Tuesday, 1 October 2024

THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/09/2024 (The Economist)

 



THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/09/2024

The Economist 

Đỗ Đặng Nhật Huy, biên dịch

30/09/2024

https://nghiencuuquocte.org/2024/09/30/the-gioi-hom-nay-30-09-2024/

 

Israel tiếp tục không kích Beirut trong nỗ lực loại bỏ toàn bộ dàn lãnh đạo Hezbollah. Nhóm chiến binh này xác nhận đã bị Israel giết nhiều quan chức cấp cao, bao gồm Ali Karaki và Nabil Qaouk. Ông Karaki thiệt mạng hôm thứ Sáu trong cùng một cuộc không kích nhắm vào Hassan Nasrallah, thủ lĩnh của Hezbollah, và một vị tướng Iran. Iran tuyên bố sẽ trả thù cho những người thiệt mạng và tuyên bố để tang năm ngày. Hôm Chủ Nhật, Israel cũng đã tiến hành không kích nhắm vào các mục tiêu có liên quan đến Houthi, lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn ở Yemen.

 

Kết quả ban đầu cho thấy Đảng Tự do Áo (FPÖ) cực hữu đã về nhất trong cuộc bầu cử quốc hội Áo với khoảng 29% số phiếu bầu. Kết quả này có thể cho phép FPÖ lần đầu tiên lãnh đạo một chính phủ. Thủ tướng đương nhiệm, Karl Nehammer, người thuộc Đảng Nhân dân Áo đứng thứ hai với khoảng 26%, đã loại trừ khả năng liên minh với lãnh đạo FPÖ, Herbert Kickl, song không nói rõ về khả năng liên minh với đảng này.

 

Bộ quốc phòng Nga cho biết đã bắn hạ 125 máy bay không người lái của Ukraine. Các máy bay không người lái này nhắm vào miền nam nước Nga, bao gồm các khu vực Belgorod, Volgograd, và Voronezh. Ukraine đã tăng cường tấn công xuyên biên giới trong những tháng gần đây, bao gồm một cuộc xâm nhập trên bộ táo bạo vào Kursk. Hôm thứ Bảy, không kích của Nga vào một bệnh viện ở Sumy, đông bắc Ukraine, đã giết chết mười người.

 

Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ thông báo đã tiến hành không kích vào Syria trong tháng này, giết chết 37 chiến binh của Nhà nước Hồi giáo và Hurras al-Din, một chi nhánh al-Qaeda. Cụ thể, cuộc tấn công ngày 16 tháng 9 vào trại huấn luyện của IS giết chết 28 chiến binh, trong khi một cuộc không kích khác vào ngày 24 tháng 9 giết chết chín thành viên Hurras al-Din, bao gồm một trong những thủ lĩnh của nhóm này. Các quan chức cho biết không có thường dân nào bị thương.

 

Theo chính phủ Nepal, lũ lụt đã giết chết ít nhất 151 người và khiến nhiều người khác mất tích ở nước này. Thiệt hại rất nghiêm trọng xung quanh thủ đô Kathmandu; nước nhấn chìm hàng nghìn tòa nhà và lở đất đã chặn một số đường cao tốc. Các quan chức cho biết hơn 3.000 người đã được giải cứu. Dự báo mưa sẽ tiếp tục cho đến thứ Ba.

 

Sky đã kiện Warner Bros Discovery, một dịch vụ phát trực tuyến, cáo buộc dịch vụ này vi phạm thỏa thuận về đồng sản xuất các chương trình. Sky muốn đồng sản xuất một bộ phim truyền hình chuyển thể từ loạt phim Harry Potter của J.K. Rowling, dự kiến ​​phát sóng vào năm 2026. Họ ước tính doanh thu bị mất do không tham gia sẽ lên tới hàng trăm triệu đô la.

 

Con số trong ngày: 1.200, là ước tính gần đây về số lượng binh lính Nga thiệt mạng hoặc bị thương mỗi ngày ở Ukraine.

 

 

TIÊU ĐIỂM

 

Israel quyết tâm đánh phủ đầu Hezbollah

 

Israel ám sát thủ lĩnh Hezbollah, Hassan Nasrallah, vào thứ sáu. Kể từ đó họ tiếp tục các cuộc không kích vào Lebanon để cố gắng tiêu diệt toàn bộ ban lãnh đạo của nhóm chiến binh kiêm đảng chính trị người Shia do Iran hậu thuẫn. Chỉ trong cuối tuần, Israel tuyên bố tiêu diệt thành công Nabil Qaouk, phó chủ tịch hội đồng trung ương của Hezbollah, và các quan chức cấp cao khác. Nước này đã ném bom vào những gì họ tuyên bố là bệ phóng tên lửa và kho chứa của Hezbollah, trong đó có nhiều điểm nằm giữa khu dân cư. Chính quyền Lebanon cho biết hơn 1.000 người đã thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa.

 

Hezbollah hiện vẫn tiếp tục pháo kích vào các thị trấn ở miền bắc Israel nhiều lần trong ngày. Chính phủ Israel, vốn đang chịu áp lực phải đưa hơn 60.000 công dân trở về nhà an toàn gần biên giới, đang cân nhắc việc gửi quân vào Lebanon để tạo ra một “vùng đệm.” Hai sư đoàn đã được triển khai lên phía bắc và nhiều chi viện đang trên đường đến.

 

 

Trung Quốc đón quốc khánh với nhiều nỗi lo kinh tế

 

Trong những ngày gần đây, các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc đã bất ngờ mạnh tay kích thích kinh tế. Ngân hàng trung ương nước này đã nới lỏng chính sách tiền tệ và thúc đẩy thị trường chứng khoán khi tuyên bố điều này sẽ giúp các công ty và nhà đầu tư tổ chức dễ chi tiền mua cổ phiếu hơn. Hai ngày sau, Bộ Chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố sẽ tăng cường các chính sách “nghịch chu kỳ.”

 

Vì sao giới lãnh đạo Trung Quốc thay đổi sách lược? Có lẽ họ muốn nâng cao tinh thần trước kỳ nghỉ lễ sắp tới. Thứ Ba này là kỷ niệm 75 năm ngày thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Họ cũng có thể đang dự đoán có thêm tin xấu về nền kinh tế, đặc biệt là trên thị trường lao động. Vào thứ Hai, Cục Thống kê Quốc gia sẽ công bố chỉ số quản lý mua hàng của tháng 9, một thước đo thời gian thực về tình hình kinh tế. Còn nhớ khảo sát của tháng trước đã cho thấy việc làm suy giảm. Vào đêm trước kỳ nghỉ lễ tháng 10 của Trung Quốc, các nhà lãnh đạo ở Bắc Kinh đang có rất nhiều việc phải làm, nhưng người dân của họ thì không.

 

 

Tổng thống Argentina muốn học cách trấn áp tội phạm của El Salvador 

 

Vào thứ Hai tổng thống El Salvador, Nayib Bukele, dự kiến ​​sẽ gặp người đồng cấp Argentina, Javier Milei, tại Buenos Aires. Đây là cuộc gặp mới nhất của một tình anh em đang chớm nở. Hồi tháng 6, ông Milei đã tham dự lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai liên tiếp (vi hiến) của ông Bukele. Nhà lãnh đạo Argentina cũng đã cử bộ trưởng an ninh của mình thăm El Salvador để tìm hiểu về cách tiếp cận mano dura (bàn tay sắt) của ông Bukele đối với tội phạm. Hiện nay khoảng 8% nam thanh niên El Salvador đang bị giam giữ. Một số ít người vẫn chưa được xét xử. Tội phạm đã giảm mạnh, song nhiều gia đình cho rằng con trai của họ bị bắt oan.

 

Ông Milei không phải là người Argentina duy nhất ngưỡng mộ ông Bukele. Một số người Argentina nói về việc phải có một cuộc limpieza (dọn dẹp) theo kiểu Bukele, mặc dù tội phạm ở Argentina thấp hơn nhiều so với El Salvador thời điểm ông Bukele nhậm chức. Có lẽ bằng cách bắt tay chào đón ông Bukele, người tự gọi mình là “nhà độc tài tuyệt vời nhất thế giới,” ông Milei có thể thúc đẩy tỷ lệ ủng hộ đang giảm của mình. Nhưng áp dụng các chính sách hà khắc của ông Bukele có thể khiến nhiều cử tri lo ngại.

 

 

 





CAMPUCHIA ĐẠT 'MỤC TIÊU KÉP' KHI RÚT KHỎI TAM GIÁC PHÁT TRIỂN VỚI VIỆT NAM VÀ LÀO (BBC News Tiếng Việt)

 



Campuchia đạt 'mục tiêu kép' khi rút khỏi Tam giác Phát triển với Việt Nam và Lào?

BBC News Tiếng Việt

30 tháng 9 năm 2024

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c1wnd19zzd3o

 

Campuchia dường như đạt được mục tiêu kép khi vừa đảm bảo ổn định chính trị vừa có thể tìm được lựa chọn thay thế cho Tam giác Phát triển với Việt Nam và Lào (CLV-DTA), theo nhận định của các chuyên gia với BBC News Tiếng Việt.

 

Tuyên bố rút khỏi Tam giác Phát triển Campuchia-Lào-Việt Nam được công bố trên trang Facebook chính thức của cựu Thủ tướng Hun Sen, hiện là Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) và Chủ tịch Thượng viện, vào ngày 20/9 và sau đó được đăng tải trên báo Khmer Times, một tờ báo thân chính phủ.

 

Theo giải thích, ông Hun Sen và Thủ tướng Hun Manet đã quyết định rút Campuchia khỏi khuôn khổ hợp tác này giữa lúc làn sóng bài Việt Nam dâng cao ở trong nước và nước ngoài, bằng cách ấy có thể "tước đi vũ khí chính trị" của phe đối lập.

 

Vào hôm 18/9, lãnh đạo đối lập Campuchia, ông Sam Rainsy, đã lặp lại các khẩu hiệu bài Việt Nam trên Facebook chính thức, khi nói cựu Thủ tướng Hun Sen đã nhượng đảo Koh Tral (tức đảo Phú Quốc) vào tay Việt Nam.

 

“Trong tương lai, chúng ta có thể mất bốn tỉnh này [tức bốn tỉnh của Campuchia trong khu vực Tam giác Phát triển]. Hãy tưởng tượng một bản đồ Campuchia mà không có bốn tỉnh này. Chúng ta phải đoàn kết để bảo vệ quốc gia và lãnh thổ của mình. Hãy chấm dứt Tam giác Phát triển ngay lập tức," ông viết trên Facebook.

 

Những ngày gần đây, sau khi ông Hun Sen tuyên bố rút Campuchia khỏi Tam giác Phát triển, ông Sam Rainsy vẫn tiếp tục giương cao các khẩu hiệu phản đối khuôn khổ hợp tác này.

 

 

·        Yếu tố Việt Nam trong quyết định rút khỏi Tam giác Phát triển của Campuchia25 tháng 9 năm 2024

·        Campuchia rút khỏi Tam giác Phát triển với Việt Nam và Lào, tại sao?21 tháng 9 năm 2024

·        Trung Quốc tặng hai tàu chiến cho Campuchia: món quà có giá trị và ý nghĩa thế nào?5 tháng 9 năm 2024

 

 

Rủi ro chính trị lớn hơn lợi ích kinh tế?

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/640/cpsprodpb/3ddc/live/284e0880-7f18-11ef-83dd-fbf1b9732cf0.png.webp

Bản Đồ : 13 tỉnh trong phạm vi của Tam Giác Phát Triển Campuchia – Lao -  Việt Nam

 

Nhận định với BBC News Tiếng Việt về bước đi này của Campuchia, ông David Hutt, nhà nghiên cứu từ Viện Trung Âu về Nghiên cứu châu Á (CEIAS), cho rằng đây là một bước đi "khôn ngoan và dễ dàng" của Phnom Penh.

 

“Tam giác Phát triển không quá quan trọng về mặt kinh tế và việc rút lui sẽ dập tắt sự chỉ trích của phe dân tộc chủ nghĩa nhằm vào chính phủ do Đảng Nhân dân cầm quyền. Điều này cho thấy ông Hun Manet và ông Hun Sen, người thực sự điều hành đất nước, đặt chính trị trong nước cao hơn việc tham gia các hoạt động kinh tế quốc tế,” ông cho biết.

 

XEM TIẾP >>>>>  

 

 

 




VỀ CHUYẾN ĐI NEW YORK CỦA TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM (Bùi Văn Phú / BBC News)

 



Về chuyến đi New York của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Bùi Văn Phú

Gửi đến BBC từ Berkeley, California

30 tháng 9 2024

 https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c0m0l23mpp1o

 

Chính quyền Việt Nam đánh giá chuyến công tác Mỹ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước 'đạt tất cả mục tiêu'. Từ Mỹ, nhà báo tự do Bùi Văn Phú đánh giá một số điểm đáng chú ý của chuyến thăm.

 

Chuyến đi New York trong tuần qua của Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tô Lâm là sự kiện “đến hẹn lại lên” vì mỗi năm vào cuối tháng Chín, Liên Hiệp Quốc đều có họp Đại hội đồng và nguyên thủ, hay đại diện ngoại giao cấp cao nhất, của nhiều quốc gia đều đến tham dự để thể hiện sự quan tâm và nói lên quan điểm chính sách của quốc gia mà họ đại diện.

 

Nhiều lãnh đạo Việt Nam đã đến diễn đàn Liên Hiệp Quốc đọc diễn văn, trong đó có Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, năm 2009; Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, năm 2013; Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, năm 2018 và năm 2021 khi là Chủ tịch nước; Thủ tướng Phạm Minh Chính, năm 2023.

 

Như mọi lần, khi lãnh đạo đi họp tại Liên Hiệp Quốc thì truyền thông trong nước luôn đề cao vai trò của lãnh đạo Việt Nam trên chính trường thế giới.

 

Trang mạng của đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) ngày 26/9 đưa lên nhiều hình ảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp lãnh đạo các nước, các tổ chức quốc tế cũng như lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, trong đó có Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Bulgaria Rumen Radev, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, Quốc vụ khanh Vatican là Hồng y Pietro Parolin, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

 

Từ khi Nga khởi động cuộc chiến tranh ở Ukraine hơn hai năm trước, Việt Nam đã ủng hộ Nga hay bỏ phiếu trắng cho các nghị quyết lên án Nga tại Liên Hiệp Quốc nên cuộc gặp với Tổng thống Zelensky của lãnh đạo Việt Nam được chú ý. Nhưng cũng phải chờ xem có thực Hà Nội đang ngả về phía Mỹ để không còn ủng hộ chiến tranh xâm lược của Nga nữa hay không.

 

Về các tổ chức quốc tế, ông Tô Lâm đã tiếp đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP), Giám đốc Điều hành UNICEF.

 

Với doanh nghiệp Hoa Kỳ, ông đã gặp Chủ tịch Boeing Toàn cầu Bredan Nelson, Phó Chủ tịch Quan hệ Chính phủ của Google là Karan Bhatia.

 

·        Ông Tô Lâm gặp ông Zelensky: ‘Không nên coi là sự kiện nhất thời’29 tháng 9 năm 2024

·        Thấy gì từ cuộc gặp giữa ông Tô Lâm và ông Joe Biden ở New York?26 tháng 9 năm 2024

·        Ông Tô Lâm tại Đại học Columbia: Ông đã nói gì? Đâu là điểm đáng chú ý?25 tháng 9 năm 2024

 

Báo chí trong nước cũng đưa tin ông Tô Lâm đã có buổi nói chuyện tại Asia Society (Hội Á châu), có buổi gặp gỡ với một số Việt kiều đến từ bang Texas và du sinh đang học tại Mỹ.

 

Phải nhìn nhận rằng chuyến đi đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Mỹ đã được giới chức ngoại giao Việt Nam thu xếp để ông gặp được nhiều lãnh đạo, xem như xã giao ra mắt để hợp tác, hỗ trợ Việt Nam trong nhiều lãnh vực trong tương lai.

 

Bài diễn văn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trước diễn đàn Liên Hiệp quốc chỉ lặp lại các chính sách đối ngoại của Hà Nội, nên không được truyền thông quốc tế chú ý nhiều như các diễn văn của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, là đại diện cho những quốc gia trực tiếp liên can đến các xung đột ở Trung Đông, ở Ukraine mà có nguy cơ lan rộng ra thế giới.

 

Ông Lâm mới lên làm chủ tịch nước kiêm tổng bí thư Đảng Cộng sản được vài tháng, sau khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, nên ông muốn dịp đến Liên Hiệp Quốc là dịp để thể hiện vai trò lãnh đạo của mình và nhấn mạnh đến chính sách ngoại giao du dây của Hà Nội.

 

Sau khi lên làm chủ tịch nước, ông Tô Lâm đã đón Tổng thống Nga Vladimir Putin đến thăm Việt Nam. Tiếp đó, ông đã có chuyến đi Bắc Kinh trên cương vị tổng bí thư và chủ tịch nước để gặp Tập Cận Bình. Vì thế, Hà Nội đã hết sức vận động để ông Tô Lâm được gặp Tổng thống Joe Biden, dù rằng ông Biden chỉ còn làm lãnh đạo Hoa Kỳ thêm bốn tháng nữa.

 

XEM TIẾP >>>>>   

 

 

 




VÌ SAO PHIÊN TÒA Ở BANGKOK XÉT XỬ VỤ DẪN ĐỘ Y QUYNH BDAP VỀ VIỆT NAM ĐÔNG NGHỊT NGƯỜI? (BBC News Tiếng Việt)

 



Vì sao phiên tòa ở Bangkok xét xử vụ dẫn độ Y Quynh Bđăp về Việt Nam đông nghịt người?

BBC News Tiếng Việt

30 tháng 9 năm 2024

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cn4zglxz0p7o

 

Toà án Hình sự Bangkok hôm 30/9 đã ra phán quyết dẫn độ ông Y Quynh Bđăp về Việt Nam sau nhiều lần trì hoãn.

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/1076/live/58699e80-7ed7-11ef-bf4b-ef19cfbf3842.png.webp

Ông Y Quynh Bđăp

 

Luật sư của ông Bđăp nói với BBC Tiếng Việt rằng "đây là một phán quyết đáng thất vọng", nhưng chỉ là một phán quyết tạm thời, và ông Bđăp sẽ kháng án trong vòng 30 ngày tới.

 

"Mặc dù Thái Lan và Việt Nam không có hiệp định dẫn độ, nhưng hai nước có thể sử dụng hợp tác ngoại giao mà thực chất là sử dụng Luật Dẫn độ của Thái Lan. Luật này quy định rằng nếu các điều kiện được đáp ứng, thẩm phán có thể ra lệnh tạm giữ ông Bđăp để chờ dẫn độ. Và về cơ bản đó là điều mà thẩm phán xem xét."

 

"Thẩm phán đưa ra quyết định dựa trên lập luận của công tố viên, rằng ông Bđăp nên bị dẫn độ về Việt Nam do ông cũng là người đã bị kết tội ở Việt Nam. Thẩm phán ở Thái Lan kết luận rằng, như vậy, có một phán quyết hiện hành rằng cáo buộc ở Việt Nam và cáo buộc ở Thái Lan là cùng một cáo buộc và người mà Việt Nam buộc tội và người ở đây là cùng một người," bà Nadthasiri Bergman, luật sư của ông Bđăp, nói với BBC Tiếng Việt sau phiên tòa.

Toàn bộ buổi xét xử diễn ra chỉ hơn nửa tiếng đồng hồ.

 

Khán phòng hôm 30/9 kín người tham dự, trong đó có các nhân viên an ninh Việt Nam, báo chí và các nhà hoạt động nhân quyền quốc tế, đại diện đại sứ quán một số nước và các nhà quan sát.

 

Đây là một buổi xét xử công khai, vào cửa tự do. Tuy nhiên, những người tham dự không được vào phòng xử án mà ngồi ở một phòng riêng, theo dõi qua màn hình ti vi.

 

Trường hợp ông Y Quynh Bđăp được đánh giá là một vụ án quan trọng, khi giới nhân quyền quốc tế đang theo dõi xem liệu Thái Lan dưới thời tân Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra sẽ ưu tiên nhân quyền hay quan hệ bang giao.

 

Ông Y Quynh Bđăp, 32 tuổi, bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ hôm 11/6, chỉ vài ngày sau khi ông có cuộc phỏng vấn với Sở Di trú Canada và đang trong thời gian chờ đợi để chính thức đi định cư tại Canada.

 

Cảnh sát Thái Lan thừa nhận bắt giữ nhà hoạt động nhân quyền này theo yêu cầu từ phía Việt Nam.

 

 

'Khủng bố'

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/3b8c/live/c93329c0-7f1c-11ef-822c-a50726bfda2e.jpg.webp

Một hoạt động của các thành viên Tổ chức Người Thượng vì Công lý tại Thái Lan

 

Việt Nam và Thái Lan chưa ký hiệp định dẫn độ tội phạm, nhưng Hà Nội vẫn đề nghị Bangkok cho phép dẫn độ ông Y Quynh Bđăp về nước.

 

Xuất hiện tại tòa ở Bangkok hôm 30/9 trong bộ quần áo cam, đeo khẩu trang, ông Y Quynh Bđăp nhìn bình tĩnh nhưng có vẻ mệt mỏi.

 

Ông Bđăp tị nạn tại Thái Lan từ năm 2018 và đã được Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn cấp quy chế tị nạn.

 

Ông là người đồng sáng lập Tổ chức Người Thượng vì Công lý.

 

Hôm 20/1, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã tuyên án vắng mặt ông Y Quynh Bđăp với bản án 10 năm tù về tội "khủng bố" theo Điều 299 Bộ luật Hình sự Việt Nam.

 

Ông bị cáo buộc có liên quan đến vụ tấn công vào trụ sở chính quyền tại hai xã ở huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk vào ngày 11/6/2023 làm chín người thiệt mạng và hai người bị thương.

 

Ông Y Quynh Bđăp luôn khẳng định rằng ông đang ở Thái Lan vào thời điểm đó và phủ nhận mọi liên quan đến vụ tấn công.

 

Bộ Công an Việt Nam đánh giá vụ tấn công này là "đặc biệt nghiêm trọng", xếp vào dạng "khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân".

 

Bộ này cũng nói rằng "vụ tấn công có sự chỉ đạo và tiếp tay của các thế lực thù địch từ nước ngoài", trong đó, nhóm "Lính Đêga" thực hiện vụ khủng bố.

 

Theo Bộ Công an Việt Nam, nhóm “Lính Đêga” móc nối với tổ chức Người Thượng vì Công lý để “tuyên truyền, lôi kéo, tuyển mộ thành viên, huấn luyện, tài trợ tiền và chỉ đạo chuẩn bị hoạt động tấn công khủng bố nhằm thành lập 'nhà nước riêng' ở Tây Nguyên.”

 

Bộ Công an xác định Y Quynh Bđăp là “một trong những đối tượng đứng đầu tổ chức này”.

 

Trong khi đó, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) hồi tháng 6/2024 ra thông cáo cho hay họ không có thông tin về khả năng Y Quynh Bđăp có liên quan đến vụ nổ súng, “nhưng đặc biệt quan ngại về sự an toàn của ông và việc ông bị xét xử không công bằng ở Việt Nam”.

 

Mục sư A Ga, hiện đang tị nạn tại Mỹ, nói với BBC sau hôm ông Bđăp bị bắt rằng chính quyền Việt Nam "lo ngại vì ông Bđăp được đào tạo ở Thái Lan để làm công việc thu thập thông tin và báo cáo lên Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế về tình trạng chính quyền Việt Nam bắt bớ, vi phạm tự do tôn giáo."

 

 

Tùy thuộc vào 'sự dũng cảm' của tân thủ tướng Thái Lan

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/89cf/live/70e62ec0-7f1c-11ef-83dd-fbf1b9732cf0.jpg.webp

Bà Nadthasiri Bergman, luật sư của ông Y Quynh Bđăp, trả lời phỏng vấn BBC Tiếng Việt sau phiên tòa hôm 30/9/2024

 

Trao đổi bên lề phiên tòa, một số đại diện các tổ chức nhân quyền quốc tế nhận định với BBC rằng đây là một vụ việc đang được theo dõi đặc biệt do đã có những ghi nhận một làn sóng đàn áp xuyên quốc gia mà chính phủ Thái Lan góp mặt.

 

Quốc tế muốn nhìn thấy đây là một vụ việc điển hình mà Thái Lan cho thấy họ tôn trọng nhân quyền.

 

Báo cáo gần đây của HRW mang tên "Chúng tôi đã nghĩ mình an toàn": Đàn áp và trục xuất người tị nạn ở Thái Lan đã ghi lại một mô hình đàn áp xuyên quốc gia, trong đó chính quyền Thái Lan giúp các chính phủ láng giềng thực hiện các hành động trái pháp luật nhằm vào người tị nạn và người bất đồng chính kiến đang tìm nơi trú ẩn ở Thái Lan.

 

Đổi lại, chính quyền Thái Lan có thể nhắm mục tiêu vào những người chỉ trích chính phủ Thái Lan sống ở Lào, Việt Nam và Campuchia như một phần của thỏa thuận “trao đổi” người tị nạn và những người bất đồng chính kiến.

 

Vào tháng 5/2019, ba nhà bất đồng chính kiến Thái Lan - Chucheep Chivasut, Siam Theerawut và Kritsana Thapthai - đã bị chính quyền Việt Nam bắt giữ và sau đó đã “biến mất”.

 

Một nhà báo của BBC News Tiếng Thái nhận định với BBC News Tiếng Việt rằng Y Quynh Bđăp có thể may mắn lần này, vì nếu ở dưới thời thủ tướng trước, ông có thể bị dẫn độ ngay về Việt Nam như chính phủ Thái Lan từng làm với nhiều trường hợp khác trước đó.

 

Theo nhà báo này, dưới thời tân Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra, những trường hợp như của Y Quynh Bđăp có thể được xem xét, nhưng "vẫn phải chờ xem".

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/0529/live/08ce4650-7f1d-11ef-b266-c1a332524046.jpg.webp

Tân Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra được hi vọng "sẽ tôn trọng nhân quyền" hơn

 

Luật sư của ông Y Quynh Bđăp, bà Nadthasiri Bergman, nói rằng lập luận của nhóm bà là ông Bđăp không thể bị dẫn độ, dựa trên Điều 9 Luật Dẫn độ của Thái Lan.

 

Theo Điều 9, có một luật hiện hành là Đạo luật ngăn chặn tra tấn và cưỡng bức mất tích của Thái Lan, có hiệu lực từ tháng 2/2023, cấm các tổ chức hoặc quan chức chính phủ nước này trục xuất hoặc dẫn độ một người đến một quốc gia khác, nơi có căn cứ đáng kể để tin rằng người đó sẽ có nguy cơ bị tra tấn, đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ nhục hoặc bị mất tích.

 

"Nhưng thẩm phán Thái Lan không xem xét Điều 9 mà chỉ xem xét Điều 19 Luật Dẫn độ và lập luận rằng quyết định của họ chỉ dựa trên Điều 19, và quyết định sau cùng sẽ là từ chính phủ."

 

"Hiện chúng tôi đang làm việc để kháng cáo trong vòng 30 ngày."

 

"Phán quyết hôm nay không phải phán quyết cuối cùng. Vì vậy chúng tôi không biết điều gì thực sự xảy ra. Chúng tôi phải chờ."

 

Bà nói nhóm của bà đang cố gắng để ông Y Quynh Bđăp được định cư ở một nước thứ ba.

 

Bà Nadthasiri Bergman cũng nói rằng bà có đôi chút lạc quan về việc chính phủ Thái Lan sẽ quan tâm hơn đến nhân quyền.

 

Và bà hi vọng tân thủ tướng sẽ đủ dũng cảm để thực thi đúng luật pháp, nhưng bà "không dám chắc".

 

"Chúng tôi có đủ bằng chứng để chứng minh rằng bà thủ tướng có thể làm ngay từ bây giờ việc không dẫn độ Y Quynh Bđăp và trả tự do ngay cho ông ấy. Chúng tôi không cần vụ án phải kéo dài và phải đưa ra đến Tòa án Tối cao.

 

"Bà ấy không cần bất kỳ bằng chứng nào từ tòa án. Bà ấy có quyền hành pháp để bảo vệ nhân quyền."

 

"Thái Lan muốn trở thành thành viên của Ủy ban Nhân quyền và đang vận động vì điều này, do đó đây là trường hợp mà họ phải giải quyết."

 

"Đây sẽ là một ví dụ cho thấy họ đang tôn trọng nhân quyền. Bất kể ai đang ở đất nước này thì đều cần được tôn trọng."

 

 





CÁC NHÓM NHÂN QUYỀN PHẢN ĐỐI VIỆC TÒA THÁI LAN QUYẾT ĐỊNH DẪN ĐỘ Y QUYNH BDAP (VOA Tiếng Việt)

 



Các nhóm nhân quyền phản đối việc tòa Thái Lan quyết định dẫn độ Y Quynh Bdap 

VOA Tiếng Việt

01/10/2024

https://www.voatiengviet.com/a/cac-nhom-nhan-quyen-phan-doi-viec-toa-thai-lan-quyet-dinh-dan-do-y-quynh-bdap-/7805286.html

 

Các nhóm nhân quyền kêu gọi chính quyền Thái Lan không thi hành việc dẫn độ nhà hoạt động Y Quynh Bdap về Việt Nam sau khi ông bị tòa Hình sự Bangkok ra phán quyết dẫn độ theo yêu cầu của Hà Nội.

 

https://gdb.voanews.com/88f6c86a-7e18-4f2a-a157-6644fba418e9_cx0_cy9_cw0_w1023_r1_s.jpg

Bên ngoài phiên tòa nơi xét xử ông Y Quynh Bdap ở Bangkok, Thái Lan, hôm 30/9/2024.

 

Tổ chức Đoàn kết Công giáo Toàn cầu (CSW) hôm 30/9 kêu gọi chính phủ Thái Lan bảo vệ quyền không bị đẩy trả lại (non-refoulment) của ông Y Quynh Bdap và kêu gọi thủ tướng nước này không thực thi lệnh dẫn độ ông về Việt Nam.

 

“Nếu ông ấy bị trả về, ông sẽ phải đối mặt với sự đối xử khủng khiếp và Thái Lan sẽ tham gia vào một hành động đàn áp xuyên quốc gia”, ông Mervyn Thomas, chủ tịch sáng lập tổ chức CSW ở Anh Quốc, nói trong một tuyên bố.

 

“CSW kêu gọi chính phủ Thái Lan bảo vệ quyền bị không đẩy trả lại của ông Y Quynh Bdap và chúng tôi thỉnh cầu Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra không ra lệnh dẫn độ ông”, ông Thomas nhấn mạnh.

 

Cũng hôm 30/9, tổ chức Qũy Nhân quyền (HRF) kêu gọi chính phủ Thái Lan ngưng dẫn độ nhà hoạt động vì quyền tự do của người Thượng về Việt Nam. “HRF kêu gọi Thái Lan trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho ông Y Quynh Bdap”.

 

“Việc dẫn độ về Việt Nam sẽ khiến ông có nguy cơ bị đối xử vô nhân đạo và hạ nhục”, tổ chức HRF, có trụ sở New York, Mỹ, đưa ra lời kêu gọi trên X hôm 30/9.

 

VIDEO :

Tòa Thái Lan ra lệnh dẫn độ Y Quynh Bdap bất chấp phản đối của các nhóm nhân quyền

 

Hôm 30/9, như VOA đã đưa tin, Tòa án Hình sự Bangkok ra phán quyết dẫn độ ông Y Quynh Bdap theo yêu cầu của Việt Nam. Nhà hoạt động 32 tuổi này, đồng thời là đồng sáng lập viên tổ chức Người Thượng vì Công lý (MSFJ), đã bị giam giữ ở Thái Lan kể từ tháng 6/2024.

Hồi tháng 1/2024, một tòa án ở tỉnh Đắk Lắk của Việt Nam tuyên án vắng mặt ông Y Quynh Bdap 10 năm tù với cáo buộc “khủng bố”, cho rằng ông đã tham gia cuộc bạo loạn chống chính quyền vào tháng 6/2023 ở tỉnh này.

 

“Tổ chức Người Thượng vì Công lý (MSFJ) cực lực phản đối quyết định của Tòa án Hình sự Bangkok hôm 30/9 về việc dẫn độ ông Y Quynh Bdap theo yêu cầu của chính phủ Việt Nam”, ông Y Phic Hdock ở Mỹ, đồng sáng lập viên của tổ chức MSFJ, nêu nhận định với VOA. “Phán quyết này không chỉ vi phạm nghiêm trọng các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế mà còn dựa trên những cáo buộc hoàn toàn sai sự thật và vô căn cứ”.

 

“MSFJ khẳng định ông Y Quynh Bdap không hề liên quan đến vụ nổ súng ở tỉnh Đắk Lắk hồi tháng 6/2023”, vị đại diện của MSFJ nói thêm.

 

VOA đã liên lạc với Bộ Ngoại giao Thái Lan, Bộ Ngoại giao Việt Nam, cùng Tòa Hình sự Bangkok, đề nghị họ đưa ra bình luận về những lời kêu gọi trên, nhưng chưa được trả lời.

 

Trao đổi với VOA News sau phiên tòa, bà Nadthasiri Bergman, luật sư của ông Y Quynh Bdap, cho biết thẩm phán đã phớt lờ luật chống tra tấn của Thái Lan, cấm trục xuất người dân đến các quốc gia nơi họ có thể phải đối mặt với sự tra tấn, đồng thời cho rằng việc thực thi phán quyết này là tùy thuộc vào chính phủ - chứ không phải do tòa.

Chính phủ Thái Lan có 90 ngày để xem xét liệu có thực thi yêu cầu dẫn độ sau khi tòa án đã phê chuẩn hay không, trừ khi ông Y Quynh Bdap và luật sư của ông kháng cáo phán quyết. Bà Bergman cho VOA News biết họ sẽ kháng cáo và thời hạn 90 ngày đó sẽ chỉ bắt đầu được tính sau khi quá trình kháng cáo kết thúc mà thân chủ của bà bị tuyên y án.

Ông Sunai Phasuk, nhà nghiên cứu cấp cao của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) ở Thái Lan, nhận định với VOA rằng phán quyết của tòa hôm 30/9 “gây sốc và thất vọng” vì đã phớt lờ cả nghĩa vụ quốc tế của đất nước lẫn luật của chính nước này chống việc đẩy trả lại.

 

XEM THÊM:

Tòa án Thái Lan ra lệnh dẫn độ Y Quynh Bdap bất chấp phản đối của các nhóm nhân quyền

 

“Nhà cầm quyền Việt Nam có hồ sơ dày về việc ngược đãi những người bất đồng chính kiến, đặc biệt là những người nằm trong danh sách truy nã như Y Quynh Bdap. Vì vậy, có lo ngại rằng ông sẽ bị chính quyền Việt Nam ngược đãi khi ông bị giam giữ; bao gồm cả tra tấn, bao gồm cả việc cưỡng bức mất tích,” ông Phasuk nêu ý kiến với VOA News.

Vào tháng 5, HRW công bố một báo cáo chi tiết cáo buộc Thái Lan ngày càng trở nên nguy hiểm hơn đối với những người xin tị nạn nước ngoài trong thập kỷ qua bằng cách tham gia vào một “chợ trao đổi” [swap mart] không chính thức với các nước láng giềng, theo đó, các bên trao trả những người bất đồng chính kiến của nhau bất kể việc họ có thể bị bắt, bị tra tấn hoặc bị giết hại ở quê nhà.

 

Truyền thông Việt Nam gọi ông Y Quynh Bdap là “kẻ phá hoại buôn làng”, còn tổ chức MSFJ do ông đồng sáng lập là “chức phản động”.

 

Chính quyền Việt Nam quy kết rằng MSFJ là tập hợp những người có tư tưởng chống phá nhà nước Việt Nam, với vỏ bọc đấu tranh đòi công lý cho người Thượng ở Tây Nguyên, là những người “đã xuyên tạc, bóp méo, vu cáo Việt Nam vi phạm tự do tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, đòi ly khai, tự trị”. Tuy nhiên, MSFJ đã nhiều lần lên tiếng bác bỏ các cáo buộc này.

 

================================================

.

.

Tòa án Thái Lan ra phán quyết dẫn độ ông Y Quynh Bdap về Việt Nam

RFA

2024.09.30

https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/y-quynh-bdap-to-be-extradited-to-vietnam-09302024083119.html

 

Tòa án hình sự Thái Lan đã ra phán quyết vào thứ Hai, ngày 30/ rằng nhà hoạt động người Thượng Y Quynh Bdap sẽ bị dẫn độ về Việt Nam, nơi ông đối mặt với bản án 10 năm tù với cáo buộc "khủng bố".

 

Phóng viên RFA tại Bangkok theo dõi phiên tòa qua hệ thống truyền hình nội bộ hôm 30/9 cho biết, thẩm phán khẳng định yêu cầu của chính phủ Việt Nam về việc dẫn độ ông Y Quynh là "có cơ sở". Thẩm phán tuyên bố:

 

"Tòa án thấy rằng việc dẫn độ (Y Quynh Bdap) có thể được thực hiện...

Không có lệnh cấm nào đối với việc này.

Chính phủ có quyền thực hiện dẫn độ trong vòng 90 ngày, bất kể phán quyết của tòa án là gì."

 

Tuy nhiên, tòa án cho biết thêm ông Y Quynh có 30 ngày để kháng cáo bản án, nhưng nếu chính phủ Thái Lan không có động thái nào được thực hiện trong vòng 90 ngày thì ông Y Quynh phải được trả tự do.

 

Nhà hoạt động người Thượng mặc đồng phục tù màu nâu, tỏ ra bình tĩnh và được chuyển đến Trại tạm giam Bangkok.

 

Luật sư Nadthasiri Bergman, người bào chữa cho nhà hoạt động vì quyền của người Thượng, cho hay ông Y Quynh đã thề sẽ chống án.

 

"Chúng tôi thất vọng với phán quyết. Chúng tôi đang làm việc để kháng cáo", bà nói.

Bà Nadthasiri khẳng định rằng việc dẫn độ phải được chính phủ chấp thuận khi tòa phúc thẩm đưa ra phán quyết cuối cùng.

 

"Tôi hy vọng chính phủ, thủ tướng, sẽ ban hành lệnh hành pháp không dẫn độ ông ấy."

 

Ông Phil Robertson, giám đốc tổ chức Những người vận động Nhân quyền và Lao động Châu Á (Asia Human Rights and Labor Advocates- AHRLA) nói quyết định này của tòa án Thái Lan là "kinh hoàng và vô lý", và không hiểu rằng ông Y Quynh chắc chắn sẽ phải đối mặt với sự tra tấn nếu bị buộc phải trở về Việt Nam.

 

Trong tuyên bố gửi Đài Á Châu Tự Do qua tin nhắn, ông Robertson cho rằng tòa án ở Bangkok đã bỏ qua bản chất của phán quyết ban đầu của tòa án Việt Nam là giả mạo và gian lận. Ông khẳng định:

 

"Đây là một vụ án thử nghiệm cho luật chống tra tấn và cưỡng bức mất tích mới của Thái Lan, và tòa án đã thất bại thảm hại trong cuộc thử nghiệm đó.

Bây giờ chính phủ Thái Lan phải chống lại áp lực công khai của Bộ Công an Việt Nam, nơi đã cử các quan chức đến tòa án để đe dọa những người tham gia vào quá trình tố tụng, và thừa nhận rằng Thái Lan có nghĩa vụ thiêng liêng là phải duy trì sự bảo vệ người tị nạn."

 

Chuyên gia nhân quyền có nhiều năm quan sát tình hình nhân quyền Việt Nam cho hay, những gì sẽ xảy ra tiếp theo vẫn nằm trong tay chính phủ Thái Lan và họ nên làm điều đúng đắn bằng cách để nhà hoạt động người Thượng được tái định cư ở một quốc gia thứ ba, nơi ông có thể nhận được sự bảo vệ thực sự.

 

Ông Robertson nói danh tiếng của Thái Lan là một quốc gia có quan tâm đến nhân quyền hay không phụ thuộc vào quyết định đó.

 

Ông đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế đưa ra những lời lên án mạnh mẽ, toàn diện về sự xuyên tạc công lý của tòa án Thái Lan và gây sức ép buộc Bangkok cho phép Y Quynh được tái định cư ở một quốc gia thứ ba.






TIẾN TRÌNH BÌNH THƯỜNG HÓA BANG GIAO VIỆT NAM - VATICAN : CHẬM NHƯNG CHẮC (Thanh Phương / RFI)

 



Tiến trình bình thường hóa bang giao Việt Nam - Vatican: Chậm nhưng chắc    

Thanh Phương  -  RFI

Đăng ngày: 30/09/2024 - 12:07

 https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-vi%E1%BB%87t-nam/20240930-ti%E1%BA%BFn-tr%C3%ACnh-b%C3%ACnh-th%C6%B0%E1%BB%9Dng-h%C3%B3a-bang-giao-vi%E1%BB%87t-nam-vatican-ch%E1%BA%ADm-nh%C6%B0ng-ch%E1%BA%AFc

 

Sau nhiều thăng trầm, quan hệ giữa Việt Nam và Vatican đã đạt được một bước tiến lớn với việc thông qua “Thỏa thuận Quy chế hoạt động của Đại diện thường trú và Văn phòng Đại diện thường trú Tòa thánh tại Việt Nam”. Thỏa thuận đã được thông qua vào tháng 7/2023 khi chủ tịch nước của Việt Nam vào lúc đó là Võ Văn Thưởng thăm Tòa Thánh và gặp giáo hoàng Phanxicô. 

 

XEM TIẾP >>>>>  

 






TỔNG BÍ THƯ ĐẢNG CỘNG SẢN, CHỦ TỊCH NƯỚC VIỆT NAM TÔ LÂM CÔNG DU MÔNG CỔ, IRELAND VÀ PHÁP (RFI)

 



Tổng bí thư đảng Cộng Sản, chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm công du Mông Cổ, Ireland và Pháp (rfi.fr)  

RFI

Đăng ngày: 30/09/2024 - 13:20

https://www.rfi.fr/vi/vi%E1%BB%87t-nam/20240930-t%E1%BB%95ng-b%C3%AD-th%C6%B0-%C4%91%E1%BA%A3ng-c%E1%BB%99ng-s%E1%BA%A3n-ch%E1%BB%A7-t%E1%BB%8Bch-n%C6%B0%E1%BB%9Bc-vi%E1%BB%87t-nam-t%C3%B4-l%C3%A2m-c%C3%B4ng-du-m%C3%B4ng-c%E1%BB%95-ireland-v%C3%A0-ph%C3%A1p

 

Theo báo chí trong nước, tổng bí thư đảng Cộng Sản, chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm hôm nay, 30/09/2024, đã đến Mông Cổ, thăm cấp Nhà nước. Hai quốc gia đã thiết lập quan hệ từ 70 năm qua. Trong chuyến thăm từ ngày 30/09 đến ngày 07/10, ngoài Mông Cổ, nguyên thủ Việt Nam sẽ công du Ireland, sau đó, sang Pháp, tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ và thăm chính thức Cộng Hòa Pháp

 

XEM TIẾP >>>>>  

 





View My Stats