HAI HIỂM HỌA LỚN TỪ CHIẾN TRANH TRUNG ĐÔNG ĐỐI VỚI ĐÔNG Á (Thanh Hà / RFI)

 

Hai hiểm họa lớn từ chiến tranh Trung Đông đối với Đông Á

Thanh Hà  -  RFI

Đăng ngày: 05/03/2026 - 14:36  -  Sửa đổi ngày: 05/03/2026 - 16:38

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20260305-hai-hi%E1%BB%83m-h%E1%BB%8Da-l%E1%BB%9Bn-t%E1%BB%AB-chi%E1%BA%BFn-tranh-trung-%C4%91%C3%B4ng-%C4%91%E1%BB%91i-v%E1%BB%9Bi-%C4%91%C3%B4ng-%C3%A1

 

Xung đột tại Trung Đông đang lan rộng, một tuần kể từ khi Israel và Hoa Kỳ khai hỏa vào Iran, hạ sát lãnh tụ tối cao là giáo chủ Ali Khamenei, các nước đồng minh của Mỹ tại châu Á, từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan cho đến khối ASEAN đều trông thấy hai hiểm họa lớn.

 

VIDEO : https://youtu.be/ogfukiKUT-8

 

Trước mắt là nguy cơ tăng trưởng kinh tế bị đứt quãng vì một cuộc khủng hoảng năng lượng, và nhìn xa hơn là những lo ngại về khả năng tự vệ của các quốc gia ở Châu Á-Thái Bình Dương bị suy yếu do Hoa Kỳ đang dồn các phương tiện quân sự để tấn công Iran, để bảo vệ Vùng Vịnh. Washington đang triển khai nhiều phương tiện răn đe Trung Quốc từ châu Á sang Trung Đông.

 

Lo ngại nhất là Nhật Bản, Hàn Quốc, vì hai quốc gia Đông Bắc Á này là nơi Mỹ đặt các căn cứ quân sự. Đài Loan, vốn luôn bị Bắc Kinh coi là một phần lãnh thổ không thể tách rời của Hoa Lục và Trung Quốc đã có kế hoạch thôn tính kể cả bằng vũ lực, cũng đang « ngồi trên đống lửa ». Báo Asia Times hôm 05/03/2026 đã nhắc lại một phát biểu của ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị năm ngoái : Trung Quốc vui khi thấy Hoa Kỳ hăng hái tham gia vào chiến tranh Ukraina, bởi đây là cách tốt nhất để làm hao mòn dự trữ vũ khí của siêu cường quân sự số 1 toàn cầu.

 

Báo tài chính Mỹ The Wall Street Journal hôm đầu tuần đưa tin Washington dường như đang « chuyển dịch » một số phương tiện phòng thủ từ vùng Châu Á-Thái Bình Dương đến Trung Đông. Chỉ vài giờ sau khi Israel và Mỹ khai hỏa, mở chiến dịch oanh kích Cộng Hòa Hồi Giáo Iran, Tokyo đã yêu cầu Washington bảo đảm không huy động các thiết bị quân sự và phòng thủ của Hoa Kỳ đi nơi khác. Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế - CSIS trong báo cáo hồi tháng 2/2026 đã thẩm định là khoảng 40% tàu chiến của Hải Quân Hoa Kỳ sẵn sàng tác chiến đã hiện diện hoặc đang trực chỉ Trung Đông. Tokyo cũng rất lo ngại khi thấy chính một quan chức của bộ Quốc Phòng Mỹ ghi nhận : Tiềm lực của hải Quân Hoa Kỳ đang bị « kéo căng ».

 

Đối với các quốc gia được Washington bảo vệ, kịch bản tai hại nhất là « các kho dự trữ đạn dược của Hoa Kỳ bị cạn kiệt » như một chuyên gia được hãng tin Anh Reuters trích dẫn. Đáng lo hơn nữa là ngay cả nền công nghiệp sản xuất vũ khí và thiết bị quốc phòng hùng mạnh như của Mỹ cũng phải « mất vài năm » mới lấp đầy kho dự trữ của Hoa Kỳ ở Ấn Độ-Thái Bình Dương. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu trong thời gian chờ đợi đó, các đồng minh của Washington phải đối phó với tham vọng quân sự của Bắc Kinh ? Có gì bảo đảm là Bắc Kinh không tận dụng thời cơ để hưởng lợi khi chính quyền Trump đang bị « chia trí » để bảo vệ các đồng minh của Washington trong Vùng Vịnh ?

 

Mối lo thứ hai đối với hai nền công nghiệp hàng đầu châu Á - Nhật Bản và Hàn Quốc - là sự phụ thuộc vào năng lượng từ Trung Đông : Tokyo phải nhập khẩu 90% dầu thô tiêu thụ trong nước, mọi cơn sốt dầu sẽ là một tai họa cho cỗ máy tăng trưởng, cho các nhà sản xuất ở Nhật Bản. Mọi việc sẽ còn tệ hại hơn nữa nếu như eo biển Hormuz hoàn toàn bị phong tỏa, thế giới mất đi 20% lượng dầu tiêu thụ mỗi ngày. Nếu như chiến sự kéo dài, kho dự trữ chiến lược dầu hỏa của Nhật chỉ đủ sức chống chọi trong 240 ngày.

 

Nhìn đến khu vực Đông Nam Á, theo ASEAN Briefing được công bố cách nay 2 ngày, cơ quan tư vấn  Dezan Shirra&Asociate cho thấy : « Đối với các doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư hoặc mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á, tình hình tại Iran là một biến số mới », ảnh hưởng trực tiếp đến các kế hoạch phát triển và dự án đầu tư : giá dầu thô và kkí đốt đột ngột bị đẩy lên cao, những phí tổn bảo hiểm hàng hải cũng vậy và chưa bao giờ mà nguy cơ các tuyến hàng hải quan trọng giữa Trung Đông với châu Á và châu Âu bị gián đoạn lại cao như hiện nay. Câu hỏi không còn là liệu biến động có ảnh hưởng đến ASEAN hay không, mà là là các nước Đông Nam Á bị tác động ở mức độ nào. Theo tài liệu nói trên, các nền kinh tế châu Á này, do phụ thuộc vào năng lượng và xuất khẩu, sẽ chịu áp lực rất lớn. Trong trường hợp Việt Nam, do là quốc gia xuất khẩu mạnh nhất châu Á, « rủi ro lại càng lớn ».

 

-------------------------------

Các nội dung liên quan

Chiến tranh Trung Đông: Nhật Bản và Đài Loan lo ngại Mỹ giảm bớt hiện diện quân sự ở châu Á

NHẬT BẲN - ĐÀI LOAN - HOA KỲ

Tác động « dây chuyền » đối với Trung Đông nếu Mỹ tấn công Iran và Teheran « trả đũa »

 Tạp chí Đặc biệt

Im lặng chiến lược và tham vọng toàn cầu : Bắc Kinh làm gì khi lửa cháy ở Trung Đông ?

THEO DÒNG THỜI SỰ