Liệu Mỹ có đang tự
tay đánh mất Trung Đông?
04/08/2026
https://baotiengdan.com/2026/08/04/lieu-my-co-dang-tu-tay-danh-mat-trung-dong/
Trong
nhiều thập niên, sự hiện diện quân sự và kinh tế của Mỹ tại Trung Đông vừa được
xem là trụ cột không thể lay chuyển của trật tự toàn cầu, vừa được coi là trái
tim bơm máu của hệ tuần hoà Petrodollar, nền tảng của sức mạnh tài chánh toàn cầu
của Mỹ.
Nhưng
những biến động quân sự và ngoại giao dồn dập gần đây liên quan đến Iran đang đặt
ra một nghi vấn: Phải chăng Washington đang đứng trước ngưỡng cửa thất bại chiến
lược và lần hồi đánh mất hoàn toàn vị thế tại vùng Vịnh?
Các
đợt không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel vào lãnh thổ Iran nhằm đè bẹp ý chí
của Tehran đã không đạt được mục tiêu chiến lược đề ra. Ngũ giác đài dường như
đã lặp lại sai lầm kinh điển là đánh giá thấp khả năng chịu đựng và năng lực
đáp trả của đối phương. Chiến dịch Linebacker II năm 1972 trong chiến tranh Việt
Nam gợi ý cho ta thấy sai lầm này. Thời đó Nixon đã trút hàng chục ngàn tấn bom
xuống miền Bắc Việt Nam với niềm tin rằng sức mạnh tàn phá của Không quân Mỹ sẽ
ép Cộng sản Hà nội phải nhận các điều kiện áp đặt trên bàn đàm phán Paris. Lịch
sử đã chứng minh: sức chịu đựng phi thường của một quốc gia trong cuộc chiến
sinh tồn có thể vô hiệu hóa hoàn toàn ưu thế kỹ thuật quân sự của Mỹ. Tại Iran
hôm nay, kịch bản đó đang lặp lại.
Sai
lầm đưa đến thất bại. Các đồng minh truyền thống tại vùng Vịnh mất hoàn toàn niềm
tin chiến lược vào Mỹ. Cây dù an ninh của Mỹ đã lộ rõ sự bất lực trước những cuộc
phản công từ Iran. Đối với các quốc gia như Ả Rập Xê Út, UAE, Qatar hay
Bahrain… sự hiện diện của các căn cứ quân sự Mỹ trên lãnh thổ của họ không còn
là “lá bùa hộ mạng”, mà đã trở thành “tấm bia đỡ đạn”. Các căn cứ quân sự của Mỹ
ở các nước này là cái cớ để Iran pháo kích vào hạ tầng cơ sở của họ. Hệ quả là
không còn nước nào muốn giữ lại các căn cứ của quân Mỹ trên lãnh thổ nước mình
nữa.
Vấn
đề là khả năng phản công của Iran ngày càng nguy hiểm cho quân Mỹ. Với sự ủng hộ
chiến lược từ Nga và Trung Quốc, năng lực tấn công lẫn phòng thủ của Tehran đã
tiến bộ nhanh chóng. Nếu bộ Chiến tranh Mỹ quyết định tiếp tục phong toả hàng hải
Iran, mục đích bóp chết huyết mạch kinh tế nước này, nhiều khả năng cho thấy
Trung Quốc có thể viện trợ cho Iran các dòng hoả tiễn chống hạm đời mới (như
các biến thể siêu thanh YJ-12/YJ-18 hay đạn đạo diệt hạm, link
bài phỏng vấn học giả Mỹ trên SCMP đính kèm).
Điều
này xảy ra thì mọi nỗ lực phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ thất bại. Đó là chưa nói
tới phản ứng dư luận nước Mỹ sẽ ra sao nếu một chiến hạm của Mỹ bị hoả tiễn
Iran tiêu diệt.
Dĩ
nhiên các nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm của Mỹ buộc phải tránh xa hàng ngàn
cây số ngoài tầm bắn. Tức là Mỹ đã mất đi khả năng can thiệp nhanh. Rốt cục Vịnh
Ba Tư trở thành “vùng không thân thiện” đối với Hải quân Mỹ.https://www.facebook.com/nhantuan.truong/posts/pfbid02TFYdyDANGT7xY6CUSEEZRokW2jRJTeYsbkLTu2YB1jFqupfDypR3S4jBME7Qjonrl
Thực
tế cho thấy bất chấp mọi áp lực quân sự và cấm vận kinh tế khốc liệt của không
quân và hải quân Mỹ, Iran vẫn thành công duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với
Eo biển Hormuz. Việc này kéo dài sẽ kích hoạt một chuỗi khủng hoảng dây chuyền
mang tính đe dọa tồn vong cho Mỹ.
Thứ
nhứt, hệ thống Petrodollar bị chấn thương. Khi luồng xuất khẩu năng lượng vùng
Vịnh bị đứt gãy, nguồn thu bằng đồng USD của các nước GCC sụt giảm nghiêm trọng.
Dòng tiền “Petrodollar” tái đầu tư vào trái phiếu và thị trường tài chính Mỹ bị
bóp nghẹt, đe dọa trực tiếp đến sức mạnh tài chính toàn cầu của Mỹ.
Thứ
hai, khủng hoảng kinh tế toàn cầu và phẫn nộ ngoại giao. Hormuz bị đóng có
nghĩa là mọi nguồn cung dầu mỏ, khí đốt (LNG), Helium, nhôm… những nguyên liệu
đầu vào không thể thay thế của nền kinh tế thế giới. Kinh tế thế giới bị khủng
hoảng. Dư luận và giới lãnh đạo các nước đồng minh lên tiếng chỉ trích gay gắt
Washington. Họ chỉ ra rằng eo biển Hormuz luôn được tự do hàng hải cho đến khi
Tổng thống Trump phát động các chiến dịch chống Iran. Các quốc gia này cho rằng
cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ mà nhân loại đang chịu đựng là kết quả trực tiếp
từ một sự can thiệp “không mục tiêu” của ông chủ Toà Bạch ốc.
Thứ
ba, gánh nặng trên lên vai người dân Mỹ. Ở trong nước, cái giá của cuộc chiến
không mục đích nhanh chóng tác hại lên đời sống của người dân. Giá xăng dầu và
thực phẩm tăng vọt kéo theo lạm phát bùng nổ. Chi phí quân sự leo thang ngốn
hàng trăm tỉ đô la ngân sách. Mức độ ủng hộ của cử tri Mỹ đối với cuộc chiến
rơi xuống mức thấp kỷ lục, tạo nên sự bất ổn ngay trong lòng xã hội Mỹ.
Kết
luận lại, đây là một thất bại thuộc về cá nhân nhưng cái giá phải trả mang tầm
chiến lược.
Tổng
thống Trump mở ra cuộc chiến nhưng không biết đánh để làm gì, nước Mỹ thu được
lợi ích gì, và cay đắng nhứt là không biết làm cách nào để kết thúc nó. Cuộc
chiến đã làm phá sản tài sản chiến lược của Mỹ ở Trung Đông. Nước Mỹ có thể bị
mất Trung Đông trong khi người dân Mỹ phải gánh chịu lạm phát và giá năng lượng
cao. Khi cắt đứt tham vấn với các đồng minh, ông T.rump đã biến chiến dịch chống
Iran thành “cuộc chiến riêng” của cá nhân mình.
Nếu
không sớm đảo ngược tiến trình này, cái giá của ông chủ Toà Bạch ốc không chỉ
là một nhiệm kỳ thất bại, mà chính là sự sụp đổ của toàn bộ mạng lưới ảnh hưởng
kéo dài nửa thế kỷ của Mỹ tại Trung Đông.
-------------------------
Liệu
Mỹ có đang tự tay đánh mất Trung Đông?
.
. . . . . .
bài viết này nhằm trả lời bình luận hôm qua của một bạn phây trong bài viết của tôi : "Trump vô hiệu hóa xong Iran và
CuBa, mục tiêu kế tiếp là chiến lược " Đấu kinh tế - Vây quân sự " với
Trung Quốc ! . Một sự xáo trộn mạnh mẽ bên ngoài, sẽ thúc đẩy thay đổi bên
trong ( ngã hẳn vào vòng tay trai làng Trung Quốc hay nghe theo tiếng gọi của
trai thành phố Mỹ ) , hãy chờ xem !." Ừ, để coi ông Trump thanh toán hoá
đơn với Iran ra sao rồi hãy nói chuyện tới TQ.
Tác
giả
bài phỏng vấn học giả Mỹ Lyle Goldstein của SCMP sáng nay
nói về sự trỗi dậy của TQ trên phương diện quốc phòng. Các bạn đọc để
"tham khảo" chớ tôi không có ý đồ gì : https://www.scmp.com/.../surprising-how-quickly-chinas...
SCMP.COM
Open
Questions | ‘Surprising’ how fast China’s military is closing US gap: analyst
Lyle Goldstei
Open Questions | ‘Surprising’ how fast China’s military is
closing US gap: analyst Lyle Goldstein
Trả lời
Tác
giả
thái độ "không dám nhìn vào sự thật" của Pete
Hegseth là một hình thức "tự sát" bằng trái mìn nổ chậm. Có những điểm
then chốt, kiểu "chìa khoá cánh cửa sinh-tử, thắng-thua" mà Mỹ cương
quyết phải giữ là Châu Âu (thông qua NATO), Đài loan, Singapore (eo biển
Malacca), Indonesia (các eo biển nước sâu như Sunda), eo biển Hormuz, eo biển
Bab al-Mandab... Các giàn hoả tiễn Patriot chỉ để dùng bảo vệ những "kho
tàng" của Mỹ. Vai trò của Hegseth là bằng mọi giá phải bảo vệ Châu Âu, Nhật,
Hàn (vì phải giữ Đài loan), giữ Singapore và các quốc gia vùng Vịnh. Để giữ
Hormuz mà phải hy sinh (thí dụ Đài loan hay Ukraine), đem hết các giàn hoả tiễn
Patriot từ Châu Âu, Nhật, Hàn, Guam... qua vùng Vịnh là chuyện phi lý. Hegseth
đã phung phí gần cạn kiệt kho vũ khí của Mỹ (bao gồm Patriot) mà không giải quyết
được vấn đề Iran. Điều này cho thấy sức mạnh cứng của Mỹ đã sử dụng
không hiệu quả. Lỗi do ai khoan nói. Vấn đề là phải sử dụng phương tiện khác để
giải quyết vấn đề Iran. Dùng sức mạnh không xong thì phải dùng cách khác. Đem hết
những giàn Patriot qua vùng Vịnh cũng không thể bảo vệ các căn cứ của Mỹ ỏ đây,
vì không thể dùng nó để chống lại drones rẻ tiền, kiểu chén kiểu cụng với chén
sành. Cương cứng kiểu Hegseth thì Mỹ chỉ còn cái dụng trắng để đối phó với TQ ở
Châu Á.
Trả lời
No comments:
Post a Comment