Trump tuyên bố
ngừng viện trợ 4 tỷ USD mỗi năm cho Israel
Calitoday News
November
3, 2026
WASHINGTON,
(Calitoday News) – Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố Hoa Kỳ sẽ chấm dứt
khoản viện trợ quân sự trị giá khoảng 4 tỷ USD mỗi năm dành cho Israel vào cuối
năm 2026, sau khi đạt được thỏa thuận với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Thông báo được đưa ra đúng ngày cử tri Mỹ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa
nhiệm kỳ, làm dấy lên nhiều câu hỏi về tương lai quan hệ quân sự giữa hai đồng
minh lâu năm.
Trong
cuộc phỏng vấn qua điện thoại với chương trình Fox & Friends của Fox News
sáng thứ Ba, ông Trump cho biết ông và Thủ tướng Netanyahu đã thảo luận về việc
chấm dứt khoản viện trợ này từ nhiều tháng trước và hai bên đã đạt được sự đồng
thuận.
Theo
ông Trump, Israel hiện là một quốc gia phát triển và có đủ khả năng tài chính để
tự trang trải các nhu cầu quốc phòng mà không cần tiếp tục nhận hàng tỷ USD từ
ngân sách Mỹ.
Tổng
thống Mỹ khẳng định khoản viện trợ sẽ kết thúc vào cuối năm nay, nhưng
Washington vẫn tiếp tục bán vũ khí và duy trì hợp tác quân sự với Israel. Điều
này có nghĩa Israel vẫn có thể mua các hệ thống vũ khí của Mỹ, thay vì được
Washington cung cấp nguồn tài chính để thực hiện những giao dịch đó.
Quyết
định liên quan đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ
Đáng
chú ý, ông Trump thừa nhận một trong những lý do dẫn đến quyết định này là vấn
đề viện trợ Israel đang trở thành chủ đề chỉ trích của các ứng cử viên đảng Dân
chủ.
Ông
đặc biệt nhắc đến Abdul El-Sayed, ứng cử viên Thượng viện của đảng Dân chủ tại
Michigan, người công khai phản đối việc Mỹ tiếp tục cung cấp viện trợ quân sự
vô điều kiện cho Israel.
Theo
ông Trump, việc Washington chi hàng tỷ USD cho Israel đã trở thành một luận điểm
chính trị bất lợi đối với đảng Cộng hòa, nhất là trong bối cảnh nhiều gia đình
Mỹ đang phải đối mặt với giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt tăng cao.
Ông
gọi vấn đề viện trợ Israel là một luận điểm tranh cử bất lợi mà phe đối lập thường
sử dụng để chỉ trích chính quyền.
Tuyên
bố này phản ánh những thay đổi trong dư luận Mỹ về quan hệ với Israel. Trong những
năm gần đây, sự ủng hộ đối với việc viện trợ quân sự cho Israel đã suy giảm, đặc
biệt trong bộ phận cử tri đảng Dân chủ, sau cuộc chiến tại Gaza và những diễn
biến quân sự ở Trung Đông.
Ngay
trong phong trào ủng hộ ông Trump, một số nhân vật bảo thủ cũng đặt câu hỏi về
mức độ hỗ trợ mà Washington dành cho Israel, nhất là sau khi Mỹ và Israel tiến
hành các hoạt động quân sự chống Iran.
Thỏa
thuận viện trợ hiện hành vẫn còn hiệu lực đến năm 2028
Theo
thỏa thuận được ký dưới thời Tổng thống Barack Obama năm 2016, Hoa Kỳ cam kết
cung cấp tổng cộng 38 tỷ USD viện trợ quân sự cho Israel trong vòng 10 năm, bắt
đầu từ năm tài chính 2019 và kéo dài đến tháng 9/2028.
Khoản
hỗ trợ trung bình 3,8 tỷ USD mỗi năm, bao gồm khoảng 3,3 tỷ USD tài trợ quân sự
và 500 triệu USD dành cho các chương trình phòng thủ tên lửa.
Phần
lớn nguồn tài chính này được Israel sử dụng để mua vũ khí và thiết bị quốc
phòng do các công ty Mỹ sản xuất.
Tuy
nhiên, việc ông Trump tuyên bố chấm dứt viện trợ trước thời hạn đang đặt ra nhiều
vấn đề pháp lý và ngân sách. Quốc hội Mỹ vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc
phê chuẩn ngân sách viện trợ hằng năm, và chính quyền chưa công bố cơ chế cụ thể
để thực hiện quyết định.
Vì
vậy, tuyên bố của Tổng thống Trump chưa đồng nghĩa với việc khoản viện trợ đã
chính thức bị hủy bỏ.
Israel
có thể chuyển sang tự mua vũ khí Mỹ
Thủ
tướng Netanyahu trước đây từng đề cập đến khả năng Israel giảm dần sự phụ thuộc
vào viện trợ quân sự của Hoa Kỳ.
Trong
một cuộc phỏng vấn với truyền thông Israel hồi tháng 10, ông Netanyahu cảnh báo
rằng nước này không thể mặc nhiên kỳ vọng sẽ tiếp tục nhận hàng chục tỷ USD viện
trợ quốc phòng từ Washington trong tương lai.
Thay
vào đó, chính phủ Israel đang hướng đến việc mở rộng năng lực sản xuất quốc
phòng trong nước, đồng thời tăng cường hợp tác nghiên cứu, phát triển công nghệ
và sản xuất vũ khí với Mỹ.
Một
số đề xuất trong dự luật quốc phòng Mỹ năm 2027 cũng hướng đến việc mở rộng hợp
tác công nghệ quân sự giữa hai quốc gia.
Tuy
nhiên, việc chấm dứt viện trợ có thể ảnh hưởng đến các nhà thầu quốc phòng Mỹ,
bởi một phần đáng kể ngân sách hỗ trợ Israel trước đây được sử dụng để mua vũ
khí sản xuất tại Hoa Kỳ.
Các
chuyên gia cho rằng tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào việc Israel có tiếp tục đặt
mua số lượng vũ khí tương đương bằng ngân sách riêng hay không. Những hợp đồng
đã được ký trước đó cũng có thể tiếp tục được thực hiện trong nhiều năm. AP
News+1
Giới
chuyên gia đặt câu hỏi về thời điểm công bố
Việc
ông Trump đưa ra tuyên bố ngay trong ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ đã thu hút sự
chú ý của giới phân tích chính trị và chính sách đối ngoại.
Jon
Alterman, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại
Washington, đặt câu hỏi vì sao Tổng thống Mỹ lựa chọn đúng ngày bầu cử để thông
báo một thay đổi lớn trong chính sách viện trợ Israel, đặc biệt giữa lúc xuất
hiện những đồn đoán về khả năng Mỹ và Israel tiến hành thêm các cuộc tấn công
nhằm vào Iran.
Trong
khi đó, Natan Sachs, chuyên gia tại Viện Trung Đông ở Washington, nhận định ông
Trump dường như muốn loại bỏ vấn đề viện trợ Israel khỏi cuộc tranh luận chính
trị trong nước bằng cách tuyên bố rằng khoản hỗ trợ này sẽ không còn tiếp diễn.
Dù
vậy, các nhà phân tích lưu ý rằng việc ngừng viện trợ tài chính không nhất thiết
đồng nghĩa với sự suy yếu của quan hệ chiến lược Mỹ–Israel. Hai nước vẫn duy
trì những lợi ích chung về an ninh, tình báo và hợp tác quốc phòng tại Trung
Đông.
Tính
đến ngày 3/11, chính quyền Mỹ chưa công bố văn bản chính thức giải thích cách
thức và thời điểm thực hiện việc chấm dứt viện trợ. Phía Thủ tướng Netanyahu
cũng chưa đưa ra phản hồi công khai đầy đủ về tuyên bố mới nhất của ông Trump.
Nếu
được thực hiện, quyết định này sẽ đánh dấu một thay đổi quan trọng trong chính
sách hỗ trợ quân sự kéo dài nhiều thập niên của Washington đối với Israel, đồng
thời mở ra giai đoạn mới trong quan hệ quốc phòng giữa hai quốc gia.
Calitoday
tổng hợp
No comments:
Post a Comment