Thursday, 1 December 2022

TẬP CẬN BÌNH ĐANG ĐÁNH LIỀU VỚI MỌI THỨ DO NHỮNG NGƯỜI TIỀN NHIỆM LẬP NÊN (Gabor Steingart)

 



Tập Cận Bình đang đánh liều với mọi thứ do những người tiền nhiệm lập nên

Gabor Steingart

Phan Ba  dịch

Posted on Tháng Mười Một 29, 2022

https://phanba.wordpress.com/2022/11/29/tap-can-binh-dang-danh-lieu-voi-moi-thu-do-nhung-nguoi-tien-nhiem-lap-nen/#more-13438

 

Liệu Trung Quốc vẫn còn có một mô hình kinh doanh có khả năng hoạt động không? Câu hỏi này xuất hiện càng lúc càng nhiều hơn trong những ngày này. Tập Cận Bình nên tránh năm điều điên rồ vì chúng gây nguy hiểm cho sự cai trị của ông ta.

 

Tập Cận Bình đang đánh liều với hầu hết mọi thứ do những người tiền nhiệm của ông ta tạo dựng: từ khu vực tư nhân nội địa Trung Quốc đến mô hình xuất khẩu được ngưỡng mộ khắp nơi.

 

Sự kính trọng trước đó đã nhường chỗ cho nỗi sợ hãi, và nỗi sợ hãi giờ đây đã nhường chỗ cho sự nghi ngờ về việc liệu đất nước Trung Quốc này có còn một mô hình kinh doanh có khả năng hoạt động hay không.

 

Có năm điều điên rồ mà nhà cai trị chuyên quyền ấy phải đối mặt vì cuối cùng thì chúng gây nguy hiễm cho nền thống trị của ông ta

 

https://phanba.files.wordpress.com/2022/11/xi.webp?w=558&zoom=2

Chiến lược No-Covid không thể hoạt động trong thực tế

 

Điều điên rồ 1: Chiến lược không Covid là một cấu trúc lý thuyết xuất phát từ một quan điểm máy móc về con người và chỉ vì lý do này không thôi thì đã không thể hoạt động được trong thực tế.

 

Thêm vào đó là sự phát triển năng động của các loại virus, mà DNA chống độc tài của chúng cũng không thèm quan tâm đến mệnh lệnh của ĐCSTQ. Và kết quả là sự đàn áp ngày càng tăng của nhà nước, được đáp trả bằng sự phẫn nộ ngày càng tăng của người dân.

 

Điều điên rồ 2: Cả trong nền kinh tế, Đảng Cộng sản và nhà lãnh đạo tối cao của nó gần đây cũng đóng vai trò một lãnh tụ mạnh mẽ. Kết quả là khu vực tư nhân mà nhà cải cách Đặng Tiểu Bình từng cởi trói đang ngày càng bị sách nhiễu nhiều hơn.

 

Phương châm tự do về kinh tế của nhà cải cách – “Mèo trắng hay mèo đen đều không quan trọng, quan trọng là chúng bắt chuột” – đã bị thay thế bằng câu châm ngôn cũ của cán bộ: “Đảng luôn luôn đúng”.

 

Những nhà sáng lập thành công như Jack Ma của Alibaba đột nhiên biến mất khỏi hiện trường. Các công ty như công ty điều phối xe chở khách DiDi hay dịch vụ thanh toán Alipay đang bị nhà nước giải thể vì cho rằng họ có quá nhiều quyền lực.

 

Kết thúc của câu chuyện này: Nền kinh tế bị điều khiển sẽ dần ngừng tăng trưởng. Tốc độ tăng trưởng 15% đáng tự hào từng giúp hàng triệu người Trung Quốc thoát khỏi đói nghèo bây giờ đã là dĩ vãng.

 

Điên rồ thứ 3: Sự xuất hiện mang tính thống trị của của Tập Cận Bình trong chính sách đối ngoại đã khiến cho người Mỹ bước vào cuộc. Chính người Trung Quốc, những người cam kết tuân theo các giá trị hài hòa và cân bằng qua truyền thống triết học của họ, đã tự làm chậm sự phát triển của chính họ bằng một pha trộn bất thường từ tính thống trị và kiêu ngạo, vốn trước đây chủ yếu được biết đến từ Mỹ.

 

Ban lãnh đạo ĐCSTQ rõ ràng đã quên một bài học quan trọng từ lịch sử gần đây: chỉ khi Trung Quốc hội nhập vào tất cả các thể chế phương Tây, và thậm chí được trao quyền phủ quyết tại Liên Hợp Quốc, thì các điều kiện cho sự thịnh vượng ngày nay mới được tạo ra.

 

Theo Kevin Rudd trong tác phẩm “Cuộc chiến có thể tránh được”, tư cách thành viên WTO năm 2001 là “cơ hội thay đổi cục diện thị trường toàn cầu” cho nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

 

Bây giờ đồng hồ đang chạy ngược cho người Trung Quốc. Mỹ đã hạ cấp nước này từ đối tác thành đối thủ trong học thuyết an ninh chính thức của họ.

 

Điều điên rồ thứ 4: Vì Chính sách Đài Loan mới, rõ ràng là gây tranh cãi, mà các hệ thống báo động đã được kích hoạt, không chỉ ở người Mỹ mà còn trên khắp lãnh thổ NATO.

Những người đứng đầu chính phủ trước đây của Trung Quốc đã có một thành công ngoại giao rất lớn, về cơ bản là không thể tưởng tượng được. Bởi vì đi cùng với chiến thắng của cuộc cách mạng cộng sản ở Trung Quốc là sự công nhận cấp nhà nước cho những người cai trị mới ở Bắc Kinh và lần ly khai với chính phủ cũ mà giờ đây đang ở Đài Loan.

 

Hầu như tất cả các nước phương Tây, dẫn đầu là Hoa Kỳ, đã chấp nhận chính sách một Trung Quốc, mà qua đó trên thực tế đã tước đi tính hợp pháp của chính phủ ở Đài Loan. Ngày nay, chỉ có 13 trong số 193 quốc gia của Liên Hợp Quốc công nhận sự tồn tại của Đài Loan dân chủ như là một quốc gia riêng biệt.

 

Con số những cuộc diễn tập quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc ở ngoài khơi Đài Loan và việc mở rộng các hòn đảo không có người thành các căn cứ hàng hải đang buộc phương Tây xích lại ngày càng gần nhau hơn trong một liên minh chống Trung Quốc.

 

Tổng thống Hoa Kỳ Biden gần đây đã nói trên chương trình truyền hình “60 Minutes” rằng việc chiếm đóng Đài Loan sẽ ngay lập tức dẫn đến việc Hoa Kỳ tham chiến.

 

Điều điên rồ thứ 5: Tập Cận Bình đã chấm dứt nguyên tắc đồng thuận trong giới lãnh đạo cộng sản. Trung Quốc luôn là một quốc gia độc đảng và chuyên chế – nhưng không phải là chế độ độc tài một người. Mọi nhà lãnh đạo đều biết rằng sự lãnh đạo của mình là quyền lực vay mượn và sẽ kết thúc chậm nhất là sau hai nhiệm kỳ, mỗi nhiệm kỳ 5 năm.

 

Người kế nhiệm phải được chỉ định sớm để quá trình chuyển giao quyền lực diễn ra một cách hòa bình từ Giang Trạch Dân sang Hồ Cẩm Đào và sau đó từ Hồ Cẩm Đào sang Tập Cận Bình.

 

Tập Cận Bình, người tự tuyên bố là nhà lãnh đạo trọn đời, do đó đã phá bỏ chiếc van chuyển giao hòa bình từ thế hệ này sang thế hệ tiếp theo, cũng như từ phe này sang phe kia.

 

Công cụ cai trị quan trọng nhất của ông ta không phải là gia tăng thịnh vượng, mà là gia tăng đàn áp. Điều này phân biệt ông ta với tất cả các nhà cai trị thời hậu Mao. Ông ta gần với Stalin hơn Đặng Tiểu Bình.

 

Kết luận: Áp lực trong nồi hơi Trung Quốc đang ngày càng gia tăng. Sự giảm sút của chỉ số thị trường chứng khoán Shanghai Composite – giảm 50% so với mức đỉnh – chỉ là con chim báo bão đang cảnh báo trước một cơn bão đang kéo đến.

 

Phan Ba dịch

 

NGUỒN :

https://www.focus.de/politik/experten/gastbeitrag-von-gabor-steingart-xi-jinping-riskiert-alles-was-seine-vorgaenger-aufgebaut-haben_id_180413181.html

 




LÝ DO TẬP CẬN BÌNH KHÔNG CÒN ĐƯỢC GỌI LÀ "LÃNH TỤ NHÂN DÂN" (Katsuji Nakazawa  -  Nikkei Asia)

 



Lý do Tập Cận Bình không còn được gọi là “lãnh tụ nhân dân”

Katsuji Nakazawa  -  Nikkei Asia  

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch

30/11/2022

https://nghiencuuquocte.org/2022/11/30/tap-can-binh-khong-con-duoc-goi-la-lanh-tu-nhan-dan/

 

Nhà lãnh đạo cố gắng nở nụ cười ngoại giao, nhưng hành động công khai phê phán Thủ tướng Canada đã làm hỏng mất hình ảnh của ông.

 

Một tháng sau Đại hội toàn quốc lần thứ 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, truyền thông nhà nước Trung Quốc đã ngừng gọi Chủ tịch Tập Cận Bình là “lãnh tụ nhân dân.” Không một tài liệu nào mới được xuất bản trên các trang web của chính phủ Trung Quốc nhắc tới cụm từ này.

 

Đó là một diễn biến đáng ngạc nhiên, vì cụm từ này đã được sử dụng nhiều lần trước và trong thời gian diễn ra đại hội toàn quốc. Một quan chức cấp cao tại Văn phòng Nghiên cứu Chính sách Trung ương, một cơ quan của đảng, đã gọi Tập là “lãnh tụ nhân dân” tại một cuộc họp báo. Truyền thông Trung Quốc đã sử dụng thuật ngữ này hàng ngày trong thời gian diễn ra đại hội. Người ta thậm chí còn phát sóng một bài hát có tựa đề “lãnh tụ nhân dân.”

 

Một nguồn tin ám chỉ rằng đã có một thỏa thuận ngầm, bắt đầu hạn chế sử dụng cụm từ này kể từ bây giờ.

 

Xét đến diễn biến này, tuần lễ ngoại giao vừa kết thúc ở Indonesia và Thái Lan có lẽ sẽ mang một ý nghĩa mới. Suy cho cùng, ở Trung Quốc, ngoại giao chỉ là một phần mở rộng của chính trị trong nước.

 

Thuật ngữ “lãnh tụ” đã được Ngoại trưởng Vương Nghị, hiện là thành viên của Bộ Chính trị đầy quyền lực, sử dụng khi ông tóm tắt những thành tựu của chuyến đi.

 

Ông nói, “Cộng đồng quốc tế một lần nữa đánh giá cao phong thái xuất chúng và tầm nhìn thế giới của Chủ tịch Tập Cận Bình với tư cách là lãnh tụ của một đảng lớn và một nước lớn, đồng thời đã chứng kiến một Trung Quốc phi thường, chân thành, được yêu mến và tôn trọng”.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%253A%252F%252Fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com%252Fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4%252Fimages%252F_aliases%252Farticleimage%252F3%252F4%252F4%252F4%252F43204443-1-eng-GB%252FAP22323124981410re.jpg?source=nar-cms

Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Bangkok, Thái Lan: Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị (đang giơ tay) được đề bạt vào Bộ Chính trị như một phần thưởng cho lòng trung thành của ông với Tập Cận Bình. © AP

 

Thoạt nhìn, việc Vương sử dụng thuật ngữ này dường như là sự tiếp nối của những lời khen ngợi dành cho Tập trong thời gian trước khi diễn ra đại hội toàn quốc. Nhưng ngôn từ chính trị cụ thể của Vương đã phản ánh vị trí mong manh của Tập.

 

Việc Vương gọi Tập là “lãnh tụ của một nước lớn” khác xa với việc là “lãnh tụ nhân dân,” vốn gợi nhớ đến người cha lập quốc Mao Trạch Đông. Vì không thể sử dụng “lãnh tụ nhân dân,” “lãnh tụ của một nước lớn” là phương án thay thế tốt nhất mà Vương có thể nghĩ ra.

 

Các hãng truyền thông lớn của nhà nước như Tân Hoa Xã, Nhân dân Nhật báo, và Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV đã không đưa ra lý do tại sao họ ngừng sử dụng danh xưng “lãnh tụ nhân dân.” Nếu họ làm vậy, họ sẽ khiến Tập mất mặt. Đó là một chủ đề cấm kỵ.

 

Tuy nhiên, lý do dẫn đến thất bại chính trị của Tập vẫn rõ ràng. Nó liên quan đến điều lệ đảng đã được sửa đổi – với toàn văn được công bố bốn ngày sau khi đại hội toàn quốc kết thúc.

 

Khẩu hiệu “hai xác lập,” thể hiện lòng trung thành tuyệt đối với Tập, đã không được đưa vào điều lệ đảng, ngay cả khi nó đã được hô vang hàng ngày trong đại hội.

 

Việc khẩu hiệu chính vắng mặt trong bản sửa đổi điều lệ đảng dường như có sức nặng lớn hơn những gì truyền thông nước ngoài nghĩ.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%253A%252F%252Fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com%252Fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4%252Fimages%252F_aliases%252Farticleimage%252F4%252F9%252F4%252F4%252F43204494-1-eng-GB%252Fphoto_SXM2022101300009626%2520%25281%2529re.jpg?source=nar-cms

Một tấm biển kêu gọi “hai xác lập” được treo tại Bắc Kinh vào ngày 13/10. “Hai xác lập” đã không được đưa vào điều lệ đảng trong tháng đó. (Ảnh của Yusuke Hinata)

 

Dù tuổi đã cao, Vương Nghị vẫn được đề bạt vào Bộ Chính trị như một phần thưởng cho lòng trung thành của ông với Tập.

 

Sau lời nhận xét của Vương, Tân Hoa Xã, Nhân dân Nhật báo, và CCTV đã bắt đầu sử dụng cụm từ “lãnh tụ của một đảng lớn và một nước lớn.”

 

Một ví dụ điển hình là Tạp chí Cầu Thị, tạp chí lý luận của Ban chấp hành Trung ương Đảng.

Nhưng cụm từ “lãnh tụ của một đảng lớn và một nước lớn” trên thực tế là một cụm từ thay thế, nhằm che đậy thất bại chính trị của Tập Cận Bình.

 

Vương còn thực hiện một động thái bất thường khác. Trong phần tóm tắt về chính sách ngoại giao của Tập, Vương đã thêm danh hiệu trang trọng “giáo sư” cho vợ của Tập là Bành Lệ Viện, và ca ngợi những đóng góp của bà đối với “ngoại giao nước lớn” của Trung Quốc.

Dù đã xây dựng được một nội các đầy những người trung thành với mình, nhưng Tập vẫn không hài lòng với kết quả của đại hội toàn quốc. Nếu cụm từ “lãnh tụ nhân dân” được ghi vào điều lệ đảng, thì điều đó cho thấy Tập đã vượt qua Đặng Tiểu Bình, người đã thúc đẩy chính sách “cải cách và mở cửa.”

 

Để vượt qua vấn đề chính trị trong nước, Tập cần xây dựng lại nền ngoại giao của Trung Quốc trong bối cảnh bị quốc tế cô lập.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%253A%252F%252Fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com%252Fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4%252Fimages%252F_aliases%252Farticleimage%252F2%252F9%252F3%252F4%252F43204392-1-eng-GB%252F2022-11-18T032840Z_1427357223_RC2QNX9WLQH2_RTRMADP_3_APEC-SUMMITre.jpg?source=nar-cms

Một cách mà Vương Nghị thể hiện lòng trung thành của mình với Tập Cận Bình là nhắc đến vợ của Tập, Bành Lệ Viện, kèm danh xưng “giáo sư,” ca ngợi những đóng góp của bà cho “ngoại giao nước lớn” của Trung Quốc. © Reuters

 

Vào ngày 14/11, Tập đã có cuộc hội đàm trực tiếp đầu tiên với Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Bali, Indonesia. Ông cũng có cuộc hội đàm trực tiếp đầu tiên với Fumio Kishida của Nhật Bản tại Bangkok vào ngày 17/11.

 

Tập bắt tay Kishida cùng với một nụ cười không thể nhầm lẫn. Đằng sau động thái này là mong muốn chứng minh rằng Trung Quốc đã thoát khỏi sự cô lập quốc tế.

 

Nhưng vẫn còn phải xem liệu quan hệ Trung-Nhật có cải thiện một cách thuận lợi trong tương lai hay không.

 

Trung Quốc có thể sẽ lựa chọn thái độ ‘chờ xem’ liệu chính quyền Kishida có thực sự không ổn định và yếu kém, khi ba bộ trưởng nội các đã từ chức trong vòng hơn một tháng.

Nếu Trung Quốc quyết định rằng chính quyền Kishida mạnh và sẽ tồn tại lâu dài, họ sẽ trở nên tích cực hơn về mặt ngoại giao đối với Nhật Bản, bất kể họ có thích nước láng giềng hay không.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%253A%252F%252Fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com%252Fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4%252Fimages%252F_aliases%252Farticleimage%252F0%252F9%252F2%252F4%252F43204290-1-eng-GB%252FPR20221122-0016-01re.jpg?source=nar-cms

Fumio Kishida và Tập Cận Bình tiếp xúc nhau ở Bangkok. © Kyodo

 

Trong khi đó, nhận thức đối với Trung Quốc đã thay đổi sau hơn hai năm rưỡi Tập quyết định không ra nước ngoài vì coronavirus.

 

Số lượng các quốc gia thực sự nhiệt tình với Sáng kiến Vành đai và Con đường do Trung Quốc dẫn đầu đã sụt giảm. Trung Quốc thậm chí còn không đề cập đến sáng kiến này trong các tuyên bố mà họ đưa ra về các cuộc đối thoại song phương giữa Tập và các nhà lãnh đạo nước ngoài, được tổ chức trong chuyến công du Đông Nam Á của ông.

 

Điều này cũng đúng với khẩu hiệu ngoại giao “cộng đồng chung tương lai vì nhân loại.” Trung Quốc chỉ có thể tuyên bố rằng họ chia sẻ vận mệnh với một vài quốc gia trong chính sách ngoại giao song phương của mình.

 

Riêng “Sáng kiến An ninh Toàn cầu” mà Tập đề xuất vào tháng 4 chỉ xuất hiện trong cuộc gặp của Tập với Tổng thống Argentina Alberto Fernandez tại Bali.

 

Tiếng nói quốc tế của Trung Quốc đã không còn mạnh mẽ như trước đại dịch.

 

Tập đã không có các cuộc gặp song phương với một số nhà lãnh đạo nước ngoài, trong đó có Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và tân Thủ tướng Anh Rishi Sunak.

 

Quan hệ với Ấn Độ đặc biệt lạnh nhạt. Tháng 6/2020, Trung Quốc và Ấn Độ đã chứng kiến cuộc đụng độ biên giới chết người đầu tiên sau 45 năm. Dù cả Tập và Modi đều tham dự hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, SCO, ở Uzbekistan vào giữa tháng 9, nhưng họ không có cuộc gặp riêng nào.

 

Nhà ngoại giao hàng đầu Vương Nghị đã nói về một Trung Quốc “được yêu mến” khi ông giải thích về việc Tập trở lại chính trường quốc tế trong chuyến công du Đông Nam Á.

 

Sự thật là chính Tập đã nói về sự thay đổi hướng tới một Trung Quốc “được yêu mến” tại một cuộc họp của các quan chức cấp cao của đảng vào tháng 5/2021, khi ông lo lắng về việc đất nước mang tiếng xấu do chính sách ngoại giao “chiến lang” cứng rắn.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%253A%252F%252Fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com%252Fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4%252Fimages%252F_aliases%252Farticleimage%252F1%252F4%252F3%252F4%252F43204341-1-eng-GB%252F2022-11-18T112337Z_1515346643_RC2UMX9VZPMF_RTRMADP_3_G20-SUMMIT-XI-TRUDEAUre.jpg?source=nar-cms

Justin Trudeau trao đổi với Tập Cận Bình, người dường như đang cố đe dọa Trudeau không được nói chuyện với báo chí, tại hội nghị thượng đỉnh G-20 ở Bali, Indonesia. © Reuters

 

Nhưng chính Tập Cận Bình đã cho thế giới tận mắt chứng kiến ngoại giao chiến lang tại hội nghị thượng đỉnh G-20 ở Bali. Ông đã “dạy” cho Thủ tướng Canada Justin Trudeau một bài, thông qua phiên dịch viên, ngay trước máy quay, về cáo buộc làm rò rỉ thông tin cuộc gặp không chính thức của họ bên lề hội nghị thượng đỉnh G-20.

 

“Mọi thứ chúng ta thảo luận đã bị rò rỉ trên mặt báo. Việc đó là không phù hợp. Chúng tôi không làm việc theo cách đó,” Tập nói với Trudeau vào ngày 16/11. “Nếu có sự chân thành, hai bên sẽ có thể giao tiếp với sự tôn trọng lẫn nhau, nếu không thì sẽ không dễ để biết được kết quả.”

 

Trudeau đáp lại, “Ở Canada, chúng tôi tin tưởng vào đối thoại tự do, cởi mở và thẳng thắn, và đó là điều chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì. Chúng tôi sẽ tiếp tục tìm cách để chúng ta làm việc cùng nhau một cách xây dựng, nhưng sẽ có những điều chúng ta không đồng ý với nhau.”

 

Tập ngắt lời Trudeau và nói thẳng thừng, “Hãy tạo điều kiện [để đồng ý với nhau] trước đã,” rồi ông mỉm cười, bắt tay Thủ tướng Canada và rời đi. Nhận xét của Tập nghe giống như một lời đe dọa.

 

Cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra sau khi các phương tiện truyền thông đưa tin rằng Thủ tướng Trudeau bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” về cáo buộc Trung Quốc cài gián điệp và can thiệp vào cuộc bầu cử ở Canada trong cuộc gặp không chính thức với Tập vào ngày 15/11, cuộc hội đàm đầu tiên của họ sau 3 năm 5 tháng.

 

Không có tự do báo chí ở Trung Quốc. Việc áp đặt đường lối của Trung Quốc, một đường lối vốn chỉ hoạt động bên trong Trung Quốc, cho các quốc gia khác, đơn giản chính là ngoại giao chiến lang.

 

Dù lúc này Tập đang nở một nụ cười dưới chủ trương xây dựng một Trung Quốc “được yêu mến,” nhưng những đặc điểm của ngoại giao chiến lang vẫn chưa biến mất.

 

Canada là một thành viên của Nhóm G-7. Hành động trút giận một cách bộc phát và công khai rộng rãi của Tập Cận Bình có thể phản ánh sự bực bội mà vị “lãnh tụ” đã dồn nén trong tháng qua.

 

--------------------

Katsuji Nakazawa là nhà báo và biên tập viên cấp cao của Nikkei, hiện sinh sống tại Tokyo. Ông đã dành bảy năm làm phóng viên thường trú ở Trung Quốc và sau đó trở thành trưởng văn phòng Trung Quốc. Ông đã nhận Giải Nhà báo Quốc tế Vaughn-Ueda năm 2014.

FacebookLinkedInEmailMessengerWhatsAppTelegramPrint

 

 

NGUỒN :

 

Katsuji Nakazawa, “Xi no longer described as ‘people’s leader’ in China,” Nikkei Asia, 24/11/2022

 




VÌ SAO CHÚNG TA ĐỀU SẼ ĐẾN LÚC GIÀ và CHẾT? (William Park / BBC Future)

 



Vì sao chúng ta đều sẽ đến lúc già và chết?

William Park

BBC Future

30 tháng 11 năm 2022 

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cqq2en4kn67o

 

Trong số tất cả các sinh vật dưới nước tuyệt diệu và lạ lùng bồng bềnh trên biển cả và sông ngòi, sẽ không thành vấn đề nếu như bạn không để ý tới hydra (rồng nhiều đầu). 

 

Được đặt theo tên con rắn trong thần thoại Hy Lạp cổ vốn có thể mọc lại đầu, nó là họ hàng nước ngọt của sứa, hải quỳ và san hô. Hơi giống hạt bồ công anh, với cơ thể dài và búi xúc tu ở một đầu, không có gì đặc biệt. 

 

Nhưng chúng có đặc tính khác thường khiến chúng trở thành chủ đề sinh học thu hút: chúng có thể tái sinh. Nếu bạn chặt con hydra thành nhiều mảnh, mỗi mảnh sẽ mọc lại thành một cá thể mới hoàn chỉnh.

 

Đặc tính tái sinh của chúng đã thu hút sự quan tâm của các nhà sinh vật học tìm kiếm bằng chứng về sự bất tử trong tự nhiên. Tại sao những loài này dường như không chết vì nguyên nhân tự nhiên? Và cái chết có phải là tất yếu?

 

Sự đánh đổi

 

Lão hóa được mô tả vào giữa thế kỷ 20 như sự đánh đổi giữa sinh sản và duy trì tế bào. 

Ban đầu, cơ thể sinh vật sử dụng tài nguyên trong cơ thể để phát triển và giữ cơ thể khỏe mạnh – để duy trì các tế bào. Trong suốt thời còn nhỏ và trong quá trình dậy thì, ưu tiên là sinh tồn, mạnh mẽ và khỏe mạnh nhất có thể. 

 

Sau khi dậy thì, trọng tâm chuyển sang sinh sản. Bởi vì, đối với hầu hết sinh vật, nguồn lực là hạn chế, cho nên ưu tiên sinh sản có thể trả giá bằng cơ thể khỏe mạnh.

 

Hãy xem cá hồi bơi ngược dòng để đẻ trứng và chết ngay sau đó. Mọi thứ đều được tận dụng để cho nó cơ hội tốt nhất đến được bãi đẻ trứng, và một khi đến được, nó tận dụng tối đa cơ hội. Cơ hội để cá hồi xuôi dòng nước, ra biển sống thêm một năm nữa, trở về trong hành trình tương tự và đẻ trứng lần nữa là xa vời đến nỗi chọn lọc tự nhiên không bao giờ đứng về phía chúng. Và dù gì đi nữa, chúng đã truyền lại gene được một lần.

 

Nhưng hiểu biết hiện tại về lý do sinh vật chết cụ thể hơn một chút. Khi sinh vật đến tuổi sinh đẻ, quy luật chọn lọc tự nhiên yếu đi và quá trình lão hóa bắt đầu, cuối cùng dẫn đến cái chết. Nhưng đó không phải là nhường chỗ cho thế hệ kế tiếp, vốn có thể "lý thú từ góc độ quên mình", Alexei Maklakov, giáo sư sinh học tiến hóa và lão khoa tại Đại học East Anglia, Anh, cho biết.

 

https://ichef.bbci.co.uk/news/800/cpsprodpb/df5d/live/def7b620-70de-11ed-9ce5-95a088ad92d8.jpg.webp

Được đặt theo tên con rắn trong thần thoại Hy Lạp cổ, hydra có đặc tính khác thường khiến chúng trở thành chủ đề sinh học thu hút: chúng có thể tái sinh

 

Trong suốt cuộc đời mình, gene chúng ta tích lũy các đột biến. Một số đột biến là hoàn toàn ngẫu nhiên, trong khi số khác là do chế độ ăn uống hay các yếu tố bên ngoài như tia cực tím. 

 

Hầu hết đột biến là vô thưởng vô phạt hay có hại, rất ít cái có ích. Trước khi đến tuổi sinh sản, "bất kỳ đột biến nào làm giảm khả năng sinh sản, hay thậm chí giết chết cá thể trước khi nó sinh sản, dứt khoát sẽ không được chọn lọc tự nhiên", Gabriella Kountourides, nhà sinh vật học tiến hóa tại khoa nhân chủng học, Đại học Oxford, nói. 

 

Tuy nhiên, một khi sinh vật đến tuổi sinh sản, nó có thể truyền lại gene sang thế hệ tiếp theo. Khi đó, chọn lọc tự nhiên yếu đi.

 

Hãy xem cá hồi đẻ trứng. Nó đã sinh trưởng tốt, đạt độ tuổi trưởng thành và sinh sản. Hậu duệ của nó cũng có thể có cơ hội đấu tranh đẻ trứng.

 

Nếu đột biến gene xảy ra ở cá hồi sau khi đẻ trứng và đột biến đó ngẫu nhiên giúp nó sống lâu hơn được một năm nữa (dù điều này cực kỳ khó xảy ra), thì những cá hồi con mà nó sinh ra sẽ trong năm đó không có lợi thế đặc biệt đáng kể so với bọn cá hồi anh chị chúng, vốn được sinh ra trước đó. 

 

Chọn lọc tự nhiên suy yếu

 

Từ quan điểm chọn lọc tự nhiên thì không có mấy lợi ích trong việc nỗ lực duy trì trạng thái khỏe mạnh sau khi sinh đẻ. 

 

Do đó, những gene giúp cho cơ thể khoẻ mạnh sau khi sinh không bị áp lực để được lựa chọn và trở nên phổ biến hơn. “Một cá thể muốn sống. Nhưng vào lúc đó, chọn lọc tự nhiên không cần nó nữa, bởi vì điều đó không đem lại gì thêm cho thế hệ tiếp theo,” Kountourides nói.

 

Tuy nhiên, không phải mọi sinh vật đều cực đoan như cá hồi, loài chỉ đẻ trứng duy nhất một lần trong suốt cuộc đời. 

 

Một số loài sống lâu hơn, sinh sản nhiều lần. Hầu hết các đột biến trên ADN sẽ gây hậu quả xấu hoặc không để lại hậu quả gì. Cơ thể chúng ta có thể sửa chữa những tổn thương ADN này, nhưng khả năng đó suy giảm theo tuổi tác do chọn lọc tự nhiên suy yếu. 

 

Nhưng lão hóa và tử vong sau đó xảy ra theo hai cách – các đột biến xấu tích tụ lại do khả năng chọn lọc tự nhiên suy yếu đi, và các đột biến có thể có lợi cho việc  sinh sản trở nên xấu đi do tuổi già.

 

Lấy ví dụ về trường hợp đột biến gene BRCA. Đột biến này được cho làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư vú và buồng trứng, nhưng cũng làm tăng khả năng sinh sản ở những phụ nữ có đột biến. Vì vậy, có khả năng là đột biến BRCA đem lại lợi thế sinh sản trong giai đoạn đầu đời, sau đó là nguy cơ sức khỏe lớn hơn ở tuổi về già. Thế nhưng, do khả năng chọn lọc tự nhiên sẽ trở nên yếu đi khi hết tuổi sinh nở, nên lợi thế sinh sản mà đột biến này đem lại là lớn hơn so với những bất lợi.

 

“Bất cứ điều gì xảy ra trong giai đoạn đầu đời sẽ mạnh hơn những gì xảy ra sau tuổi sinh đẻ, vì năng lực sinh đẻ thực sự quan trọng,” Kaitlin McHugh, nhà sinh vật học ở Đại học Bang Oregon, cho biết.

 

Sự lão hóa tế bào, tức là tế bào già yếu ngừng phân bào, là một ví dụ nữa về lợi thế đầu đời trở thành bất lợi sau này. 

 

Sự lão hóa bảo vệ chúng ta khỏi ung thư vì nó có thể ngăn tế bào có ADN hư hại nhân lên. Tuy nhiên, sau này, các tế bào lão hóa có thể tích tụ trong các mô, gây tổn thương và viêm tấy, và là tiền đề dẫn đến các bệnh liên quan đến tuổi tác.

 

Những loài sống lâu thì sao?

 

Mặc dù hầu hết các loài đều già đi, nhưng vẫn có một số ngoại lệ. 

 

Chẳng hạn, nhiều loài thực vật cho thấy ‘lão hóa không đáng kể’, và một số loài được biết là sống tới hàng ngàn năm. 

 

Một ví dụ đặc biệt lý thú là cây pando trong Rừng Quốc gia Fishlake ở Utah. Đó thực sự là tập hợp những cây dương xỉ đực giống hệt nhau về mặt di truyền được kết nối với nhau bằng một hệ rễ duy nhất. Nó có diện tích hơn 100 mẫu và ước tính nặng hơn 6.000 tấn. Theo một số ước tính nó có thể hơn 10.000 năm tuổi.

 

Họ hàng của hydra, loài sứa bất tử, có một cách tài tình khác để đảm bảo sống lâu – nó có thể chuyển từ đời sống trưởng thành sang giai đoạn cuống đầu đời nếu bị tổn thương, bệnh hay căng thẳng. “Mặc dù vào lúc nào đó, bạn phải tự hỏi rằng đó là cùng cá thể hay cá thể khác?” McHugh nói.

 

Cũng có ý kiến rằng một số loài làm tốt hơn - được gọi là "lão hóa ngược" – nhưng có ít bằng chứng cho điều đó, Maklakov nói.

 

“Nếu đặc điểm sinh học của một loài là sinh sản vì lý do nào đó bị thấp hay nó không thể sinh sản vào đầu đời, thì điều này sẽ thay đổi cách lựa chọn tự nhiên,” Maklakov nói. Điều này có thể thấy ở động vật giao phối nhiều bạn tình – chẳng hạn hải mã hay hươu. Một con đực có thể kiểm soát nhiều con cái. Số bạn tình, và do đó số con nó có thể sinh, tăng theo độ tuổi và kích thước của nó. Do đó, năng suất sinh sản của nó tiếp tục tăng.

 

Mặc dù đúng là một số loài có thể giữ năng lực sinh sản theo tuổi tác, nhưng chúng không phải ví dụ thực sự về lão hóa ngược, và các nghiên cứu nói như thế thì nhiều khả năng là nói sai, Maklakov nói. Cuối cùng, hải mã đực sẽ không thể kiểm soát dàn 'hậu cung' các con hải mã cái của nó mãi mãi.

 

Nhưng tình dục có thể đóng vai trò lý thú trong cách lão hóa. Phụ nữ quan hệ tình dục thường xuyên bắt đầu mãn kinh muộn hơn, theo nghiên cứu của Megan Arnot và Ruth Mace thuộc Đại học College London. Họ cho rằng đây là ví dụ về đánh đổi – năng lượng tiêu hao cho việc rụng trứng có thể được các bộ phận khác của cơ thể sử dụng tốt hơn nếu không còn cơ hội mang thai.

 

Dồn sức lực để sinh sản

 

Nhưng ở phần còn lại trong thế giới động vật, việc mắn đẻ dường như làm tăng tốc độ lão hóa. 

 

Chẳng hạn, dơi sinh nhiều con sống không thọ bằng những con sinh ít con. Có lẽ, khi có cơ hội sinh sản, chúng bỏ hết công sức vào đó. “Có sự đánh đổi về thời gian, với sinh vật sinh sản tốt lúc đầu đời không còn khỏe mạnh vào cuối đời,” McHugh nói. (Một lần nữa, hydra cũng là ngoại lệ trong quy tắc này. Tỷ lệ sinh của chúng dường như không giảm trong suốt vòng đời.)

 

Lại có những loài có vòng đời rất khác biệt giữa hai giới. Thông thường, kiến, ong và mối có một con chúa hết sức mắn đẻ và sống thọ so với những con thợ vô sinh. Trong trường hợp này, tại sao cái giá của sinh sản không làm giảm tuổi thọ của chúng? Câu trả lời có thể là con chúa được che chắn khỏi nhiều đe dọa mà các con thợ đối mặt, và có sự khác biệt trong hai lối sống đến mức các lý thuyết về lão hóa không áp dụng cho chúng đồng đều.

 

Vậy nếu sinh sản có ảnh hưởng mạnh đến tuổi thọ, tại sao con người lại sống lâu như vậy sau khi nhiều người ngừng sinh đẻ?

 

https://ichef.bbci.co.uk/news/800/cpsprodpb/749e/live/a6afcc30-70d4-11ed-94b2-efbc7109d3dd.jpg.webp

 

Theo 'giả thuyết người bà' thì việc người già sống thọ là điều quan trọng vì sinh sản là việc tốn công sức và rủi ro. Một người bà có thể đảm bảo duy trì một số gene của chính mình bằng cách bỏ công sức cho cháu mình, và do đó sống thọ có thể là điều có lợi, theo quan điểm chọn lọc tự nhiên. 

 

“Những gia đình có bà trong nhà có năng lực sinh sản cao hơn nhiều, có lẽ là vì người mẹ có thể tập trung vào việc sinh nhiều con hơn và người bà giúp nuôi nấng những đứa con đã ra đời,” Kountourides nói.

 

Nhưng vì đứa cháu chỉ chia sẻ 25% gene với bà, chúng gần với với bà cũng chỉ như bà gần với những đứa cháu họ.

 

“Cũng có thể đơn giản là trước đây không có nhiều phụ nữ có thể sinh nở ở độ tuổi 50. Và do đó, sự chọn lọc tự nhiên đối với sinh sản ở nữ giới ở tuổi 50 là rất, rất thấp,” Maklakov nói, đề cập lại nguyên tắc cốt lõi của lão hóa – rằng chọn lọc tự nhiên yếu đi sau khi sinh đẻ. 

 

Phần lớn những gì xảy ra với chúng ta trong phần sau của cuộc đời có thể không dễ chịu – nhưng cũng không có lực tiến hóa mạnh mẽ nào để giúp bảo vệ chúng ta trước nó.

 

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

 

------------------------------------------------------------

TIN LIÊN QUAN

 

Những loài động vật biết sáng tạo nghệ thuật

24 tháng 10 năm 2022

.

Hồ Xương thần bí đầy xác người trên dãy Himalaya

15 tháng 11 năm 2021

.

Con người thử thai khiến con ếch tuyệt chủng

6 tháng 9 năm 2021

 

 



TIỀN KHÔNG PHẢI LÀ TẤT CẢ, NHƯNG MUA ĐƯỢC CHÍNH TRỊ (Nguyễn Xuân Thọ)

 



Tiền không phải là tất cả - (Kỳ 2) Nhưng mua được chính trị 

Nguyễn Xuân Thọ

25-11-2022  22:11  

https://www.facebook.com/tho.nguyen.9231/posts/pfbid029LkNq6YtpuZ5Q92SoVTAe1NJaD7MHECxL31Viub3spcyztCsChrp387ExNyHHY1Yl

 

(Tiếp theo)

 

Giải WC 2022 này đem lại nhiều bất ngờ đầy kịch tính, ví dụ như Đức thua Nhật, Ả rập Xê Út quật ngã Argentina. Xưa nay vẫn vậy. Từ năm 1966 Bắc Triều Tiên đã quật ngã Italia. Ở giải 2018, Đức cũng bị Nam Hàn cho về vườn từ vòng bảng. Đó là sự diệu kỳ luôn chứa đựng trong bóng đá.

 

Có điều là trật tự thế giới bóng đá vẫn chưa thay đổi về cơ bản: „Chủ nghĩa thực dân bóng đá“ của Châu Âu và Nam Mỹ vẫn ngự trị. „Các nước thế giới thứ ba“ như Nhật Bản, Nam Hàn, Ả Rập Xê Ut, Senegal v.v. có được những thành tích bất ngờ tại các giải WC chính vì nhờ có kinh nghiệm từ Châu Âu do hội „lính đánh thuê“ mang về.

 

Nền bóng đá ở châu Á, châu Phi và Bắc Mỹ, thể hiện qua các giải vô địch quốc gia và khu vực vẫn là „ao làng“ so với hai nền bóng đá kia. Do vậy việc các trai làng quật đổ các võ sỹ thành đô mới là niềm cảm hứng mà bóng đá đem lại. Ai cho rằng „ao ta“ nay đã to như biển tức là vẫn ngộ nhận.

 

Khoảng cách đang rút ngắn lại, nhưng còn lâu mới đến lúc người Việt háo hức xem giải vô địch Nhật Bản qua K+, chứ đừng mong dân Đức xem tường thuật tại chỗ trận chung kết AFF như ta thức đêm xem từng trận vòng bảng Euro.

---

 

Điều đáng nói nhất trong giải WC này là các tranh chấp chính trị mà hậu quả của nó chưa ai lường được.

 

Từ lâu người ta đã coi FIFA là một ổ Mafia. Rất nhiều vụ tai tiếng đã làm cho nhận định này càng trở nên vững chắc. Việc Qatar được đăng cai giải 2022 cũng chứa đựng khá nhiều dấu hỏi. Liệu các quan chức FIFA bỏ phiếu cho Qatar năm 2010 có ăn tiền của vương triều Thani hay không thì còn phải chờ. Nhưng chắc chắn là ông J.Blatter hy vọng vào thu nhập lớn khi bầu cho Qatar. Sau quyết định chọn Qatar, FIFFA đã bị phản đối dữ dội bởi các lý do:

 

- Khí hậu nóng bức ở đó không phù hợp cho việc đá bóng ở cường độ cao. Dù đá vào mùa đông nhưng vẫn phải xây các sân vận động có điều hòa nhiệt độ khiến việc tiêu thụ điện rất cao, gây ô nhiễm môi trường.

 

- Lúc đầu Qatar đăng ký cho mùa hè 2022, nhưng dân Âu-Mỹ phản đối vì không ai chơi bóng ở nhiệt đôh trên 40°C nên giải được chuyển sang mùa đông, khiến lich đấu giả của đa số các nước bị xáo trộn.

 

- Nước chủ nhà không có nền bóng đá lớn nên hệ thống sân bãi không có, phải xây dựng từ đầu một loạt sân vận động, sau giải lại bỏ trống. Đây cũng là lãng phí tài nguyên.

 

- Nước chủ nhà không có nền bóng đá mạnh mà lại đương nhiên được chiếm 1 vé vào giải chung kết, không công bằng.

 

- Nước chủ nhà có quá nhiều luật lệ khắt khe hồi giáo khiến quyền tự do của cổ động viên sẽ bị hạn chế, nhất là những người LGBT[1].

 

Về sau người ta còn biết rằng Qatar đã lợi dụng sức lao động rẻ mạt của hàng triệu thợ khách từ các nước nghèo để xây hạ tầng cơ sở cho WC 2022. Trong điều kiện luật lao động và chế độ an sinh xã hội cho thợ khách chưa cải cách kịp thời nên đã xảy ra rất nhiều bi kich, thảm họa cho họ và gia đình. Từ năm 2015 trở đi, thế giới nói đến vấn đề này rất nhiều. Chính phủ của các ông Scheich cũng chỉ cái cách nửa vời, lấp liếm là chính. Đã có nhiều ý kiến đòi đưa giải ra khỏi Qatar.

 

Bất chấp các phản ứng trên, FIFA vẫn „kiên định lập trường“ và ông chủ mới là Infantino lại càng bám vào Qatar. Triều đình Thani biết vậy nên càng dùng tiền để trói chặt Infantino. Nói theo kiểu của ta là cả Qatar và FIFA đều đưa cả „hệ thống chính trị“ vào cuộc. Một bên quyết dùng tiền để đưa thanh thế của chế độ lên tầm thế giới, bên kia thì dùng tiền để thao túng bóng đá toàn cầu. Không ở đâu dễ kiếm tiền bằng làm việc với bọn độc tài, không bị dân và quốc hội kiểm soát ngân sách.

 

Phải sòng phẳng một điều rằng: Trong thế giới Ả rập thì Qatar là nước có điều kiện thuận lợi nhất cho việc đăng cai một sự kiện quốc tế lớn như vậy. Vương triều Thani là một tập đoàn phong kiến gia đình trị, nhưng là một tập đoàn có tầm nhìn, có tư tưởng khai phóng nhất trong khu vực. Đã từ lâu phụ nữ ở đây được tự do học hành trong các trường đại học, được phép lái xe, được phép làm chủ doanh nghiệp và có kinh tế độc lập với chồng. Thani biết rằng sẽ đến lúc nguồn dầu khí cạn kiệt, hoặc nếu không cạn kiệt thì cũng không còn là nguồn năng lượng chính của thời đại. Vì thế ông ta đã đầu tư cho việc phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của đất nước: Dịch vụ y tế, giáo dục miễn phí cho toàn dân, học bổng đại học hào phóng cho sinh vên du hoc ở Âu Mỹ. Các trường đại học và viện nghiên cứu ở đây thu hút những giáo sư giỏi nhất từ châu Âu và Mỹ. Nước tý hon này lập ra công ty hàng không vũ trụ Qatar Aeronautics and Space Agency, giống như NASA. Kênh truyền hình Alzajera ở Doha hiện là một trong ba kênh thông tin hàng đầu thế giới (sau BBC và CNN). Khi dịch Covid-19 xảy ra Qatar Airways là hãng hàng không duy nhất liên tục nối liền cả ba châu Lục Á, Âu, Mỹ. vv và vv

 

Những thành tích của chế độ độc tài phong kiến Thani trong việc phát triển đất nước nói lên sự khác biệt của họ so với các chế độ độc tài chỉ biết ăn tận kiệt nguồn lực đất nước, chỉ biết bóc lột dân mình.

 

Và việc giành quyền đăng cai WC 2022 cũng chính là một trong những chính sách phát triển đất nước bằng tiền.

 

Các giải WC 2010 (Nam Phi) và 2014 (Brazil), doanh số của FIFA khoảng 4,5 tỷ USD, Nhưng WC 2018 ở Nga, con số này tăng vọt lên 6,5 tỷ. Năm nay FIFA đạt được ở Qatar là 7,5 tỷ USD, trừ tất cả mọi khoản, còn lãi hơn 1 tỷ USD.

 

Tiền nhiều như vậy khiến Infantino mờ mắt và trở thành con tin của triều đình Qatar. Cho đến hôm nay FIFA và Doha đã là một liên minh, được gắn bỏ bới không biết bao nhiêu chữ vàng. Vì vậy Qatar thỏa sức nói dối và lật lời hứa. Hứa không cấm rượu bia rồi nuốt lời hưa, hứa không phân biệt đối xử với LGBT rồi cấm đeo băng có chữ One Love, hứa tự do báo chí nhưng luôn chặn các phỏng vấn live, khi thấy có các câu hỏi „nhậy cảm“.

 

Cả hai gã Thani và Infantino dùng tiền để làm chính trị, để thao túng thế giới và bóng đá, trong khi chính họ lại sử dụng tinh thần: „Không được chính trị hóa thể thao“ để thực hiện ý đồ của mình.

 

Nhiều cầu thủ không phải là những kẻ nấp vào đó để tránh cái gọi là „chính trị“. Là cầu thủ chuyên nghiệp, họ phải tuân thủ quy định của FIFA để đội nhà không bị thiệt. Nhưng họ không chịu thua: Đội Iran đồng lòng không hát quốc ca để phản đối chế độ bạo hành ở quê nhà. Trên khán đài, có những cô gái Iran khóc khi nhìn thấy cảnh đó. Đội Đức giơ tay bit miệng chụp ảnh để phản đối việc bị mất quyền tự do ngôn luạn. Đội trưởng Anh Harry Kane đeo băng đội trưởng có chữ "No discrimiation". Bà Faeser, bộ trưởng nội vụ (Cũng là bộ trưởng thể thao Đức) sang dự trận Đức-Nhật cũng đeo băng One-Love ngồi trên khán đài A.

 

Cuộc tranh hùng bóng đá đã trở thành một trò chơi mèo vờn chuột quyết liệt. Ngay cả kẻ đòi tách chính trị khỏi thể thao cũng tham gia cuộc đấu trí này. Nước chủ nhà cho phát hành rất nhiều băng tay có hình quốc kỳ Palestina. Một số quan chức Qatar ngồi cạnh bà Faeser cũng đeo băng có biểu tượng Palestina để phản ứng lại.

 

Khi bị hỏi là tại sao các vị cấm băng tay One-Love vì lý do chính trị, nhưng lại đeo băng Palestina? Câu trả lời: „Palestina là một phần máu thịt Ả-rập nên đây là văn hóa của chúng tôi, còn cái kia là chính trị“.

 

Thế đấy. Bóng đá chính là chính trị mà có giấu mặt kiểu gì cũng lộ ra. Vậy thì tại sao các hoạt động khác của cuộc sống, từ giá lit xăng đến nạn kẹt xe lại không phải là chính trị?

 

Những kẻ nói „Tớ không quan tâm đến chính trị“ tức là đang làm chính trị theo kiểu giấu tay để tiếp tay cho những kẻ lợi dụng quyền lực chính trị của mình thao túng mọi hoạt động của xã hội.

--

 

[1] LGBT = viết tắt của của Lesbian, gay, bisexual, and transgender. (Nữ đồng tính, nam đồng tính, lưỡng tính và chuyển giới)

 

https://www.facebook.com/photo?fbid=8755028717848457&set=pcb.8755052247846104

Thủ môn Đức M.Neuer bị kiểm tra băng đội trưởng trước khi ra sân

 

https://www.facebook.com/photo?fbid=8755028301181832&set=pcb.8755052247846104

Băng tay của các cổ động viên Qatar do chính phủ nước chủ nhà phát hành và khuyến khích dân chúng đeo. Trông đó là quốc kỳ Palestine

 

https://www.facebook.com/photo?fbid=8755028444515151&set=pcb.8755052247846104

Bà Nancy Faeser, bộ trưởng nội vụ Đức đeo băng tay "One-Love" đến dự trận Đức-Nhật Bản

 

https://www.facebook.com/photo?fbid=8755046321180030&set=pcb.8755052247846104

Đội tuyển Iran không hát quốc ca nước nhà, chấp nhận các hình phạt khi trở về nước.

 

.

17 BÌNH LUẬN 

 

==================================

 

Bài trước: https://www.facebook.com/tho.nguyen.9231/posts/8730475060303823

 





View My Stats