BBC
Cập nhật: 15:23 GMT - thứ sáu, 12 tháng 4, 2013
Một nhà nghiên
cứu thuộc Viện Xã hội học tại Hà Nội cho BBC hay nông dân đang được xếp dưới
cùng trong thang phân tầng của xã hội Việt Nam hiện đại.
Trao đổi với BBC
hôm 12/4/2013, nhân dịp BBC vừa công bố bảng xếp loại với Bấm 7 giai tầng mới trong
xã hội Anh, tiến sỹ Đỗ Thiên Kính,
chuyên gia về phân tầng xã hội nói nông dân Việt Nam xếp dưới cùng trong chín
tầng lớp xã hội ở nước này.
Ông nói:
"Tầng lớp
nông dân là tầng lớp có địa vị thuộc loại thấp kém nhất trong xã hội. Địa vị
kinh tế, thu nhập của tầng lớp nông dân cũng thuộc loại thấp, chi tiêu cũng
thấp,
"Tình trạng
nhà ở, đời sống văn hóa tinh thần cũng kém các tầng lớp khác."
Ông Kính cũng
cho hay tầng lớp lao động phổ thông, giản đơn được dự đoán thuộc nhóm chịu
nhiều rủi ro, bấp bênh trong xã hội, trong khi nhóm có trình độ chuyên môn cao,
hay tầng lớp trí thức, được xếp ngày một cao trên bảng phân tầng.
Ở trên cùng của
bảng này, theo chuyên gia là tầng lớp những người lãnh đạo, những người có
chức, có quyền, trong khi nhóm giàu cũng bao gồm những người thuộc tầng lớp
này.
Tầng lớp có 'quyền và tiền'
Khi được hỏi về
"nhóm lợi ích" có liên hệ ra sao, như một lát cắt so sánh, trong tháp
phân tầng, nhà xã hội học nói đây chính là nhóm "có chức, có quyền",
có "địa vị" và do đó mà có sự liên hệ tới "bổng lộc, lợi
ích". Nhóm này theo ông Kính cũng đứng ở trên cùng của bảng phân loại.
Ông nói:
"Thường nhóm có chức có quyền thì mới có lợi ích và có quyền lực để thu
vén cá nhân, trong phân tầng của chúng tôi, chắc chắn chúng tôi xếp vào nhóm
quản lý, lãnh đạo - nhóm đứng đầu tiên trong tháp phân tầng."
Trả lời câu hỏi,
những người thuộc nhóm giàu là ai và nguồn gốc sự phồn vinh, giàu có vật chất của
họ tới từ đâu, nhà xã hội học cho hay trong nhóm này có những người giàu có do
làm ăn phi pháp và những người làm ăn đàng hoàng.
"Thực tiễn
xã hội Việt Nam, những người giàu có có nhiều dạng. Ví dụ, dạng giàu có phi
pháp do tham ô, tham nhũng là một dạng... Hay dạng giàu có do lao động chân
chính cũng có.
"Nhưng tóm
lại tầng lớp trên, theo tháp phân tầng của chúng tôi, ví dụ tầng lớp lãnh đạo,
quản lý, những người chuyên môn cao, doanh nhân... gần như gắn với các thành
phần kinh tế nhà nước, vì phần nhiều họ là công chức nhà nước..."
Chuyên gia xã
hội học cho hay chưa thể đáp ứng câu hỏi về mối liên hệ giữa "phân tầng
trong đảng viên" với bảng phân tầng xã hội hiện tại và đồng ý có thể cần
tới một nghiên cứu tách biệt, tuy nhiên ông cho rằng nhóm đứng ở đầu bảng phân
loại là nhóm có nhiều quyền lực, từ tài chính, cho tới chính trị.
Ông nói:
"Các tầng
lớp trên, vốn tài sản, quyền lực hay vốn văn hóa hiện nhiều hơn các tầng lớp
phía dưới" và "tầng lớp bên trên chính là tầng lớp đang lãnh đạo xã
hội."
Về giới trẻ và
tầng lớp trung lưu, ông Kính nói:
"Nhóm trẻ
tất nhiên không thể leo lên các tầng lớp trên được, cùng lắm có thể thoát khỏi
tầng lớp dưới và gia nhập những tầng lớp giữa. Ví dụ có thể là thợ thủ công,
hoặc nhân viên, hoặc chuyên môn ở trình độ thấp hơn... Nhóm trẻ chỉ ở những
tầng lớp giữa thôi."
Còn về mức độ
tiêu dùng như một đặc điểm xếp hạng, nhà xã hội học cho hay:
"Trừ tầng
lớp lãnh đạo quản lý ra, tầng lớp càng cao có mức chi tiêu tiêu dùng càng
nhiều, ví dụ doanh nhân hay tầng lớp chuyên môn cao tiêu dùng rất lớn, nhưng
đến nông dân thì tiêu dùng ở mức thấp nhất."
Chuyên gia trong
nước được vấn ý nhân dịp tại Anh mới công bố một xếp hạng phân chia xã hội hiện
đại theo bảy nhóm.
Tầng lớp nào ở đáy xã hội Việt Nam?
Đánh giá về các giai tầng xã
hội ở Việt Nam hiện nay, một nhà nghiên cứu xác nhận có tầng lớp
dưới đáy và nhóm 'bấp bênh'.
Đây là các giai
cấp: thượng lưu, trung lưu ổn định truyền thống, trung lưu công nghệ, công
nhân mới, người lao động truyền thống, nhân viên dịch vụ, phục vụ và giai
cấp vô sản bấp bênh.
Các nhà xã
hội học tại Anh được BBC đặt hàng làm cuộc điều tra này cho rằng xã
hội hiện đại không còn mô hình như chủ nghĩa Marx phân tích chỉ gồm
có ba bốn giai cấp: tư sản, trí thức, vô sản...như trước.
Còn ở Việt Nam,
nhiều nghiên cứu nay cũng đưa ra mô hình tháp để chia tầng xã hội thành
chín nhóm.
Đó là lãnh đạo
quản lý, doanh nhân, chuyên môn cao (hay trí thức), nhân viên, công nhân, buôn
bán dịch vụ, lao động tiểu thủ công nghiệp, lao động giản đơn và dưới cùng là
nông dân.
Một số nghiên
cứu gần đây của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Ngân hàng Phát triển Á châu
(ADB) và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đều lưu ý về sự chuyển động theo hướng
nới rộng trong khoảng cách giữa thu nhập của nhóm giàu và nhóm nghèo ở Việt
Nam.
Riêng về mặt địa
bàn cư trú tại Việt Nam hiện có khoảng cách nhất định về thu nhập và cơ hội
cải thiện chất lượng cuộc sống giữa lao động và cư dân ở đô thị và nông thôn.
Còn về mặt dân
số, hiện cũng có xu hướng già đi của người dân, trong khi chưa chắc đã có
một mối quan hệ tỷ lệ thuận tương ứng giữa nâng cao cơ hội đào tạo và tỷ lệ
tăng trưởng dân số trẻ và nhóm lần đầu tiên gia nhập thị trường lao động.
Ở khía cạnh
khác, một số nghiên cứu cho hay có sự suy giảm nhất định về mức "tiêu dùng
văn hóa" ở nhiều nhóm dân số, trong đó xuất hiện cả ở nhóm mới giàu lên và
nhóm thanh niên xét về hàm lượng và chất lượng văn hóa.
Các bài liên quan :
No comments:
Post a Comment