đang tìm kiếm một tầm nhìn thực tế về vị trí Việt Nam có thể xác lập cho mình trong một thế giới đang biến đổi nhanh chóng.

Đọc thêm »

.

.

Đã giải thích được

04:42 | Posted by BVN1

Trần Thanh Cảnh

Theo dõi một vụ án "nhận hối lộ" đình đám trong ngành y tế - Tôi mới chợt nhận ra: đó là câu chuyện con đường đi của dòng tiền!

Cô cháu gái con ông bạn, rất giỏi – Du học USA xong, ở lại, làm giám đốc bán hàng của một công ty lừng lẫy chuyên về thiết bị y tế cao cấp. Có lần cháu thắc mắc: "Thiết bị công ty cháu bán khắp thế giới, cả Đông Nam Á mua, chỉ riêng Việt Nam không có trong danh sách khách hàng. Tại sao vậy?"

Đọc thêm »

.

.

Cuộc duyệt binh thiết bị mặt đất không người lái phô diễn sự chuyển đổi quân sự đáng kể của Ukraine

04:30 | Posted by BVN1

Mykola Bielieskov | Atlantic Council, 27/08/2026.

Hnb Tran – Phuc Lai GB dịch

Khi phát động cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine năm 2022, Putin đã nêu mục tiêu chính của cuộc chiến là "phi quân sự hóa" quốc gia này. Hơn bốn năm sau, ngày càng rõ ràng rằng cuộc xâm lược do ông ta khởi xướng đã phản tác dụng và biến Ukraine thành một cường quốc quân sự.

Đọc thêm »

.

.

Bên tượng đài Covid

08:29 | Posted by BVN1

Trần Thanh Cảnh

Hôm nọ trong chuyến vào TP.HCM, tôi đã dành một buổi sáng tới tượng đài kỷ niệm các nạn nhân tử nạn vì dịch Covid- 19, năm 2021.

43 ngàn nạn nhân đã tử vong!

Đọc thêm »

.

.

Nghị quyết Quốc hội: “100% vụ việc có dấu hiệu tội phạm phải khởi tố” – Liệu vụ Nguyễn Sĩ Cương có nên được giải trình?

08:17 | Posted by BVN1

Ba Sàm  ChatGPT

Việc Quốc hội yêu cầu: “100% vụ việc đã xác định có dấu hiệu tội phạm phải được khởi tố để điều tra” đang thu hút sự chú ý đặc biệt, nhất là khi nó xuất hiện đúng lúc dư luận vẫn đang tranh luận gay gắt về vụ tai nạn giao thông liên quan đến ông Nguyễn Sỹ Cương.

Nó càng có ý nghĩa hơn khi Nguyễn Sỹ Cương lại là một cựu đại biểu Quốc hội, cựu quan chức hàm thứ trưởng của Quốc hội.

Đọc thêm »

.

.

Sự kiện 2/9/1945 dưới góc nhìn của một người Mỹ

01:24 | Posted by BVN1

Quoc Anh

Những gì viết dưới đây được lược trích trong cuốn “Why Vietnam?” của A. Patti, người Mỹ có chức vụ cao nhất tại Việt Nam lúc đó.

Phải chăng, cơ hội bị bỏ lỡ?

 

Ảnh: Căn phòng trên phố Hàng Ngang, nơi Hồ Chí Minh sống và làm việc vào tháng 8-9/1945.

Đọc thêm »

.

.

Bệnh “Vô cảm” – Loại xã hội nào nuôi dưỡng nó và giải pháp?

01:14 | Posted by BVN1

Nguyen Thyanh

"Điều kiện duy nhất để cái ác chiến thắng là những người tốt không làm gì cả." - Edmund Burke.

 

Ảnh :

 

Đọc thêm »

..

.

Độc lập Việt Nam: Từ Tuyên ngôn đến Tự chủ chiến lược?01:42 | Posted by BVN1

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng

Nhân ngày Quốc khánh, thử đọc lại bốn văn bản đánh dấu những chặng đường khác nhau của ý thức độc lập Việt Nam: “Nam quốc sơn hà”, “Bình Ngô đại cáo”, “Tuyên cáo Việt Nam độc lập ngày 11/3/1945” và “Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945”. Từ chủ quyền, văn hiến đến quyền dân tộc  tự quyết, tiền nhân đã để lại một di sản lớn. Nhưng trước thách thức của thế kỷ XXI, câu hỏi dành cho hậu thế là: làm thế nào chuyển hóa di sản ấy thành năng lực tự chủ chiến lược? 

Đọc thêm »

.

.

Đường sắt Lào Cai - Hải Phòng: Làm thế nào để chi phí sát với giá thực?

00:37 | Posted by BVN1

Nguyễn Ngọc Chu

Từ thực tế đường sắt Cát Linh - Hà Đông và các dự án đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước, không thể không lo lắng về chi phí cho dự án đường sắt Lào Cai - Hải Phòng.

 

Ảnh :

 

Đọc thêm »

.

.

Net Zero 2050: Tham vọng xanh và sức nặng của năng lực thực thi

00:04 | Posted by BVN1

Tô Văn Trường

Net Zero 2050 là một cam kết vĩ mô mang tính bước ngoặt, nhưng thành bại không thể chỉ được đo lường bằng mức độ táo bạo của tham vọng. Một cuộc chuyển đổi thành công đòi hỏi lộ trình khoa học, sự sẵn sàng về nguồn lực và năng lực triển khai bám sát thực tiễn.

Đọc thêm »

.

.

Thử tài Bộ trưởng AI

07:58 | Posted by BVN4

Mạc Văn Trang 

NHÂN DỊP NĂM HỌC MỚI

BỘ TRƯỞNG GIÁO DỤC HÃY GỬI THƯ CHO HỌC SINH, GIÁO VIÊN, CHA MẸ HỌC SINH!

Đọc thêm »

.

.

Áp lực phạt - phạt - phạt về lỗi không giữ khoảng cách khi lái xe trên cao tốc

07:51 | Posted by BVN4

Nguyen Anh Tuan 

Tóm lại giờ lái xe ra đường đầy áp lực!

Lái xe mà trong tâm trạng đầy áp lực căng cứng thì cảm giác lái an toàn của bạn sẽ như thế nào!?

Chắc phải tham gia nhiều khoá thiền để lái xe được an toàn! Nhưng cũng không chắc! Hihi!

Vo Dinh Tuan

Đọc thêm »

.

.

Vì sao Trung Quốc kiểm duyệt tin tức lũ biên giới Nepal - Tây Tạng?

07:30 | Posted by BVN4

Laura Bicker - Phóng viên chuyên về Trung Quốc tại Bắc Kinh

30 tháng 8 2026

 

Ảnh :

Reuters

Đọc thêm »

.

.

Quy định mới về giao thông đã chuẩn chưa?*

08:22 | Posted by BVN4

Thái Hạo và AI hỗ trợ thông tin

Một quy định pháp luật chỉ thực sự thành công khi người dân tâm phục khẩu phục và có niềm tin vào sự minh bạch, công bằng, vì lợi ích chung. Phạt nguội bằng camera là xu thế tất yếu của giao thông hiện đại, nhưng công nghệ đó phải đủ "thông minh" và "nhân văn" để bảo vệ những tài xế đi đúng, chứ không chỉ chăm chăm tìm lỗi sai của họ để phạt...

Đọc thêm »

.

.

Bình luận của Đại sứ quán Ukraine tại Việt Nam về bài viết “Cánh cửa hoà bình hé mở” của báo Nhân Dân (VN/EN)

08:03 | Posted by BVN4

Embassy Of Ukraine In Vietnam

Ngày 25 tháng 8 năm 2026, Báo Nhân Dân đã đăng bài viết có tựa đề “Cánh cửa hòa bình hé mở”. Bài viết mô tả việc Nga sẵn sàng đàm phán trên cơ sở cái gọi là “thực tế trên thực địa” như một “tín hiệu tích cực về ngoại giao”.

Cách diễn giải này không thể được xem là hoàn toàn trung lập. 

Đọc thêm »

.

.

Giang hồ mạng bị bắt vì lợi dụng các quyền tự do dân chủ?

07:53 | Posted by BVN4

Nguyễn Quang A

Việc đánh lộn khái niệm, gọi tên sự vật sai làm hại đến nhận thức, còn việc cố ý gọi sai, đánh đồng những khái niệm ngược hẳn nhau là rất nguy hiểm và bị sự tuyên truyền, nhồi sọ lợi dụng, nên cần phải bị lên án và phải tránh nhất là đối với các cơ quan công quyền.

Đọc thêm »

.

.

“Bọt trong bể khổ, bèo đầu bến mê”

07:41 | Posted by BVN4

Nguyễn Thông 

(Chủ nghĩa xã hội – thực tế và cảm nhận từ thực tế. Vệt bài bày tỏ quan điểm, nhận thức cá nhân, chứ chẳng chống đối gì sất)

Nói "kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa" là cách nói lấy được, giành công lao, ăn theo, ngoan cố, không dám thay đổi, không nhìn thẳng vào thực tế. Cái đuôi ấy, dù gì chăng nữa, kể cả vẽ vời tô màu cho nó, chỉ vướng víu, cản trở sự phát triển.

Đọc thêm »

.

.

Tháp ngà, lồng sắt: Tự chủ đại học – điều kiện tiên quyết ít được nhắc đến

08:44 | Posted by BVN4

Lê Hồng Hiệp

Tóm tắt

1. Mọi cải cách được phân tích trong các chương trước của cuốn sách “Vượt ra ngoài gia công” – từ quỹ đầu tư mạo hiểm, ưu đãi thuế cho R&D, ưu tiên mua sắm công, phát triển thị trường vốn, đến cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với cán bộ dám chấp nhận rủi ro, đều dựa trên một giả định chung: phải tồn tại một nền tảng nghiên cứu đủ năng lực để tạo ra những kết quả xứng đáng được đầu tư, mua sắm hoặc đưa ra thị trường. Kinh nghiệm từ Sáng kiến Xuất sắc (Excellence Initiative) của Đức và mô hình đại học cấp đất (land-grant universities) của Hoa Kỳ cho thấy chất lượng nghiên cứu thường được cải thiện khi quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, như quyền quyết định mức lương, tuyển sinh và phân bổ ngân sách mà không phải xin phê duyệt từng khoản chi từ cơ quan quản lý, được kết hợp với nguồn lực tài chính đầy đủ, các cơ chế cạnh tranh và một nền văn hóa nghiên cứu mạnh. Tuy nhiên, bản thân quyền tự chủ hiếm khi đủ để tạo nên sự xuất sắc.

Đọc thêm »

.

.

Vì sao cả một nhánh tư pháp phải lên VTV chạy tội cho ông nghị hết thời, phạm hai tội hình sự không thể chối cãi?

08:38 | Posted by BVN4

Phạm Đình Trọng

Chạy tội cho chồng, giữ sạch lý lịch gia đình để vợ thăng quan tiến chức.

Đọc thêm »

.

..

Đêm nhạc giao hưởng kỷ niệm 70 năm Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn tổ chức tại Bắc California

08:32 | Posted by BVN4

Huỳnh Phong Dinh 

28/08/2026

Trường Quốc Gia Âm Nhạc của Việt Nam Cộng Hòa thành lập ngày 12 tháng 4 năm 1956, tọa lạc số 111 đường Nguyễn Du, Quận 1, Sài Gòn – đã đào tạo nhiều ca nhạc sĩ trong mấy chục năm, đóng góp lớn lao cho sinh hoạt ca nhạc quốc gia. Sau 30 Tháng 4 năm 1975 trường đổi tên và hiện nay là Nhạc Viện TP. HCM.

Con đường Nguyễn Du vẫn còn tên cũ với những hàng lá me bay, là con đường thơ mộng nhất thành phố Sài Gòn, nơi có Trường Quốc Gia Âm Nhạc.
Đêm nhạc kỷ niệm 70 năm thành lập trường 1956-2026 để lại trong tim người trình diễn cùng khách tham dự bao ký ức vui buồn theo dòng nhạc và dòng thời gian lịch sử của vận nước nổi trôi.

Đọc thêm »

.

.

Văn học hải ngoại nhìn từ trong nước

12:54 | Posted by BVN4

 Trần Doãn Nho 

27-8-2026 

Ảnh :

Từ trái qua: Chân Phương, Trần Doãn Nho, Nguyễn Huệ Chi (Boston, Hoa Kỳ)Hình: TDN

Đọc thêm »

.

.

Tuyên giáo “tuyên án chính trị’ GS. TS. Trần Gia Ninh?

12:36 | Posted by BVN4

Ba Sàm & ChatGPT

Ôi trời, GS. Trần Gia Ninh là một trí thức "chính thống" theo nghĩa ôn hòa, không cực đoan, coi trọng giáo dục - đào tạo đất nước. Những bài viết từ trước đến nay của ông đều nghiêm túc, đứng đn. Vậy mà bị lôi ra mổ xẻ, từ chỗ lẽ ra là "phản biện" nếu không đồng ý với GS, thành chỗ "quy chụp" động cơ chính trị. Nếu thế thì hết nói. Cái hay ở đây BS sử dụng Chat GPT nên sự trả lời của AI là khách quan, càng cho thấy sự chủ quan ngạo nghễ áp đặt động cơ cho GS. Thế này thì chắc tốt nhất trí thức nên im lặng. Khỏi quan tâm. Nhức đầu!

Kim Dung Pham

Đọc thêm »

.

.

Quản trị môi trường phân mảnh ở Đông Nam Á

09:26 | Posted by BVN4

Phạm Phan Long 

Vì sao không ai có trách nhiệm với tác động môi trường tích lũy trên toàn khu vực?

Đọc thêm »

.

.

Bài đăng cũ hơn

 

Đăng ký: Bài đăng (Atom)

 

 

 

 


BÀI MỚI NGÀY 5/9/2026 (Báo Tiếng Dân)

 



Báo Tiếng Dân

NGÀY 5/9/2026

https://baotiengdan.com/

.

Ai là người chống Cộng “thực sự” trong cộng đồng người Việt hải ngoại?

Tác giả: Carl Robinson -  Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, biên dịch  -  05/09/2026

.

Nếu không có “thánh livestream” Nguyễn Phương Hằng, ai dám nói những điều không ai dám nói?

Dương Tự Lập   -  05/09/2026

.

Trump đang mở đường cho “tân Hercules”?

Nguyễn Hoàng Văn  -  05/09/2026

.

Cambodia – Đi qua những trang đen mới thấy hòa bình đắt giá

Ngô S. Đồng Toản  -  04/09/2026

.

Ngày 2-9-1945 là ngày “giành độc lập” hay là ngày một chính quyền bị thay thế?

Dương Lệ Chi   -  03/09/2026

.

Bài 8: Những vấn đề thuộc thế hệ tương lai (Gen Z?)

Trương Nhân Tuấn  -  03/09/2026

.

Di sản của một tổng thống không phải là tên mình được gắn ở bao nhiêu nơi

Dương Ngọc Hoài Linh  -  03/09/2026

 

“Mọi người sinh ra đều bình đẳng” – Lời hứa và giới hạn của hai bản tuyên ngôn

Trần Quốc Sĩ   -  02/09/2026

.

Vì sao cái bình thường lại khan hiếm đến mức phải phong thần.

Hiệu Minh  -  02/09/2026

.

Họ không bị bắt vì quản lý tồi – đừng nhầm lẫn

Đoàn Bảo Châu   -  02/09/2026

.

Thêm một thứ trưởng Bộ Y tế “nhập kho”!

Đào Tuấn  -  02/09/2026

.

Đề xuất quản lý người có ảnh hưởng tại Việt Nam mang dấu ấn mô hình kiểm soát mạng của Trung Quốc

WeHear  -  01/09/2026

.

Độc lập rồi, nhưng có tự chủ được không?

Đinh Hoàng Thắng   -  01/09/2026

.

Việt Nam đang đánh mất “chủ quyền công nghệ số”

Trương Nhân Tuấn   -  31/08/2026

.

Bốn ngàn lượt người, một dòng chữ

Lê Anh  -  31/08/2026

.

Trong sạch – Vững mạnh – Có tâm với đảng, với chính phủ

Rùa Tiên Sinh  -  31/08/2026

.

Bản án một chế độ thực dân

Bùi Anh Chiến   -  30/08/2026

.

Đừng dạy trẻ thích nghi với một xã hội không tử tế!

Trung Ngôn  -  30/08/2026

.

Đường sắt Lào Cai – Hải Phòng: Làm thế nào để chi phí sát với giá thực?

Nguyễn Ngọc Chu   -  30/08/2026

.

Hòa bình không thể được xây trên thành quả của xâm lược

Trần Quốc Quân   -  30/08/2026

.

Bình luận của ĐSQ Ukraine tại Việt Nam về bài viết “Cánh cửa hòa bình hé mở” của báo Nhân Dân

ĐSQ Ukraine tại VN  -  30/08/2026

.

Khi súng sợ hoa: Lật đổ cái “bình thường”

Nguyễn Hoàng Văn  -  30/08/202

 

 





Friday, 4 September 2026

TIN & BÀI NGÀY 3/9/2026

 



TIN & BÀI NGÀY 3/9/2026

 

 

3/9/2026

NGA – UKRAINE : KHI LÚA MÌ TRỞ THÀNH VŨ KHÍ ĐỊA CHÍNH TRỊ (Minh Phương / RFI)

CANADA ĐỊNH HÌNH LẠI QUAN HỆ VỚI MỘT NƯỚC MỸ ĐANG ĐỔI HƯỚNG (Trần Giao Thủy / DCVOnline)

TỊCH THU ĐẤT ĐAI NHÂN DANH PHÁT TRIỂN TẠI VIỆT NAM (Christelle Nguyen / The Diplomat)

SÁU CỘT MỐC LỚN ĐÁNH DẤU QUAN HỆ MỸ – TRUNG : TỪ KỲ VỌNG HỢP TÁC ĐẾN ĐỐI ĐẦU THẾ KỶ (Minh Anh / RFI)

TRUMP DỌA TIẾP TỤC TẤN CÔNG IRAN “BẤT CỨ LÚC NÀO’. TEHERAN ĐÁP TRẢ “ĐÁNH BẠI” MỸ (Thùy Dương / RFI)

TRUNG QUỐC PHẪN NỘ VÌ ĐÀI LOAN ĐƯỢC MỜI THAM DỰ DIỄN ĐÀN CÁC ĐẢO QUỐC THÁI BÌNH DƯƠNG (Thanh Hà / RFI)

CHỦ TỊCH TQ TẬP CẬN BÌNH KÊU GỌI CHỐNG BÊN NGOÀI “CAN THIỆP” VÀO TRUNG ĐÔNG, MỞ RỘNG ĐẦU TƯ TẠI AI CẬP (Minh Anh / RFI)

DI SẢN CỦA MỘT TỔNG THỐNG KHÔNG PHẢI LÀ TÊN MÌNH ĐƯỢC GẮN Ở BAO NHIÊU NƠI (Dương Ngọc Hoài Linh)

NGÀY 2-9-1945 LÀ NGÀY “GIÀNH ĐỘC LẬP” HAY LÀ NGÀY MỘT CHÍNH QUYỀN BỊ THAY THẾ? (Dương Lệ Chi)

“MỌI NGƯỜI SINH RA ĐỀU BÌNH ĐẲNG” – LỜI HỨA VÀ GIỚI HẠN CỦA HAI BẢN TUYÊN NGÔN (Trần Quốc Sỉ / Báo Tiếng Dân)

NGƯỜI VIỆT ONLINE – NGÀY 3/9/2026

NHK WORLD-JAPAN Tiếng Việt / NGÀY 3/9/2026

ĐÀI PHÁT THANH QUỐC TẾ PHÁP – RFI / NGÀY 3/9/2026

BBC NEWS TIẾNG VIỆT – NGÀY 3/9/2026

THẾ GIỚI HÔM NAY : 3/9/2026 (The Economist)

BÀI MỚI NGÀY 3/9/2026 (Bauxite Việt Nam)

BÀI MỚI NGÀY 3/9/2026 (Báo Tiếng Dân)

.

TIN & BÀI NGÀY 2/9/2026





NGA – UKRAINE : KHI LÚA MÌ TRỞ THÀNH VŨ KHÍ ĐỊA CHÍNH TRỊ (Minh Phương / RFI)

 



Nga-Ukraina : Khi lúa mì trở thành vũ khí địa chính trị

Minh Phương  -  RFI

Đăng ngày: 03/09/2026 - 13:01  -  Sửa đổi ngày: 03/09/2026 - 15:49

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20260903-nga-ukraina-khi-l%C3%BAa-m%C3%AC-tr%E1%BB%9F-th%C3%A0nh-v%C5%A9-kh%C3%AD-%C4%91%E1%BB%8Ba-ch%C3%ADnh-tr%E1%BB%8B

 

Cảng Odessa, cảng Izmail cùng nhiều cơ sở sản xuất ngũ cốc của Ukraina, đã bị Nga oanh kích suốt hai tháng nay. Đáp lại, Kiev cũng tấn công cảng Novorossiysk của Nga. Hai nhà cung cấp lúa mì hàng đầu thế giới đang cố gắng làm suy yếu ​​năng lực xuất khẩu của đối phương, làm dấy lên lo ngại về giá cả và nguồn cung của loại lương thực vốn nuôi sống một phần ba dân số toàn cầu. Không chỉ vậy, cuộc chiến còn biến lúa mì trở thành một thứ vũ khí địa chính trị để thương lượng, mặc cả, lôi kéo các quốc gia phụ thuộc vào loại lương thực này.

 

Lúa mì, một loài cây có nguồn gốc từ Trung Đông và đã được canh tác từ hàng thiên niên kỷ, có khả năng thích nghi với nhiều kiểu khí hậu khác nhau, nhưng lại đặc biệt phát triển tốt ở những khu vực ôn đới. Vấn đề nằm ở chỗ một loại lương thực nuôi sống 35% dân số toàn cầu nhưng phần lớn lại chỉ do một nhóm nhỏ các nước sản xuất. Mười quốc gia bao gồm : Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Hoa Kỳ, Pháp, Ukraina, Úc, Pakistan, Canada và Đức, đã sản xuất đến hơn 80% sản lượng lúa mì toàn cầu. Trong đó chỉ riêng Nga đã chiếm 13,8% lượng xuất khẩu lúa mì trên thế giới. Kể từ khi tổng thống Vladimir Putin lên nắm quyền tại Nga vào cuối năm 1999, nước này không ngừng gia tăng ảnh hưởng của mình trên thị trường, để đến năm 2016 trở thành nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới. 

 

Nga và nền “Ngoại giao lúa mì” 

 

Tận dụng điều đó, Matxcơva đã biến lúa mì thành một vũ khí ngoại giao thực sự. Bằng cách duy trì lượng cung ứng lớn cho các đối tác chiến lược, đặc biệt tại Bắc Phi, châu Phi hạ Sahara, Trung Đông và Trung Á, Matxcơva đã củng cố ảnh hưởng của mình trên trường quốc tế và gây sức ép địa chính trị lên nhiều quốc gia phụ thuộc vào nguồn xuất khẩu của Nga.

 

Châu Phi đang trở thành một thị trường quan trọng đối với ngũ cốc của Nga. Trang Courrier International nhận định nhiều quốc gia trên lục địa này, kể cả những nước trước đây chưa từng mua lúa mì Nga, đã trở nên phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung này. Tình hình càng diễn biến nhanh hơn sau khi Nga tiến hành cuộc xâm lược Ukraina vào tháng 02/2022.

 

Theo Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển, khi đó có 25 quốc gia châu Phi, trong đó có bốn thành viên của Liên minh Kinh tế và Tiền tệ Tây Phi (UEMOA) là Benin, Togo, Burkina Faso và Senegal, phụ thuộc vào việc nhập khẩu lúa mì từ hai quốc gia tham chiến. Đặc biệt là Benin, khi mà toàn bộ lượng lúa mì nhập khẩu của nước này đều đến từ Nga.

 

Kể từ đó, hoạt động “ngoại giao lúa mì” của Nga đã từng bước phát huy tác dụng. Chẳng hạn, hồi năm 2024, báo chí Burkina Faso đã ca ngợi việc Matxcơva tặng 25.000 tấn lúa mì cho Burkina Faso. Theo trang Burkina 24, số lúa mì này được trao tặng trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi diễn ra vào tháng 07/2023 tại Saint-Petersburg. Số lúa mì này được dành cho những người phải di dời trong nước và các nhóm dân cư dễ bị tổn thương khác.

 

Đến tháng Ba năm 2024, Zimbabwe cũng nhận được một khoản viện trợ từ Nga, gồm 25.000 tấn lúa mì và 23.000 tấn phân bón, nhằm ứng phó với hạn hán tàn khốc đang ảnh hưởng đến quốc gia này. Ngoài Zimbabwe và Burkina Faso, Mali, Eritrea, Cộng hòa Trung Phi và Somalia cũng đã nhận được ngũ cốc từ Nga.

 

Theo Alex Vines, giám đốc Chương trình châu Phi tại Chatham House, một tổ chức nghiên cứu chính sách có trụ sở tại Luân Đôn, việc Nga viện trợ phản ánh tham vọng chiến lược và chính trị nhiều hơn là một hành động thuần túy nhân đạo: “Đó là việc tưởng thưởng cho những đồng minh tốt nhất của Nga, hoặc những quốc gia mà Nga muốn tăng cường quan hệ”.

 

Lúa mì : “Vũ khí” đã được sử dụng từ thời Chiến tranh Lạnh

 

Việc sử dụng lương thực, mà chủ yếu là lúa mì, như một công cụ cho quyền lực mềm đã từng xuất hiện trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Khi Hoa Kỳ bước ra khỏi Chiến tranh Thế giới thứ hai với tư cách là cường quốc nông nghiệp có vị thế thống trị, nước này đã sử dụng nguồn lúa mì của mình (vốn là nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới trong phần lớn nửa sau thế kỷ XX) như một phần trong chiến lược ngăn chặn sự bành trướng của Liên Xô.

 

Theo đó, viện trợ lương thực của Hoa Kỳ, thông qua chương trình Lương thực vì Hòa bình (Food for Peace), đã được gửi đi với quy mô lớn, dưới dạng lúa mì và bột mì tới những quốc gia được coi là có vị trí then chốt trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Washington hướng tới ba mục tiêu chính : ngăn chặn nạn đói có nguy cơ đẩy người dân về phía chủ nghĩa cộng sản; gia tăng ảnh hưởng của Hoa Kỳ trên thế giới; và bảo đảm thị trường đầu ra xuất khẩu cho lúa mì Mỹ. 

 

Những khoản viện trợ này cũng được đưa tới những khu vực vốn không có truyền thống tiêu thụ loại ngũ cốc này. Chẳng hạn, trong những năm 1960, tại Hàn Quốc đã diễn ra những chiến dịch quảng cáo quy mô lớn nhằm khuyến khích người dân tiêu thụ bánh mì, một loại thực phẩm vốn về mặt lịch sử không hiện diện trong chế độ ăn uống của người Hàn.

 

Ảnh hưởng tới thế giới 

 

Ngay từ những ngày đầu của cuộc xung đột, các cuộc không kích của Nga đã nhắm vào các cảng của Ukraina, các kho chứa nông sản, cũng như cơ sở hạ tầng đường sắt và đường thủy. Trong khi đó, quân đội Kiev cũng đáp trả bằng cách nhắm vào cảng Novorossiïsk của Nga trên Hắc Hải. Hệ quả là hai nhà cung cấp lúa mì và ngô lớn của thế giới đang chứng kiến năng lực xuất khẩu của mình bị suy yếu.

 

Lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraina đã giảm 76% trong hai tuần đầu tháng Tám so với cùng kỳ năm ngoái, một giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Ukraina. Trong khi vụ thu hoạch lúa mì đang diễn ra mạnh mẽ, các kho chứa bắt đầu đầy lên, nhưng do không thể đưa sản phẩm ra ngoài vì những cơ sở hạ tầng bị Nga phá hủy.

 

Trên các thị trường thế giới, phản ứng diễn ra gần như ngay lập tức. Giá lúa mì tăng vọt gần 50%, trong khi giá ngô và các loại dầu thực vật cũng tăng mạnh, làm trầm trọng thêm một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu với những hậu quả lâu dài, đặc biệt tại các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Không chỉ lúa mì mà cả những loại ngũ cốc khác như ngô hay hướng dương, vốn quan trọng đối với ngành chăn nuôi, cũng chịu tác động. Có thể nói toàn bộ chuỗi ngành nông nghiệp-thực phẩm đều bị ảnh hưởng theo chiều hướng tăng giá. Đồng thời, cuộc chiến này đã đẩy nhanh một sự tái cấu trúc sâu sắc của địa chính trị lương thực toàn cầu. Các quốc gia bắt đầu phải tăng cường các chính sách dự trữ chiến lược và một câu hỏi đã trở nên ngày càng nổi bật trong các cuộc tranh luận công khai : làm sao bảo đảm chủ quyền lương thực ?

 

(Nguồn : Courrier InternationalLa Croix, Géoconfluences)

 

-----------------------------

Các nội dung liên quan

Ukraina đề nghị Nga ngừng tấn công các mục tiêu dân sự ở Biển Đen

CHIẾN TRANH NGA - UKRAINA

Theo một báo cáo, ít nhất 266 triệu người thiếu an ninh lương thực trong năm 2025

AN NINH LƯƠNG THỰC

Trung Quốc tích trữ lương thực và năng lượng đề phòng rủi ro chiến tranh

THEO DÒNG THỜI SỰ

 

 




CANADA ĐỊNH HÌNH LẠI QUAN HỆ VỚI MỘT NƯỚC MỸ ĐANG ĐỔI HƯỚNG (Trần Giao Thủy / DCVOnline)

 



Canada định hình lại quan hệ với một nước Mỹ đang đổi hướng

Trần Giao Thủy

Sep 3, 2026

https://dcvonline.net/2026/09/03/canada-dinh-hinh-lai-quan-he-voi-mot-nuoc-my-dang-doi-huong/

 

Trong hơn một thế kỷ, quan hệ Canada–Mỹ luôn mang tính bất cân xứng nhưng ổn định: người Canada say mê văn hóa Mỹ, còn người Mỹ phần lớn thờ ơ với láng giềng phương Bắc. Dù vậy, hai nước vẫn duy trì một nền tảng tôn trọng và gắn bó sâu sắc – một liên minh chính trị, kinh tế và quốc phòng bền chặt, đôi khi bất đồng nhưng không thể tách rời.

 

Thế nhưng, từ đầu năm 2026, sự cân bằng đó đã bị phá vỡ. Và điều đáng chú ý là: Canada lần đầu tiên trong hơn 100 năm đã đứng thẳng lưng trước Washington.

 

Trump và sự trỗi dậy của một học thuyết địa chính trị mới

 

Những hành động gây hấn của Donald Trump – từ áp thuế trừng phạt, đe dọa đánh 50% thuế lên ngành xe hơi Canada, cho đến việc ký lệnh đổi tên hồ Ontario thành “Lake America” – thoạt nhìn có vẻ là những cơn bốc đồng quen thuộc. Nhưng theo những phân tích địa chính trị, đây không phải là những hành động đơn lẻ.

 

Chiến lược An ninh Quốc gia 2025 của Trump đánh dấu một sự đoạn tuyệt sâu sắc với trật tự quốc tế dựa trên luật lệ mà Mỹ từng dẫn dắt từ 1945. Văn kiện này phục hồi tinh thần biệt lập và bảo hộ mậu dịch, đồng thời đưa ra cái gọi là “Hệ luận Trump” của Học thuyết Monroe: nếu trước đây Mỹ chỉ nhìn về phía Nam, thì nay Mỹ xem cả Canada và Greenland là những mục tiêu chiến lược trong Tây Bán Cầu.

 

NSS 2025 nói thẳng: những cường quốc lớn có quyền thống trị vùng ảnh hưởng của mình. Và Mỹ cần “mở rộng việc mua bán khoáng sản và nguyên liệu cần thiết ”. Canada – quốc gia giàu năng lượng và khoáng sản – vì thế trở thành một mục tiêu địa chính trị, không chỉ là một đối tác thương mại.

 

Trong bối cảnh đó, thuế nhập cảng không phải là công cụ kinh tế. Đó là vũ khí địa chính trị nhằm làm suy yếu Canada trong ngắn hạn, buộc Ottawa phải chấp nhận một trật tự mới do Washington áp đặt.

 

Carney và sự đoàn kết Canada

 

Điều Trump không lường trước là phản ứng của Canada. Thủ tướng Mark Carney đã làm điều mà không một lãnh đạo Canada nào dám làm từ thời Macdonald–Laurier: đình chỉ thương thuyết với Mỹ và tuyên bố Canada đã bị tấn công.

 

Ba phần tư người Canada ủng hộ ông. Tinh thần đoàn kết dân tộc – thường bị những phong trào ly khai chia rẽ – bỗng trỗi dậy mạnh mẽ. Quebec và Alberta, những nơi đang có những cuộc bỏ phiếu ly khai, tạm thời gác lại bất đồng để đối phó với sức ép từ Washington.

 

Carney không chỉ phản ứng bằng lời nói. Ông tung ra chiến lược “đô‑la đối đô‑la”, nhắm vào những ngành then chốt ở những tiểu bang Mỹ có bầu cử Thượng viện cạnh tranh. Kết quả: Đảng Tự do thắng ba cuộc bầu cử bổ sung, và tinh thần chống Trump lan rộng khắp Canada.

 

Mất đoàn kết ở Mỹ

 

Trong khi Canada đoàn kết, nước Mỹ lại chia rẽ sâu sắc. 57% người Mỹ phản đối thuế quan lên hàng Canada; 63% phản đối việc đổi tên Hồ Ontario. Những tiểu bang biên giới – Michigan, Ohio, New York – nơi kinh tế phụ thuộc vào thương mại với Canada, đang phẫn nộ. Ngay cả những chính khách Cộng hòa cũng phải chỉ trích Trump vì gây thiệt hại cho chính dân Mỹ.

 

“Thuế nhập cảng Trump” thực chất là “thuế Trump” đánh vào người tiêu dùng Mỹ. Giá cả tăng, việc làm mất, chuỗi cung ứng rối loạn – tất cả đang làm suy giảm sự ủng hộ dành cho Trump.

 

Một Washington không còn những James Baker

 

Lịch sử từng chứng kiến một cuộc khủng hoảng tương tự: năm 1987, Brian Mulroney đình chỉ thương thuyết hiệp định mậu dịch tự do và gọi trưởng đoàn thương thuyết về nước. Nhưng khi đó, Mulroney có Reagan – một tổng thống hiểu Canada – và có James Baker, một chính khách lão luyện, người đã giúp tái khởi động thương thuyết và hoàn tất hiệp định chỉ trong ba ngày.

 

Ngày nay, Washington không còn những James Baker. Không có những người hiểu Canada, không có những người biết rằng liên minh Canada–Mỹ là một tài sản chiến lược chứ không phải một trò chơi quyền lực.

 

Canada trước một kỷ nguyên mới

 

Cả ba phân tích – của Reich, Poelzer và Sears – đều dẫn đến một kết luận chung: Canada đang bước vào một thời kỳ mà nước Mỹ không còn là đối tác “đồng đẳng nhưng có người đứng đầu”, mà là một cường quốc bá quyền đang tái định hình vùng ảnh hưởng của mình.

 

Trong bối cảnh đó, Canada phải: củng cố năng lực sản xuất quốc phòng trong nước, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và thị trường xuất khẩu, xây dựng liên minh chiến lược với Bắc Âu, châu Âu và châu Á, và quan trọng nhất: học cách sống cạnh một nước Mỹ đang thay đổi, “với đôi mắt mở to”.

 

Đây không chỉ là một cuộc chiến thương mại. Đây là trang sử định hình lại vị thế của Canada trong một trật tự thế giới đang thay đổi.

 

© 2026 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Tham khảo:

·        Robert Reich, Trump’s ridiculous bullying of Canada is backfiring, The Guardian, September 2, 2026.

·        Greg Poelzer, Trump’s geopolitical aims, not economics, are behind his trade hostility towards Canada, The Conversation, August 31, 2026.

·        Robin V. Sears, You’d have to go back more than 100 years to find a prime minister who did what Mark Carney’s done, The Globe and Mail |31 Aug, 2026.

 

 

 

 

 



View My Stats