Bốn Phương

Wednesday, 30 June 2021

HỒNG KÔNG : MỘT NĂM LUẬT AN NINH QUỐC GIA LÀM BIẾN ĐỔI DIỆN MẠO HỆ THỐNG TƯ PHÁP (Anh Vũ - RFI)

Hồng Kông: Một năm Luật An ninh Quốc gia làm biến đổi diện mạo hệ thống tư pháp

Anh Vũ - RFI

Đăng ngày: 30/06/2021 - 16:38

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20210630-h%E1%BB%93ng-k%C3%B4ng-m%E1%BB%99t-n%C4%83m-l.....BB%91ng-t%C6%B0-ph%C3%A1p

Ngày 30/06 /2020, Bắc Kinh ban hành Luật An ninh Quốc gia tại Hồng Kông. Trong vòng một năm thực thi bộ luật hà khắc này, vùng đất thuộc địa cũ của Anh Quốc - được trả về cho Trung Quốc năm 1997 dưới quy chế đặc khu hành chính - đã mất dần những thuộc tính căn bản của một thành phố tự do và tiến dần đến một chế độ toàn trị.

https://s.rfi.fr/media/display/b8aadb10-d94e-11eb-926a-005056a90284/w:980/p:16x9/d087060cb2c8eb319144d41e31cd74d465d49923.webp

Ảnh minh họa: Một năm sau khi Luật An ninh Quốc gia do Trung Quốc áp đặt có hiệu lực từ ngày 30/06/2020, Hồng Kông đã mất dần những thuộc tính căn bản của một thành phố tự do và tiến dần đến một chế độ toàn trị. Bertha WANG AFP

Từ khi bộ Luật An ninh Quốc gia được Trung Quốc cho áp dụng, tại Hồng Kông không còn mấy ai nhắc tới cụm từ, « một đất nước hai chế độ », quy chế mà Bắc Kinh cam kết duy trì cho vùng đất thuộc địa cũ của Anh này đến năm 2047. Tức là bảo đảm không có thay đổi gì về thể chế xã hội và các quyền cơ bản của người dân Hồng Kông, trong 50 năm từ 1997. Thế nhưng chỉ trong vòng một năm thực thi bộ Luật An ninh Quốc gia, diện mạo đời sống chính trị xã hội ở đặc khu hành chính này đã biến đổi căn bản. Đặc biệt, nền tảng hệ thống tư pháp đã ăn sâu ở Hồng Kông từ hơn một thế kỷ dưới sự bảo trợ của Anh Quốc, đang bị phá vỡ dần.

Khác với tư pháp của Hoa lục hoạt động theo chỉ đạo của đảng Cộng Sản, Hồng Kông vẫn có một hệ thống pháp luật hoạt động tương đối độc lập với hành pháp, các quyền tự do cơ bản được tôn trọng trong các vụ xét xử. Nhưng từ khi có Luật An ninh Quốc gia do chính quyền trung ương Bắc Kinh trực tiếp ban hành, không thông qua hệ thống lập pháp của đặc khu hành chính, giới thẩm phán Hồng Kông cho rằng các vụ xét xử giờ không còn tuân thủ các quyền hiến định, nguyên tắc suy đoán vô tội không còn được tôn trọng, quyền được tại ngoại hầu tra bị xóa bỏ đối với các bị cáo liên quan đến an ninh quốc gia dù đó là hành vi bất bạo động. Các luật sư bào chữa trong các vụ án như vậy cảm thấy bị tước bỏ phương tiện bảo vệ các bị cáo, không thể bào chữa cho các thân chủ của mình trong các vụ án bị ghép vào tội an ninh quốc gia.

Theo chính quyền Hồng Kông, đã có 114 người bị bắt vì phạm Luật An ninh Quốc gia, trong đó có 64 người bị truy tố để đưa ra xét xử trước tòa án. Thí dụ điển hình nhất cho thấy hiện trạng pháp lý đang thay đổi nhanh chóng của đặc khu hành chính Hồng Kông, đó là phiên tòa xét xử bị cáo đầu tiên theo Luật An ninh Quốc gia, bị bắt ngay sau ngày ban hành luật 01/07/2020, đã diễn ra không có bồi thẩm đoàn, chỉ có ba thẩm phán được chọn riêng, theo quy định của Luật An ninh Quốc gia mới cho những vụ án đặc biệt. Trong khi đó bồi thẩm đoàn trong các tòa án là nền tảng bảo đảm cho tính công minh của hệ thống pháp lý vẫn tồn tại ở Hồng Kông từ 176 năm nay.

Giới chuyên gia về hiến pháp đã cảnh báo hệ thống tư pháp của Hồng Kông đang bị đe dọa, khi chính quyền Bắc Kinh đang thao túng tòa án, nắm quyền phán quyết trong các vụ xử liên quan đến an ninh.

Trong một bài báo hồi tháng 5 vừa qua, Johannes Chan, giáo sư luật công thuộc Đại Học Hồng Kông đã nhận định : « Nếu tư pháp không còn mạnh và chú ý bảo vệ các quyền cơ bản của con người, thì Nhà nước pháp quyền cũng sẽ không có ».

Chính quyền tại Hồng Kông cũng như Bắc Kinh đều đồng thanh khẳng định Luật An ninh Quốc gia đã thành công trong việc tái lập ổn định trật tự ở thành phố. Thế nhưng giới quan sát thì cho rằng, bộ luật mới này đã phá vỡ bức « tường lửa » luật pháp giữa Hồng Kông và Trung Hoa đại lục. Bộ luật đã thay đổi căn bản khung cảnh chính trị và pháp lý, lái Hồng Kông về hướng một thể chế toàn trị.

Giờ đây với Luật An ninh Quốc gia, Bắc Kinh còn tạo ra những thẩm quyền đặc biệt can thiệp vào Hồng Kông bằng cánh gán ghép vào các vụ việc những cụm từ an ninh quốc gia. Giới luật gia còn lo ngại môi trường tư pháp ở Hồng Kông sẽ còn tồi tệ hơn nữa với những quy định chỉ định thẩm phán, quan tòa sắp tới đây.

Trong một bài viết trên nhật báo Le Monde hôm nay, thông tín viên Florence de Changy tại Hồng Kông cho biết, trong một cuộc trả lời phỏng vấn Tân Hoa Xã, lãnh đạo ngành an ninh Lí Gia Siêu (John Lee), giờ là nhân vật số 2 của chính quyền đặc khu, hoan hỷ khẳng định « ngày càng đông đảo dân chúng ủng hộ Luật An ninh Quốc gia » với bằng chứng ông đưa ra là cơ quan an ninh Hồng Kông đã nhận được hơn 100 nghìn cuộc gọi qua đường dây nóng tố giác người vi phạm an ninh quốc gia.

Chẳng lẽ người Hồng Kông giờ đây lại hài lòng sống trong một xã hội theo mô hình chế độ « công an trị » với thói quen mới theo dõi và nghi kỵ nhau ?

***

CÁC NỘI DUNG KHÁC

Ân Xá Quốc Tế : Luật an ninh quốc gia gây « khủng hoảng » về nhân quyền tại Hồng Kông

Bắc Triều Tiên : Kim Jong Un sa thải nhiều quan chức cấp cao

Covid: Thế giới tiêm được 3 tỉ liều vac-xin

Hàn Quốc : Công luận bất bình về dự án khuyến khích nông dân lấy nữ du học sinh Việt

Đảng Cộng Sản Trung Quốc, cỗ máy viết lại lịch sử

Miến Điện: Tập đoàn quân sự trả tự do cho 700 tù nhân

Thế Vận Hội Tokyo : Nhật hoàng lo ngại nguy cơ gia tăng dịch bệnh Covid

Bắc Kinh khoe hiệu quả vac-xin Covid Trung Quốc dù ca nhiễm tăng ở các nước khách hàng

Liên Hiệp Châu Âu chuẩn bị triển hạn trừng phạt Nga thêm 6 tháng

Khí hậu – Canada : Hàng chục người đột tử do nắng nóng kỷ lục

EURO 2020: Một loạt cú ngã từ trên cao ở vòng 1/8

Trung Quốc nhấn mạnh chiến thắng Covid-19 nhân kỷ niệm 100 năm đảng Cộng Sản

Liên Hiệp Quốc lên án « cố vấn huấn luyện » Nga phạm tội ác ở Trung Phi

Việt Nam phê duyệt khẩn cấp vac-xin Moderna

VOVA (Nguyễn Lân Thắng)

VOVA

Nguyễn Lân Thắng

Thứ Tư, 06/30/2021 - 13:03 — nguyenlanthang

https://www.rfavietnam.com/node/6862

Hôm nay một gương mặt kỳ cựu trong số những người mà báo chí chế độ và truyền thông lề đảng thường quy kết cho là phản động đã bị bắt. Tên tuổi của anh thì nổi lắm. Khéo số lượng fan hâm mộ của anh chả kém gì nhiều vị trong làng showbiz đâu. Đó chính là anh Lê Dũng Vova, như nhiều người yêu mến anh ấy đã biết tin.

Mười năm nhúng mình trong các hoạt động xã hội, tôi là người gần như song hành với anh Vova từ những thủa đầu tiên bỡ ngỡ đi biểu tình năm 2011. Thế nên tôi tự thấy mình phải có trách nhiệm kể lại một số câu chuyện về anh, trong phạm vi có thể, để không một kẻ ác tâm nào có thể bôi nhọ anh, đánh phá anh bằng truyền thông, hòng dọn đường cho một bản án khốc liệt sắp tới đây.

Anh Vova sinh năm 1970, tuổi Canh Tuất, tại xã Phương Tú, huyện Ứng Hoà, tỉnh Hà Tây. Tôi gặp anh ấy lần đầu tiên trong các cuộc biểu tình chống Trung Quốc năm 2011, nhưng tình cờ hoá ra anh Dũng lại là học trò của bố tôi, ngành hệ thống điện đại học Bách Khoa HN, nên đã từng đến nhà tôi để thông qua đồ án từ rất lâu rồi. Thế nên lúc đầu mới tham gia hoạt động xã hội mà gặp được nhau như thế thì quý lắm.

Trong những năm đầu tươi mới đó, chúng tôi được quen biết và kết giao với vô số những người khác, trong những lần biểu tình máu lửa, và trong cả những tình huống ngặt nghèo chỉ có dân xuống đường mới hiểu. Vì thế dù có thể tuổi tác khác nhau, học vấn khác nhau, hoàn cảnh xuất thân khác nhau, nhưng quả thật chúng tôi hiểu nhau và coi nhau còn hơn cả anh em ruột thịt trong gia đình.

Là người thuộc loại có điều kiện kinh tế nhất trong mấy anh em thân thiết hồi ấy, anh Dũng luôn là người dang tay ra lĩnh nhận việc chi phí cho chuyện này chuyện kia. Từ những chuyện nhỏ nhặt nhất, như cốc cafe, cốc bia cho mấy anh em tụ họp, cái băng rôn hay lá cờ để đi biểu tình... cho đến chuyện chi phí xăng dầu xe cộ mỗi khi cần.

Những hoạt động đó rất nhiều, diễn ra trong nhiều năm, toàn tiền túi của những người như anh Vova ra, xin nói thẳng rằng chẳng có thế lực thù địch nào có thể tài trợ nổi.

Tất cả những chuyện đó đã ngốn của anh không chỉ hàng trăm triệu đồng, mà còn gây ra mối bất hoà giữa anh và người vợ trước. Chị ấy cũng là người tốt thôi, muốn chăm lo cho gia đình, nhưng chứng kiến cảnh chồng bỏ bê công việc kiếm sống hàng ngày mà lao mình vào một cuộc chơi nguy hiểm, tốn tiền tốn sức như vậy, người phụ nữ bình thường nào mà chẳng lo.

Thế rồi chuyện phải đến ắt đến. Anh Dũng chia tay người vợ đầu, phân chia tài sản, sắp đặt con cái, để rồi được thoả chí bước vào con đường mới cho mình. Như chúng tôi, xuất phát điểm chỉ là xuống đường bày tỏ lòng yêu nước, anh Dũng ngày càng nhận ra những chuyện trái ngang, chuyện bất công trên đất nước này là do đâu.

Chúng tôi quyết định với nhau là sẽ không chỉ biểu tình chống Trung Quốc nữa, mà mở rộng sang các hoạt động khác nhằm thúc đẩy nhận thức và vận động xã hội. Trung Quốc ngang ngược trên biển Đông chẳng qua do nước mình yếu. Nước mình yếu chẳng qua do mô hình chính trị lạc hậu. Mô hình chính trị lạc hậu chẳng qua do dân hèn. Dân hèn chẳng qua do bị đàn áp quá lâu, lại không có lực lượng nào bênh vực, chỉ lối... Cứ thế, chúng tôi dần dần mở rộng phạm vi hoạt động sang các lĩnh vực khác như bênh vực dân oan, chống cướp bóc đất đai, bảo vệ tự do tôn giáo, bảo vệ quyền con người, phổ biến pháp luật... Kể đến chi tiết từng chuyện thì nhiều lắm, dài lắm, liên quan đến nhiều người lắm. Nhưng tóm lại anh Lê Dũng Vova là một trong những chiến binh dũng cảm nhất, năng nổ nhất, khôn ngoan nhất trong bao cuộc đối đầu với tất cả các lực lượng, từ an ninh, dư luận viên, đến cả bọn côn đồ.

Ra tuyến đầu là thế, nhưng bình thường lúc chỉ còn anh em với nhau anh Dũng cũng hay nói rất nhiều. Nói nhiều đến độ mọi người đùa nhau bảo rằng chỗ thích hợp nhất với anh là trong đồn công an. Cứ thả ông này vào đồn một lúc đảm bảo cả quân lẫn tướng chạy rẽ đất rẽ cát vì bị ông ấy quậy.

Hôm nay, khi ông anh của tôi đã chính thức nằm khám, nhiều người đã khóc. Không khóc sao được khi mà trong mấy năm qua, tưởng chừng như phong trào xã hội đã nguội lạnh dần thì ông ấy vẫn miệt mài phổ biến kiến thức pháp luật, bênh vực dân oan, điều tra sai phạm của biết bao nhiêu kẻ có chức có quyền trên khắp đất nước. Biết bao nhiêu trường hợp người dân bị quan chức địa phương chèn ép, cướp bóc đất đai... mà rồi nhờ công của anh Vova mà họ phải xuống nước tìm cách thoả thuận đền bù.

Rồi sẽ còn rất lâu nữa trong giai đoạn điều tra, không một ai kể cả luật sư được gặp Vova. Nhưng tôi rằng tin ở trên cao kia các đấng thần linh sẽ luôn dõi theo và phù hộ cho anh. Đời người rồi ai cũng phải chết thôi, nhưng sống như anh nhân gian được mấy người?

nguyenlanthang's blog

HÀ NAM : NGƯỜI DÂN UẤT ỨC VÌ BỊ CƯỠNG CHẾ ĐẤT RUỘNG TRONG KHI CHƯA ĐỒNG Ý GIÁ ĐỀN BÙ (Trường Sơn)

Hà Nam: Người dân uất ức vì bị cưỡng chế đất ruộng trong khi chưa đồng ý giá đền bù

Trường Sơn
2021-06-30

https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/ha-nam-farmers-lost-land-in-a-forcefull-eviction-06302021094738.html

https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/ha-nam-farmers-lost-land-in-a-forcefull-eviction-06302021094738.html/@@images/image

Công an cưỡng chế người dân ở Hà Nam hôm 25/6/2021. Photo: RFA

Ngày 25 tháng 6, người dân ở làng Chương, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam vừa mới hoàn thành đợt reo mạ cho vụ Mùa trên cánh đồng của họ thì chính quyền địa phương đưa đoàn cưỡng chế tới chặn mương nước và lấp lối đi để thu hồi đất ruộng, mặc cho người dân vẫn đang đàm phán giá đền bù với chủ đầu tư.

Cuộc cưỡng chế xảy ra trong bối cảnh Việt Nam đang trải quả đợt bùng phát dịch COVID-19 nghiêm trọng, các đoạn phim quay từ hiện trường cho thấy cảnh người dân chống cự lại nỗ lực cưỡng chế của chính quyền và dẫn tới xô xát, hậu quả là ít nhất một phụ nữ hơn 70 tuổi đã bị thương và phải nhập viện.

Cánh đồng của làng Chương nằm trong diện quy hoạch khu công nghiệp Thái Hà giai đoạn 1, được Phó thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng ký quyết định đầu tư vào tháng 11 năm 2019, và giao cho tông ty Cổ phần Đầu tư Khu công nghiệp và Đô thị Thái Hà làm chủ đầu tư.

Mập mờ số ruộng phải thu hồi

Theo quyết định đầu tư của Chính phủ, khu công nghiệp Thái Hà gia đoạn 1 có quy mô 100 ha tại ba xã Bắc Lý, Chân Lý và Trần Hưng Đạo của huyện Lý Nhân.

Theo người dân làng Chương, khoảng 500 hộ dân ở đây có ruộng thuộc diện bị thu hồi, và vấn đề nằm ở chỗ chủ đầu tư không chỉ dừng lại ở con số 100 ha như thông báo ban đầu, mà muốn lấy thêm 15 ha đất ruộng không thuộc diện quy hoạch, khiến cho người dân nghi ngờ về mục đích thực sự của việc thu hồi đất.

Con số 15 ha không thuộc dự án này, theo người dân nghi ngờ, là để phân lô bán nền cho tư nhân xây dựng nhà cửa, từ đó nảy sinh ra khúc mắc về giá đền bù.

Anh T, một người dân làng Chương cho RFA biết:

“Ai cũng muốn phát triển quê hương, nhưng có trường hợp ở mấy xã bên cạnh họ lấy đất xong nhưng lại chia lô bán làm đất ở chứ không phải làm khu công nghiệp, vì thông tin mập mờ nên người dân không tin”.

Trên cổng thông tin điện tử của Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Hà Nam vẫn có thông tin về quy mô của khu công nghiệp Thái Hà giai đoạn 1 là 100 ha.

Phóng viên của RFA đã liên hệ với người đại diện của chủ đầu tư khu công nghiệp để xác minh nhưng không được phản hồi. Còn ông Trần Xuân Dưỡng, Phó chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Nam, sau khi nghe câu hỏi của phóng viên về sự khác nhau giữa số đất quy hoạch và số đất được thu hồi, thì cho biết “đang bận họp" và từ chối trả lời phỏng vấn.

Giá đền bù và giá thị trường chênh lệch quá nhiều

Người dân cho biết họ được thông báo giá đền bù cho mỗi sào ruộng là 73 triệu đồng (một sào Bắc bộ tương đương với 360 m2), và trong 500 hộ dân có ruộng thuộc diện bị thu hồi thì đã có hơn 300 hộ chấp nhập giao nộp đất và nhận tiền đền bù, còn lại 179 hộ dân vẫn chưa đồng ý với giá bền bù do chủ đầu tư đưa ra.

Theo những người dân chưa đạt được đồng thuận với chủ đầu tư thì đất đai ở địa phương có giá cao hơn giá đền bù rất nhiều, và nếu đàm phán tốt thì có thể bán được với giá 250 hoặc thậm chí 300 triệu đồng cho một sào ruộng.

Một người dân địa phương khác (giấu tên vì lý do an toàn) đặt câu hỏi về vấn đề này khi trả lời phỏng vấn của RFA, chị nói:

“Tại sao ở ngoài tư nhân người ta mua đất của dân thì được giá cao mà sao ở trên về mua thì lại giá thấp?”

Sỡ dĩ người dân đòi hỏi chủ đầu tư phải nâng giá đền bù còn bởi vì ruộng đất là nguồn sống duy nhất của nhiều gia đình, và nhiều hộ dân có toàn bộ ruộng đất thuộc diện bị thu hồi trong dự án này, nếu mất đi thì sẽ lâm vào cảnh thất nghiệp.

“Mang khu công nghiệp về đây để phát triển đất nước thì cũng được thôi nhưng mà phải thoả thuận với giá của dân đưa ra, đã thế lại đòi thu hồi 100% ruộng cách tác của người dân thì chúng tôi sống làm sao?”. Một người dân địa phương giấu tên cho biết.

Cưỡng chế

Sáng ngày 25 tháng 6, chính quyền địa phương tổ chức cưỡng chế ruộng đất của người dân mặc cho đôi bên chưa đạt được thoả thuận về giá cả đền bù.

Theo người dân thì đoàn cưỡng chế đông hơn 100 người, bao gồm cảnh sát cơ động được trang bị khiên, giáp và gậy, công an sắc phục và cán bộ mặc thường phục, đi kèm là máy xúc, máy ủi và xe tải.

Đoàn cưỡng chế tổ chức chặn các lối đi vào khu ruộng không cho người dân tiếp cận khu vực giải toả. Các video quay tại hiện trường cho thấy cảnh người dân gào thét phản đối, và xảy ra xô xát khiến ít nhất hai phụ nữ lớn tuổi bị thương, trong đó có một cụ bà trên 70 tuổi phải nhập viện.

Người dân cho biết chính quyền sẽ tổ chức một đợt cưỡng chế nữa vào ngày 5 tháng 7.

Trả lời phỏng vấn của RFA sau vụ cưỡng chế, một người dân cảm thán “không biết phải đòi công bằng ở đâu?”

VIDEO :

Hà Nam: Đem 100 cảnh sát cơ động đi cưỡng chế đất ruộng người dân giữa đại dịch #shorts

https://www.youtube.com/watch?v=Wk54Or28CAg

--------------------------------------

Tin, bài liên quan

· Nha Trang cưỡng chế hàng loạt công trình xây trái phép phục vụ du khách Trung Quốc

· “Cắt điện, cắt nước để cưỡng chế vi phạm hành chính là sai luật và không nhân văn”

· Bốn người chống cưỡng chế tại Cà Mau bị tuyên án tù

· Xử 4 người chống cưỡng chế tại Cà Mau

· Người dân Quảng Ngãi tiếp tục bức xúc về các dự án đất đai

· Một người ở Cần Thơ bị kết án 9 tháng tù vì phản ứng cưỡng chế đất

· 16 người lãnh án tù vì chống cưỡng chế ở Vân Đồn

· Người dân Vườn rau Lộc Hưng tố cáo chính quyền địa phương đập phá tượng Đức Mẹ

· Người dân phản đối cưỡng chế đất ở Vân Đồn bị tạm giữ hình sự

· Chuyện gì sẽ xảy ra khi đất ở Đồng Tâm bị cưỡng chế?

ĐẠI DỊCH COVID-19 KHIẾN THÓI HAY QUÊN TRỞ NÊN TRẦM TRỌNG HƠN (Claudia Hammond - BBC Future)

Đại dịch Covid-19 khiến thói hay quên trở nên trầm trọng hơn?

Claudia Hammond

BBC Future

30 tháng 6 2021, 22:44 +07

https://www.bbc.com/vietnamese/vert-fut-57658072

Hồi tháng 11/2020, tôi viết bài phân tích về việc chúng ta trở nên hay quên trong đại dịch Covid-19.

Tôi bắt đầu với các tin tức hành lang từ những người nói với tôi rằng trí nhớ của họ dường như trở nên kém đi một cách thường xuyên hơn trong giai đoạn phong tỏa.

Để viết bài báo đó, tôi đã nói chuyện với nhà nghiên cứu trí nhớ Catherine Loveday, giáo sư khoa học thần kinh nhận thức tại Đại học Westminster.

Chúng tôi đã thảo luận về các nhân tố có thể có tác động, nhưng ở giai đoạn đó, không có bất kỳ dữ liệu nào để lượng hóa mức độ phổ biến của cảm giác suy giảm trí nhớ này.

Giờ đây, nhờ Loveday, chúng tôi đã có dữ liệu.

Các dữ liệu này đang trong giai đoạn chuẩn bị để được công bố về mặt học thuật, nhưng trong chương trình tâm lý học mà tôi trình bày trên kênh BBC Radio 4, bà đã cho tôi xem trước một chút kết quả.

Bảng câu hỏi trí nhớ

Trong nghiên cứu của mình, Loveday đã sử dụng Bảng câu hỏi trí nhớ hàng ngày, yêu cầu người trả lời xếp hạng một cách chủ quan về cách các khía cạnh khác nhau về việc trí nhớ họ đã hoạt động thế nào trong thời gian gần đây (điều chúng ta giỏi hơn bạn nghĩ).

Trong bảng có những câu hỏi như thế này:

Bạn có quên nói với mọi người điều gì đó quan trọng không?

Bạn đã bắt đầu đọc thứ gì đó để rồi nhận ra mình đã từng đọc nó rồi không?

Đối với nghiên cứu về trí nhớ trong kỷ nguyên Covid, những người tham gia được hỏi rằng đối với mỗi câu hỏi mà họ tin rằng trí nhớ của họ đã được cải thiện, liệu nó vẫn như thế hay là đã kém đi trong đại dịch.

Trong khi một vài người may mắn cảm thấy trí nhớ của họ đã được cải thiện, thì 80% những người tham gia cho biết ít nhất một khía cạnh của bộ nhớ của họ đã tệ hơn, tỷ lệ cao hơn đáng kể mà chúng ta thường nghĩ.

Chúng ta phải nhớ rằng có người trong số những người tham gia nghiên cứu này đã đáp ứng lời kêu gọi trên mạng xã hội, theo đó đề nghị mọi người điền bảng câu hỏi về việc trí nhớ suy giảm trong đại dịch. Nói cách khác, họ là những người chủ động tham gia, và rất có thể họ tham gia vì lý do này.

Nhưng không phải ai tham gia cũng được tuyển theo cách đó, và kết quả thu được cho các trường hợp thì giống nhau, cho dù họ đến với nghiên cứu theo cách nào đi nữa.

Thay đổi phổ biến nhất là việc quên mất thời điểm xảy ra một sự kiện hoặc sự cố nào đó, với 55% số người tham gia cho rằng họ gặp phải.

Điều này cho thấy đại dịch đã ảnh hưởng đến nhận thức của chúng ta về thời gian, mà điều này thì cũng không gây ngạc nhiên gì.

Khi tôi nghiên cứu để viết về phần nhận thức thời gian trong cuốn sách có tựa đề 'Time Warped' của mình, thì vấn đề rất rõ ràng, đó là có một số ký ức luôn đi kèm với cái được gọi là mốc thời gian.

Khi một ký ức có tính đặc trưng, sống động, có ý nghĩa cá nhân và trở thành câu chuyện mà chúng ta đã kể đi kể lại nhiều lần thì chúng ta có thể chỉ ra chính xác ký ức đó nằm ở đâu trong dòng đời của mình.

Quên nhiều thứ

Nhưng hầu hết các sự kiện trong đời chúng ta không giống thế, và vì vậy chúng ta rất vất vả để xác định chính xác thời gian cho chúng.

Vấn đề này đặc biệt đúng trong nhiều khía cạnh của đại dịch. Tất nhiên, bạn có thể nhớ lần đầu tiên bạn nghe nói chúng ta sẽ bị phong tỏa, hay khi bạn được chích ngừa Covid-19.

Nhưng không có nhiều cột mốc sống động và đặc trưng khác (hoặc thú vị với bất kỳ ai khác) xảy ra trong hơn một năm qua.

Phạm vi các hoạt động của chúng ta rất hạn chế - đó thường chỉ là các cuộc họp trực tuyến, đi bộ, xem truyền hình, ăn một bữa nữa ở nhà.

Ngày, tuần, tháng đã hợp nhất thành một. Thứ Tư tuần trước có cảm giác rất giống thứ Hai tuần trước đó, và rất khó để biết ngay cả bạn đã đi bộ trong tháng nào ở công viên nào đó, chứ đừng nói đến ngày chính xác.

Tôi thấy thú vị khi thấy chuyện phổ biến thứ nhì mà mọi người lựa chọn để nói ký ức của họ trở nên tệ hơn, đó là việc nhớ ra đúng từ cần thiết để nói ra đúng thời điểm.

Điều này được biết đến trong tâm lý học là 'hiện tượng đầu lưỡi'. Tất cả chúng ta đều gặp tình trạng này từ lúc này tới lúc khác, và nó thường xảy ra với tên người mình muốn nhắc đến. (Thường thì chúng ta mới nhớ lại tên sau đó, khi đã quá muộn. "Ồ vâng, tên cậu ấy là Tom!")

Lý do khiến việc quên từ lại tăng lên trong giai đoạn phong tỏa do Covid-19 thì không rõ ràng, nhưng nó có thể được giải thích đơn giản là trong thực tế, nhiều người chúng ta đã làm việc tại nhà một mình hoặc thậm chí giãn cách tại nơi làm việc, và do đó chúng ta có ít cơ hội để nói chuyện mặt đối mặt với người khác trong suốt cả năm qua, hoặc thậm chí còn lâu hơn thế. Đơn giản là chúng ta đã ngưng thực hành tương tác xã hội.

Những khó khăn trí nhớ phổ biến khác mà dữ liệu mới cho thấy, đó là việc quên rằng ai đó đã nói với bạn điều gì đó, hoặc quên làm những việc bạn nói mình sẽ làm.

Cách giải thích khả dĩ nhất cho điều này là thiếu dấu hiệu nhắc nhở ở môi trường bên ngoài.

Thay vì đi làm, di chuyển trong văn phòng, đến những nơi khác để họp và đụng mặt mọi người liên tục, một số người trong chúng ta chủ yếu bị nhốt trong một căn phòng ở nhà, nhìn chằm chằm vào màn hình cho các cuộc họp trực tuyến không dứt.

Khi mọi người ra ngoài nhiều hơn, họ sẽ đi qua căn phòng nơi họ có cuộc họp nào đó hoặc thấy ai đó đi qua bàn làm việc, kiểu tín hiệu nhắc chúng ta rằng, vâng, chúng ta cần phải chuẩn bị báo cáo cho cuộc họp tiếp theo, hoặc ngày mai là sinh nhật của người bạn đó.

Phụ nữ trở nên 'hay quên' hơn nam giới

Đáng chú ý là hầu hết các ký ức đặc trưng, loại có dấu mốc thời gian hoặc loại húng ta thường ghi nhớ, là ở các sự kiện diễn ra bên ngoài và có thể khớp với giả thuyết rằng khi chúng ta xa nhà, đồi hải mã trong não chúng ta trở nên năng động hơn, có thể là trong nỗ lực đảm bảo chúng ta luôn có thể tìm đường về nhà.

Ngược lại, nếu cuộc sống của chúng ta bị giới hạn hơn, hoạt động ở bộ phận não này vốn rất quan trọng đối với khả năng nhớ các sự kiện bản thân nhiều khả năng bị giảm.

Có thể suy ra trong nghiên cứu này về trí nhớ trong thời kỳ phong tỏa, một trong những yếu tố dự đoán lớn nhất về việc chúng ta cảm thấy trí nhớ của mình tốt thế nào, là chúng ta đã di chuyển bao nhiêu trong ngày.

Những người đi ra ngoài, di chuyển qua lại giữa các tòa nhà khác nhau, hoặc có thể đi từ phòng này sang phòng khác, cho biết họ ít gặp vấn đề về trí nhớ.

Một yếu tố lớn khác - thoáng nhìn qua rất đáng ngạc nhiên - là giới tính.

Phụ nữ nhiều khả năng cảm thấy trí nhớ của họ đã trở nên tệ hơn.

Điều gì có thể giải thích cho việc này? Phụ nữ dường như ghi điểm cao hơn vì họ trải qua nhiều thay đổi tiêu cực hơn trong công việc hay trong các mối quan hệ tình cảm, và có tỷ lệ cao hơn về tâm trạng căng thẳng nói chung. Điều này khớp với các nghiên cứu khác vốn cho thấy phụ nữ bị ảnh hưởng nặng nề hơn bởi tình trạng phong tỏa.

Loveday cũng yêu cầu mọi người mô tả một kỷ niệm đáng chú ý trong cuộc sống phong tỏa của họ.

Nhiều khả năng họ sẽ chọn những kỷ niệm từ tháng 4/2020, ngay đầu đợt phong tỏa đầu tiên ở Anh, hơn là trong các đợt phong tỏa sau này.

Một số chủ đề cụ thể xuất hiện rất nhiều bao gồm ra ngoài tự nhiên, các sự kiện khởi đầu và kết thúc như công việc mới, sinh nở, bỏ việc và tang lễ.

Mọi người cũng có khả năng kể họ làm những việc bình thường với gia đình hay bạn bè, nhưng làm một cách khác thường. Một người kể cô chơi bóng bàn với mẹ có đeo găng tay và khẩu trang.

Tin tốt là những ký ức cụ thể này rất chi tiết. "Tôi sẽ xem đây là chỉ dấu cho thấy các bộ nhớ không bị 'hỏng'," Loveday kết luận, "nhưng không phải lúc nào cũng hiệu quả tối đa."

Điều này cho thấy khi cuộc sống trở nên bận rộn trở lại, đối với những người chúng ta không bị suy giảm nhận thức, các tín hiệu cũ vẫn còn và ký ức thực tế của chúng ta sẽ trở lại.

Chẳng mấy chốc, giống như các khía cạnh khác của cái năm kỳ lạ và buồn bã này, tình trạng hay quên của chúng ta sẽ dần giảm bớt.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

***

TIN LIÊN QUAN

Cách phát hiện chính xác người khác đang nói dối

27 tháng 6 năm 2021

Tên gọi ảnh hưởng tính cách cá nhân tới mức nào

15 tháng 6 năm 2021

Các định luật vật lý có chứng minh sự tồn tại của Chúa?

6 tháng 5 năm 2021

Covid-19 có giúp bầu trời trở nên trong trẻo hơn?

15 tháng 4 năm 2021

***

TIN CHÍNH

· Quân lực Singapore 'đạt miễn dịch cộng đồng, tập sống cùng Covid-19'

4 giờ trước

· Việt Nam: Khởi tố dàn lãnh đạo Bình Dương ‘bán rẻ đất vàng’

30 tháng 6 năm 2021

· Trần Đức Đô tử vong, gia đình 'phẫn nộ, nói chỉ huy hay đánh cháu’

30 tháng 6 năm 2021

CHUYỆN BẮT NẠT TÂN BINH (Mạnh Quân)

CHUYỆN BẮT NẠT TÂN BINH

Mạnh Quân

19:38 30/06/2021

https://www.facebook.com/manh.quan.14/posts/10159711058389824

Mình có 2 ông anh đã từng đi lính. Từ hồi nhỏ, nghe mấy anh kể về chuyện các tân binh hay bị bắt nạt đã thấy rùng mình. Kiểu hút 1 điếu thuốc không đúng lúc sẽ bị bắt chập 5 điếu, phùng mang trợn má vào hút cho bằng hết 1 lúc. Hay ăn trộm gà của dân thì treo con gà trên cổ, đeo biển tôi ăn trộm gà, nhịn đói đứng giữa sân cả ngày ... Còn chuyện bị đánh đập, bắt nạt, bắt cống nạp mỗi khi đc về nhà hay có người thân lên thăm là thg xuyên. Nhiều khi chính các tay lính trẻ cũng nghĩ là đó là một thứ kỷ luật cần thiết để rèn luyện trong quân đội.

Tuy nhiên, nhiều khi cái gọi là "kỷ luật" ấy nó lại đi quá xa, thành ra những thứ như hành hạ, nhục mạ con người. Có những cậu không chịu nổi, vác súng ra bắn chết sạch cả mấy chỉ huy rồi tự sát mà ngày nay ta hay gọi là "thảm sát".

2,3 năm trc, trên mạng chúng ta cũng đã thấy lan truyền 1 clip lính cũ bắt nạt tân binh mới ở đâu đó ở VN. Trong clip có cảnh mấy cậu ra vẻ đàn anh liên tục tay đấm, chân đá, giọng kẻ cả với một cậu trẻ măng, rất tội nghiệp. Khi đó, đã khá nhiều người bình luận là chuyện này thường thôi. Nó xảy ra suốt. Đôi khi, có những kẻ lấy việc đánh đấm, bắt nạt người khác như khoái cảm và thậm chí có người còn lợi dụng những kẻ đó để rằn mặt người khác, bắt cấp dưới phục tùng.

Chuyện xảy ra với tân binh Trần Đức Đô ở Bắc Ninh hôm qua, tôi ko dám bình luận gì nhiều vì chưa đủ thông tin. Tôi chỉ nghĩ rằng, nó có thể coi là hậu quả đau lòng của một môi trường thiếu sự giám sát, thiếu minh bạch, thiếu pháp luật mà nếu người ta không tổng kiểm tra, áp dụng một quy trình giám sát, minh bạch về môi trường sống, rèn luyện của quân nhân, thực hiện luật pháp nghiêm minh ở đây thì e rằng những vụ việc như thế còn có thể xảy ra và người dân sẽ rất lo lắng và thiếu niềm tin khi cho con em mình nhập ngũ.

Ta thử search từ khóa: Nạn bắt nạt, bạo hành với tân binh trong quân đội trên Google xem, ko chỉ ở Vn, nhiều nước như Nga, Trung Quốc...nạn bạo hành, đánh đập, nhục mạ tân binh nó cũng xảy ra nhiều trc đây nhưng những năm gần đây, ở các nc đó nó cũng bớt đi nhiều nhờ quy trình giám sát đc áp dụng, để 1 vết xước lớn trên mặt 1 tân binh, mọi người cũng sẽ biết đó là do làm sao và quyền con người nơi đó đc đảm bảo. Ở ta, cũng đã đến lúc phải làm điều đó rồi.

Đề nghị Quốc hội ngay từ đầu khóa mới, đưa luôn hoạt động giám sát về môi trường sống của tân binh trong quân đội vào chương trình giám sát kỳ 1 để có những cải cách, chấn chỉnh cần thiết ngay khóa này cho nhân dân nhờ.

Hình : https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159711058339824&set=a.10150490786699824

97 BÌNH LUẬN