Jonathan Lemire - The Atlantic
https://dcvonline.net/2026/11/04/su-bac-bo/
https://dcvonline.net/wp-content/uploads/2026/11/Trump_Nove3.png
Donald
Trump và Điện Capitol, nổi bật giữa những vệt sơn xanh trên nền đỏ. Cristiana
Couceiro. Nguồn: Mandel Ngan / AFP / Getty.
tổng
thống kêu gọi cử tri hãy hành động như thể tên ông có ghi trên lá phiếu — và họ
đã làm đúng như vậy.
Tóm
Lược
Cuộc
bầu cử giữa nhiệm kỳ đã trở thành một cuộc trưng cầu dân ý về chính Donald
Trump, đúng như điều ông mong muốn. Nhưng kết quả, cử tri lại thẳng tay bác bỏ ảnh
hưởng của tổng thống và đường hướng cai trị của ông trong hai năm qua. Chiến thắng
của Đảng Dân Chủ tại Hạ viện, và quyền kiểm soát Thượng viện, báo hiệu sự suy
giảm đáng kể quyền lực chính trị của Trump.
Thất bại này phản ảnh sự bất mãn của cử tri đôi với tổng thống, nội các và đảng
của ông trước sự hứa về giá sinh hoạt cao, chính sách di trú, chiến tranh và những
dấu hiệu cho thấy Trump ngày càng xa rời những mối quan tâm thiết thực của người
dân. Thay vì giải quyết những vấn đề đó, ông tiếp tục tập trung vào việc đề cao
bản thân, những dự án phô trương và những đề tài chiến tranh văn hóa. Ngay cả
trong nội bộ Đảng Cộng hòa, ảnh hưởng và khả năng phán đoán chính trị của ông
cũng bắt đầu bị nghi ngờ.
Với quyền kiểm soát Quốc hội, Đảng Dân Chủ có thể cản trở chương trình hành động
của Trump, gây khó khăn cho việc phê chuẩn những người ông đề cử và mở những cuộc
điều tra về những hành vi bị cáo buộc tham nhũng, lạm quyền và trục lợi từ chức
vụ tổng thống. Những cuộc điều tra đó còn có thể báo trước những khó khăn pháp
lý mà Trump và những người thân cận sẽ phải đối diện sau khi ông rời Tòa Bạch Ốc.
Tuy nhiên, Trump chưa hết quyền lực. Ông vẫn nắm quyền hành pháp, chỉ huy quân
đội, ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại và duy trì sự trung thành của một phần
không nhỏ cử tri Cộng hòa. Ông cũng sẽ tìm cách tiếp tục chi phối việc lựa chọn
ứng cử viên và định đoạt tương lai của đảng.
Điểm cốt yếu: Cuộc bầu cử này đánh dấu bước ngoặt trong đời sống chính trị của
Trump. Từ một nhân vật gần như chi phối toàn bộ sinh hoạt chính trị Mỹ trong suốt
một thập niên, ông đang phải đối diện với viễn ảnh mất dần ảnh hưởng, bị chính
đảng của mình thách thức và cuối cùng trở thành một nhân vật thứ yếu trên chính
trường. Điều Trump có lẽ sợ nhất không hẳn là mất quyền lực, mà là ngày không
ai còn quan tâm đến ông nữa.
Tổng
thống Trump là nhân vật chính trị có ảnh hưởng lớn nhất trong thế kỷ này. Ông
đã một lần đắc cử khó tin bậc nhất trong lịch sử chính trị Mỹ, rồi tiếp tục tái
xuất trên chính trường một cách ngoạn mục chưa từng thấy. Ông đã thay đổi mối
bang giao giữa Mỹ với thế giới, viết lại những luật lệ và tiêu chuẩn của chức vụ
tổng thống, đào sâu chia rẽ trong nước, đồng thời làm thay đổi cách thức — và tần
suất — người Mỹ nghĩ đến chức vụ ấy. Ông có mặt khắp nơi, và chính sự hiện diện
thường trực đó tạo nên quyền lực của ông.
Nhưng
tối nay, Trump buộc phải đối diện với sự hữu hạn trong đời sống chính trị của
mình. Ông kêu gọi cử tri biến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ này thành một cuộc
trưng cầu dân ý về chính ông: hãy tưởng tượng tên ông cũng có trên lá phiếu. Cử
tri đã nghe theo — rồi thẳng tay bác bỏ ông. Đây là một đòn cảnh cáo mạnh mẽ,
lan rộng và đầy bất ngờ. Đảng Dân Chủ dường như đang trên đường giành quyền kiểm
soát Hạ viện; và nếu chiều hướng hiện nay tiếp tục, họ còn có thể chiếm cả Thượng
viện, sau khi người dân Mỹ bày tỏ sự bất bình sâu sắc trước đường hướng mà tổng
thống đã đưa đất nước đi theo trong hai năm qua.
Từ
nay, Trump phải đối phó với phe Dân Chủ tại Quốc hội, những người có thể ngăn
chặn chương trình hành động của ông và sử dụng quyền triệu tập nhân chứng, đòi
cung cấp hồ sơ. Ông cũng phải tính đến việc chính chính đảng mà ông đã nhào nặn
theo hình ảnh của mình sẽ bắt đầu tìm nhìn về một tương lai không có ông.
Donald J. Trump giờ đây chính thức trở thành một tổng thống mãn nhiệm, dù nhiệm
kỳ vẫn chưa kết thúc.
Nhưng
chúng ta chưa nghe đến lời cuối cùng của ông ta đâu. Trump vẫn là tổng tư lệnh
quân đội, vẫn chi phối những vấn đề quốc tế, vẫn nắm quyền hành rộng lớn bằng
những sắc lệnh hành pháp, và vẫn chưa có đối thủ trong khả năng thu hút sự chú
ý của công chúng. Trước đây, ông từng thoát khỏi nghĩa địa chính trị hơn một lần
để rồi trở lại mạnh hơn. Tuy nhiên, dù quyền lực lớn đến đâu, dù tiếng nói ồn
ào đến mức nào, ông cũng không thể đủ sức ép thời gian ngừng trôi. Cuộc bầu cử
toàn quốc kế tiếp sẽ là cuộc bầu cử chọn người thay thế ông. Chẳng bao lâu nữa,
Trump sẽ dần biến khỏi những hàng tít lớn trên báo chí, nhường trang nhất cho
cuộc tranh cử tổng thống. Ông còn có thể phải đối diện với việc một tổng thống
Dân Chủ kế nhiệm sẽ dùng Bộ Tư pháp để điều tra sâu rộng bốn năm cầm quyền vừa
qua, từ những đồng minh, bạn bè, thân nhân cho đến những cơ sở kinh doanh của
ông. Và ông sẽ phải đối diện với việc có lẽ là nỗi sợ lớn nhất của mình: không
còn ai quan tâm đến ông nữa.
Trump
sẽ không chịu rút lui trong im lặng. Chưa ai biết chắc liệu ông và những người
Cộng hòa có chấp nhận kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không, dù ông đã tuyên bố
như vậy khi biết kết quả. Ông thường xuyên làm đảo lộn mọi dự đoán đến nỗi thật
dại dột nếu cứ tiên đoán những gì ông sẽ làm. Những thất bại mà người ta đang
chờ đợi tối nay sẽ không khiến ông biết khiêm nhường. Nhưng chúng đánh dấu buổi
đầu của hồi kết.
Chiến
dịch vận động tranh cử giữa nhiệm kỳ của Trump đã kết thúc theo cách lố bịch nhất,
nhưng cũng dễ đoán nhất. Suốt nhiều tháng, người ta cáo buộc tổng thống xa rời
thực tế, không còn nhạy bén như trước trong việc nhận biết điều gì khích động
những người ủng hộ ông. Ông chế giễu nỗi lo về giá sinh hoạt, trong khi tài sản
riêng ngày càng phình to; phát động một cuộc chiến mà người Mỹ không muốn; sửa
sang Tòa Bạch Ốc; rồi lên kế hoạch dựng hết tượng đài này đến công trình tưởng
niệm khác để tôn vinh chính mình. Thế mà hôm qua, ông lại quyết định rằng cách
tốt nhất để bác bỏ lời chỉ trích cho rằng ông chỉ mải mê với những dự án phô
trương bản thân và những thỏa thuận tham nhũng là đọc bài diễn văn cuối cùng của
mùa tranh cử ngay tại nơi diễn ra công trình tu bổ thất bại và lố bịch nhất của
ông ngay bên Hồ Phản Chiếu.
Trước
sự ngán ngẩm của những người Cộng Hòa khắp nơi, Trump đứng trước Hồ Phản Chiếu
vào đêm trước ngày bầu cử, ra sức biện hộ cho một dự án đã thất bại vì rong tảo
và công việc cẩu thả của một nhà thầu được chỉ định mà không qua đấu thầu.
Trump từng vu vạ sai sự thật rằng hành động phá hoại đã làm đình trệ dự án này.
Trên thực tế, công trình đã vượt ngân sách hàng triệu đô la và chắc chắn chẳng
giúp ông kiếm thêm được một lá phiếu nào tại những nơi như Michigan, Kansas và
Alaska. Nhưng điều tệ hại nhất là chuyến trở lại Hồ Phản Chiếu đó đã làm lu mờ
thông điệp cuối cùng mà Trump thực sự muốn nhấn mạnh: Thượng nghị sĩ Jon Husted
của Ohio có một thân hình rất đẹp!
Trump
bước vào chiến dịch vận động khá muộn, và trong khoảng một tháng trước ngày bầu
cử, người ta còn phải thuyết phục ông tổ chức những cuộc tập hợp. Nhưng một khi
đã nhập cuộc, ông nhất định biến cuộc bầu cử thành chuyện của riêng mình và những
thành tích của mình; tuyệt nhiên không chịu nhắc đến những sai lầm, cũng chẳng
tỏ chút thông cảm nào với những người đang chật vật trong cuộc sống. Ông đòi phải
đưa hình ảnh mình vào nhiều quảng cáo tranh cử. Ông còn yêu cầu tổ chức một đại
hội chính trị giữa nhiệm kỳ chưa từng có tiền lệ, dù nhìn những người tham dự
cuộc vui ở Dallas, ít ai có vẻ hào hứng muốn có mặt tại đó. Trump lao mình vào
chiến dịch, đêm nào cũng diễn thuyết gần hai tiếng đồng hồ tại những cuộc tập hợp
khắp nước. Tuy nhiên, những chuyến trình diễn lưu động này không còn giống những
cuộc tập hợp từng trở thành sự kiện chính trị tiêu biểu của cả thập niên vừa
qua.
Những
cuộc tập hợp lần này nhỏ hơn thường lệ, và rất ít cuộc tổ chức ngoài trời, một
phần vì những lo ngại về an ninh. Một cuộc vận động tại Ohio trong hai tuần cuối
của chiến dịch diễn ra trong một nhà thi đấu nhỏ; những cuộc tập hợp khác có rất
nhiều ghế trống. Nhưng điều đáng chú ý hơn cả là địa điểm tổ chức: gần một nửa
số cuộc tập hợp diễn ra tại những tiểu bang Cộng hòa áp đảo, nơi Trump từng dễ
dàng chiến thắng và hiếm khi phải vận động tranh cử. Vì thế, ông có được những
đám đông đông đảo và nhiệt tình hơn. Người dân ở những nơi như Corinth,
Mississippi, hào hứng được tận mắt nhìn thấy Trump lần đầu tiên hơn là người
dân tại Grand Rapids, Michigan, nơi ông đã tổ chức hơn nửa tá cuộc tập hợp
trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, bản đồ những chuyến vận động đó còn kể một câu
chuyện khác: Trump phải đích thân đến những thành trì Cộng hòa như South
Carolina và Montana, vì những ghế tại đây bỗng nhiên trở thành mục tiêu tranh
chấp, và ông phải triệu tập lực lượng cử tri trung thành đến tiếp sức. Nhưng
khi đã đặt chân đến đó, Trump thực sự có gì để đem ra thuyết phục cử tri?
Theo
những cuộc thăm dò dư luận, cử tri đang tức giận vì hàng loạt lời hứa mà ông
không giữ, trong đó có những cam kết hạ giá sinh hoạt, không phát động thêm chiến
tranh, công bố hồ sơ Epstein và chỉ trục xuất những di dân thuộc loại “tệ hại
nhất trong số những kẻ tệ hại.” Theo thông lệ, đảng của tổng thống đương nhiệm
thường thất bại trong những cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nhưng lần này, Trump còn
mất điểm ngay trên những vấn đề từng là thế mạnh của ông, chẳng hạn như kinh tế
và di trú. Ông đã buộc nhiều thượng nghị sĩ đương nhiệm phải rời cuộc đua vì
không đủ trung thành với mình, đồng thời hậu thuẫn một số ứng cử viên gây tranh
cãi. Những quyết định đó khiến thêm nhiều ghế trở thành mục tiêu tranh chấp.
Ông cũng chẳng để lại cho những ứng cử viên Cộng Hòa bao nhiêu điểm mạnh để vận
động, trong khi cử tri giận dữ trước một nền kinh tế dường như chỉ đem lại lợi
ích cho giới giàu có — mà gia đình và nội các của chính tổng thống cũng nằm
trong số đó. Thay vì giải quyết những vấn đề thiết thực, Trump cố gắng khơi lại
những đề tài chiến tranh văn hóa từ những mùa tranh cử trước, trong đó có nỗi
lo về phẫu thuật chuyển giới, khủng bố Hồi giáo, thậm chí cả chủ nghĩa cộng sản.
Trump
dường như không còn bắt kịp dư luận, và trong nhiều trường hợp, ngay cả đảng của
ông cũng không còn đồng tình với ông. Bất chấp những lời cảnh báo rằng AI có thể
xóa sổ nhân loại — hoặc ít ra khiến hàng triệu người mất việc — Trump vẫn ủng hộ
kỹ thuật mới mẻ này cùng những trung tâm dữ liệu AI, ngay cả khi công chúng bắt
đầu quay lưng. Lý do là những công ty kỹ thuật đang góp phần nâng đỡ thị trường
chứng khoán. Ông còn ủng hộ một quảng cáo vận động gây tranh cãi trong cuộc
tranh cử thống đốc Ohio, đến nỗi chính vị thống đốc Cộng Hòa của tiểu bang này
phải công khai lên án. Ông đứng về phía Russia trong cuộc chiến với Ukraine.
Ông đe dọa sẽ lại oanh tạc Iran. Và người ta thực sự đã nói rất nhiều về mông,
một đề tài chắc chắn sẽ khiến những sử gia tương lai phải bối rối!
Người
Mỹ dường như không chấp nhận những việc đó. Vào lúc tôi viết bài này, Đảng Dân
Chủ đang trên đường giành chiến thắng áp đảo tại Hạ viện. Nhưng câu chuyện đáng
chú ý nhất lại nằm ở Thượng viện: Đảng Dân Chủ đã giành được những ghế trước
đây do Cộng Hòa nắm giữ tại North Carolina và South Carolina, đồng thời dễ dàng
giữ vững vị trí tại Georgia. Ohio, Texas và những thành trì Cộng Hòa khác có thể
sẽ sớm nối gót.
[Cập
nhật 4/11/2026: Đảng Dân chủ đã kiểm soát lưỡng viện.]
Khi
kết quả bầu cử dần được công bố, Trump lên mạng xã hội để né tránh trách nhiệm
và đồng thời phủ nhận chính thông điệp cốt lõi trong chiến dịch vận động của
mình. Ông viết: “Tên tôi không có trên lá phiếu, chứ nếu có thì chúng ta đã thắng
áp đảo rồi!”
Trump
giờ đây đã bước vào một hoàn cảnh hoàn toàn mới — và chắc chắn ông sẽ chẳng
thích thú gì.
Trong
cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, năm 2018, Đảng Dân Chủ giành quyền
kiểm soát Hạ viện, nhưng chiến thắng đó bị bù trừ phần nào bằng những thắng lợi
của Đảng Cộng Hòa tại Thượng viện. Phe Dân Chủ ở Hạ viện làm chậm chương trình
hành động của tổng thống, nhưng nỗ lực luận tội Trump năm 2019 liên quan đến
Ukraine lại giúp tỷ lệ ủng hộ ông tăng lên. Hơn nữa, với nền kinh tế lúc bấy giờ
đang phát triển mạnh, Trump vẫn tin tưởng mình có thể tái đắc cử. (Rồi đại dịch
xảy đến.) Nhiều người trong Đảng Dân Chủ nói rằng họ đã rút được bài học từ
kinh nghiệm đó. Những nhân vật cao cấp trong đảng, kể cả Hakeem Jeffries, người
có thể sẽ trở thành Chủ tịch Hạ viện kế tiếp, vẫn tỏ ra dè dặt khi nói về kế hoạch
sử dụng quyền lực của mình. Tỷ lệ tín nhiệm dành cho Đảng Dân Chủ vẫn thấp. Dù
trong cuộc tranh cử năm nay, chỉ cần không phải là người Cộng Hòa cũng đủ giúp
nhiều ứng cử viên Dân Chủ thu hút cử tri, nhưng lợi thế đó sẽ không còn trong
tương lai. Jeffries cho biết ông sẽ tập trung vào những biện pháp nhằm giải quyết
vấn đề giá sinh hoạt và những khó khăn trong lãnh vực chăm sóc sức khỏe. Đảng
Dân Chủ sẽ nói “không” rất nhiều. Và nếu họ thực sự giành được cả Thượng viện,
như kết quả hiện nay cho thấy, rất có thể họ sẽ gây khó khăn cho Trump trong việc
phê chuẩn bất cứ người nào ông đề cử, kể cả những ứng viên có thể được bổ nhiệm
vào Tối cao Pháp Viện.
Tuy
nhiên, căn bản cử tri của Đảng Dân Chủ đang nóng lòng muốn buộc chính quyền
Trump phải chịu trách nhiệm: về những thiệt hại mà DOGE gây ra cho guồng máy
chính quyền, về chiến tranh, về những thương vụ kinh doanh ở ngoại quốc đội lốt
ngoại giao, và về việc tham nhũng bằng chức vụ tổng thống. Những cáo buộc tham
nhũng nhắm vào Trump và chính quyền của ông đã xuất hiện dồn dập hơn nhiều so với
nhiệm kỳ đầu. Đảng Dân Chủ hứa sẽ sử dụng quyền triệu tập nhân chứng, đòi cung
cấp hồ sơ và đưa những viên chức trong chính quyền Trump ra điều trần tại những
phòng họp của Quốc hội — nếu họ chịu đến trình diện. Một số người thân cận với
Trump đưa ra giả thuyết rằng ông chẳng ngại có một đối thủ để đối đầu tại
Washington, và ông sẽ cảm thấy thoải mái khi lại phải giằng co với phe Dân chủ ở
Quốc hội. Một cố vấn thân cận bên ngoài chính quyền nói với tôi, với điều kiện
giấu tên để có thể bàn về những diễn biến nội bộ: “Ông ta thích có người để
đánh nhau — và có người để đổ lỗi.”
Nhưng
Trump tỏ ra lo ngại trước một số cuộc điều tra có thể diễn ra, và không muốn bị
luận tội thêm lần nữa. (Dù sao, Đảng Dân Chủ có thể muốn tìm cách cách chức một
thành viên nội các hơn.) Những cuộc điều tra mà ông có thể phải đối diện vào
năm tới sẽ là hình ảnh báo trước những gì có thể xảy ra vào năm 2029, nếu một tổng
thống Dân Chủ kế nhiệm ông. Trump đang hưởng một hình thức bất khả xâm phạm do
Tối cao Pháp viện dành cho ông, và ông đã hứa sẽ ban lệnh ân xá trước cho nhiều
người trong chính quyền hiện nay. Tuy nhiên, những cố vấn cho biết ông rất bất
mãn trước viễn ảnh những người trong vòng thân cận nhất của mình phải bị điều
tra khắc nghiệt sau khi ông rời Tòa Bạch Ốc.
Cuộc
bỏ phiếu hôm nay đánh dấu một bước tiến rõ rệt trên con đường dẫn Trump đến chỗ
không còn ai quan tâm. Nhiều người thân cận với ông tin rằng động lực thúc đẩy
ông mạnh mẽ nhất — còn hơn cả quyền lực hay tiền bạc — chính là sự chú ý của
công chúng. Suốt một thập niên qua, ông đã che khuất tất cả những tiếng nói
khác, chi phối sinh hoạt chính trị và dư luận theo cách chưa một tổng thống nào
làm được trong nhiều thế hệ. Nhưng tình thế đó sẽ bắt đầu thay đổi khi
Washington dần hướng mắt nhìn về phía sau Trump. Từng là một nhân vật khổng lồ
trên chính trường, ông sẽ nhanh chóng trở thành một câu chuyện thứ yếu.
Không
phải Trump sẽ đột nhiên biến mất. Ông vẫn sẽ tìm cách giữ vai trò người quyết định
ai được Đảng Cộng Hòa đề cử, và chắc chắn những người trung thành tuyệt đối với
ông vẫn sẽ tiếp tục ủng hộ, dù số người đó có thể ngày càng ít đi. Ông vẫn là tổng
tư lệnh quân đội; ngay cả những tổng thống sắp mãn nhiệm cũng còn nắm quyền
hành rộng lớn trong lãnh vực ngoại giao và quân sự. Liệu ông có lại gây chiến với
Iran? Có hành động gì đối với Cuba? Có quay lại vấn đề Greenland? Khi Trump vẫn
còn ám ảnh với di sản chính trị của mình và tuyệt vọng tìm mọi cách để duy trì
sự chú ý của công chúng, chuyện gì cũng có thể xảy ra.
Trump
cũng có thể bắt đầu nhìn thấy sự trung thành tuyệt đối của Đảng Cộng hòa đối với
mình bị sứt mẻ. Thất bại nặng nề và bất ngờ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ này
cho thấy bản năng chính trị và ảnh hưởng của Trump dường như đang suy giảm. Những
người Cộng hòa có thể sẽ sẵn sàng chống lại ông hơn trước. Khi lớp ứng cử viên
tổng thống kế tiếp bắt đầu xuất hiện, Đảng Cộng hòa sẽ phải xác định tương lai
của mình sau phong trào MAGA sẽ ra sao — và Trump, nếu còn có vai trò nào, sẽ đứng
ở đâu trong tương lai ấy.
-------------------
Tác
giả
Jonathan Lemire là cây bút của ban biên tập tạp chí The Atlantic.
©
2026 DCVOnline
Nếu
đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: Repudiation: The
president told voters to act like his name was on the ballot—and they did.|
Jonathan Lemire | The Atlantic | November 3, 2026
No comments:
Post a Comment