Trần Giao Thủy
Posted
on January
9, 2026
Vụ
bà Renee Nicole Good bị bắn chết ở Minneapolis không chỉ là một bi kịch cá nhân
mà còn là một phép thử đối với những định chế dân chủ và tiêu chuẩn lãnh đạo quốc
gia. Trong vòng 24 giờ sau sự việc, phản ứng của Donald Trump, J.D. Vance và
Kristi Noem đã gây ra làn sóng tranh luận sôi nổi. Thay vì chờ đợi kết quả điều
tra chính thức, họ đưa ra những tuyên bố mang tính suy diễn, định hướng dư luận
theo lập trường chính trị của riêng họ, và thậm chí có dấu hiệu quy trách nhiệm
cho nạn nhân.
Công
chúng tập trung tham dự buổi tưởng niệm và biểu tình tưởng nhớ Renee Nicole
Good tại Minneapolis, Minnesota, vào ngày 7 tháng 1 năm 2026. Ảnh: Steven
Garcia/NurPhoto/Shutterstock
Nhưng
điều đáng lo ngại hơn nằm ở cách hệ thống pháp lý phản ứng, đặc biệt là quyết định
của FBI độc quyền điều tra, bất chấp yêu cầu phối hợp của cơ quan điều tra cấp
tiểu bang. Khi cả giới lãnh đạo chính trị lẫn cơ quan thi thành pháp luật liên
bang đều hành xử theo cách làm suy yếu tính minh bạch, câu hỏi lớn đặt ra là:
liệu những định chế dân chủ có đang bị đẩy vào thế bị động trước quyền lực hành
pháp và liên bang hay không.
Phản
ứng của giới lãnh đạo: Khi cảm tính vượt lên trên trách nhiệm
Trong
một nền dân chủ trưởng thành, người dân trông đợi lãnh đạo quốc gia giữ được
bình tĩnh, tôn trọng tiến trình điều tra và tránh đưa ra những tuyên bố có thể
làm sai lệch nhận thức công chúng. Tuy nhiên, phản ứng của Trump, Vance và Noem
lại đi theo hướng hoàn toàn ngược lại.
Định hướng
dư luận trước khi có bằng chứng
Những
phát biểu vội vã:
·
mô
tả sự việc theo hướng có lợi cho lập trường chính trị của họ
·
gợi
ý rằng nạn nhân có lỗi
·
tạo
ra một câu chuyện trước khi sự thật được xác minh
Đây
là cách hành xử thường thấy trên mạng xã hội, không phải của những người đang nắm
giữ quyền lực quốc gia.
Ảnh
hưởng đối với công chúng và hệ thống pháp lý
Khi
lãnh đạo quốc gia phát biểu theo bản năng chính trị:
·
công
chúng dễ bị cảm xúc thay vì dữ kiện dẫn dắt
·
gia
đình nạn nhân bị tổn thương thêm
·
cơ
quan điều tra chịu áp lực chính trị không cần thiết
·
niềm
tin vào tiến trình pháp lý bị xói mòn
Trong
bối cảnh phân cực sâu sắc, những tuyên bố như vậy có thể làm trầm trọng thêm
căng thẳng xã hội.
Quyết
định của FBI: Một vấn đề pháp lý và liên bang hóa quyền lực
Một
diễn biến quan trọng nhưng ít được chú ý hơn là FBI quyết định độc quyền điều
tra vụ việc, từ chối chia sẻ thông tin hoặc phối hợp với cơ quan điều tra cấp
tiểu bang (Minnesota Bureau of Criminal Apprehension, BCA) , và buộc BCA rút
lui ra khỏi cuộc điều tra, dù giới chức chính quyền tiểu bang đã xác định, “Minnesota
phải than gia vào cuộc điều tra này.”
Về mặt pháp lý, FBI có quyền Điều Tra
Theo
luật liên bang, FBI có thể điều tra:
·
những
vụ bắn súng liên quan đến nhân viên liên bang
·
những
vụ có yếu tố liên bang hoặc nghi ngờ vi phạm quyền dân sự
·
những
vụ có thể gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia
Tuy
nhiên, điều luật không buộc FBI phải loại trừ cơ quan điều tra cấp tiểu bang,
và càng không buộc phải giữ kín thông tin với họ.
Vấn đề nằm
ở cách FBI thực thi quyền hạn
Việc
FBI:
·
giành
độc quyền điều tra
·
từ
chối chia sẻ thông tin
·
không
cho phép cơ quan tiểu bang tham gia
·
không
minh bạch về lý do
khiến
công chúng đặt câu hỏi về sự tập trung quyền lực liên bang và thiếu minh bạch
trong tiến trình điều tra.
Ảnh hưởng
chính trị
Khi
cơ quan liên bang độc quyền điều tra một sự vụ nhạy cảm:
·
công
chúng dễ nghi ngờ có động cơ chính trị
·
tiểu
bang cảm thấy bị gạt ra ngoài tiến trình pháp lý
·
sự
cân bằng giữa quyền lực liên bang và quyền lực tiểu bang bị xói mòn
Trong
một nền dân chủ liên bang, đây là vấn đề không thể xem nhẹ.
Khi
phản ứng chính trị và quyết định pháp lý giao thoa: Nguy cơ xói mòn định chế
Điều
đáng lo ngại nhất không phải là từng hành động riêng rẽ, mà là tác động cộng hưởng
của chúng.
Lãnh đạo định
hướng dư luận
·
tạo
áp lực chính trị lên tiến trình điều tra
·
khiến
công chúng nghiêng về một kết luận trước khi có bằng chứng
FBI độc
quyền điều tra
·
giảm
tính minh bạch
·
làm
suy yếu vai trò của cơ quan điều tra cấp bang
·
tạo
cảm giác rằng sự thật có thể bị kiểm soát từ trung ương
Hệ quả đối
với nền dân chủ
Khi
hai yếu tố này kết hợp:
·
sự
thật bị diễn ngôn chính trị che khuất
·
tiến
trình điều tra bị áp lực từ cả hai phía
·
niềm
tin vào định chế pháp lý suy giảm
·
công
chúng cảm thấy bị loại khỏi tiến trình đi tìm công lý
Đây
là những dấu hiệu mà những nhà nghiên cứu dân chủ gọi là erosion of
institutions — sự xói mòn định chế.
Kết
luận: Trách nhiệm công quyền và bài học cần rút ra
VIDEO
:
Direct view of ICE agent murdering woman in Minnesota
Vụ
bà Good không chỉ là một bi kịch cá nhân. Nó là một phép thử đối với:
·
trách
nhiệm của lãnh đạo quốc gia
·
tính
minh bạch của cơ quan điều tra liên bang
·
sự
cân bằng quyền lực giữa liên bang và tiểu bang
·
sức
bền của những định chế dân chủ
Khi
lãnh đạo quốc gia phản ứng như dân trên mạng, và khi cơ quan liên bang hành xử
như thể không cần phối hợp với ai, nền dân chủ phải đối diện với câu hỏi lớn:
ai đang bảo vệ sự thật, và ai đang định hình nó theo ý mình.
Một
nền dân chủ chỉ mạnh khi những người có quyền lực nhất hành xử theo tiêu chuẩn
cao nhất. Và trong vụ nổ súng chết người này, cả giới lãnh đạo lẫn cơ quan liên
bang đều đã khiến công chúng phải đặt câu hỏi về điều đó.
©
2026 DCVOnline
đăng
lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ
trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: DCVOnline biên tập
và trình bầy
No comments:
Post a Comment