Vắt sức dân bằng thuế, nới
tay vì đã ‘kiệt’
Trân Văn/Người Việt
August 27,
2026 : 4:45 PM
https://www.nguoi-viet.com/viet-nam/vat-suc-dan-bang-thue-noi-tay-vi-da-kiet/
Chính phủ Việt Nam đã trình Quốc Hội đề nghị
“giảm 30% thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
trong hai năm 2026-2027 cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu
đến 10 tỷ đồng/năm.” Đồng thời thúc Quốc Hội phê chuẩn đề nghị này theo “trình
tự rút gọn tại kỳ họp bất thường.”
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/08/Ban-Le-HN-1920x1277.jpg
Một cửa
tiệm buôn bán nhỏ trên phố Hà Nội, Tháng Năm, 2026. (Hình minh họa Nhac
Nguyen/AFP via Getty Images)
Theo thuyết
minh của chính phủ thì đó là phần bổ sung cho chính sách miễn thuế đã áp dụng từ
đầu năm 2026 cho hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng và mức độ sụt
giảm ngân sách do tha miễn chỉ khoảng 3,191 tỷ đồng trong năm 2026 và 3.510 tỷ
đồng trong năm 2027, tổng cộng sẽ chỉ khoảng 6,700 tỷ đồng. Nhìn chung, không
đáng kể nhưng tại sao lại tha miễn?
***
Nếu chịu
khó đọc Báo Cáo Kinh Tế Tư Nhân Việt Nam 2025 do Liên Đoàn Thương Mại và Công
Nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện và công bố hồi giữa Tháng Năm vừa qua hẳn sẽ
thấy, doanh nghiệp Việt Nam gặp bế tắc ở đủ mọi phương diện: 60.2% gặp khó khăn
trong việc tìm khách hàng và đầu ra. 75.5% khó tiếp cận vốn vay, phần lớn bị
yêu cầu có tài sản thế chấp.
Ở khu vực
hộ kinh doanh (nuôi sống khoảng 6.1 triệu gia đình và 10 triệu lao động, với
96.7% gia đình mà sinh kế phụ thuộc hủ yếu vào mô hình này) có tới 81.5% hộ bị
giảm doanh thu, 73.7% chỉ “lãi ít,” chỉ 1.9% đạt mức “lãi như kỳ vọng,” chỉ
1.8% có ý định mở rộng quy mô trong hai năm tới. Đó là những con số cho thấy
khu vực này đang co lại để tồn tại, không mơ đến tăng trưởng.
Đem những
dữ liệu vừa dẫn đặt bên cạnh các dữ liệu về thành quả thu ngân sách tự nhiên sẽ
thấy vấn đề. Năm 2025, tổng thu ngân sách đạt khoảng 2.65 triệu tỷ đồng, vượt dự
toán gần 35% và tương đương 20.7% GDP, mức kỷ lục theo công bố của Bộ Tài
Chính. Sang năm 2026, dù chính phủ đã miễn, giảm, gia hạn thuế phí với quy mô hỗ
trợ trên 90 ngàn tỷ đồng nhưng chỉ trong nửa đầu năm thu ngân sách tiếp tục đạt
1,834.6 ngàn tỷ đồng, bằng 72.5% dự toán cả năm và tăng 16% so với cùng kỳ.
Chỉ có một
cách để thu ngân sách vượt dự toán, lập kỷ lục khi sản xuất, kinh doanh bế tắc
là tận thu và được diễn dịch là hiệu quả từ siết chặt quản lý thuế. Dẫu biên lợi
nhuận mỏng đi, doanh nghiệp vẫn phải đóng góp nhiều hơn vì quản lý khắc nghiệt
hơn. Với hộ kinh doanh, gánh nặng còn đến từ chi phí tuân thủ.
Theo VCCI,
71.2% hộ gặp khó khi thu thập thông tin khách hàng để xuất hóa đơn điện tử,
67.6% gặp khó khi hạch toán chi phí được trừ, hơn 90% ngại chuyển thành doanh
nghiệp vì lo thủ tục thuế, kế toán, bảo hiểm xã hội và nguy cơ bị thanh, kiểm
tra nhiều hơn.
Đề xuất giảm
30% thuế TNCN và thuế TNDN trong hai năm 2026-2027 của chính phủ không phải là
“khoan sức dân”, sở dĩ chính phủ thúc giục Quốc Hội nhanh chóng đáp ứng đề nghị
vì nếu tiếp tục tối đa hóa số thu bằng cách tiếp tục vắt không khoan nhượng,
doanh giới sẽ kiệt sức, nguồn thu không còn bền vững.
***
Giảm thuế
cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ là chuyện phải làm khi khu vực tư nhân
đang kiệt sức. Nếu thu ngân sách tiếp tục tăng nhờ siết chặt quản lý thuế trong
khi sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận vốn và tính dự đoán được của chính
sách không cải thiện tương ứng, nghịch lý ngân sách dồi dào, doanh giới èo uột
vẫn còn cho tới ngày “chết chum.”
Cứ dõi
theo chiều dài chính sách thuế của Việt Nam sẽ nhận ra, chính quyền chưa bao giờ
tự giác, chủ động “khoan sức dân” nên sẽ vắt đến khi mọi thứ đã kiệt, đã chạm
giới hạn. Đề nghị giảm 30% thuế chỉ đến sau khi 81.5% hộ kinh doanh đã báo giảm
doanh thu, gần như toàn bộ khối doanh nghiệp nhỏ đã muốn buông xuôi. Nhìn một
cách tổng quát, chính sách chưa bao giờ vượt lên, đi trước để phòng ngừa khủng
hoảng mà luôn là phản ứng nhằm đối phó với những triệu chứng đã trở nên quá rõ
ràng và không thể phớt lờ.
6,700 tỷ đồng
được tha miễn chỉ khoảng 0.3% tổng thu ngân sách năm 2025, khó có thể là liều
thuốc giúp cơ thể đã suy kiệt hồi phục. Nếu không giải quyết gốc rễ: Chi phí
tuân thủ hóa đơn điện tử, rào cản tiếp cận vốn, mãi lực, đặc biệt là niềm tin
thì khó mà thuyết phục dân chúng chịu làm ăn, đầu tư trên xứ sở của mình.
Khi chỉ
1.8% hộ kinh doanh muốn mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, đó không đơn thuần
là số liệu thống kê, đó là cảnh báo, rằng những người buôn bán nhỏ đang đinh
ninh, làm ăn nếu khá lên một chút sẽ bị siết thêm một chút, co lại mới lành!
Nếu thực sự
muốn “nuôi dưỡng nguồn thu” điều cần làm không chỉ là tha miễn nhằm hạ nhiệt
trong ngắn hạn mà phải đảo ngược triết lý điều hành, xem sự sống còn của khu vực
tư nhân là mục tiêu, chứ không phải chỉ là phương tiện để đạt chỉ tiêu thu ngân
sách. Nếu không, theo sau những “vượt dự toán,” “lập kỷ lục” sẽ là chuỗi hàng
quán đóng cửa, chủ các cơ sở sản xuất kinh doanh sẽ hoạt động theo kiểu “làm
qua ngày, chờ qua đời” và sẽ đến lúc chẳng có dư địa để tận thu vì không còn gì
để vắt nữa. [kn]
========================================
CÁC NỘI
DUNG KHÁC
Chẳng
lẽ ‘chuyện cơm áo’ thế nào, không quan trọng bằng ‘lý luận?’
August
23, 2026 : 2:00 PM
Trân
Văn/Người Việt Sau khi yêu cầu thử “xây dựng xã phường XHCN,” cùng đồng đảng soạn
và công bố một nghị quyết, giới thiệu...
.
Vụ Nguyễn Sỹ
Cương, vì khinh dân mà thành tự bôi cho nhọ
August
19, 2026 : 4:04 PM
Nguyễn Sỹ
Cương vi phạm luật giao thông, gây tai nạn chết người, song được chính quyền tận
tình bao che
.
Phản
kháng từ thế hệ Z: Sau Làng Vân, Nguyễn Sỹ Cương sẽ là gì?
August
16, 2026 : 4:05 PM
Vài ngày gần
đây, gốc cây trước cửa một căn nhà trên đường Nguyễn Huy Tự, phường Hai Bà
Trưng, Hà Nội, trở thành điểm nóng
.
Xuất cảng
lao động: Vì đâu xơ xác, khốn cùng chưa thôi?
August
13, 2026 : 5:02 PM
Đại biểu
Quốc Hội Việt Nam đề nghị cấm những người Việt từng vi phạm pháp luật khi làm
thuê ở ngoại quốc được xuất cảnh
.
Đền chậm, đáp trễ,
không xin lỗi còn kể công
August
9, 2026 : 2:00 PM
Dẫu “toàn
thắng về ta,” song vẫn có khoảng 475,000 người lính mất mạng để đảng CSVN trở
thành tổ chức chính trị duy nhất lãnh đạo toàn diện
.
August
6, 2026 : 5:50 PM
Hồ Văn
Khoa đã trình diện Công An Bắc Ninh hôm 4 Tháng Tám, 2026, nhưng chưa rõ sau đó
có bị tạm giữ hoặc tạm giam không.
.
Vì
sao nước có thể mạt, dân có thể nghèo nhưng tham nhũng không bao giờ suy giảm
August
2, 2026 : 7:33 PM
Tuần rồi,
báo chí tại Việt Nam cho biết, ông Lê Duy Thành, cựu chủ tịch tỉnh Vĩnh Phúc,
người bị phạt tù tám năm rưỡi
.
Thị
trường có ‘định hướng’ tạo ra đá quý giá… 23 cents/viên
July
26, 2026 : 5:39 PM
Nếu kinh tế
thị trường không có “định hướng XHCN,” sẽ không có thao túng thông tin kiểu 23
cents/viên đá quý.
.
Tham
chiếu ‘Gạc Ma, Vòng Tròn Bất Tử,’ thử giải mã ‘Chuyện với Thanh’ (phần 2)
July
21, 2026 : 6:50 PM
Trong sự
kiện “Chuyện với Thanh,” hệ thống công quyền còn xử phạt 23 cơ quan truyền
thông
.
Tham
chiếu ‘Gạc Ma, Vòng Tròn Bất Tử,’ thử giải mã ‘Chuyện Với Thanh’ (Phần 1)
July
20, 2026 : 4:38 PM
Mạng xã hội
vẫn còn râm ran chưa dứt về “Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng” của ông
Nguyễn Thành Nam.
.
60
năm sau, Việt Nam phục dựng bối cảnh Trung Quốc, Bắc Hàn 1966 (Phần 3)
July
14, 2026 : 6:46 PM
Giáo dục
khai phóng (liberal education), triết lý giáo dục hướng tới đào tạo “con người
tự do” xuất hiện từ trước Công Nguyên (thời Hy Lạp cổ đại)
.
60
năm sau, Việt Nam phục dựng bối cảnh Trung Quốc, Bắc Hàn 1966 (Phần 2)
July
13, 2026 : 5:10 PM
Giữa Tháng
Sáu 2026, Nhà Xuất Bản Hội Nhà Văn (nơi thẩm định, cấp giấy phép) bị phạt 100
triệu đồng, bị đình chỉ hoạt động trong hai tháng
.
60
năm sau, Việt Nam phục dựng bối cảnh Trung Quốc, Bắc Hàn 1966 (Phần 1)
July
12, 2026 : 3:03 PM
Các diễn
biến liên quan đến cuốn sách “Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng” cho thấy,
bối cảnh xã hội ở Việt Nam hiện nay không khác gì Trung Quốc
.
Vụ
‘năm phát súng’: Có thể mua ‘hệ thống’ nhưng chưa chắc toàn mạng
July 8,
2026 : 8:03 PM
Công An Đắk
Lắk loan báo, đã phát giác 13 trường hợp đăng tải, chia sẻ những bài viết lợi dụng
vụ án mà ông Hứa Hồng Hải là nạn nhân
.
Xét xử đại án như diễn… ‘tuồng’!
July 5,
2026 : 7:12 PM
Thành phố
Nha Trang thuộc tỉnh Khánh Hòa vốn là một trong những “mỏ vàng” về du lịch, đất
có giá rất cao.
.
Công
nghiệp bán dẫn, nghe rồi ngẫm về kinh tế ‘môi’ và nền tảng ‘miệng’
July 2,
2026 : 7:08 PM
Khác với
nhiều trường trung học (high school) tại Nam Hàn, Trung Học Bán Dẫn Chungbuk được
Bộ Giáo Dục Nam Hàn chỉ định là trường Meister
..
Khi bấm
‘share’ có thể mất 30 triệu đồng, còn khe nào để lách?
July 1,
2026 : 3:49 PM
Chính phủ
Việt Nam cấm “lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học,
nghệ thuật, xuất bản phẩm
.
Chuyện
thật như bịa: Việt Cộng tiếp đạn cho Việt Tân (Phần 3)
June
25, 2026 : 10:12 PM
Giống như
không hài lòng vì chưa được đưa vào… “blacklist”, hệ thống công quyền Việt Nam
lập tức… bổ sung cho đủ các loại vi phạm.
No comments:
Post a Comment