Văn Lang/Người Việt
July
31, 2016
SÀI
GÒN (NV) –
Cái thời mà người ta nói “Cái cột đèn có chân mà đi được nó cũng đi,” tuy đã
xa, nhưng bây giờ Việt Nam đang bắt đầu một cuộc tháo chạy khác.
Đầu
tiên phải kể tới sự triệt thoái vốn của các công ty “đại gia” tư nhân, cũng như
nhà nước. Các doanh nghiệp tư nhân của người Hoa vùng Chợ Lớn. Dưới chính thể cộng
sản, họ bị “chà” đi, “xát”lại không biết bao nhiêu lần. Cho tới khi, tập đoàn
bánh kẹo Kinh Đô, vốn xuất thân từ một lò bánh của gia đình, vươn lên thống
lĩnh hoàn toàn thị trường Việt Nam. Nó trở thành niềm tự hào của người Hoa,
trong giai đoạn làm ăn sau thời “mở cửa.”
Nhưng
trong năm 2015, tập đoàn Kinh Đô đã bán tới 80% cổ phần cho tập đoàn Mondele’z
International có trụ sở chính nằm tại Hoa Kỳ. Và cũng theo lời của một doanh
nhân người Hoa, trong tương lai, cuộc triệt thoái vốn có thể lên tới… 97%.
Vị
doanh nhân người Hoa này, lắc đầu ngao ngán, cho biết: “Khi Kinh Đô đã bán cho nước ngoài, thì khó có doanh nghiệp Việt Nam
nào còn có thể trụ lại được.”
Hàng loạt
công ty tư nhân Việt Nam “phất” lên sau mở cửa. Nay hoặc đã phá sản, hoặc đang
đứng trên bờ vực của sự phá sản,với số nợ chồng chất trong ngân hàng. Một số ít
còn lại,lặng lẽ âm thầm bán công ty (hoặc đa số cổ phần) cho các công ty nước
ngoài.
Người
Thái Lan, tuy không ồn ào, nhưng đã mua hầu hết các siêu thị ở Sài Gòn. Và cũng
đã lên tiếng sẵn sàng mua lại tập đoàn bia Sài Gòn, niềm tự hào còn sót lại của
người Việt.
Trong bối
cảnh đó, nhà nước Việt Nam ra quyết định triệt thoái vốn khỏi các tập đoàn mà
lâu nay nhà nước là “ông chủ,” tức nắm từ 51% cổ phiếu trở lên.
Trong số
danh sách triệt thoái vốn của nhà nước, có cả những tập đoàn lâu nay vốn là
“con gà đẻ trứng vàng” cho ngân sách.
Hai cái
tên “cộm cán” trong đợt rút vốn này phải kể tới tập đoàn sữa Vinamilk và tập
đoàn Viễn Thông FPT (FPT Telecom).
Câu hỏi
đặt ra là, tại sao lúc này nhà nước lại rút vốn? Mà lại khuyến khích bán cổ phiếu
cho nhà đầu tư nước ngoài để thu ngoại tệ. Như Vinamilk được khuyến cáo là sẵn
sàng để nước ngoài sở hữu 100% cổ phiếu.
Phải
chăng nhà nước cộng sản đang cần tiền để trả nợ công (vay của nước ngoài) đã tới
thời kỳ phải đáo hạn? Hay là do sức ép đã cam kết khi gia nhập WTO và hiệp định
TPP sắp tới?
Nhưng
câu trả lời nghiêng về phía cả doanh nghiệp nhà nước lẫn tư nhân ở Việt Nam, đều
thấy họ không có khả năng cạnh tranh khi thị trường mở ra thực sự. Nên “khôn hồn”
là bán trước, trong khi còn được giá hơn là để phá sản, mất trắng. Tư nhân vẫn
tiếp tục điều hành công ty cho ông chủ nước ngoài. Nhà nước thì chỉ việc thâu
thuế công ty mới, không quan tâm sợ nó phá sản như khi nhà nước vẫn quản lý.
Nhưng
cuộc triệt thoái vốn của phe nhà nước gặp cản trở, vì Bộ Tài Chánh, cũng như Tổng
Công Ty Đầu Tư và Kinh Doanh Vốn Nhà Nước (SCIC – State Capital and Investment
Corporation) nơi được giao việc quản lý các tập đoàn trên, nay lại được giao việc
thoái vốn. Nhất định không chịu nhả miếng “mồi ngon” ra.
Một lo
ngại khác, là lợi ích phe nhóm, sẽ định giá cổ phiếu thấp hơn thị trường nhiều
lần. Sau đó mua bán, giao dịch “nội bộ” lòng vòng với nhau, bán tài sản quốc
gia, thực chất là chia tài sản – mồ hôi, nước mắt, xương máu của nhân dân, cho
những nhóm tư bản thân hữu, bọn tư bản đỏ.
Một cuộc
tháo chạy khác,là các công ty khởi nghiệp của giới trẻ có học thức ở Việt Nam
trong lãnh vực IT và kinh doanh Internet đều chạy qua Singapore. Vì ở đó họ được
hưởng chính sách ưu đãi. Còn về thủ tục thì họ chỉ mất có một ngày, trong khi ở
Việt Nam phải mất từ 6 tháng tới 1 năm .Chưa kể các khoản “bôi trơn.”
Khi
các doanh nhân tháo chạy
Diễn biến
mới nhất, một cựu CEO của tập đoàn FPT, đã đem gia đình vợ con đi định cư ở Hoa
Kỳ theo diện EB-5.
Theo
như bà Kim Hạnh, cựu tổng biên tập báo Tuổi Trẻ cho biết là hiện có một làn
sóng người ra đi theo diện EB-5.
Bà Kim
Hạnh đồng thời là người trong nhóm sáng lập tờ Sài Gòn Tiếp Thị, từng giữ chức
Giám đốc Trung tâm xúc tiến thương mại thành phố và hiện nay, điều hành tổ chức
tư nhân mang tên “Trung Tâm Nghiên Cứu Kinh Doanh và Hỗ Trợ Doanh Nghiệp” quy tụ
nhiều CEO đã thành danh ở Sài Gòn và miền Nam nói chung và cũng là người thường
xuyên tiếp xúc với giới doanh nhân.
EB-5 là
chương trình đầu tư để nhận thẻ xanh ở Hoa Kỳ.
Trụ sở
của tập đoàn sữa Vinamilk tại Phú Mỹ Hưng, quận 7, Sài Gòn. (Hình: Văn Lang/Người
Việt)
Có hai
mức đầu tư để có thẻ xanh. Mức 500 ngàn Mỹ kim là đầu tư được chỉ định và mức 1
triệu Mỹ kim (không chỉ định). Tối thiểu phải tạo ra việc làm cho 10 người bản
địa, được cấp thẻ xanh trong 2 năm, và sau hai năm “tái thẩm” công việc đầu tư
hiệu quả tạo công việc lâu dài cho người bản địa sẽ được cấp thẻ xanh… lâu dài.
Tiền đầu
tư theo diện EB-5 chỉ cần chứng minh là hợp pháp. Nhưng không phân biệt là tiền
đầu tư của cá nhân hay nhà nước. Vì vậy, khá nhiều quan chức Việt Nam và Trung
cộng tận dụng tiền đầu tư của công ty nhà nước để tháo chạy sang Hoa Kỳ.
Một
doanh nhân trẻ trong làn sóng ra đi diện EB-5,viết trên Facebook cho biết là một
du học sinh, trở về nước kinh doanh và thành đạt. Dù thừa nhận là được hưởng
“ơn mưa móc” từ chế độ. Nhưng anh ta vẫn quyết dắt gia đình, vợ con ra đi, chỉ
vì không muốn con cái của mình suốt đời phải sống trong sự dối trá!
Trong một
diễn tiến khác,mới đây quốc hội cộng sản Việt Nam đã bãi miễn tư cách của một nữ
đại biểu đương nhiệm. Vì bà này đã dùng tiền đầu tư vào đảo quốc Malta để kiếm
quốc tịch Malta. Một cách để lo… tương lai cho mình và con cái sau này.
Theo một
thống kê chưa đầy đủ, thì trong năm 2014 chỉ có 6,418 trường hợp đi định cư ở nước
ngoài theo diện đầu tư. Thì trong năm 2015,con số đi định cư bằng tiền đầu tư
đã tăng vọt lên tới 17,662 trường hợp.
Cũng
theo một thống kê, thì trong vòng 5 năm (2008-2013), số tiền từ Việt Nam “đội
nón” ra đi là 33 tỷ Mỹ kim. Trong đó có tiền đầu tư để được định cư ở nước
ngoài và tiền cho du học sinh một đi không trở lại.
Một
doanh nhân trẻ trong làn sóng ra đi, cho rằng nhà nước Việt Nam đang “chảy máu”
không chỉ rất nhiều tiền. Mà quan trọng hơn cả là nguồn nhân tài đầy nhiệt huyết
kinh doanh cũng đang lần lượt ra đi.
Điều đó
giống như sân khấu về khuya, mà còn chỉ toàn đào kép già nua bệnh hoạn. Khán giả
ngáp dài, trong khi nhà đèn lại “rung chuông” cảnh báo sắp tới giờ… cúp điện.
