Bị theo dõi và tấn
công: Phóng viên đưa tin từ Iran bằng cách nào?
Nooshin Khavarzamin
BBC Monitoring
5
tháng 3 2026, 16:53 +07
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/ceqvvwv5jx1o
Một
phần khu phức hợp của Đài Phát thanh – Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran
(IRIB) tại Tehran đã trúng các đợt không kích nhằm vào thủ đô do Mỹ-Israel thực
hiện.
Ngày
2/3, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã cảnh báo người dân Iran tránh khu vực
Evin của thành phố và các khu lân cận nơi đặt trụ sở IRIB; những ai
đang ở đó được yêu cầu lập tức tìm nơi trú ẩn và tránh khỏi những khu vực lộ
thiên cho đến khi có thông báo mới.
Ngoài IRIB,
khu vực này còn có nhà tù Evin khét tiếng, từng hứng chịu một cuộc tấn công dữ
dội vào năm ngoái khi Israel không kích cơ sở này. Đã có ít nhất 80 người thiệt
mạng, bao gồm nhân viên, tù nhân và thân nhân đang thăm nuôi.
Bên
cạnh nhiều tù nhân chính trị và nhà hoạt động đang bị giam giữ tại đây, có
thông tin cho rằng một số ít tù nhân là phóng viên nước ngoài vẫn tiếp tục đưa
tin từ Iran trong suốt đợt trấn áp đẫm máu nhằm vào người biểu tình hồi tháng
trước.
Shinnosuke
Kawashima, Trưởng văn phòng Tehran của đài truyền hình công cộng Nhật Bản NHK,
đã bị chuyển tới nhà tù này sau khi bị bắt ngày 20/1, Radio Farda –
trang mạng tiếng Ba Tư có trụ sở tại Prague, Cộng hòa Czec, thuộc tổ chức truyền
thông Radio Free Europe/Radio Liberty – viện dẫn hai nguồn
tin.
Ủy
ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) cho rằng việc ông bị giam giữ "phản ánh một nỗ lực
có chủ đích của chính quyền Iran nhằm đàn áp tiếng nói đưa tin độc lập… được
thiết kế nhằm gây sức ép buộc các nhà báo im lặng và khiến họ lo sợ khi tiếp tục
công việc".
Giám
đốc khu vực của CPJ, Sara Qudah, nói thêm: "Những hành động như vậy nhằm
buộc các nhà báo phải tự kiểm duyệt và đẩy truyền thông độc lập ra khỏi đất nước".
Toàn
bộ truyền thông trong nước đều do nhà nước kiểm soát, và ngay cả những sai lệch
nhỏ không được dung thứ
Đợt
trấn áp chết người này sau đó được nối tiếp bằng hơn một tuần cắt internet diện
rộng – động thái bị xem là nhằm ngăn chặn dòng chảy thông tin – một chiến thuật
mà chính quyền từng sử dụng để kiểm soát diễn ngôn.
Tuy
nhiên, nhiều người Iran sống gần khu vực biên giới đã tìm cách liên lạc bằng
cách sử dụng kết nối internet từ các nước láng giềng. Một số rất ít được cho là
đã truy cập được internet vệ tinh Starlink – dù việc sở hữu thiết bị Starlink
là bất hợp pháp tại Iran.
Ngay
cả bây giờ, khi Iran một lần nữa đối mặt với tình trạng ngắt kết nối hoàn toàn,
theo công ty giám sát internet toàn cầu Netblocks có trụ sở tại London, dường
như vẫn có những khoảng thời gian không liền mạch mà người dân có thể truy cập
internet.
Tất
cả các nền tảng mạng xã hội đều bị cấm tại Iran, ngay cả khi không có lệnh cắt
internet. Để vượt qua các hạn chế, người dân phải sử dụng VPN (mạng riêng ảo).
Tuy
nhiên, trong khi đợt ngắt mạng hiện tại đã làm suy giảm mạnh hoạt động của người
dùng mạng xã hội trong nước, một nhóm nhỏ quan chức, các nhà bình luận và những
người ủng hộ chế độ và vẫn tiếp tục đăng bài.
Họ
có thể đang sử dụng các đường truyền internet được cấp phép hoặc được cấp
"thẻ SIM trắng" – cho phép truy cập internet không hạn chế.
Các
báo cáo cho thấy đặc quyền này đã được mở rộng cho một số nhà báo, giáo sư đại
học và nhà nghiên cứu đã nộp đơn thành công xin cấp SIM trắng.
Trong
bối cảnh như vậy, việc đưa tin sự thật trở nên cực kỳ nhạy cảm và hoạt động báo
chí trong nước vô cùng rủi ro nếu không đi theo đường lối chính thức của chính
quyền Cộng hòa Hồi giáo.
Toàn
bộ truyền thông trong nước đều do nhà nước kiểm soát và ngay cả những sai lệch
nhỏ khỏi tường thuật được phê duyệt cũng không được dung thứ.
No comments:
Post a Comment