Vì sao Trump thăng chức
cho ‘Thủ Tướng Miller?’
Hiếu Chân/Người Việt
November
6, 2026 : 7:00 PM
https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/vi-sao-trump-thang-chuc-cho-thu-tuong-miller/
Trong một
diễn biến đã được đoán
trước, Tổng Thống Donald Trump vừa quyết định thay chánh văn phòng lão luyện
Susie Wises bằng người phó của bà, ông Stephen Miller, có hiệu
lực từ Thứ Hai tuần tới.
Ông Stephen Miller phát biểu trong một
cuộc thảo luận bàn tròn về tội phạm mạng tại Phòng Đông của Tòa Bạch Ốc hôm 21
Tháng Mười. (Hình: Alex Wong/Getty Images)
Ông Miller là nhân vật có quyền hành rất lớn ở chức vụ
phó văn phòng Toà Bạch Ốc phụ trách chính sách và cố vấn An Ninh Nội Địa, và
cũng là người đứng sau chính sách trấn áp người nhập cư một cách quyết liệt và
ác độc, có hỗn danh là “hung thần của người nhập cư.”
Quyết định thăng chức cho thay vì sa thải ông ta sau thất
bại thảm hại của đảng Cộng Hòa cho thấy một nét tính cách của ông Trump: không
bao giờ nhận sai, càng bị áp đảo ông ta càng dấn tới, quyết theo đuổi các chính
sách mà cử tri đã bác bỏ một cách dứt khoát bằng lá phiếu của họ thay vì dừng lại
chiêm nghiệm và sửa đổi. Nó cũng chứng tỏ lời hứa của ông Trump sẽ hợp tác mật
thiết với đảng Dân Chủ đối lập trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ tổng thống có
thể chỉ là lời nói gió bay và tình trạng đối đầu giữa hành pháp và lập pháp sẽ
căng thẳng hơn nữa.
“Thủ tướng” Stephen Miller
Stephen
Miller sinh năm 1985 (41 tuổi) trong một gia
đình gốc Do Thái giàu có tại Santa Monica, California,
tốt nghiệp đại học Duke University ở North Carolina và làm việc tại Washington
D.C. với công việc phụ tá cho các nghị sĩ Cộng Hoà ở Quốc hội. Ông cũng viết
báo cực hữu Breitbart News của Steve Bannon và tham gia chiến dịch tranh cử tổng
thống của ông Trump năm 2016.
Qua hoạt động chính trị, ông Miller ngày càng chứng tỏ
mình là một người theo tư tưởng cực hữu, gần với chủ nghĩa phát xít, chống nhập
cư và thượng tôn người da trắng. Trong giai đoạn giữa hai nhiệm kỳ của ông
Trump, ông Stephen Miller tham gia điều hành viện nghiên cứu America First
Policy (AFPI), cùng với tổ chức Heritage Foundation chuẩn bị nền tảng ý thức hệ
cho việc nắm quyền cai trị nước Mỹ của cánh cực hữu bảo thủ nếu ông Trump trở lại
Toà Bạch Ốc. Kết quả của nỗ lực đó là bản cẩm nang “Project 2025” mà chính quyền
Trump thực hiện hai năm qua.
Sự thăng tiến thần tốc của ông Miller trong phong trào
MAGA và guồng máy chính quyền Trump dựa trên ba quan điểm mà ông này cổ xuý mạnh
mẽ: một là, cai trị bằng sắc lệnh hành pháp (E.O.), bỏ qua vai trò lập pháp và
giám sát của Quốc Hội; hai là, thực thi một chính sách nhập cư khắc nghiệt để
thay đổi cơ cấu dân số nước Mỹ, giành lại vị thế thượng tôn cho người da trắng;
và ba là đấu tranh chống tư tưởng “cánh tả” và D.E.I. (đa dạng, công bằng và
bao dung).
Về
trật tự hành chánh, ông Miller là người đứng sau bà Susie Wiles, nhưng trên thực
tế, ông ta là nhân vật quyền lực nhất trong Toà Bạch Ốc, nhiều khi qua mặt cả Tổng
Thống Trump. Ông Steve Bannon, cựu chiến lược gia của ông Trump và đồng minh của
ông Miller, có lần
mô tả Miller là “thủ tướng,” hàm ý nói ông
Trump là thủ lãnh tối cao nhưng chính ông Miller mới là người điều hành công việc
của chính phủ. Các bộ trưởng trong nội các đều phải răm rắp nghe lệnh ông ta. Một
ví dụ, khi ông Miller đặt mục tiêu mỗi ngày phải bắt giữ 3,000 di dân bất hợp
pháp thì Bộ Nội An và lực lượng Cảnh Sát Di Trú (ICE) phải làm mọi cách hoàn
thành được mục tiêu đó.
Chống đa đảng và tam quyền phân lập
Ông Miller không tin vào thể chế dân chủ đa đảng và sự
phân chia quyền lực giữa ba nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp. Tại một hội
nghị quốc tế về chủ nghĩa khủng bố cánh tả do Toà Bạch Ốc tổ chức hồi Tháng
Sáu, 2026, ông Miller nói: “Đảng Dân Chủ không phải là một đảng chính trị. Đó
là một tổ chức cực đoan trong nước,” “là mối đe dọa ngày càng lớn, nhắm vào mục
tiêu lật đổ hệ thống và thể chế chính quyền,” đồng thời kêu gọi “Dưới sự lãnh đạo
của Tổng Thống Donald J. Trump, chủ nghĩa cực đoan cánh tả sẽ bị xử lý với cùng
mức độ nghiêm trọng và quyết liệt mà thế giới từ lâu đã dành cho chủ nghĩa khủng
bố thánh chiến.” Mối thâm thù với đảng Dân Chủ chi phối mọi ý nghĩ và hành động
của ông Miller.
Trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, mặc dù đảng Cộng Hòa kiểm
soát cả Thượng Viện và Hạ Viện, ông Stephen Miller vẫn chủ trương “cai trị bằng
sắc lệnh,” bỏ qua vai trò của cơ quan lập pháp. Rồi khi các sắc lệnh bị cơ quan
tư pháp, kể cả các đồng minh bảo thủ ở Tối Cao Pháp Viện, “thổi còi” ngăn chặn
thì ông ta tìm cách lẩn tránh, trì hoãn hoặc phớt lờ lệnh tòa. Trước viễn cảnh
Quốc Hội rơi vào tay đảng Dân Chủ, ông Miller khuyến nghị ông Trump chơi trò
“veto,” phủ quyết tất cả những dự luật mà Quốc Hội trình lên và ban hành chính
sách bằng sắc lệnh hành pháp.
Những ai đọc lịch sử đều biết, chế độ Quốc Xã chiếm quyền
ở Đức từ năm 1933, sau khi một đám cháy thiêu rụi tòa nhà Quốc Hội của nền cộng
hòa Weimar, tạo điều kiện để nhà độc tài Adolf Hitler tuyên bố “tình trạng khẩn
cấp,” đình chỉ hiến pháp và bắt đầu cai trị bằng sắc lệnh hành pháp. Trong sáu
năm sau đó, nhà độc tài Hitler dùng sắc lệnh bóp chết các lực lượng đối lập, thủ
tiêu người Do Thái và lôi kéo nước Đức cùng Châu Âu vào cuộc Thế Chiến Thứ Hai
đẫm máu.
Ở chức vụ phó văn phòng phụ trách chính sách và cố vấn an
ninh nội địa, chính ông Miller là người soạn thảo để ông Trump ký ban hành những
sắc lệnh hành pháp gây tranh cãi từ nhiệm kỳ đầu đến nay, nổi bật có sắc lệnh cấm
nhập cảnh vào Mỹ công dân của những quốc gia có đa số dân theo Hồi Giáo, sắc lệnh
chấm dứt chương trình DACA có từ thời cựu Tổng Thống Obama, cho phép những di
dân vào Mỹ bất hợp pháp khi còn thơ ấu được ở lại học hành và làm việc, sắc lệnh
giảm số người tị nạn được nhận vào Mỹ từ 110,000 người/năm thời Obama xuống còn
15,000 người/năm. Ông ta cũng thúc đẩy kế hoạch của Tổng Thống Trump bãi bỏ quyền
công dân theo nơi sinh (birthright citizenship), xây tường biên giới với
Mexico, phản đối dự luật lưỡng đảng về cải cách di trú và nhập cư…
Hung thần của người nhập cư
Là người tin tưởng, thực hiện và quảng bá học thuyết về
“Sự thay thế vĩ đại,” ông Stephen Miller đặc biệt bị thúc đẩy bởi niềm tin rằng
nhập cư là một âm mưu do giới tinh hoa cánh tả dàn dựng nhằm phá hủy nước Mỹ
truyền thống. Ông ta đưa ra một thuyết âm mưu có rất nhiều người tin theo, rằng
đảng Dân Chủ chủ trương mở cửa biên giới đón hàng triệu di dân từ các nước thế
giới thứ ba, cung cấp cho họ phúc lợi hào phóng để họ bỏ phiếu cho đảng Dân chủ,
lật đổ vị thế thống trị của đảng Cộng Hòa, đảng của người Mỹ da trắng, theo
Thiên Chúa Giáo.
Từ đó, ông Miller vận động tăng ngân sách và quyền hạn tới
mức không tưởng cho lực lượng ICE, mở nhiều trung tâm giam giữ người nhập cư bất
hợp pháp và chỉ đạo các chiến dịch trục xuất điên cuồng tất cả những người da
màu sinh sống ở Mỹ mà không có quy chế cư trú hợp lệ.
Ông Miller, chứ không phải ai khác, phải chịu trách nhiệm
gây ra sự hỗn loạn bạo lực trên đường phố Mỹ, khi các đặc vụ ICE đeo mặt nạ đi
xe không bảng số bắt giữ di dân ngay cả ở những “vùng cấm” như nhà thờ, trường
học, toà án. Ông ta cũng gần như đã đóng cửa hoàn toàn việc nhập cư hợp pháp –
ngoại trừ người Nam Phi da trắng được chính quyền công khai chào đón.
Đã có lúc, sau vụ ICE bắn chết hai công dân Mỹ Renee Good
và Alex Pretti trên đường phố Minneapolis, ông Trump phàn nàn việc thực thi luật
nhập cư của ông Miller đi quá xa, theo tường thuật của Wall Street Journal.
Nhưng ông này vẫn thuyết phục được Tổng Thống Trump phải mạnh tay với di dân –
mà ông ta gọi là phần tử khủng bố cánh tả – vì đảng Cộng Hòa chỉ có bốn năm để
định hình lại cơ cấu cử tri của Mỹ, duy trì lợi thế của đảng Cộng Hoà hoặc trở
thành thiểu số vĩnh viễn.
Thất bại thảm hại của đảng Cộng Hoà trong cuộc bầu cử giữa
kỳ đầu tuần này là hậu quả của nhiều nguyên nhân, trong đó có nỗi bất mãn sâu sắc
của các cộng đồng người Mỹ gốc Hispanic – nạn nhân lớn nhất của chính sách trục
xuất của ông Miller. Người gốc Hispanic chỉ chiếm 10% số cử tri đi bầu nhưng
69% trong số đó bỏ phiếu cho đảng Dân Chủ, tăng 29 điểm so với kỳ bầu cử 2024.
Các tiểu bang đông người gốc Hispanic như Texas, New Mexico, Arizona chuyển mạnh
từ “đỏ” sang “xanh” là do sự thay đổi của khối cử tri này. Nếu ở chức vụ mới,
ông Miller tiếp tục tác oai tác quái với người nhập cư thì hy vọng chiến thắng
của đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử tổng thống 2028 có nguy cơ tan thành mây
khói.
Đường xa nghĩ nỗi sau này…
Đảng Dân Chủ – sẽ nắm quyền kiểm soát Quốc Hội đầu năm tới
– đã phản ứng rất gay gắt trước sự thăng chức của ông Stephen Miller. Dân Biểu
Hakeem Jeffries (Dân Chủ – New York), người đang có triển vọng trở thành chủ tịch
Hạ Viện tiếp theo, đăng trên mạng xã hội rằng ông Miller nên bị sa thải khỏi
chính quyền Trump. “Stephen Miller là một kẻ bài ngoại nguy hiểm và cực đoan liều
lĩnh, người có bàn tay nhuốm máu người Mỹ. Sự hiện diện của ông ta trong chính
phủ nên bị loại bỏ như một khối u ác tính.”
Còn theo Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo đảng Dân
Chủ Thượng Viện, “Stephen Miller là người chủ mưu những chính sách tàn bạo và
vô nhân đạo nhất của chính quyền này. Trump không thể nào chọn một người tồi tệ
hơn. Đa số cử tri Dân Chủ của chúng ta sẽ đấu tranh chống lại ông ta đến cùng.”
Ông Schumer cũng nói rằng việc ông Miller được thăng chức, cho thấy ông Trump
“không học được gì” từ những thất bại của đảng Cộng Hòa trong ngày bầu cử.
Có điều, chánh văn phòng Toà Bạch Ốc là chức vụ chính trị
không cần sự phê chuẩn của Thượng Viện nên đảng Dân Chủ chẳng thể làm gì để
thay đổi lựa chọn của ông Trump. Chỉ có thể tiên liệu rằng, xung đột giữa hành
pháp và lập pháp chung quanh vấn đề di dân, nhập cư sẽ gay gắt hơn nữa trong
hai năm tới, và nạn nhân trực tiếp hiển nhiên là người nhập cư, người da màu
nói chung. [dt]
No comments:
Post a Comment