TẾT BÍNH NGỌ : MÙA XUÂN ĐẾN TRONG KHOẢNG LẶNG CHUYỂN MÌNH (Tô Văn Trường / Diễn Đàn.org)

 

 

Tết Bính Ngọ: Mùa xuân đến trong khoảng lặng chuyển mình    

Tô Văn Trường 

14/02/2026 10:55

https://www.diendan.org/sang-tac/tet-binh-ngo-mua-xuan-den-trong-khoang-lang-chuyen-minh

 

Tết, trong ký ức nhiều thế hệ người Việt, luôn bắt đầu bằng những nhịp điệu rất quen. Đó là những buổi chợ cuối năm đông đúc, nơi người lớn tất bật lo toan từng khoản sắm sửa, từng món ăn cho mâm cỗ ngày đầu xuân. Đó là cảm giác háo hức của trẻ nhỏ khi được may quần áo mới, được theo chân cha mẹ đi chợ hoa, được ngóng chờ những phong bao lì xì đỏ thắm như một phần thưởng cho cả năm ngoan ngoãn.

 

Trong suốt một thời gian dài, Tết không chỉ là dịp đoàn viên, mà còn là thời điểm tiêu dùng mạnh mẽ nhất trong năm. Người ta sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn, mua sắm rộng tay hơn, không hẳn vì dư dả, mà vì một niềm tin rất đời: năm mới sẽ tốt hơn năm cũ.

 

Nhưng Tết Bính Ngọ năm nay, dù vẫn mang đầy đủ hình hài quen thuộc của mùa xuân, lại xuất hiện trong một không khí khác – trầm hơn, chậm hơn và nhiều suy tư hơn.

 

 

Phố phường vẫn rộn ràng hình thức nhưng nhịp sống đã khác

 

Những ngày giáp Tết, phố xá vẫn khoác lên mình sắc xuân. Đèn hoa được trang trí từ sớm. Cờ, băng rôn chúc mừng năm mới xuất hiện dọc các tuyến đường. Chợ hoa mở cửa nhộn nhịp, siêu thị kéo dài giờ bán đến khuya.

 

Thoạt nhìn, không khó để nhận ra một Tết quen thuộc đang đến gần.

 

Thế nhưng, nếu quan sát kỹ hơn, sẽ thấy nhịp đi của xã hội dường như đã chậm lại. Người mua sắm không còn chen chúc như những năm cao điểm. Những giỏ hàng đầy ắp được thay bằng sự chọn lọc cẩn trọng. Người ta dừng lại lâu hơn trước quầy kệ, so sánh kỹ hơn từng món, cân nhắc nhiều hơn trước khi quyết định.

 

Trên một số tuyến phố từng được xem là sầm uất, xen lẫn sắc đỏ của đèn lồng và câu đối là những tấm biển “cho thuê”, “sang nhượng”, “tạm nghỉ sau Tết”. Nhiều cửa hàng treo biển giảm giá sớm, kéo dài hơn mọi năm, như một nỗ lực giữ nhịp kinh doanh trong bối cảnh sức mua chưa thực sự hồi phục.

 

Tết vẫn đến, nhưng không khí rộn ràng dường như đã được hạ thấp âm lượng.

 

 

Tết trong một giai đoạn chuyển động lớn của đất nước

 

Không thể tách rời Tết năm nay khỏi bối cảnh chung của xã hội. Đây là thời điểm đất nước đang trải qua những chuyển động lớn về tổ chức và quản lý, với các chủ trương sáp nhập, tinh gọn bộ máy hành chính được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

 

Ở nhiều nơi, các đơn vị được sắp xếp lại, chức năng nhiệm vụ được điều chỉnh, nhân sự dịch chuyển. Không ít cán bộ, công chức, viên chức bước vào kỳ nghỉ Tết với một tâm thế đặc biệt: vừa hoàn thành một năm làm việc nhiều thay đổi, vừa chờ đợi những quyết định mới sau Tết.

 

Sự chuyển động ấy mang tính dài hạn, hướng đến hiệu quả và bền vững. Nhưng trong ngắn hạn, nó tạo ra một trạng thái tâm lý chung trong xã hội: thận trọng và chờ đợi.

 

Khi những cấu trúc quen thuộc đang được điều chỉnh, người ta có xu hướng giữ lại nhiều hơn từ tiền bạc đến những quyết định lớn của cuộc sống. Tâm lý ấy lan tỏa không chỉ trong khu vực công, mà cả khu vực tư nhân, nơi doanh nghiệp và người lao động đều dè dặt trước những bước đi tiếp theo.

 

 

Chi tiêu thắt chặt – một phản xạ tự nhiên trong bất định

 

Nhiều ý kiến cho rằng Tết năm nay “giản dị hơn”. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, đó không hẳn là sự lựa chọn một lối sống tối giản mang tính chủ động.

 

Người dân vẫn đi làm, vẫn chuẩn bị Tết, vẫn mong một năm mới an lành. Tuy nhiên, phía sau những hoạt động quen thuộc ấy là một sự cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong từng quyết định chi tiêu.

 

Mâm cỗ ngày Tết vẫn đủ đầy hương vị truyền thống, nhưng không phô trương. Quà biếu vẫn được chuẩn bị, nhưng ưu tiên sự thiết thực thay vì hình thức. Lì xì vẫn trao tay, nhưng đi kèm là những tính toán cho các khoản phải xoay xở khi kỳ nghỉ kết thúc. Đây không phải là sự dè sẻn, mà là phản xạ tự nhiên của con người trong một giai đoạn mà tương lai gần chưa hoàn toàn rõ ràng.

 

Khi tỉnh sáp nhập mà trụ sở hành chính chuyển sang nơi khác, thì khu vực từng là “đầu mối quyền lực” gần như mất hẳn sức mua mang tính nghi lễ  mà cây cảnh lớn như đào, quất lại phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu này. Trụ sở đi rồi thì thị trường đó coi như bốc hơi.

 

Cây to là hàng chi phí cao: Đào, quất cỡ đại tốn tiền chăm, tiền vận chuyển, tiền mặt bằng. Không có người thuê chắc chắn thì người bán không dám bày đành cẩu về để cắt lỗ. Tác động dây chuyền: Không chỉ người bán cây, mà cả vận chuyển, chăm sóc, bãi trông cây, lao động thời vụ… đều bị ảnh hưởng.

 

 

Sự im lặng khó gọi tên trong những cuộc sum họp

 

Có một điều dễ nhận thấy trong Tết năm nay: đó là sự im lặng.

 

Không phải sự im lặng của yên bình, mà là sự im lặng của suy nghĩ. Trong những bữa cơm sum họp, câu chuyện về làm ăn, đầu tư, kế hoạch dài hạn được nhắc đến ít hơn. Thay vào đó là những trao đổi ngắn, chừng mực, và đôi khi là những khoảng lặng kéo dài.

 

Nhiều gia đình vẫn đông đủ con cháu, nhưng mỗi người dường như mang theo những băn khoăn riêng. Câu hỏi không còn xoay quanh việc “Tết này sắm được gì?”, mà là “Sau Tết, công việc sẽ ra sao?”, “Kế hoạch sắp tới có cần điều chỉnh không?”.

 

Đó là những câu hỏi không dễ trả lời, và vì thế, chúng thường được giữ lại trong im lặng.

 

 

Khi tài sản còn đó nhưng dòng tiền chậm lại

 

Một đặc điểm dễ nhận thấy trong bối cảnh hiện nay là sự lệch pha giữa cảm nhận bên ngoài và thực tế bên trong của nhiều gia đình.

 

Không ít người vẫn có nhà cửa, tài sản, cuộc sống nhìn bề ngoài vẫn ổn định. Nhưng phía sau đó là áp lực về dòng tiền, về những khoản chi cố định phải duy trì đều đặn. Khi nguồn thu chưa tăng, thậm chí có nơi còn thu hẹp, việc giữ an toàn trở thành ưu tiên hàng đầu.

 

Chính điều này khiến Tết năm nay mang màu sắc chừng mực hơn. Người ta không còn chạy theo cảm giác “phải có” như trước, mà tập trung vào việc “đủ dùng” và “an tâm”.

 

 

Tết không còn là cuộc đua khoe đủ đầy

 

Nếu có một thay đổi rõ rệt trong không khí Tết năm nay, thì đó là việc Tết dường như đã rời xa vai trò của một “cuộc trình diễn” về mức độ sung túc.

 

Những mâm cỗ không cần quá cầu kỳ. Những chuyến du lịch xa được cân nhắc lại. Những buổi tụ họp đông người được tổ chức giản lược hơn. Thay vào đó là những khoảnh khắc quây quần vừa đủ, những cuộc trò chuyện gần gũi hơn trong phạm vi gia đình.

 

Ở một góc nhìn khác, sự giản lược ấy cũng có thể xem là một cơ hội để Tết trở về gần hơn với bản chất ban đầu của nó.

 

 

Tết điểm dừng cần thiết trong một chu kỳ mới

 

Dẫu mang theo nhiều suy tư, Tết vẫn giữ một vai trò không thể thay thế trong đời sống tinh thần người Việt.

 

Tết là lúc người ta tạm dừng nhịp quay của công việc, đặt xuống những lo toan thường nhật để nhìn lại một năm đã qua. Là dịp để gia đình ngồi lại bên nhau, để những khác biệt, những áp lực tạm thời được xoa dịu bằng sự hiện diện của người thân.

 

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào một chu kỳ điều chỉnh và sắp xếp mới, Tết càng trở nên quan trọng như một điểm tựa tinh thần. Nó không giải quyết ngay những khó khăn, nhưng giúp con người có thêm thời gian và khoảng lặng để chuẩn bị tâm thế cho chặng đường tiếp theo.

 

 

Mùa xuân đến trầm hơn nhưng không mất niềm tin

 

Có thể Tết Bính Ngọ không rộn ràng như những năm kinh tế tăng trưởng nóng. Không nhiều kỳ vọng lớn lao, không khí chung thiên về sự chừng mực và dè dặt.

 

Nhưng trong chính sự trầm lắng ấy, một điều vẫn hiện hữu: niềm tin vào sự ổn định sau giai đoạn chuyển mình. Lịch sử đã cho thấy, sau mỗi lần điều chỉnh, xã hội thường bước sang một nhịp phát triển mới – chậm hơn, chắc hơn.

 

Tết năm nay, vì thế, không chỉ là dấu mốc khởi đầu của một năm mới, mà còn là điểm dừng cần thiết để xã hội lấy lại nhịp thở, để mỗi cá nhân tự sắp xếp lại mình trước khi bước tiếp.

 

Và như thế, mùa xuân vẫn đến. Không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ lặng để người ta nhìn rõ hơn mình đang đứng ở đâu và cần đi về đâu trong năm Bính Ngọ phía trước.

 

 

Tô Văn Trường

 

Nguồn: Bài tác giả gửi cho bạn bè, và cho phép Diễn Đàn đăng.