THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/11/2022 (The Economist)

 

THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/11/2022

The Economist

Đỗ Đặng Nhật Huy, biên dịch

30/11/2022

https://nghiencuuquocte.org/2022/11/30/the-gioi-hom-nay-30-11-2022/

 

Trung Quốc bắt đầu đàn áp các cuộc biểu tình phản đối quy định chống dịch của chính phủ. Lực lượng cảnh sát đã được triển khai ở Bắc Kinh và Thượng Hải, và một số lượng không xác định người biểu tình đã bị bắt giữ. Trong khi đó, thị trường chứng khoán châu Á phục hồi nhẹ sau phiên giảm trước đó vì biểu tình. Chỉ số Hang Seng của Hồng Kông tăng 5,2%, trong khi CSI 300 của Trung Quốc tăng 3,1%.

 

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết Nga đang lợi dụng “mùa đông như một vũ khí chiến tranh chống lại Ukraine.” Tên lửa Nga đã phá hủy phần lớn cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Hiện có một số nước đã cam kết cung cấp cho nước này máy phát điện và quần áo ấm. Ukrenergo, công ty điều hành lưới điện quốc gia, thông báo quay lại tình trạng mất điện khẩn cấp thường xuyên trong lúc sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hỏng.

 

Kinh tế Canada tăng trưởng cao hơn dự đoán ​​trong quý ba khi xuất khẩu dầu thô và đầu tư kinh doanh tích cực thúc đẩy tăng trưởng. Cụ thể, GDP tăng 2,9% theo năm từ tháng 7 đến tháng 9, nhưng chi tiêu doanh nghiệp và hộ gia đình có dấu hiệu giảm. Điều này có thể cho phép Ngân hàng Trung ương Canada giảm tốc độ tăng lãi suất.

 

Quốc hội Singapore phi hình sự hóa quan hệ tình dục đồng giới nam, nhưng cũng ngăn hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới trong tương lai. Dù vậy, các nhà hoạt động LGBT đã ca ngợi bãi bỏ luật cấm có từ thời thuộc địa. Người Singapore, đặc biệt là giới trẻ, đã trở nên cởi mở hơn đối với quyền của giới LGBT trong những năm gần đây.

 

Maria Kolesnikova, nhà hoạt động đối lập Belarus đang thụ án 11 năm tù, đã được đưa vào phòng săn sóc tích cực, theo tài khoản Telegram của chính trị gia đối lập đang ngồi tù Viktor Babariko. Bà Kolesnikova trước đó đã bị biệt giam. Bà bị bắt từ năm 2020 vì là một trong những thủ lĩnh của phong trào đấu tranh khắp Belarus phản đối 30 năm cầm quyền của tổng thống Alexander Lukashenko.

 

Elon Musk đăng bài chỉ trích Apple trên Twitter, nền tảng truyền thông xã hội do ông sở hữu. Ông cho biết Apple đã “ngừng hầu hết” quảng cáo trên Twitter và đe dọa loại Twitter khỏi App Store mà không có lời giải thích. Động thái của Apple đến trong bối cảnh hỗn loạn trên Twitter từ khi ông Musk tiếp quản — một số thương hiệu lớn đã rút quảng cáo.

 

Con số trong ngày: 74 tỷ nhân dân tệ, là tổng lỗ của ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc trong 9 tháng đầu năm 2022.

 

.

TIÊU ĐIỂM

 

Trung Quốc nới lỏng hạn chế chống Covid để xoa dịu người biểu tình

Sau mấy năm sống trong phong tỏa covid — hoặc với nỗi lo bị phong tỏa — nhiều người Trung Quốc đã cảm thấy quá đủ. Cuối tuần qua hàng chục nghìn người đã xuống đường ở Bắc Kinh, Thượng Hải và những nơi khác, trong một làn sóng phản đối chưa từng có để bày tỏ sự tức giận đối với chính phủ. “Chúng tôi không muốn bị phong tỏa, chúng tôi muốn tự do” là một trong các khẩu hiệu của họ.

 

Dĩ nhiên chính phủ sẽ không trao những quyền tự do ngôn luận mà người biểu tình yêu cầu. Nhưng họ muốn xoa dịu phần nào bằng cách nới lỏng mà không làm tê liệt hệ thống y tế quốc gia. Hôm thứ Ba, Ủy ban Y tế Quốc gia đã công bố kế hoạch “đẩy nhanh tiêm vắc-xin covid cho người cao tuổi.” Giới chức nói cho đến nay chỉ 66% người trên 80 tuổi đã được tiêm nhắc lại, sau khi đã tăng từ 40% hồi đầu tháng. Đó là một bước đi thực tế. Nhưng đối với những người đã dành cả cuối tuần để hô “Đả đảo Tập Cận Bình,” bấy nhiêu có thể là chưa đủ để xoa dịu cơn thịnh nộ của họ.

 

Tình hình kinh tế Ấn Độ

Không nhiều nước có được đà phục hồi kinh tế hậu covid-19 tích cực như Ấn Độ. Mức tăng trưởng năm trong quý hai của nước này lên tới 13,5% (dù là nhờ so với mức nền thấp của 2021). Đà phục hồi như vậy là một phần lý do tại sao IMF dự đoán Ấn Độ sẽ tăng trưởng 7% trong năm 2022, qua đó thay Anh làm nền kinh tế lớn thứ năm thế giới. Nhưng tốc độ tăng trưởng có lẽ đang bình thường hóa phần nào. Dữ liệu được công bố vào thứ Tư nhiều khả năng cho thấy tăng trưởng năm nhỏ hơn nhiều so với mức 6,2% của quý‎ 3, theo khảo sát các nhà kinh tế của Bloomberg.

 

Suy thoái kinh tế toàn cầu đang ảnh hưởng đến xuất khẩu của Ấn Độ; trong khi hoạt động sản xuất còn trì trệ. Bên cạnh đó là môi trường lãi suất cao dẫn đến thắt chặt dự kiến ​​cho đến năm sau (mặc dù có thuyên giảm). Nhưng đó không phải tin xấu. Ngoài việc giúp kiềm chế lạm phát, đang ở mức 6,8%, các nhà kinh tế tin nhu cầu trong nước yếu đi còn giúp giảm thâm hụt thương mại và tài khóa.

 

Lạm phát dường như đã đạt đỉnh ở châu Âu?

Phần lớn châu Âu đang chìm trong sương mù, hệt như triển vọng lạm phát của họ. Ở Mỹ, lạm phát đang dần giảm. Nhưng tại khu vực đồng euro, các nhà phân tích vẫn đang tự hỏi lạm phát có thể tăng đến đâu. Câu trả lời sẽ có trong dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng HICP của khối, được công bố vào thứ Tư. Nó sẽ giúp Ngân hàng Trung ương châu Âu quyết định tăng lãi suất bao nhiêu vào ngày 15 tháng 12.

 

Các ước tính ban đầu từ Đức và Tây Ban Nha cho tháng 11 cho thấy lạm phát toàn phần có thể đã qua đỉnh. Lạm phát theo năm ở Tây Ban Nha được ghi nhận ở mức 6,8% (giảm từ 7,3% của tháng 10). Còn tại Đức, lạm phát tính theo năm giảm 0,4 điểm phần trăm xuống còn 10%. Dữ liệu từ các bang của Đức cũng cho thấy điều tương tự. Nhưng lạm phát cơ bản hay lạm phát “cốt lõi,” trong đó không tính giá năng lượng và lương thực, và là thước đo tốt hơn cho áp lực lạm phát tương lai, vẫn còn cao ở cả Đức và Tây Ban Nha.

 

Đảng Dân chủ Mỹ sắp có dàn lãnh đạo mới ở Hạ viện

Vào thứ Tư, phe Dân chủ tại Hạ viện Mỹ, sau khi mất đa số trong cuộc bầu cử giữa kỳ, sẽ chọn các lãnh đạo mới. Nancy Pelosi, 82 tuổi, đã lãnh đạo họ suốt 19 năm qua. Steny Hoyer và Jim Clyburn, những người giữ vị trí số hai và số ba, cũng đã 83 và 82 tuổi. Cấu trúc quyền lực ở tuổi tám mươi này khiến các nghị sĩ Dân chủ trẻ tuổi đầy tham vọng thất vọng. Để xoa dịu họ, từ năm 2018 bà Pelosi đã hứa nhường chức vụ cao nhất vào năm 2022.

Người thay bà gần như chắc chắn sẽ là Hakeem Jeffries. Ở tuổi 52, ông là một nhân vật tự do chủ nghĩa nhưng thực dụng như bà Pelosi. Katherine Clark, 59 tuổi, và Pete Aguilar, 43 tuổi, sẽ là hai cấp phó. Được dàn xếp bởi Pelosi, người muốn có một quá trình chuyển đổi có trật tự, cơ cấu này cho thấy quyền lực to lớn của bà. Nhưng nội bộ đảng Cộng hòa không suôn sẻ như vậy. Những người bảo thủ theo đường lối cứng rắn đang từ chối ủng hộ Kevin McCarthy, nhà lãnh đạo mới được bầu của đảng này tại Hạ viện—cho thấy sự chia rẽ khi đảng Cộng hòa kiểm soát Hạ viện vào năm tới.

 

 

CHIẾN LƯỢC ẤN - THÁI CỦA CANADA CHỈ RÕ MỐI NGUY TỪ TRUNG QUỐC (Phan Hoài Minh, RFA)

 

Chiến lược Ấn Thái của Canada chỉ rõ mối nguy từ Trung Quốc

Bài phân tích của Phan Hoài Minh
2022.11.30

https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/canada-indian-pacific-strategy-warns-of-china-s-threat-11302022122557.html

 

Ngày 27/11, Canada đã công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương,^[1] vốn được chờ đợi từ lâu, của riêng mình nhằm “thúc đẩy hòa bình khu vực cũng như những lợi ích an ninh của Canada”, đồng thời cam kết đối phó với một Trung Quốc “ngày càng gây rối”.

 

https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/canada-indian-pacific-strategy-warns-of-china-s-threat-11302022122557.html/@@images/390cbddb-9e1e-45ef-ade7-c9a7ea259afa.jpeg

Cờ Canada và cờ Trung Quốc

 

Tài liệu chiến lược dài 26 trang này được công bố trong bối cảnh sự trỗi dậy của Trung Quốc, bất chấp các chuẩn mực và quy tắc quốc tế, có tác động to lớn đến Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cũng như tham vọng của Bắc Kinh trở thành cường quốc hàng đầu trong khu vực.

 

Tăng cường can dự Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

 

Theo bản chiến lược, Canada xác định Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương sẽ đóng vai trò quan trọng xuyên suốt tiến trình định hình tương lai của nước này trong nửa thế kỷ tới. Chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau nhấn mạnh mọi vấn đề quan trọng đối với người dân Canada - bao gồm an ninh quốc gia, kinh tế thịnh vượng, tôn trọng luật pháp quốc tế, các giá trị dân chủ, y tế cộng đồng, bảo vệ môi trường và quyền con người - sẽ được định hình bởi các mối quan hệ của quốc gia Bắc Mỹ (cùng các đồng minh và đối tác) với các nước trong khu vực Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương.

 

Canada khẳng định Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương đang mang đến những cơ hội mới, đòi hỏi một sự thay đổi mang tính thế hệ trong chính sách đối ngoại của Canada, để đảm bảo cho người dân nước này và người dân trong khu vực được hưởng lợi từ sự tham gia của Canada. Giai đoạn năm năm đầu tiên trong chiến lược Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương của Canada bao gồm các sáng kiến mới, với nguồn vốn đầu tư 1,72 tỷ USD.

 

Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương hiện là khu vực có tốc độ phát triển kinh tế nhanh nhất thế giới. 40 quốc gia tại khu vực này đang chiếm tới 37.400 tỷ USD về hoạt động kinh tế. Ðến năm 2030, đây sẽ là nơi sinh sống của 2/3 tầng lớp trung lưu toàn cầu. Dựa trên mối quan hệ lịch sử, văn hóa của Canada với Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương và hàng chục năm gắn bó với các đối tác trong khu vực, chính sách vừa được công bố thể hiện cam kết mạnh mẽ của Canada về việc đầu tư vào các nguồn lực, vì tương lai và lợi ích của Ottawa cũng như của khu vực.

 

Phát biểu tại cuộc họp báo công bố chiến lược ở thành phố Vancouver, Ngoại trưởng Melanie Joly nhấn mạnh: “Tương lai của Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là tương lai của chúng tôi và chúng tôi có vai trò trong việc định hình nó. Để làm được như vậy, chúng tôi cần phải là một đối tác thực sự đáng tin cậy”. Bà Joly cho biết chiến lược gửi một thông điệp rõ ràng tới khu vực rằng “Canada đang ở đây và có thể tin tưởng vào chúng tôi”.^[2]  

 

Chính quyền do Đảng Tự do của Thủ tướng Canada Justin Trudeau lãnh đạo muốn đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại và kinh tế, vốn rất phụ thuộc vào Mỹ. Các số liệu chính thức vào tháng 9 cho thấy thương mại song phương với Trung Quốc chiếm chưa đến 7%, so với mức 68% đối với Mỹ. Việc Canada tiếp cận các đồng minh châu Á diễn ra trong bối cảnh Washington cũng có dấu hiệu ngày càng ngờ vực về thương mại tự do trong những năm gần đây.

 

Tài liệu này cũng nhấn mạnh đến thế tiến thoái lưỡng nan của Canada trong việc thắt chặt các mối quan hệ với Trung Quốc, vốn mang lại những cơ hội đáng kể cho các nhà xuất khẩu Canada, thậm chí khi Bắc Kinh đang hướng đến việc định hình một trật tự quốc tế để hướng đến “một môi trường dễ chấp nhận hơn đối với các lợi ích và giá trị ngày càng khác biệt so với của chúng ta”.

 

Thách thức mang tên Trung Quốc

 

Canada nỗ lực làm sâu sắc quan hệ với khu vực Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, trọng tâm trong chiến lược của Canada là Trung Quốc khi tên quốc gia này được nhắc đến hơn 50 lần, ở thời điểm quan hệ song phương đang nguội lạnh.

 

Tài liệu đánh giá nền kinh tế Trung Quốc mang lại những cơ hội đáng kể cho các nhà xuất khẩu Canada, nhưng Bắc Kinh cũng đang “tìm cách định hình trật tự quốc tế thành một môi trường để phục vụ cho những lợi ích và giá trị ngày càng rời xa Ottawa”. Thế nên, Canada sẽ siết chặt các quy định về đầu tư nước ngoài để bảo vệ tài sản trí tuệ và ngăn chặn các công ty Trung Quốc thâu tóm các nguồn cung khoáng sản quan trọng. Canada cũng sẽ tăng cường sự hiện diện của hải quân trong khu vực và “đẩy mạnh sự tham gia của quân đội và tình báo như một phương tiện để giảm thiểu hành vi cưỡng ép và các mối đe dọa đối với an ninh khu vực”.

 

Dù vậy, tài liệu cũng cho biết sự hợp tác với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới là cần thiết để giải quyết một số “áp lực hiện hữu của thế giới”, bao gồm biến đổi khí hậu, y tế toàn cầu và phổ biến vũ khí hạt nhân. Chiến lược này nhấn mạnh: “Trung Quốc đang ngày càng trở thành một cường quốc toàn cầu gây vấn đề. Cách tiếp cận của chúng ta... được định hình bằng sự phân tích thực tế và rõ ràng về Trung Quốc của ngày nay. Trong các khu vực có bất đồng sâu sắc, chúng ta sẽ thách thức Trung Quốc”.

 

Canada đầu tháng này đã yêu cầu ba công ty Trung Quốc bán các khoản đầu tư vào thị trường khoáng sản quan trọng của Canada, viện dẫn lý do an ninh quốc gia.

 

Tài liệu này, trong phần đề cập đến Trung Quốc, có nói Ottawa sẽ xem xét và cập nhật điều luật, cho phép Canada có thể hành động “quyết đoán khi các khoản đầu tư từ những doanh nghiệp nhà nước và các thực thể nước ngoài khác đe dọa đến nền an ninh quốc gia, bao gồm chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng của chúng ta”.

 

Tài liệu cũng cho biết Ottawa đang tham gia trong khu vực cùng các đối tác như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Theo chiến lược này thì Canada cần trao đổi với các quốc gia có những bất đồng mang tính nền tảng, nhưng không nêu tên quốc gia cụ thể.

 

https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/canada-indian-pacific-strategy-warns-of-china-s-threat-11302022122557.html/000_32nd7lx.jpg/@@images/63728115-9c1a-4881-8160-7a865b7a74b7.jpeg

Thủ tướng Canada Justin Trudeau bắt tay Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Thượng đỉnh ASEAN - Canada ở Phnom Penh hôm 12/11/2022. AFP

 

Quan hệ Việt Nam - Canada

 

Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Canada sẽ là một tài liệu quan trọng để các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam cần xem xét kỹ. Nếu như việc phát triển quan hệ với Mỹ, Việt Nam đang lừng chừng vì lo ngại sự đe doạ từ Trung Quốc, nhưng với Canada thì không có lý do gì để Việt Nam lo ngại, vả lại Canada lại là đồng minh thân thiết của Mỹ.

Việt Nam và Canada vốn có mối quan hệ truyền thống rất tốt đẹp. Năm 2022 là năm đánh dấu mốc kỷ niệm năm năm thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện (2017-2022) và hướng tới 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1973-2023) giữa Việt Nam và Canada. Kể từ khi xác lập quan hệ Đối tác toàn diện, giữa hai quốc gia đã có các nguyên tắc cơ bản định hướng cho quan hệ đôi bên. Các phương hướng cũng như biện pháp thúc đẩy quan hệ hợp tác được tập trung vào bảy lĩnh vực, đó là: Chính trị - ngoại giao, thương mại - đầu tư, hợp tác phát triển, quốc phòng - an ninh, văn hóa - giáo dục, khoa học - công nghệ và giao lưu nhân dân. Trong đó, đặc biệt chú trọng đến lĩnh vực thương mại - đầu tư và giáo dục và đào tạo.

Trong quan hệ ngoại giao - chính trị, Việt Nam và Canada đã khẳng định đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982; nhất trí tiếp tục hợp tác chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế như Liên hợp quốc, APEC, ASEAN, Cộng đồng Pháp ngữ Francophonie.^[3]

 

Bản Chiến lược này cũng khẳng định Canada sẽ tăng cường sự hiện diện hải quân trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và “tăng cường năng lực tham gia quân sự và tình báo cũng như các phương tiện để giảm thái độ mang tính cưỡng ép và những đe dọa đến an ninh trong khu vực”. Đây cũng sẽ là điều mà Hà Nội cần, vì việc những quốc gia như Canada tham gia tuần tra và bảo vệ tự do hải hành trên Biển Đông là rất cần thiết, khi các hành động hung hăng của Trung Quốc ở đây ngày càng leo thang.

 

Bộ trưởng Quốc phòng Canada Anita Anand đã phát biểu trong một cuộc họp báo riêng rằng điều này sẽ bao gồm việc huy động thường niên ba tàu khu trục đến khu vực (hiện tại là hai tàu), cũng như sự tham gia của các phi công và binh lính Canada trong các cuộc tập trận quân sự của khu vực.^[4]

 

Trong chuyến viếng thăm Hà Nội hồi tháng 4 năm nay, Ngoại trưởng Canada đã nêu rõ:

 

“Chúng tôi muốn củng cố Việt Nam, cũng như trong ASEAN, trong hình thức đa phương của ASEAN. Chúng tôi tin rằng, với tư cách là một quốc gia, Canada phải tôn trọng cách tiếp cận của các thành viên ASEAN và vì các thành viên của ASEAN, chúng tôi không ở đó để áp đặt tầm nhìn của mình. Chúng tôi ở đó để làm việc với Việt Nam, để làm việc với các nước ASEAN. Và chúng tôi nghĩ rằng đó là cách tốt nhất để đảm bảo rằng có sự ổn định trong khu vực và sự ổn định đó sẽ giúp phát triển kinh tế và thương mại.”^[5]

 

Với cách tiếp cận này của Canada, chúng ta có thể so sánh với cách tiếp cận mang tính cưỡng bức và đe doạ từ Bắc Kinh. Việc rất nhiều quốc gia phát triển trên thế giới, trong đó có Canada xác định rõ mối nguy mang tên Trung Quốc cũng sẽ giúp Việt Nam có cách nhìn đúng và khách quan hơn đối với láng giềng “bốn tốt, mười sáu chữ vàng” này.

_______________

 

Tham khảo:

 

^[1] https://www.international.gc.ca/transparency-transparence/indo-pacific-indo-pacifique/index.aspx?lang=eng

 

^[2] https://www.rfi.fr/en/international-news/20221128-canada-unveils-new-asia-pacific-strategy-with-eye-on-china

 

^[3] https://consosukien.vn/viet-nam-canada-nang-tam-quan-he-doi-tac-toan-dien.htm

 

^[4] https://www.voanews.com/a/canada-to-boost-defense-cybersecurity-in-indo-pacific-policy/6852296.html

 

^[5] https://vietnamnews.vn/politics-laws/1173708/canada-sees-viet-nam-as-important-strategic-partner-in-indo-pacific-foreign-minister.html

 

-----------------------------------------------------------------

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do.

25 NĂM SAU SỰ BIẾN THÁI BÌNH 1997 : TỪ NGỌN LỬA THÀNH ĐÀN MỐI (Nguyễn Phương, RFA)

 

25 năm sau sự biến Thái Bình 1997: Từ ngọn lửa thành đàn mối

Bài phân tích của Nguyễn Phương
2022.11.30

https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/25-years-after-thaibinh-unrest-1997-11302022095813.html

 

Có lẽ không phải tình cờ khi chỉ 20 năm sau sự kiện nông dân Thái Bình nổi dậy chống lại ách “sưu cao thuế nặng”, thì vào năm 2007, nguyên nhân của sự biến đó đã lặp lại gần y hệt, trên diện rộng hơn rất nhiều.

 

https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/25-years-after-thaibinh-unrest-1997-11302022095813.html/@@images/2327545d-41e4-4cd8-a1ae-35200391a4ea.jpeg

Một người bán hàng ngồi tại cửa hàng của minh nơi có treo các lá cờ giữa đống hàng hóa ở Thái Bình năm 1998.  AFP

 

Năm 2007, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam tiến hành điều tra ở 135 xã và 117 hợp tác xã (HTX) nông nghiệp của 46 tỉnh, thành. Họ phát hiện một điều cực kỳ mới, mới y như châu Mỹ vậy: ngoài các khoản phí, lệ phí theo quy định của Nhà nước, nông dân còn phải nộp 30-50 khoản phí khác không nằm trong danh mục, chủ yếu do chính quyền địa phương đặt ra.

 

25 năm sau, số khoản phí nông dân phải đóng từ 31 khoản tăng lên 50 khoản

 

Năm 1997, tại chảo lửa Thái Bình, số khoản thu “chỉ” là 31 khoản. Một gia đình năm người cấy 7,5 sào ruộng thu được 3,6 triệu đồng/năm. Tính ra họ chỉ có thu nhập 1.970 đ/ngày từ cây lúa.

 

20 năm sau, vẫn ngay tại Thái Bình, theo tính toán của chính người nông dân Thái Bình, tình hình còn tệ hơn: họ chỉ có thu nhập chưa đầy 1.500 đ/ngày từ cây lúa!

 

Ông Nguyễn Văn Trãi ở làng Vị Thủy, xã Thái Dương, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình tính toán kỹ lưỡng cho một sào (Bắc Bộ) lúa như sau: phân đạm, thuốc trừ sâu, diệt cỏ hết 100.000đ, thuê máy cày bừa 50.000đ, giống 20.000đ, tuốt lúa 10.000đ. Tổng cộng chi phí để được thu hoạch một sào lúa mất 180.000 đồng. Một sào năng suất trung bình được 1,5 tạ thóc, tính theo giá thị trường thì trị giá 375.000đ. Trừ chi phí còn lại 195.000đ. Tiếp tục nộp cho HTX 40.000đ, còn lại 155.000đ. Mỗi khẩu có 1,7 sào lúa, thì lãi được 260.000đ. Mỗi năm có hai vụ lúa, như vậy, mỗi khẩu trồng lúa tính thu được 520.000đ.

 

Với con số này, chia ra cho 356 ngày, ra được thu nhập chưa đầy 1.500đ/ngày như trên. Đấy là chưa kể sâu bệnh, hạn hán hoặc thiên tai dẫn đến mất mùa.

 

Anh Phạm Văn Bần ở huyện Thái Thụy tính, mỗi sào lúa (sào Bắc Bộ bằng … m2), anh phải nộp riêng cho HTX 16 kg thóc. Nhà nào cấy một mẫu-vỏn vẹn đã phải nộp đi 1,6 tạ thóc. 

Thế nhưng “đấy vẫn chưa phải là cao”, vì chỉ tính riêng phí thủy lợi, nông dân ở xã Chí Hòa, huyện Hưng Hà đã phải đóng cho HTX tới 21,37 kg thóc/sào. Tổng cộng có mười mấy khoản thu khác nữa, nông dân xã này phải đóng vài chục kg thóc/sào. Gấp khoảng vài lần ở Thái Thụy.

 

Vẫn theo kết quả điều tra của Bộ Nông nghiệp, các khoản bắt buộc theo quy định của nhà nước trung ương và địa phương (tỉnh, huyện) như các Quỹ an ninh quốc phòng, Đền ơn đáp nghĩa, Chăm sóc trẻ em, Phòng chống thiên tai, Giao thông nông thôn, … Ngoài ra còn có các khoản phí khác:

 

-Dịch vụ bảo vệ thực vật.

-Thú y.

-Phát triển sản xuất.

-Thủy lợi nội đồng.

-Bảo vệ đồng điền.

-Chuyển giao khoa học kỹ thuật.

-Diệt chuột.

-Điều hành phòng chống bão lụt.

-Nạo vét kênh mương.

-Công điều hành của trưởng thôn.

-Sửa chữa trạm bơm, cống đập.

-Đại hội xã viên.

-Kiểm kê.

-Quản lý hợp tác xã.

-Tham quan danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa.

-Tổ chức lễ hội.

-Xây dựng nhà trường.

-Liên hoan nông dân tập thể.

-Liên hoan ngày thiếu nhi.

-Liên hoan ngày Quốc khánh.

-Liên hoan ngày Phụ nữ.

-Liên hoan Trung thu

…

Các quỹ gồm:

-Quỹ Khuyến học.

-Xóa nhà tranh tre.

-Ngói hóa.

-Chữ thập đỏ.

-Hỗ trợ người dân bị thiên tai.

-Xóa đói giảm nghèo.

-Xóa nhà tạm.

-Y tế giáo dục.

-Vệ sinh môi trường.

-Ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/

-Xây dựng nhà văn hóa thôn xóm.

-Xây dựng nghĩa trang.

-Xây dựng cống rãnh thoát nước vệ sinh.

-Công điền.

-Quỹ người nghèo.

-Quỹ thăm thầy cô giáo.

-Quỹ hội phụ huynh học sinh

…v.v

 

Chuyện lạm thu không riêng nơi nào. Ở huyện Phú Tân, huyện Thoại Sơn tỉnh An Giang, người dân nói mỗi năm họ phải đóng ít nhất hai triệu đồng cho tất cả các loại phí ở địa phương.

 

Các phí và quỹ này thường do xã, thậm chí có nơi là thôn-quy định, người dân chỉ biết chấp hành. Về nguyên tắc là tự nguyện, nhưng thực tế thì nó được thực hiện theo chỉ tiêu, gần như bắt buộc dân đóng góp. Chính quyền xã, thôn còn có luật bất thành văn là nếu gia đình nào không nộp đủ tất cả các khoản thuế thì bị từ chối ký giấy tờ.

 

Người dân sống ở nông thôn có rất nhiều thứ giấy tờ làm ở xã như khai sinh, khai tử, xác nhận độc thân để đăng ký kết hôn, xác nhận có hộ khẩu tại địa phương (cho những người đi học hay đi làm ăn xa)… Xã không ký thì không hoàn tất được hồ sơ, không được đi học, đi làm, đi xuất khẩu lao động…

 

Thậm chí như ở thị xã Nghĩa Lộ, huyện Mường Lò, tỉnh Điện Biên, nhiều gia đình không làm được giấy khai sinh cho con, không làm được hộ khẩu (thời hộ khẩu còn rất quan trọng, có nó mới mua được nhà, cho con đi học, xin việc làm Nhà nước và rất nhiều thứ khác…). Do vậy, có những người phải vay nợ hoặc bán thóc lúa khẩu phần lương thực để có tiền đóng cho xã. Có nơi như xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, không một ai được miễn giảm các loại phí do lãnh đạo xã đặt ra, kể cả em bé sơ sinh, người khuyết tật thiểu năng không tự nuôi được bản thân, con của thương binh bị nhiễm chất độc hóa học… Có nơi thì chỉ trừ người trên 72 tuổi và trẻ dưới sáu tháng tuổi, còn lại phải đóng đều như tất cả.

 

Tỷ lệ đóng góp cao nhất chiếm tới 18% thu nhập của hộ trung bình trong xã.

 

Việc thu chi và sử dụng các loại quỹ, bây giờ được gọi gộp vào là Quỹ xây dựng Nông thôn mới (chủ yếu vẫn chi cho điện-đường-trường-trạm…), như cách đây hàng chục năm- vẫn hoàn toàn do các lãnh đạo thôn và xã tự biết với nhau. Quy chế dân chủ ở cơ sở ra đời được Bộ Chính trị khẩn cấp ban hành sau sự biến Thái Bình 1997 đến nay đã được 25 năm và mới nâng cao hiệu lực thành Luật. Trong đó nhấn mạnh quyền được biết, được bàn, được kiểm tra giám sát của người dân.

 

Thế nhưng luật pháp chỉ tồn tại trên giấy. Như ở xã Tân Lỵ, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, người dân đã phát hiện một tuyến đường giao thông nông thôn được xây dựng từ nguồn đóng góp của dân, thực tế chỉ dài 590 mét nhưng qua hợp đồng xây dựng của chủ đầu tư là UBND xã và nhà thầu đã bị kê khống lên thành hơn 1.000 mét.

 

Có thể tìm thấy những ví dụ như thế ở bất cứ đâu, bất cứ thời điểm nào. Nó phổ biến đến nỗi không còn là hiện tượng bất thường để báo chí hay dư luận phải để ý nữa.

 

Với những thực tế đã và đang diễn ra ở nông thôn Việt Nam, việc lạm thu và kê khống giá trị xây dựng dường như đã thành nguyên tắc số một của cuộc đời làm cán bộ. Không được lạm thu, không được kê giá, không được làm giàu từ tiền dân thì rất nhiều cán bộ thôn xã sẽ không chịu làm việc.

 

Với cách điều hành đó, mỗi cấp xã, thôn… không khác gì những kẻ thu xâu, còn người dân là tá điền cho những ông chủ rất hay phát biểu lời hay ý đẹp.

 

Đến đây, câu hỏi tất yếu phải đặt ra là: Tại sao người dân vẫn chịu đựng tất cả những áp bức đó của tầng lớp cường hào mới mà không nổi dậy lần nữa như Thái Bình 1997?

 

https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/25-years-after-thaibinh-unrest-1997-11302022095813.html/2005-07-06t000000z_502949278_rp6drmuspaaa_rtrmadp_3_vietnam.jpg/@@images/f4ae75af-4aae-4b01-a531-3e223c58887c.jpeg

Một người nông dân đi qua cánh đồng lúa ở Thái Bình hôm 6/7/2005. Reuters

 

Nông thôn rỗng

 

Đó là vì, nông thôn bây giờ không còn như năm 1997.

 

Nông thôn bây giờ là vùng rỗng. Làng rỗng, vùng rỗng, theo khái niệm của GS.TS Trần Đức Viên, nguyên Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

 

Thu nhập từ cây lúa quá thấp (đối với hầu hết vùng lúa miền Bắc và miền Trung) khiến nông dân không sống được nên họ không còn thiết tha với ruộng đất. Qua nhiều thế hệ, các gia đình cố gắng nuôi con học hành để có nghề nghiệp tốt hơn nhằm thoát ly nghề nông ngay khi có thể. Hầu hết những người con học đại học hoặc cao đẳng tại đô thị đều cố gắng ở lại thành phố để lập nghiệp. Họ nhịn ăn nhịn mặc, dành dụm gửi tiền về cho cha mẹ và em sinh sống, nuôi em học hành để tiếp tục theo con đường của chính mình.

Những người không có điều kiện hay khả năng học cao đẳng đại học thì lên thành phố học nghề hoặc buôn bán tự do. Ít nhất cũng là bán vé số. Tỉnh Phú Yên nổi tiếng ở TP HCM là địa phương có nhiều người đi bán vé số nhất trong cả nước. Nghệ An, Hà Tĩnh là những nơi có số thanh niên đi làm công nhân tại miền Nam đông nhất. Nhiều tỉnh miền Tây như Trà Vinh, Sóc Trăng… có những thôn xóm không còn người ở, đại gia đình ba bốn thế hệ đều đã chuyển đến các khu công nghiệp ở Bình Dương, Đồng Nai… ở trọ và làm công nhân.

 

Lên thành phố làm công nhân là con đường luôn sẵn sàng cho các lớp thanh niên làng quê. Lương công nhân khoảng bảy, tám triệu đồng/tháng, mỗi tháng cũng đong được cả tấn thóc. Hai anh em đi làm công nhân, gửi về quê năm triệu đồng/tháng là đủ cho cả gia đình ở quê sống và nuôi em út đi học, còn trước kia ở quê cả nhà làm bảy sào lúa thì năm nhân khẩu chật vật lắm mới đủ ăn (chuyện của chị Nguyễn Thị Hương, xã Mỹ Đức, Hà Nội). Câu chuyện này đại diện cho đời sống nông thôn toàn Việt Nam hiện tại.

 

Tất cả đều dẫn đến con đường ly nông, ly hương.

 

Và gần như tất cả những người trẻ xa quê đều có cùng mục đích là bám trụ lại thành phố và đưa được em út, cha mẹ lên thành phố sống cùng khi đủ tài chính, hoặc khi cha mẹ đã già.

Vì thế, làng quê hầu như không còn nhân lực trong độ tuổi lao động. Trên khắp ba miền, còn ở lại nông thôn hầu hết là người già. Họ chỉ làm ruộng vườn sơ sơ, chủ yếu lấy gạo ăn và nuôi cháu cho con cái đi làm ở xa. Mỗi mùa thu hoạch, các vùng quê đều cực kỳ thiếu lao động. Nhưng do giá đầu tư cao, kết quả thu hoạch thấp, làm dễ lỗ nên người dân cứ thế bỏ đất hoang, thậm chí có nơi cho mượn không cũng chẳng ai nhận làm. Mua gom đất để tích tụ, làm nông quy mô lớn thì ít có nông dân nào đủ tiềm lực.

 

TS Trần Công Thắng, Viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn (Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn), cho biết theo khảo sát của viện trong giai đoạn 2016-2017, tại tỉnh Thái Bình có khoảng 30% nông dân bỏ ruộng hoang hoặc cho mượn đất nông nghiệp.

 

Không còn đau đáu với đất đai và quê hương. Nếp sống gần gũi, chia sẻ, cố kết của nông thôn cũng không còn hiển nhiên, sâu sắc như trước, khi các gia đình vừa quá ít người vừa không còn nhiều điểm chung. Do vậy, khi áp lực công khai của việc lạm thu hay các chính sách trái khoáy chỉ biểu hiện ra ở việc bắt đóng mấy triệu đồng/năm thì nhiều người tặc lưỡi “Để con gởi tiền về cho ba nộp xã” cho xong. Đất bỏ hoang cũng được, cứ giữ đó, nếu thất thế ở thành thị thì về quê cắm câu. Hoặc nếu đã chắc chân ở thành thị thì chờ cơn sốt quét qua địa phương mình rồi bán. Quyền lợi và mục đích đã khác nhau nhiều nên chẳng ai nghĩ đến việc đứng ra tổ chức, bàn bạc, cùng nhau đi kiện để chống lạm thu, chống các chính sách bất công, chống cường hào mới, nếu không kiện được thì biểu tình quyết liệt… như Thái Bình xưa kia.

 

Trừ khi chính sách của Nhà nước đụng chạm trực tiếp đến quyền lợi lớn nhất của họ, như quy hoạch, giải tỏa, đền bù… mảnh đất đang sinh sống và canh tác. Lúc ấy dân sẽ bỏ hàng chục năm cơm đùm cơm nắm ra tận thủ đô, quyết liệt lăn xả vào cản đầu xe các vị lãnh đạo cao nhất để kêu kiện. Thậm chí, nổ súng, gài mìn như vụ nông dân Đoàn Văn Vươn ở Hải Phòng.

 

Thế cho nên dù tỷ lệ khiếu kiện của người dân liên quan đến đất đai vẫn rất cao, chiếm đến 70%, nhưng điều kiện để nổ ra một cuộc biểu tình rộng khắp như Thái Bình 1997 có lẽ đã không còn.

Đó tuyệt nhiên không phải là kết quả của 25 năm thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Ngược lại, nó chính là sự bất mãn và bất lực đã đến mức cực độ với đại diện chính quyền ở nhiều nơi, đến nỗi người dân không tin vào bất cứ cấp chính quyền nào nữa. “Tao cho mày ăn trong mức độ, nhưng quá giới hạn, tự tao sẽ xử mày”-nhiều người dân đã tự nhủ, và đã làm như thế.

 

https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/25-years-after-thaibinh-unrest-1997-11302022095813.html/000_hkg8657427.jpg/@@images/c13ff21d-dd84-4a24-9848-f8f47ea92871.jpeg

Người nông dân thu hoạch lúa trên cánh đồng ngay cạnh những tòa nhà chung cư đang xây lên ở ngoại thành Hà Nội hôm 3/6/2013. AFP

 

Từ ngọn lửa biến thành đàn mối

 

Nếu năm 1997 Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn cảnh báo những người lãnh đạo địa phương rằng ngọn lửa của sự bất bình từ người dân đang cháy lên ngay dưới những chiếc ghế của họ, thì bây giờ đó sự bất mãn đã biến thành những con mối. Không biểu hiện ra bên ngoài nhưng chúng âm thầm ăn ruỗng nát trụ đỡ của lòng dân vào tất cả các thiết chế cao nhất.

 

Ông Nguyễn Thế Trung, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng ban thường trực Ban Dân vận Trung ương kể lại: “Khi nghe báo cáo về cuộc Khảo sát Xã hội học về sự kiện Thái Bình, do người viết báo cáo trình bày, đồng chí Phạm Văn Đồng (thời điểm đó ông Đồng là cố vấn Ban chấp hành Trung ương Đảng-NV) đã không đồng tình khi người báo cáo trình bày rằng: “Ở đây không có chuyện địch ta, mà chỉ là mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân”. Ông (Phạm Văn Đồng) yêu cầu chỉnh lại: “Đây là mâu thuẫn giữa một bên là những người cầm quyền hư hỏng, thoái hóa biến chất đè nén, áp bức để dân không còn chịu được nữa, và bên kia là người dân phải vùng dậy đấu tranh. Có phân tích như vậy mới tìm ra được giải pháp đúng”!

 

Nhưng đến thời điểm này, theo tôi, ông Đồng mặc dù nói đúng, nhưng chưa đủ. Nếu suốt 25 năm trời mà những người cầm quyền vẫn hư hỏng, vẫn thoái hóa, biến chất, đè nén, áp bức… khiến cho nông dân chán ngán ruộng đất, bỏ hoang ruộng đất, thậm chí bỏ cả quê hương… thì đó không chỉ là lỗi thuộc về những cá nhân cụ thể nữa. Đó đã là khiếm khuyết trầm trọng của hệ thống. Không thể giải quyết nó bằng việc hòa giải, lắng nghe, xoa dịu… giữa những người lãnh đạo với người đi khiếu kiện nữa, mà phải thay đổi toàn diện và triệt để chính sách đất đai và phương thức hoạt động của hệ thống quản lý chính quyền địa phương.

____________

 

Tham khảo:

 

https://cand.com.vn/Phong-su-tu-lieu/Hat-thoc-nhoc-nhan-cong%E2%80%A6-phi()-i48976/

 

https://vtv.vn/trong-nuoc/quang-binh-thanh-tra-cac-dia-phuong-sai-pham-trong-xay-dung-ntm-20141109105808941.htm

 

http://www.baoyenbai.com.vn/211/33359/Mot_hat_thoc_Cong_tren_vai__49_loai_phi.htm

 

https://vtv.vn/xa-hoi/chan-chinh-lam-thu-tien-nguoi-dan-de-xay-dung-nong-thon-moi-20150708051041223.htm

 

https://www.iwem.gov.vn/vn/dong-gop-xay-dung-nong-thon-moi--lam-thu-hay-tu-nguyen-_596.html

 

https://nld.com.vn/thoi-su/lam-thu-tien-nong-thon-moi-20180603223930785.htm

 

https://dantri.com.vn/xa-hoi/lam-thu-tai-khu-nong-thon-moi-kieu-mau-thu-nhu-the-la-binh-thuong-20150829111600648.htm

 

https://dantri.com.vn/xa-hoi/hoa-mat-voi-nhung-khoan-thu-la-20150817070434377.htm

 

https://dantri.com.vn/xa-hoi/bai-2-ban-lua-vay-tien-ngan-hang-de-dong-phi-cho-thon-20150817155819445.htm

 

https://dantri.com.vn/xa-hoi/can-bo-ban-can-bo-kiem-tra-dan-chi-biet-moi-viec-nop-tien-2015081908491052.htm

 

http://congan.nghean.gov.vn/kinh-te-xa-hoi/xay-dung-nong-thon-moi/201406/de-chu-truong-khoan-suc-dan-thuc-su-phat-huy-hieu-qua-498485/

 

http://www.congdoan.vn/tin-tuc/doi-song-cong-nhan-503/gan-5000ha-ruong-bo-hoang-nong-dan-len-pho-muu-sinh-777739.tld

 

https://laodong.vn/xa-hoi/ha-tinh-can-bo-thon-tra-lai-nhung-khoan-lam-thu-trong-xay-dung-nong-thon-moi-621654.ldo

 

https://nhandan.vn/chinh-sach-nao-cho-dat-ruong-bi-bo-hoang-post696640.html

 

https://nhadat.tuoitre.vn/thieu-ngan-hang-thu-gom-dat-nong-nghiep-bo-hoang-ngay-cang-nhieu-20220603121737905.htm

 

https://tuoitre.vn/nong-dan-mien-tay-bo-ruong-vi-phan-bon-20220518230542438.htm

 

-----------------------------------------------------------------

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á  Châu Tự Do

KHI NHÂN DÂN THÔNG MINH! (Lê Huyền Ái Mỹ)

 

Khi nhân dân thông minh!   

Lê Huyền Ái Mỹ

29-11-2022  00:58  

https://www.facebook.com/huyenaimy.le.9/posts/pfbid0RLANWcJHpDGF7DKmBGA3oD87xQ1w22E1d3EEAGvqKndAfCXmvnCf8CqZBne76Suul

 

Năm 2019, tôi theo đoàn công tác đến Trung Quốc. Lần đầu đứng trước quảng trường Thiên An Môn. Bức chân dung Mao to vật treo giữa bàn dân. Người đông như kiến. Phải lách nhau mà đi, qua các cố cung, mệt và khát nhưng đang trong “liệu trình” nên ai nấy đều cố. Đến khi được cắt ra 15 phút vào nhà vệ sinh, mừng phát khóc. Ai dè, hơn cả ám ảnh. Đường trở ra, tôi đi như ai đuổi, rời khỏi nó cả mấy trăm mét mà cứ còn mùi khai, tới tận chỗ ảnh Mao, vẫn nặng mùi xú uế.

 

Có một buổi chào và trao đổi với ban tuyên giáo thành ủy Thượng Hải. Họ đón tiếp trọng thị. Mình xã giao bặt thiệp. Hai bên cứ đứng lên ngồi xuống phát biểu. Nhớ tới đoạn phía bên kia báo cáo việc in tờ rơi nhằm tuyên truyền, vận động nhân dân (về cái gì đấy không thể nhớ), kết quả đạt sự đồng thuận rất cao, nhất là trong giới trẻ, các đoàn viên thanh niên…; thì hàng dưới, phía bên này thì thầm “sao cũng giống giống bên mình quá héng!”.

 

Ở Thượng Hải, đoàn có ghé thăm di tích lịch sử là nơi tổ chức đại hội toàn quốc thành lập Đảng cộng sản Trung Quốc (23-31.7.1921) - từng là khu tô giới Pháp. Từng đoàn người xếp hàng dài. Hỏi mới biết, trong ấy có nhiều đoàn từ các huyện, tỉnh xa đang thực hiện “Về nguồn” (cái này cũng học hỏi tuyên giáo ta luôn, về nguồn miết thôi!). Nhiều người vừa được kết nạp Đảng là được về, nhiều đoàn đăng ký về để thực hiện nghi thức tuyên thệ… Tôi hòa vào đám đông, kiên nhẫn theo dõi suốt 2 cuộc tuyên thệ, để ý nhiều gương mặt trong số “tân đảng viên” đen nhẻm, gầy gò, tay họ nắm chặt, vung cao, hô to; chỉ có cặp mắt là nửa ngơ ngác nửa cứ ngó nghiêng, nhìn ngắm tứ phía. Từ mắt, mặt đến động tác, đài từ chẳng ăn nhập vào đâu.

 

Tôi chăm chăm nhìn họ, tự hỏi, ngay lúc này họ đang nghĩ gì.

 

Cách đó mấy bước chân, trong một căn phòng dài, được phủ màn hình led khổng lồ trước mặt chiếu Tập Cận Bình với khẩu khí hùng hồn phát biểu ở khắp các nơi, tất nhiên tôi không hiểu gì. Nhưng khi cả khuôn mặt ông ta “chảy dài” trên trần nhà - lắp toàn bộ màn hình led - rồi màu cờ lan ra, như thể một bầu trời máu. Tôi rùng mình, bỏ ra.

 

Từ hôm qua đến nay, theo dõi trên các phương tiện truyền thông quốc tế, không hiểu sao cứ nhớ những ánh mắt ngơ ngác, đen nhẻm ở Thượng Hải. Và sợ cả cái “bầu trời” kia sẽ trùm phủ lên chính họ lần nữa.

 

Ngay sau thảm sát Thiên An Môn, vào năm 1990, Đặng Tiểu Bình đề ra “Bình tĩnh quan sát và phân tích, giữ vững lập trường của chúng ta, kiên trì thực hiện thay đổi, che giấu khả năng và chờ đúng thời điểm, ẩn mình, không bao giờ đòi hỏi vị thế lãnh đạo, khiêm tốn thực hiện mục tiêu”. Là cách ông ta ứng phó và chi phối bàn cờ quốc tế. Nhưng trong lòng xã hội Trung Quốc, với nhân dân Trung Hoa, chả gì “che giấu” và “ẩn mình” được, để hôm nay, dưới thời Tập Cận Bình, “đúng thời điểm”, cái điểm nút cuối cùng của zero-covid đã dẫn tới một làn sóng phẫn nộ, trỗi dậy, chống trả, kêu đòi. Nó bùng phát trên diện rộng lẫn tự trong chiều sâu của tâm lý, thái độ và cuối cùng, như thể là sự chọn lựa duy nhất, “tồn tại hay không tồn tại”.

 

Lão Tử đã chẳng nói “Tri nhân giả trí, tự tri giả minh” - nhận biết người ta là thông minh, nhận biết bản thân mới là sáng suốt. Karl Marx luận, sự nhận thức bản thân của dân chúng là điều kiện hàng đầu của thông minh.

 

Một khi không nhận ra điều kiện hàng đầu ấy ở nhân dân để cứ bất chấp, đạp bằng, dồn ép thì cũng có nghĩa cái chính thể ấy, đảng phái ấy tự đánh mất sự sáng suốt, nếu không muốn nói là tăm tối và bất nhẫn. Tự nó đi đến diệt vong.

 

.

17 BÌNH LUẬN

NGƯỜI TRUYỀN GIÁO TIN LÀNH BỊ SÁCH NHIỄU, BỊ TỊCH THU TÀI SẢN, SAU KHI GẶP ĐẠI DIỆN NGOẠI GIAO HOA KỲ (RFA)

 

Người truyền giáo Tin lành bị sách nhiễu, tịch thu tài sản sau khi gặp đại diện ngoại giao Hoa Kỳ

RFA
2022.11.30

https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/protestant-follower-harassed-property-confiscated-after-meeting-american-diplomats-11302022075414.html

 

Nhà chức trách huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên đã áp dụng nhiều biện pháp sách nhiễu và tịch thu tài sản của một người dân địa phương theo đạo Tin lành thuộc nhóm Đấng Christ Tây Nguyên khi người này từ chối yêu cầu từ bỏ việc truyền giáo. Sự việc trở nên nghiêm trọng sau khi người này gặp đại diện ngoại giao Hoa Kỳ để báo cáo tình hình đàn áp tôn giáo ở Việt Nam trong năm nay.

 

https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/protestant-follower-harassed-property-confiscated-after-meeting-american-diplomats-11302022075414.html/@@images/f889dcd1-85a9-4d46-8d79-b5d23586d122.jpeg

 

Cựu tù nhân lương tâm Nay Y Blang, 46 tuổi, một người Thượng theo đạo Tin lành ở buôn Bưng Bê, xã Ea Lâm, huyện Sông Hinh, cho Đài Á Châu Tự Do (RFA) biết ông và gia đình liên tục bị sách nhiễu bởi chính quyền địa phương sau khi ông có cuộc gặp với viên chức ngoại giao ở Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại thành phố Hồ Chí Minh vào tháng tám năm nay để báo cáo tình hình đàn áp tôn giáo ở Việt Nam.

 

Vào ngày 30/9 vừa qua, ông có lịch hẹn gặp với phái đoàn phụ trách tôn giáo từ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ để báo cáo tình hình bị bức hại. Tuy nhiên, ông bị lực lượng an ninh địa phương câu lưu ở bến xe Phú Lâm ở thành phố Tuy Hòa khi trên đường đi đến buổi gặp mặt cũng ở Sài Gòn.

 

Ông nói với RFA qua điện thoại như sau:

 

“Từ ngày 29/9 vừa rồi, tôi đi gặp phái đoàn của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tại Sài Gòn. Đi không được vì bị bắt ở bến xe Phú Lâm rồi trả về địa phương. Nó lập biên bản phạt tiền bốn triệu đồng mà tôi không chịu ký, không chịu làm bất cứ giấy tờ nào.”

 

Ông Nay Y Blang cho biết trong nhiều ngày liên tiếp, ông bị lực lượng an ninh tỉnh Phú Yên và huyện Sông Hinh cùng cán bộ xã Ea Lâm tra hỏi về mục đích của buổi gặp mặt với đại diện Hoa Kỳ cũng như buộc ông cam kết không tổ chức tụ tập đông người tại tư gia để thực hiện các hoạt động tôn giáo.

 

Trong nhiều ngày sau đó, nhà chức trách địa phương liên tục cho người đến nhà và theo ông cả khi ông lên rẫy trồng mỳ. Họ đòi ông nộp phạt số tiền nói trên nhưng ông nói ông không có.

 

“Cho đến ngày 22/11, vào lúc 4-5 giờ sáng, cảnh sát, nhân viên y tế, cán bộ xã, hơn 300 người đến nhà tịch thu tài sản của tôi là một xe máy trị giá 24 triệu.”

 

Ông cho biết họ chỉ đọc lệnh khám nhà rồi lục soát và đưa xe đi mà không lập biên bản.

Một đoạn video mà phóng viên có được cho thấy lực lượng công an mang cảnh phục và nhiều người mặc thường phục cùng nhiều phương tiện cơ giới của chính quyền được huy động khi thi hành lệnh cưỡng chế tại tư gia của ông Nay Y Blang vào ngày 22/11.

 

Ông cho biết hiện chính quyền địa phương vẫn tiếp tục đưa người canh gác ở gần nhà ông và theo dõi mọi hành động của ông.

 

Khi được hỏi nguyên nhân của mọi sự đàn áp trên, ông giải thích:

 

“Do Hội thánh Đấng Christ Nhà nước chưa chấp nhận. Họ nói là theo đạo này là chống Đảng, chống Nhà nước, chống Chính phủ. Họ nói chúng tôi lợi dụng tự do tôn giáo để chống phá Nhà nước. Tôi nói tôi không chống, chỉ thờ phượng Chúa thôi.”

 

Ông cho RFA biết hiện nay chính quyền địa phương không cho nhóm Tin lành Đấng Christ Tây Nguyên tụ tập để sinh hoạt tôn giáo mà buộc nhà nào ở nhà đó. Nhóm này trước có 16 gia đình nhưng do bị đàn áp nên chỉ còn 7-8 gia đình với khoảng 40 nhân khẩu.

 

Phóng viên gọi điện cho ông Ksor Y Phun, Phó chủ tịch Uỷ ban Nhân dân huyện Sông Hinh, để kiểm chứng thông tin. Sau khi nghe phóng viên trình bày việc ông Nay Y Blang bị sách nhiễu, ông này nói rằng nghe không rõ rồi dập máy.

 

Phóng viên có gửi email cho ông này và cả ông Đinh Ngọc Dạn, Chủ tịch UBND huyện Sông Hinh, nhưng chưa nhận được phản hồi.

 

Chúng tôi cũng gửi email tới Đại Sứ quán Hoa Kỳ ở Việt Nam để hỏi bình luận về sự việc nhưng chưa nhận được hồi đáp.

 

Chương trình an ninh của kênh truyền hình PTP của tỉnh Phú Yên ngày 22/11 có phát một phóng sự về việc cưỡng chế thực hiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính của nhà chức trách huyện Sông Hinh đối với ông Nay Y Blang.

 

Theo đó, nhóm tôn giáo Tin lành Đấng Christ là một tổ chức phản động đội lốt tôn giáo không được Nhà nước Việt Nam công nhận theo Luật Tín ngưỡng Tôn giáo. Ông Nay Y Blang bị cho là theo nhóm đạo này, phân biệt đối xử và kỳ thị người Thượng theo Tin lành thuần tuý, gây chia rẽ trong nội bộ người dân tộc và giữa người Thượng và người Kinh.

 

Ông bị cho là “đối tượng cốt cán” của Tin lành Đấng Christ Tây Nguyên, thường xuyên sử dụng nhà riêng để lôi kéo, tụ tập, nhóm họp nhiều người và có hành vi kích động, dụ dỗ nhiều người theo nhóm tôn giáo này và xâm phạm đến quyền tự do tín ngưỡng của nhiều người khác.

 

Ông bị cáo buộc “thường xuyên cung cấp thông tin sai sự thật cho nhiều cá nhân, tổ chức ở nước ngoài, trả lời Đài Á Châu Tự Do với nội dung xuyên tạc về tình hình tự do tôn giáo ở địa phương, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, chia rẽ tôn giáo và xâm phạm lợi ích Nhà nước.”

 

Trong chương trình này, Chủ tịch UBND huyện Sông Hinh Đinh Ngọc Dạn nói ông Nay Y Blang có quá trình hoạt động tôn giáo từ năm 2001 và từng bị xử phạt hành chính ba lần, một lần bị đưa đi cơ sở giáo dục bắt buộc, và bị Toà án Nhân dân tỉnh Phú Yên kết án năm năm sáu tháng tù (từ năm 2005 đến năm 2010)về tội “Phá hoại chính sách đoàn kết dân tộc.”

 

Từ tiểu bang North Carolina, Hoa Kỳ, mục sư A Ga thuộc Hội thánh Tin lành Đấng Christ Tây Nguyên cho RFA biết ngoài trường hợp ông Nay Y Blang bị sách nhiễu còn có một số trường hợp khác ở Đắk Lắk bị ngăn cản thực hành tôn giáo.

 

Báo Công an Nhân dân của Bộ Công an Việt Nam trong một bài viết cuối tháng 9 năm 2021 kết luận rằng “Với chiêu bài lợi dụng niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo, tổ chức Tin lành đấng Christ bị phát hiện đang tập hợp lực lượng, kích động ly khai, tự trị, thành lập ‘Nhà nước Đêga’ ở Tây Nguyên.”

 

Báo này khẳng định “Hội thánh Tin lành đấng Christ Tây Nguyên” là một tổ chức phản động xâm phạm an ninh quốc gia và cho rằng mọi hoạt động liên quan đến tổ chức này đều là hành vi vi phạm pháp luật.

 

Hội thánh Tin lành đấng Christ Tây Nguyên là một trong 12 hội thánh thuộc Hội thánh Tin lành Đấng Christ với khoảng 800 tín đồ người thiểu số sắc tộc Ha-lăng, Gia-rai và Ê-đê ở các tỉnh Đắk Lắk, Trà Vinh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Quảng Ngãi, Phú Yên, Bình Phước, Gia Lai, và Kon Tum.

 

Các mục sư và tín đồ cùa Hội thánh Tin lành Đấng Christ đều phủ nhận hoạt động chống phá Nhà nước Việt Nam mà chỉ muốn thực hành tự do tôn giáo, không bị buộc phải theo một tổ chức tôn giáo nào.

-----------------------------------------------------

 

Tin, bài liên quan

Tin Việt Nam

·        Tín đồ Cao Đài bị câu lưu nhiều giờ khi về Việt Nam từ Hội nghị Tự do Tôn giáo

·        Vợ TNLT Nguyễn Bắc Truyển bị cấm xuất cảnh khi đi dự Hội nghị Tự do Tôn giáo ở Mỹ

·        Chính quyền Việt Nam tăng cường kiểm soát tôn giáo với dự thảo nghị định mới

·        Linh mục Đinh Hữu Thoại: Các nhóm tôn giáo không đăng ký bị chính quyền bách hại trong mọi sinh hoạt!

·        Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: VN vẫn kiểm soát đáng kể tôn giáo