KHI MỘT TỔNG THỐNG . . . ‘LÚ’ NẰM TRÊN LÁ PHIẾU (Trúc Phương / Người Việt)

 

 

 

Khi một tổng thống… ‘lú’ nằm trên lá phiếu

Trúc Phương/Người Việt

November 5, 2026 : 7:00 PM

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/khi-mot-tong-thong-lu-nam-tren-la-phieu/

 

Có quá nhiều nguyên nhân dẫn đến thất bại ê chề của Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ Tháng Mười Một, nhưng có một lý do gần như chưa ai đề cập là sự lú lẫn của “Ông 47.” Trong suốt chiến dịch vận động, ông Trump bộc lộ rất rõ sự hỗn loạn trong cách diễn đạt. Chính sự vụng về và xộc xệch trong tư duy của ông Trump, cuối cùng, đã mang lại thảm họa. Trong suốt một tháng đi vận động tại nhiều tiểu bang, ông chẳng nói điều gì giúp cho ứng viên “gà nhà,” mà thay vào đó là những lời lan man nhảm nhí.

 

 https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/11/BL-Tong-Thong-Lu.jpg

Tổng Thống Donald Trump tại cuộc vận động tranh cử cho các ứng cử viên đảng Cộng Hòa ở Port Huron, Michigan hôm 25 Tháng Mười. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

 

Ngày 1 Tháng Mười Một, tại cuộc vận động tranh cử ở Dubuque (Iowa) nhằm ủng hộ ứng viên Cộng Hòa Ashley Hinson, ông Trump nói ông có thể chấm dứt cuộc chiến Việt Nam trong vòng một tuần bằng cách xả chất độc màu da cam xuống “Ho Chi Minh City,” nơi đồn trú của Bộ Chỉ Huy Quân Lực Hoa Kỳ tại Nam Việt Nam trước 1975 (MACV). Có thể nói đây là bằng chứng điển hình nhất của một sự lú lẫn không thể che đậy…

 

Kẻ thù duy nhất Trump không thể thắng: Tuổi tác lú lẫn!

 

Trí tuệ và tuổi tác không từ một ai. Vấn đề là ông Trump không bao giờ chấp nhận quy luật tự nhiên này. Tòa Bạch Ốc cũng không thừa nhận điều đó. Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Davis Ingle vẫn một mực tán dương “sự nhạy bén, nguồn năng lượng vô song, tinh thần làm việc không mệt mỏi và khả năng tiếp cận công chúng chưa từng có” của tổng thống. Nhưng mà phỉnh gạt công chúng thế nào được, trước thực tế hoàn toàn trái ngược.

 

Bài báo ngày 1 Tháng Mười Một của The New York Times cho biết, phân tích nguồn dữ liệu từ năm 2015 đến nay cho thấy, ông Trump sử dụng các từ ngữ mang tính tuyệt đối – như “always,” “never,” “everything” và “totally” – nhiều hơn 19% so với một thập niên trước, và nhiều hơn 5% so với năm 2024. Theo các chuyên gia, kiểu tư duy “trắng-đen” (tuyệt đối hóa) thường xuất hiện cùng với quá trình lão hóa hoặc suy giảm nhận thức.

 

Ông Trump cũng trở nên thô lỗ hơn. Ông sử dụng gần 15 từ chửi thề trên mỗi 10,000 từ, so với 14 từ cách đây hai năm và sáu từ cách đây một thập niên. Đó là sự thay đổi tương ứng với tình trạng mất khả năng kiểm soát hành vi do tuổi tác. Càng ngày ông càng lạc đề lan man với tần suất cao gấp 2.5 lần so với chiến dịch tranh cử 2016. Vốn từ vựng của ông vẫn y như vậy, với trình độ ngôn ngữ tương đương học sinh lớp 4 hoặc lớp 5.

 

Ngày 2 Tháng Mười Một, trước Đài Tưởng Niệm Lincoln, ông Trump đọc bài diễn văn kết thúc chương trình vận động tranh cử giữa kỳ. Thay vì đề cập những vấn đề sát sườn mà cử tri quan tâm, ông lại lải nhải về việc tu sửa Hồ Phản Chiếu. Minh họa bằng “trợ cụ trực quan” như học sinh tiểu học, ông nói về những đường ống “rất cũ và trong tình trạng tồi tệ;” và giờ đây, “các đường ống đã được cải tạo hoàn toàn…, hoàn toàn mới.”

 

Bài diễn văn không ăn nhập gì đến lá phiếu bầu cử, kéo dài gần một tiếng đồng hồ, tiếp tục bàn về “thảm cỏ mới” tại National Mall và trong khuôn viên Tòa Bạch Ốc. Ông Trump nói, “như con người, cỏ cũng có vòng đời. Thảm cỏ trước Tòa Bạch Ốc từng là loại cỏ rất kém chất lượng trong suốt nhiều năm, nhưng giờ đây nó trở nên tuyệt đẹp.”

 

Khi đầu óc úa tàn như… cỏ

 

Như bao nhiêu phàm nhân khác, não của ông Trump cũng có… vòng đời. Vấn đề là ông không nhận ra rằng “vòng đời” của ông đang đến chặng cuối. Ông không còn nhận thức được mình nói gì. Khi bắt đầu bài phát biểu tại cuộc vận động ở Greenville (North Carolina) ngày 20 Tháng Mười, ông kể lại vụ Willie Horton – sự kiện góp phần đánh bại chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng viên Dân Chủ Michael S. Dukakis năm 1988. 30 phút sau, vẫn tại đó, trước cùng khán giả đó và tại bục phát biểu đó, ông lại kể câu chuyện về Willie Horton, lặp lại gần như nguyên văn.

 

Ông Trump ăn nói luộm thuộm và dài dòng hơn, sử dụng nhiều ngôn từ thô tục hơn và tỏ ra cực đoan hơn so với thời điểm bắt đầu tranh cử tổng thống cách đây một thập niên. Những bài phát biểu lan man ngày càng khó hiểu. Có lẽ chính ông cũng không hiểu ông nói gì.

Ông muốn cấm người nhập cư từ Na Uy “vì tôi không được trao giải Nobel.” Ông khẳng định mình “chẳng quan tâm chút nào” nếu bị đánh giá là ưu tiên lợi nhuận các công ty dầu mỏ hơn là quyền lợi những người lao động đang gặp khó khăn. Ông phát âm sai tên eo biển Hormuz thành “eo biển Hormone.” Ông “khuyên” những người ủng hộ hãy “gian lận hết mức có thể” trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Ông cho rằng những người làm rò rỉ thông tin quân sự “đáng bị xử bắn.”

 

Tại nhiều cuộc vận động, thay vì nhấn mạnh những gì ứng viên Cộng Hòa có thể mang lại cho người dân, ông Trump lại “luận” về… cái mông. Tại cuộc vận động ở Dalton (Georgia) ngày 16 Tháng Mười, ông “trầm ngâm” nói: “Làm tổng thống cũng có vài cái hay.” Đó là niềm vui được sống trong ngôi nhà được canh gác bởi “những người lính to cao, vạm vỡ và đẹp trai.” Ông cho rằng dưới thời Tổng Thống Joe Biden, binh lính không được phép trông “nóng bỏng” như vậy.

 

Nói về Thượng Nghị Sĩ Jon Husted (Cộng Hòa-Ohio), ông Trump hào hứng bình luận về “cơ mông săn chắc tuyệt vời” của nhân vật này, rằng vòng ba của ông Husted đáng được coi là “cửa sổ tâm hồn” (“the windows to the soul”). Trước đám khán giả, ông Trump tâm sự: “Tôi bắt đầu quan sát cơ thể ông ấy vì không biết ông ấy từng là vận động viên cừ khôi. Tôi nhìn lên nhìn xuống, rồi tôi nhìn vào… mông ông ấy.” Vài ngày sau, tại Kentucky, ông Trump trở lại chủ đề vòng ba của Thượng Nghị Sĩ Husted. “Tôi soi vòng ba của ông ấy, rồi nhìn sang đôi vai, đôi bàn chân, bàn tay, và cả đường xương hàm nữa… Sau đó tôi vỗ vào vai ông ấy, cảm giác cứ như chạm vào một khối thép vậy. Đến giờ tôi vẫn còn thấy choáng váng”…

 

“Thiên tài thực thụ” và… “lú đỉnh cao”

 

Vấn đề lão hóa trí tuệ của ông Trump là điều không thể không nhận ra những ngày này. Bác sĩ riêng khẳng định ông Trump vẫn còn “ngon cơm.” Trong bản tóm tắt ba trang công bố Tháng Năm, Bác Sĩ Sean P. Barbabella cho biết ông Trump đạt điểm tuyệt đối 30/30 trong bài kiểm tra nhận thức Montreal (Montreal Cognitive Assessment).

 

Bài kiểm tra Montreal (phương pháp sàng lọc nhanh bệnh Alzheimer hoặc các dạng suy giảm nhận thức) gồm những câu hỏi cơ bản như nhận diện các loài vật (sư tử, lạc đà, tê giác), vẽ hình chiếc đồng hồ, nhắc lại các từ hoặc dãy số theo thứ tự, và liệt kê càng nhiều từ bắt đầu bằng chữ cái “F” càng tốt trong vòng một phút. Trung tuần Tháng Mười, ông Trump khẳng định: “Chẳng ai làm được bài test này cả. Nhưng tôi làm được. Quý vị biết tại sao không? Vì tôi là thiên tài thực thụ!” Ngày 28 Tháng Mười, tại cuộc vận động ở Chillicothe (Ohio), ông Trump, một lần nữa, nhắc rằng ông là “người có chỉ số IQ rất cao”…

 

Để biết đầu óc ông Trump còn “ngon” như thế nào, thử nghe một đoạn liền mạch mà ông nói tại buổi vận động ở Pendleton (South Carolina) ngày 21 Tháng Mười:

 

“Có rất nhiều kỷ lục mà phụ nữ khó lòng phá vỡ. Họ tự hỏi: ‘Quái lạ, ai đã phá kỷ lục đó vậy?’ Hay hãy nghĩ đến một nữ vận động viên bơi lội tài năng; khi nhìn sang trái rồi sang phải, cô ấy thấy một người có vóc dáng khổng lồ đứng ngay cạnh mình. Các bạn đã thấy người đó – nhân vật này – trên truyền hình rồi đấy. Và cô ấy buộc phải thi đấu với người đó.

“Vợ tôi bảo: ‘Anh làm ơn đừng kể những chuyện như vậy. Với tư cách là tổng thống, kể những chuyện đó chẳng hay ho chút nào. Anh có tưởng tượng nổi George Washington lại đi kể những chuyện kiểu này không?’

 

“Chắc chắn không, vì George Washington sống trong một thế giới bình thường. Thời đó làm gì có chuyện đàn ông thi đấu trong các môn thể thao dành cho nữ. Tôi cam đoan với quý vị điều này. Dù tôi không quen biết George Washington, nhưng thời đó chắc chắn không có chuyện trẻ em bị cắt xẻo cơ thể vì mục đích chuyển giới. Này Tim (Thượng Nghị Sĩ Tim Scott), anh có nghĩ George Washington từng đối mặt những vấn đề mà chúng ta đang gặp ngày nay không? Tôi thì không nghĩ vậy.

 

“Còn Abraham Lincoln thì sao? Tôi từng gặp một chàng trai trẻ người Israel. Tôi hỏi: ‘Ai là vị tổng thống mà cậu yêu thích nhất?’ Cậu ấy đáp: ‘Abraham Lincoln.’ Tôi bảo: ‘Ồ, tuyệt thật.’ Chúng ta đều yêu quý Abraham Lincoln. Nhưng sắp tới các bạn sẽ thấy một điều thú vị, vì gần đây người ta vừa thực hiện một cuộc thăm dò ý kiến… Các bạn sẽ sớm biết thôi. Ngoài ra, tôi đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng và chấm dứt cái trò lừa đảo Green New Scam, thực chất là một trong những trò lừa bịp lớn nhất lịch sử đất nước chúng ta.”

(Hết trích)

 

Bao nhiêu người hiểu được những gì Trump nói ở trên? Có một ví dụ dễ hiểu hơn. Ngày 25 Tháng Mười, trong buổi vận động tại Port Huron (Michigan), ông Trump khiến cả nước Mỹ (trừ MAGA) phải đỏ mặt xấu hổ khi nói về “cái mông dòm quá đã” (“one hell of a beautiful ass”) của rapper Nicki Minaj, đến mức “không ai có thể ngó lơ” (“that’s hard to miss”).

Vụ này đúng là dễ hiểu, xét theo tiêu chí về con người ông Trump. Toàn bộ sự nghiệp của ông, ngay từ đầu, dường như không bao giờ tách rời khỏi nỗi ám ảnh… cái mông và những “bộ phận” tương tự. Nhiều người hẳn còn nhớ cụm từ “lịch sử” “grab the pussy” của ông Trump được xì ra vào Tháng Mười, 2016. Bây giờ, 10 năm sau, người Mỹ ngán đến tận cổ những chuyện như vậy. Làm thế nào cử tri có thể tiếp tục chịu nổi những nhảm nhí bông phèng và suồng sã của một đầu óc lú lẫn đang ngồi ghế tổng thống chịu trách nhiệm lớn nhất đối với sự sống còn của một quốc gia? [dt]