Friday, 22 June 2018

[17.06.2018] TÔI LÀ NHÂN CHỨNG SỐNG CHO NHỮNG GÌ XẢY RA NGÀY HÔM ẤY (FB Hoài Diễm)





Sau hơn 72h trở về từ cái nơi mà cả đời tôi chưa từng nghĩ mình sẽ đặt chân tới đó. Tưởng chừng những cảm xúc hoang mang, những căm phẫn tột độ của ngày hôm đó trong tôi rồi sẽ nguôi thôi nhưng KHÔNG, có thứ gì đó cứ thúc giục tôi, tôi PHẢI LÊN TIẾNG. Tôi phải cùng những người dân vô tội ngày hôm ấy vạch trần tất cả sự thối nát đằng sau cái nơi gọi là thiên đường mà chúng ta đang sống.

Hôm ấy, tôi cùng bạn trai và 2 người bạn đang đi trên đường Nguyễn Du thì có 4 người mặc quân phục xanh đến đề nghị chúng xuất trình giấy tờ tùy thân và lục soát balo, đồ cá nhân của chúng tôi. Sau đó họ nói rằng cần đưa chúng tôi về trụ sở chỉ để kiểm tra thông tin, mặc cho câu hỏi chúng tôi đã làm gì và vì sao bị đưa về. Chúng bắt xe taxi và áp tải chúng tôi về trụ sở.

Chúng tôi bị đưa về 1 căn phòng lớn bên trong sân vận động ở đường Huyền Trân Công Chúa, nơi bị tách biệt với bên ngoài. Bên trong ngổn ngang người đứng, người ngồi, người già, người trẻ, cả nam lẫn nữ, một cảnh tượng xô bồ, la hét xung quanh khiến tôi thấy có điều gì đó chẳng lành sắp đến. 4 đứa chúng tôi bị bắt đứng thành hàng ngang, sau đó bị lục soát hết balo đến kiểm tra đồ đạc trên người lần nữa. Chúng tịch thu điện thoại, ví, đồng hồ, niêm phong tất cả. Bạn trai tôi và 2 người bạn bị đẩy ra 1 góc, tôi thì bị đẩy đến chỗ lấy thông tin, lăn tay, sau đó cầm tờ giấy có thông tin của mình để trước ngực để chụp hình. Hình ảnh của tôi lúc đó chẳng khác nào hình ảnh của những tên tội phạm tôi đã từng xem trên mặt báo. 

Chúng hỏi chúng tôi bằng những câu hỏi với giọng gắt gỏng, xưng hô chẳng khác nào dân chợ búa:"mày, tao, con này, thằng kia, v..v" thỉnh thoảng lại có trường hợp bọn chúng tự chửi bới mạt sát lẫn nhau, cấp trên chửi cấp dưới, cấp dưới ngồi rủa cấp trên trc mặt chúng tôi. Oimeoi, như cái chợ 
:)))

Sau đó chúng tôi bị đẩy vào ngồi lê lết 1 góc, đợi lần lượt kêu tên để lấy lời khai. Ở đây không chỉ mình tôi, hàng trăm người quanh tôi bị bắt mà không hiểu nguyên do. Có người đang ngồi quán cf thì bị vào túm cổ đi, có 1 chị ngồi cạnh tôi thì bị chúng quan sát và bám theo đến lúc c vào bưu điện tp, có người đi lễ nhà thờ ra k 1 lý do cũng bị bắt, thậm chí có người đứng chụp hình cũng bị bắt  :))) Chúng tôi đều không hiểu chúng đang muốn gì và động cơ nào khiến chúng hành động như những con thú k tình người như vậy.

Đến giữa trưa, chúng tôi bắt đầu đói, khát, chúng mang đến 2 bịch bánh mì bự nhưng tôi để ý chẳng ai thèm đụng đến, nhiều người giỡn bảo "Đưa chúng nó ăn trc, rồi mình hãy ăn, coi chừng chết trước  😂. Có người đùa " biết đâu trong ổ bánh mì có 300k ở đó" Haha. Dù đói nhưng chúng tôi nhất quyết k ăn, bịch bánh mì vẫn ở đó, ngổn ngang giữa đường.

Rồi cũng đến lượt tôi lấy lời khai. Tôi may mắn khi làm việc với thằng khá trẻ, chắc ngang tôi, nó chẳng làm khó tôi mấy, lâu lâu châm chích tôi vài câu kiểu tôi biết phản động là gì k? Biết ANM là gì k? Đọc hết luật ANM chưa? Tìm hiểu kĩ chưa mà hành động? Tôi đều phủ nhận, chúng chẳng có chứng cứ gì để bắt tôi vào tội phản động cả. Chỉ tội cho những người xung quanh, những người bị tra khảo, chúng lấy đt niêm phong của họ ra, ai bị ép đưa mk cho chúng thì chúng lục hết tất cả, từ fb, mess, zalo, hình ảnh đến tận lịch sử web cũng k tha, những ai k đưa mk, chúng đưa họ qua phòng cách ly bên cạnh, nơi cánh cửa tôn nhỏ xíu chen ngang nhưng bên trong đó là gì tôi chẳng biết đc. 

Bạn biết k? Chỉ cách 1 bức vách nhưng tôi cảm nhận được rõ rệt sự khác biệt giữa 2 bên. Chúng tôi, những con người ngồi đây còn có nhau, còn nói ra được sự căm phẫn cho nhau nghe, còn cùng nhau trấn an, nhưng bên kia, những tiếng đánh HUỲNH HUỴCH kèm theo đó những âm thanh la hét thét lên từng hồi. Chúng tôi bên này như chết lặng, âm thanh đó vang lên ngày 1 lớn hơn, tim tôi bắt đầu đập mạnh, những cú đánh thốc làm chúng tôi như nghẹt thở, xung quanh tôi bắt đầu xuất hiện những giọt nước mắt, chúng tôi bắt đầu khóc, khóc vì bất lực, vì đau lòng, vì căm phẫn.

1 bạn gái mặc áo tím vừa khóc vừa đứng dậy đi thẳng đến bọn nó, tôi k nghe đc gì nhưng chắc chắn bạn lên tiếng vì những âm thanh phát ra từ căn phòng ấy. Chúng tôi bắt đầu cảm nhận được đây là giây phút chúng tôi cần đồng lòng đứng lên để bảo vệ những người đang bị hành hạ bên kia cũng như bảo vệ cho chính chúng tôi. Bọn nó bắt đầu dồn về phía chúng tôi, chúng rất đông, đứa thì miệng vừa quát tay vừa chỉ dùi cui vào mặt bắt chúng tôi ngồi xuống, đứa thì làm dịu bằng cách nói láo TRẮNG TRỢN:

"Các anh chị hãy im lặng và ngồi xuống, đó chỉ là âm thanh của những người học võ bên ngoài" 

WTF??? Tiếng đánh người, tiếng la THẤT THANH bên trong rõ mồn một chỉ cách 1 bức vách mà các anh nói đó là tiếng các bạn học võ bên ngoài ư??? Chúng tôi dồn chúng bằng những câu hỏi:

"Nếu k có gì sao phải đóng cửa, đề nghị các người mở cửa ra để chúng tôi thấy được bên trong, tại sao lại bắt chúng tôi phải im lặng ngồi nghe người dân bị đánh như vậy? 

Hàng trăm câu hỏi đặt ra chúng bắt đầu dùng biện pháp mạnh, buộc chúng tôi phải nguội lại, ngồi xuống trong sự tuyệt vọng, chúng tôi bất thần nhìn những giọt nc mắt của nhau. Vài phút sau, 1 anh được đưa ra khỏi căn phòng ấy với tấm gạt băng vết thương khá bự trên đầu, sau đó là một anh vừa bc ra đã ngã UỴCH xuống và bất tỉnh. Chúng tôi dần xác định đc về những gì đang xảy ra bên trong căn phòng ấy. Sự căm phẫn trong chúng tôi lên cực độ, chúng tôi bật dậy đồng loạt:"

Các người đang làm gì người dân chúng tôi vậy? Các người có phải con người k? Các người xem tính mạng người khác là gì vậy???"

Có người khóc, có người ngồi xuống thất thần vì bất lực,có người phản kháng đến cùng, ngay chính lúc ấy tôi như muốn nổ tung vì chẳng biết phải làm gì để cứu lấy những người vô tội kia, phải làm gì để tự cứu lấy tôi và các bạn tôi? 

Bọn chúng tiến về phía chúng tôi một đông hơn, lần này như k thể chối cãi hành động của mình, chúng không quát mắng, lớn tiếng hầm hồ với chúng tôi nữa, chúng dỗ ngọt "Nếu chúng tôi chịu ngồi xuống và hợp tác, chúng sẽ hoàn tất hồ sơ sớm và khi xong sẽ đưa chúng tôi về" , chúng đánh mạnh vào tâm lý muốn thoát khỏi nơi này của chúng tôi, dù bất mãn, dù căm phẫn đến đâu, chúng tôi ở đây ai ai chẳng mong về, chúng tôi đành dịu lại vì biết chẳng thể làm đc gì ngoài ngồi và chờ đợi.

Tôi muốn đi vệ sinh, phải ra xin phép và được 1 chị dẫn ra tận cửa nhà vs 
:))). Lần đầu tiên trong đời, tôi vừa đi vs vừa bị thúc "XONG CHƯA? NHANH LÊN" Trời đất, tôi có phạm tội gì đâu mà bị canh chừng đến mức quyền tự do cơ bản còn k có như vậy? 

Về lại chỗ cũ, tôi ngồi cạnh mọi người, có chị bảo tôi rằng: "NGÀY HÔM NAY, DÙ CHÚNG TA KHÔNG CÒN THỨ GÌ BÊN CẠNH, KHÔNG ĐT ĐỂ CHỤP, QUAY LẠI, KHÔNG GIẤY TỜ GHI CHÉP NHƯNG CHẮC CHẮN NHỮNG SỰ VIỆC DIỄN RA HÔM NAY CHÚNG TA PHẢI MANG THEO SUỐT ĐỜI" Câu nói của chị như ám ảnh tôi suốt khoảng thời gian từ ngày hôm đó đó đến bây giờ. Thật, đến tận giờ này khi viết những dòng này, mọi thứ vẫn hiện ra trong đầu tôi rõ mồn một. 

Đến một lúc sau, có 1 vài người được công an phường đến bảo lãnh về, bạn trai tôi đã được đưa về CA phường từ 15h. Trước đó trong những bài share của những người từng bị bắt, tôi có đọc đc bài của 1 chị sau khi đc bảo lãnh ra, chị bị đưa ra xa khỏi trung tâm tp và tự tìm đường về, tôi ngồi nhìn btrai bị đưa đi mà lòng hoang man tột độ, tôi lo cho anh không tả nỗi, không biết anh sẽ bị đưa về đâu. 

Chúng tôi bắt đầu thấm mệt, người ngồi kể chuyện, người nằm dưới sàn lê lết bẩn để ngủ, người ngồi thấp thỏm mong ngóng. Tôi ngồi đợi đến khoảng hơn 17h thì đc đưa đi. Còn những người ở lại, tôi bc đi nhưng lòng thầm mong họ đc bình an khi ở lại. Nhất là 2 người bạn của tôi. 

Chúng đưa tôi về CA phường nơi tôi đang sống, bạn trai tôi bị giam trong phòng kín, tôi thì bị giữ ở phòng ngoài, chúng bắt đầu quần tôi lại hàng chục lần những câu hỏi khi sáng tôi đã được hỏi. Đến lúc bọn chúng kiểm tra điện thoại, tôi thừa biết chúng đang xâm phạm đến quyền riêng tư của tôi, tôi nhất quyết bấm cho lock dấu vân tay và không cung cấp mk điện thoại. Chúng tìm đc FB của tôi, mò mk đt tôi, quần tôi gần 5 tiếng đồng hồ với những câu hỏi như cái máy lắp sẵn, mục đích chúng chỉ muốn tôi thừa nhận mình đi biểu tình và muốn biết ai là người đứng sau chúng tôi. Thật nực cười. Không có chứng cứ sao bắt tôi nhận tội được? 

Đến tận 23h, khi chúng bắt đầu cảm thấy k thể lấy thông tin gì từ tôi và bạn trai, chúng bắt tôi phải viết giấy cam kết rồi đợi người bảo lãnh mới để chúng tôi về. Tôi nhất quyết k cam kết như những gì chúng đọc, tôi chỉ cam kết theo những gì thực tế tôi làm. Lúc này tôi đói đến hoa mắt. Ký xong, có giấy bảo lãnh xong. Tôi chính thức bước ra khỏi đồn CA khi gần 24h đêm.

Dù hôm ấy thật đáng sợ, dù bị bắt về với chẳng vì lý do nào cả, nhưng tôi thật sự cảm ơn vì ngày hôm ấy tôi đã ở đó, đã nghe tận tai, mắt tận thấy những hành động vô cương vô pháp, vô nhân đạo của bọn chúng. Trải qua một ngày để nhận ra cái thiên đường mà tôi đang sống nó ntn. Một ngày quá xứng đáng để tôi có trong đời. Tôi k định nói ra, vì tôi k biết sau những gì tôi kể, tôi và gia đình, bạn bè tôi có bị chúng làm phiền hay k. Nhưng tôi nghĩ sự thật vẫn là sự thật. Tội ác của chúng ngày hôm đó đáng được phơi bày.

TÔI CAM KẾT NHỮNG SỰ VIỆC Ở TRÊN DO TÔI KỂ HOÀN TOÀN LÀ SỰ THẬT VÀ TÔI LÀ NHÂN CHỨNG SỐNG CHO NGÀY HÔM ĐÓ.

Edit: Còn một câu nói của 1 người chị bị bắt giam vô cớ như tôi mà tôi nhớ mãi: "Bây giờ Trung Quốc nó tràn vào thì có là gì  🙂 nhìn người Việt tự đàn áp người Việt đây còn chưa thể lên tiếng". Chị nói xong nước mắt chảy. Tôi nghe xong thấy sao mà nó chua chát quá! Không biết bây giờ chị đã được bình an chưa? 

Haizzzzz 
😓 😢 😢


--------------------------

Xem bài liên quan:










LUẬT SƯ ĐOÀN THANH LIÊM : CẢ ĐỜI CHO XÃ HỘI, CHO NHÂN QUYỀN (Bùi Văn Phú)




Bùi Văn Phú
Gửi đến BBC từ San Jose, California
22 tháng 6 2018

Nhà báo Bùi Văn Phú ở San Jose viết về Luật sư Đoàn Thanh Liêm vừa qua đời ngày 9/6 tại nhà riêng ở Costa Mesa, California.

Luật sư Đoàn Thanh Liêm (1934 - 2018).  BÙI VĂN PHÚ

Quan tâm về nhân quyền Việt Nam nên đầu năm 1990 tôi biết đến tên của luật sư Đoàn Thanh Liêm, khi ông bị nhà nước cộng sản Việt Nam bắt giam cùng nhiều người khác. Nguyên do, theo báo cáo của tổ chức Ân xá Quốc tế là vì ông bày tỏ quan điểm chính trị qua một tài liệu được chuyền tay cho một số người thân quen để tham khảo.

Tài liệu vắn tắt có tên là "Năm điểm thỏa thuận căn bản" do ông soạn, trong đó kêu gọi tự do tín ngưỡng; xây dựng xã hội trên nền tảng đa chủng, đa văn hóa; với hệ thống chính trị và pháp luật được xây dựng theo những nguyên tắc của Bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.

Điều 4 của bản thỏa thuận ghi: "Vai trò chính yếu của Nhà nước là làm trọng tài nhằm bảo vệ công bằng xã hội và trật tự công cộng. Do đó Nhà nước không thể vừa làm trọng tài vừa làm một bên đương sự (vừa cầm còi vừa đá bóng). Riêng trong lãnh vực kinh tế, hệ thống quốc doanh phải được giảm đến mức tối thiểu."

Vào thời điểm đó, khi các chính quyền cộng sản ở các nước Đông Âu trên đà sụp đổ, tại Việt Nam cũng đã có những kêu gọi mà bản thỏa thuận do luật sư Liêm soạn là một trong những tiếng nói để đem lại tự do, nhân quyền cho đất nước.

Tuy nhiên, nhiều người nêu quan điểm chính trị của mình đều đã bị thanh trừng, bắt giam, xử tù hay bị quản chế.

Vào thời điểm đó, đầu thập niên 1990, ngoài luật sư Đoàn Thanh Liêm bị bắt còn có ông Trần Xuân Bách bị loại khỏi Bộ Chính trị, bác sĩ Nguyễn Đan Quế, giáo sư Đoàn Viết Hoạt, linh mục Chân Tín, Nguyễn Ngọc Lan; các thành viên Câu lạc bộ Truyền thống Kháng chiến với Nguyễn Hộ, Tạ Bá Tòng, Hồ Trung Hiếu là những người bất đồng chính kiến đã bị bắt giam hay quản chế.

Luật sư Liêm bị bắt ở Đà Nẵng khi đang đi cùng với Mike Morrow, một doanh gia người Mỹ đến Việt Nam để tìm hiểu cơ hội đầu tư xây dựng một khách sạn. Trong giao thương này, luật sư Liêm làm tham vấn cho phía Việt Nam vì ông là cố vấn cho công ty du lịch Quảng Nam Đà Nẵng. Cùng bị bắt còn có chuyên gia kinh tế Đỗ Ngọc Long là một người bạn, trước năm 1975 hai người đã cùng với Dick Hughes khởi xướng và điều hành những chương trình giúp đỡ trẻ em mồ côi đi đánh giầy kiếm sống, lo cho các em có nơi ăn chốn ở.

Trước viễn cảnh chủ nghĩa cộng sản tan rã ở Đông Âu và với sự kiện sinh viên Trung Quốc biểu tình ở Thiên An Môn đưa tới tàn sát đẫm máu, nhà nước cộng sản Việt Nam, vừa mở cửa kinh tế được vài năm, lo ngại có một Đông Âu hay Thiên An Môn trên đất nước mình nên an ninh đã được xiết lại, các mầm mống tư tưởng dân chủ đều bị dập tắt ngay và những ai có nhiều tiếp xúc, quan hệ với người Mỹ bị trấn áp.

Tháng 5/1992 luật sư Liêm bị đem ra tòa ở TP Hồ Chí Minh, chủ tọa là chánh án Lê Thúc Anh, xử vội vã trong vòng hai tiếng đồng hồ rồi kết án ông 12 năm tù với tội "tuyên truyền chống chủ nghĩa xã hội".

Chính giới Mỹ rất quan tâm đến trường hợp của luật sư Liêm nên nhiều người đã lên tiếng, từ Đệ Nhất Phu nhân Hillary Clinton đến các Thượng Nghị sĩ John Kerry, John McCain.

Ngay cả những trí thức, văn nghệ sĩ trước đây có khuynh hướng thiên tả, bênh Hà Nội, cũng đã cùng ký tên vào một thỉnh nguyện thư gửi lãnh đạo Hà Nội yêu cầu trả tự do cho luật sư Liêm, trong đó có chữ ký của nữ diễn viên Jane Fonda, giáo sư Noam Chomsky, nam diễn viên Ed Asner, đạo diễn Oliver Stone.

Vận động tích cực nhất cho sự tự do của tù nhân lương tâm Đoàn Thanh Liêm là ông Dick Hughes, người bạn đồng hành của luật sư trong các chương trình từ thiện xã hội giúp trẻ mồ côi và người nghèo ở miền nam Việt Nam trước đây.

Trước sự lên tiếng của nhiều người và với áp lực từ các chính phủ, đặc biệt là chính giới Mỹ, đầu tháng 2/1996 Hà Nội đã đưa ông từ nhà tù ở Hàm Tân ra thẳng phi trường Tân Sơn Nhất và trục xuất ông cùng gia đình qua Hoa Kỳ.

Đầu năm 1997 tôi có dịp gặp và thực hiện một cuộc phỏng vấn với luật sư Đoàn Thanh Liêm để biết thêm về đời sống lao tù ở Việt Nam, về các tù nhân lương tâm, những vi phạm nhân quyền của cộng sản Việt Nam và tình hình chính trị ở quê nhà.

Khi đó tôi biết thêm về những hoạt động xã hội, phát triển khu dân nghèo mà ông đã thực hiện, như chương trình phát triển Quận 8 Sài Gòn.

Qua nói chuyện với luật sư Liêm tôi biết có một liên hệ rất gần gũi, là con đường trước của nhà tôi, qua một dự án cộng đồng được đổ bê-tông vào khoảng năm 1970 là cũng có sự vận động của ông để có ngân khoản, cùng với đóng góp một phần tài chánh và công sức của cư dân. Con đường Đại Nghĩa ở ấp Lộc Hoà, xã Tân Sơn Hoà, quận Tân Bình đã trở nên một con đường tốt, bền bỉ và còn tồn tại nhiều chục năm sau đó.
Từ ngày đến Hoa Kỳ, luật sư Liêm tích cực tham gia vào Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam và tiếp tục sinh hoạt với tổ chức Ân xá Quốc tế để vận động cho tù nhân lương tâm được tự do, cùng giúp cho những tổ chức nhân quyền quốc tế nắm bắt được tình hình nhân quyền tại Việt Nam một cách chính xác..

LS Đoàn Thanh Liêm.  FB

Ông cũng đã có nhiều bài viết khuyến khích giới trẻ Việt Nam, trong cũng như ngoài nước, dấn thân vào các hoạt động xã hội để đem lại thay đổi cho môi trường đang sống tại địa phương, cũng như đóng góp cho phát triển của quốc gia.

Luật sư Đoàn Thanh Liêm qua đời hôm 9/6/2018 tại thành phố Costa Mesa, California.
Sinh năm 1934 tại làng Cát Xuyên, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, ông đã được hấp thụ giáo dục qua các trường Hồ Ngọc Cẩn ở Trung Linh, Chu Văn An ở Hà Nội và tốt nghiệp Đại học Luật khoa Sài Gòn năm 1958.

Ông chuyên ngành luật hiến pháp và đã có thời gian tu nghiệp, thực tập tại Quốc hội Hoa Kỳ.

Thời Đệ Nhất Cộng hoà, ông làm việc với tính cách chuyên viên, giúp soạn thảo các văn kiện luật pháp cho quốc hội. Ông nhập ngũ năm 1962 sau đó được biệt phái về làm việc tại Nha Pháp chế Tố tụng của Bộ Quốc phòng.

Ông cũng là luật sư của tòa Sài Gòn và có nhiều hoạt động cố vấn pháp luật, biện hộ miễn phí cho dân nghèo.

Sau tháng 4/1975 ông ở lại và có tham gia với Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Luật pháp.

Nhìn lại thời gian này, trong phỏng vấn đầu năm 1997, luật sư Liêm cho biết: "Đầu năm 1976 tôi là một trong những người tham gia để góp ý vào bản dự thảo hiến pháp mới cho nước Việt Nam thống nhất cùng với một số các luật sư, luật gia khác ở miền Nam. Tôi đã cố gắng đưa ra những quan điểm tiến bộ nhất trong dự thảo đó ngay từ 1976, đưa qua ông Trương Như Tảng [Bộ trưởng tư pháp thời bấy giờ, sau này cũng đã vượt biển]. Nhưng đến năm 1980, khi Nhà nước đưa ra dự thảo để tham khảo thì tôi thấy không có một nét nào trong những đề xuất của chúng tôi từ năm 1976. Tôi thấy thế là thất vọng."

Luật sư Đoàn Thanh Liêm là người Thiên Chúa giáo, với tên thánh Gioan Baotixita. Nguyện xin cho linh hồn người quá cố được lên Thiên Đàng. Xin chia buồn cùng tang quyến.

*
Tác giả là một trong những sáng lập viên của Hội Sinh viên Việt Nam tại Đại học Berkeley năm 1979. Ông hiện dạy đại học cộng đồng và là cây bút tự do.

-------------------------

Phạm Phú Minh
19/06/2018
Anh Đoàn Thanh Liêm vừa qua đời ngày 9 tháng Sáu 2018 tại nhà riêng ở Costa Mesa, Nam California, thọ 84 tuổi.
Anh qua đời vào giữa thời điểm nhân dân cả nước Việt Nam đang sôi sục biểu tình chống “Dự luật Đặc khu” do nhà nước cộng sản đưa ra với ý đồ rõ rệt mở đường cho người Tàu vào xâm chiếm nước Việt Nam. Sự trùng hợp này khiến tôi nhớ lại một kỷ niệm với anh Liêm cách đây 30 năm.









BẰNG CHỨNG ĐÂY! (Hoàng Dũng - Bauxite VN)




Hoàng Dũng
22/06/2018

Diễn đàn Bền vững Việt Nam 2018 do Hội Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu và Học viện Chính sách và Phát triển tổ chức ngày 18 tháng 1 năm 2018 tại Trung tâm hội nghị quốc gia, dưới sự bảo trợ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, có đăng tài liệu sau đây, trình bày tại Workshop 4: Đặc khu Kinh tế - Hành chính Vân Đồn – Thành phố bền vững và các cơ hội đầu tư (Van Don – Special Administrative and Economic Zone: Sustainable City and Investement Opportunities). Lưu ý cái gọi là Học viện Chính sách và Phát triển (tên tiếng Anh: Academy of Policy and Development) thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trụ sở nằm ngay trong tòa nhà của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (ngõ 7 Tôn Thất Thuyết, Dịch Vọng Hậu, Cầu Giấy, Hà Nội).

Tài liệu không úp mở, nói thẳng “vị trí chiến lược” của Đặc khu Kinh tế- Hành chính Vân Đồn là “hành lang nối Việt Nam và ASEAN với Trung Quốc, một nút quan trọng trong đề án Một vành đai, một con đường của Trung Quốc”.

Cho đến nay, các quan chức, kể cả cấp cao nhất trong Đảng và Chính phủ, luôn luôn bác bỏ cáo buộc Đặc khu Kinh tế Vân Đồn nằm trong chiến lược Một vành đai, một con đường của Trung Quốc.

Đây chưa phải là bằng chứng ư?



H. D.
Tác giả gửi BVN

-------------------------------------

LIÊN QUAN

Thursday, 21 June 2018









"THẢO DÂN VÔ MINH" & DÂN CHỦ (Nguyễn Quốc Tấn Trung - Luật Khoa)




Posted on 21/06/2018

Điều gì khiến cho nhiều người có địa vị trong xã hội Việt Nam giờ đây khinh rẻ khả năng của những công dân bình thường, và từ đó đánh giá thấp dân chủ?

Giới trí thức Việt Nam không đơn độc với thái độ khinh đời của họ. Rất nhiều nhà khoa học xã hội lừng danh trên thế giới đã không còn tin rằng dân chủ (democracy) luôn tốt hơn chủ nghĩa thông thái chính trị (espitocracy).

Có cội nguồn từ cuốn “Cộng hòa” của triết gia Plato vốn cho rằng “mặt trời chân lý” (the sun of truth) mới là người quản lý đám đông sống trong vực thẳm ngu muội, chủ nghĩa thông thái chính trị vì vậy không trao quyền bầu cử như nhau cho mọi công dân, mà lá phiếu của những công dân có kiến thức hơn, thông tuệ hơn sẽ có giá trị lớn hơn.

Quan điểm này không phổ biến nhưng vẫn được lưu giữ và truyền tải qua nhiều giai đoạn. Năm 1922, Walter Lippmann, người đầu tiên sử dụng thuật ngữ “Cold War” và định hình nên cách hiểu mô hình chính trị quốc tế thời Chiến tranh lạnh, cũng ra mắt quyển Public Opinion (Công luận), trong đó cho rằng những chuyên gia khoa học xã hội mới cần là những người quản lý xã hội sau bức màn nhung, và người dân cần bị hệ thống tuyên giáo kiểm soát – chi phối.

Hay trong tác phẩm Democracy for Realists (Dân chủ cho người duy thực), các tác giả Achen và Bartels cũng cật lực lên án thứ mà họ gọi là thứ “lý thuyết dân gian” truyền tụng về dân chủ. Họ khẳng định mô hình dân chủ đại diện không thể giúp đại biểu chuyển đổi quan điểm chính trị của cử tri thành chính sách công, bởi vì chính những người đi bầu chẳng có quan điểm chính trị gì cả. Họ chỉ bầu dựa trên danh tính nhóm hay phe phái mà thôi.

Làn sóng chống dân chủ được “gìn giữ” qua nhiều thế hệ chuyên gia khoa học xã hội cũng như những chuyên gia chính trị. Tựu chung, những nhóm chuyên gia này cho rằng công dân biết rất ít về chính trị. Nhiều nhóm công dân còn nguy hiểm hơn là không biết gì về chính trị, họ tham gia một cách chủ động vào chính trị mà chẳng hiểu gì về bản thân môi trường chính trị của họ. Như thế vẫn chưa hết, nhiều nhà quan sát như Giáo sư Dunning phê phán rằng rất nhiều công dân không chỉ hiểu sai về chính trị mà còn đánh giá sai về năng lực và khả năng thấu hiểu chính trị của bản thân mình.

Đến năm 2016, sau khi người đàn ông tai tiếng Donald Trump đắc cử làm Tổng thống thứ 45 của của Hoa Kỳ, làn sóng chống dân chủ và ủng hộ chủ nghĩa tinh hoa thật sự trở lại với nền chính trị phổ thông. Ngoài việc các bên cử tri công kích nhau là thất học (“uneducated”), là những kẻ ngu muội đáng nguyền rủa (“deplorable”), các học giả danh tiếng bắt đầu đường đường chính chính giới thiệu cho bạn đọc trên thế giới nhiều tác phẩm khoa học chi tiết về chống dân chủ, mà quyển Against Democracy của Jason Brennan, Giáo sư triết học và khoa học chính trị của Đại học Georgetown danh tiếng chắc chắn là một minh chứng cụ thể.

Trong tác phẩm của mình, Brennan nhìn nhận rằng sự vô minh của mỗi công dân tự nó khó tác động lên môi trường chính trị xã hội, nhưng những cuộc bầu cử giúp tập trung sự mông muội này với liều lượng cao. Sự vô minh sẽ có ảnh hưởng không lường trước được đến sự tồn vong của một quốc gia khi nền dân chủ trao quyền quyết định cho phe đa số.

Nhìn chung, những tác phẩm chống dân chủ tiêu biểu trong xã hội đương đại Hoa Kỳ  và thế giới như Against Democracy (Chống dân chủ) của Brennan, Democracy and Political Ignorance (Dân chủ và Sự vô minh chính trị) của Somin hay Democracy for Realists (Dân chủ cho người duy thực) của Achen và Bartels đều có cùng một góc nhìn: giới hoạt động chính trị cần chấp nhận giới hạn của các công dân trong hoạt động chính trị nói chung và cần có những lằn ranh nhất định khi họ tham gia quyết định quyết sách chính trị.

Trong quyển Dân chủ cho người duy thực, Achen và Bartels cũng ví dụ về sự vô minh và cảm tính của người dân trong cuộc bầu cử ở tiểu bang New Jersey (Hoa Kỳ) tận năm 1916.

Số là mùa hè năm 1916, những người du lịch biển ở New Jersey đã phải trải nghiệm nhiều đợt cá mập tấn công khá tồi tệ. Đến tháng 11 cùng năm khi diễn ra kỳ bầu cử tổng thống mới, các thị trấn ven biển của New Jersey quyết định không bầu cho Tổng thống đương nhiệm Woodrow Wilson nữa; đặc biệt khi so với tỉ lệ bầu với các thị trấn không ven biển cũng thuộc New Jersey. Có vẻ như cư dân ven biển của New Jersey đang trừng phạt Wilson vì đã để những vụ cá mập tấn công này xảy ra.

Achen và Barteles từ đó bình luận rằng khả năng đưa ra các phán đoán, nhận định hợp lý về trách nhiệm và lỗi của các nhóm cử tri khá … hạn chế; một cách nói lịch sự của việc cho là cử tri không đủ thông minh để nhận ra rằng Tổng thống Wilson không phải là người chịu trách nhiệm cho những vụ tấn công này. Vậy nên, hai tác giả khẳng định, soạn chính sách, viết chính sách, thông qua chính sách là chuyện của những chuyên gia, không phải nơi người dân có thể chõ mũi vào.

Xã hội phân công
Một điều chúng ta cần nhớ rằng, việc cá nhân thông tuệ chính trị hay pháp luật không hẳn vì họ hơn người, họ thuộc tầng lớp tinh hoa thần thông quảng đại. Đó đơn giản là vì xã hội phân công, vì bản thân người đó tìm thấy sự yêu thích, tìm ra thời gian và nguồn lực để theo đuổi việc học tập pháp luật, nghiên cứu chính trị và xây dựng chính sách. Những cử tri, công dân thông thường không hẳn không giỏi giang bằng, mà bởi vì họ thiếu thời gian và năng lượng để tự cuốn mình vào những vấn đề kỹ thuật của chính sách công và pháp luật. Họ dành thời gian làm việc mình yêu thích hơn, tạo ra sản phẩm xã hội hay vận hành các mắc xích khác nhau của nền kinh tế.

Chính phủ, giới trí thức, vì vậy, cần đối xử với công dân như những người trưởng thành có năng lực đưa ra các quyết định thấu đáo và thực hiện những hành động đạo đức, hơn là xem họ là những đứa trẻ cần phải được giật dây sau lưng mới có thể hành động đúng. Thay vì lên án và dè bỉu những sai lầm nhỏ bé, cách tốt nhất để truyền cảm hứng cho người dân, là trao thêm cho họ nhiều thông tin, nhiều cơ hội để tham gia vào các tiến trình chính trị.

Từ Thomas Jefferson đến Alexis de Tocqueville, rất nhiều nhà chính trị thành công trong việc xây dựng chính quyền luôn ủng hộ việc phân quyền rộng rãi ở mức cao nhất có thể cho cư dân quốc gia. Chúng phục hồi niềm tin chính trị, thúc đẩy ý thức tự giáo dục chính trị cũng như tăng cường bản lĩnh chính trị của bất kỳ người dân nào, không cần đến một tổ chức tuyên giáo hay cơ quan trung ương bên ngoài căn dặn.

Quần chúng nhân dân không ngu ngốc, họ mắc phải sai lầm chính trị vì bị kiềm kẹp trước đó mà thôi. Vì những lý do này, tôi tin tưởng rằng nhiệm vụ cần được nhấn mạnh hiện nay, và càng quan trọng hơn trong môi trường chính trị Việt Nam, là bảo vệ và mở rộng khả năng tham gia thực hành chính trị, không phải giới hạn, chê bai hay dẹp bỏ chúng chỉ vì dân chúng không phải chuyên gia đầu ngành.

Mỗi ngày, hàng triệu cư dân trên đất nước Việt Nam đang chứng minh khả năng học tập của mình. Họ học thêm ngôn ngữ thứ ba, chuyển đến một thành phố hoàn toàn xa lạ để sinh sống, học thêm kỹ năng để tìm việc mới, quản trị tất cả những chi tiết phức tạp trong môi trường sống hiện đại bằng khả năng tự thân.

Hiển nhiên, con người luôn có thái độ thờ ơ trước những thứ không ảnh hưởng đến đời sống của họ. Bạn không thể yêu cầu một tiểu thương chợ Bà Chiểu có kiến thức chuyên môn và khả năng phân biệt độ nặng nhẹ giữ hai dự thảo Luật An ninh mạng và Luật Đặc khu, rồi phê phán rằng họ đặt nặng luật này, xem nhẹ luật kia; không yêu nước hay không yêu tự do.

Hay ngược lại, chính quyền lại càng không thể cho rằng một tiểu thương bán buôn nhỏ thì không được quyền lên tiếng phản đối hai dự thảo. Không chính sách quốc gia nào lại không ảnh hưởng đến dân chúng, không đạo luật nào ban ra không cần quan điểm đến cử tri.

Hơn nữa, khác với giới chính trị gia và những chuyên gia tinh hoa “chém sắt như chém bùn”, dân chúng nhận biết được sự vô minh của họ. Họ là những người chấp nhận lắng nghe nhất trong tất cả số những đối tượng nắm chủ quyền quốc gia mà chúng ta có thể liệt kê trong lịch sử loài người. Giữa đám đông quần chúng vô minh nắm quyền và những kẻ độc tài thân hữu nắm quyền, tôi tin rằng luôn dễ dàng hơn để đối thoại và thuyết phục nhóm đầu tiên.

Đừng ép người dân vào con đường vô minh
Cần khẳng định rằng cả quá trình vội vã chia sẻ những thông tin chưa chính xác về dự thảo Luật Đặc khu không hẳn là lỗi của người dân.

Việc bị hạn chế tiếp cận thông tin, bị nhồi nhét quá nhiều thông tin một chiều từ nhà nước, việc họ nhận ra cách phản ứng thiếu quyết đoán và thiếu phù hợp của chính phủ đối với các tai nạn biển từ “tàu lạ” đang xảy ra với mực độ dày đặc là những lý do khiến cho người dân bị cảm xúc lấn át.

Họ có ác cảm với Trung Quốc như là một thói quen. Và để loại bỏ thói quen, để dân chúng có một cái nhìn rộng hơn, cần có sự đồng cảm với những cư dân khác, cần có một khái niệm về lợi ích công cộng. Như John Stuart Mill từng nhận định, những thứ ấy chỉ có thể có được nếu người dân được tham gia vào chính trị, không phải tránh né chúng.

Không một con người hiện đại nào thích được nghe: “Làm như tao bảo”. Họ cũng không thích phải nghe những lời dạy dỗ đừng đấu tranh thế này, phải đấu tranh thế kia, đấu tranh cách đấy là thiếu hiểu biết, v.v.

Sự cô lập tương tự dành cho những công dân bình thường chỉ càng khiến họ xa lánh chính trị hơn mà thôi. Hệ quả là cuộc chiến tranh giành quyền lực lại sẽ chỉ tiếp tục diễn ra giữa những nhà kỹ trị và những kẻ dân túy, hai lực lượng có năng lực … độc tài, thoái hóa không kém gì nhau.

Dân chủ luôn có lựa chọn thứ ba. Và những công dân bằng xương bằng thịt, được thông tin đầy đủ, được trao cơ hội và có quan tâm chung đến lợi ích quốc gia là nguồn lực chính cho lựa chọn đó.








'BIỂU TÌNH THÌ LÀM ĐƯỢC GÌ?' (Vincente Nguyen - Luật Khoa)




Posted on 22/06/2018

Biểu tình, cho đến ngày nay, vẫn bị xem là vô bổ tại Việt Nam.

Tôi vẫn nhớ cuộc biểu tình đầu tiên của mình. Đó là vào năm 2007, khi giới trẻ còn sử dụng Yahoo! 360, Nokia vẫn chiếm lĩnh thị trường điện thoại di động thế giới, và chiếc Motorola V3, biểu tượng của sự giàu có và thời trang đắt tiền, gần như không thể sử dụng ứng dụng tin nhắn OTA.

Người Việt Nam ở Sài Gòn khi đó bắt đầu trở mình với cuộc biểu tình chống Trung Quốc đầu tiên tại tòa nhà lãnh sự cũ của nước này, tọa lạc trên giao điểm của đường Nguyễn Thị Minh Khai và Phạm Ngọc Thạch.

Tôi “cực đoan” của tuổi 16 cũng có mặt tại thời điểm đó. Về nhà an toàn không vết trầy xước, tôi tự hào vì thông điệp mình đã chuyển tải. Nhưng khi hân hoan chia sẻ kinh nghiệm cho vài người bạn, một người hỏi tôi rằng: “Vậy cuối cùng, biểu tình có làm được gì không?” Tôi mỉm cười (nhằm tỏ vẻ cool ngầu và khinh bỉ theo đúng lứa tuổi) không trả lời, vì chúng tôi không đủ thân để tôi phải dành thời gian giải thích cho bạn những điều quan trọng và chánh trị như thế.

Hơn mười năm sau, tôi bình tâm hơn, có kiến thức hơn, chu du thiên hạ nhiều hơn, tôi vui mừng khi thấy người Việt Nam trên khắp mọi nẻo đường đất nước quan tâm đến chính trị hơn, xuống đường thể hiện quan điểm nhiều hơn. Nhưng người bạn bạc đầu của tôi vẫn còn hỏi tôi câu hỏi xưa cũ đó: Biểu tình thì làm được gì? Và có vẻ sự bảo thủ kiên cường của bạn đã truyền được lửa cho những thế hệ sau tiếp bước. Giới trẻ chia sẻ những tin tức giả như “hai công an bị ném bom xăng chết”, “công ty đuổi 4.000 công nhân” để thể hiện trí khôn tuyệt đỉnh và cách yêu nước với cái đầu lạnh của mình.

Nhưng câu hỏi vẫn còn đó, biểu tình có lợi ích gì? Biểu tình phải chăng chỉ có lợi cho thế lực kích động? Yêu nước thì chỉ cần làm tốt việc của mình?

Đã qua cái tuổi 16 bốc đồng, tôi nghĩ đến lúc mình cần trả lời nghiêm túc những câu hỏi này.

Một cuộc biểu tình chống Dự luật Đặc khu ngày 10/6/2018 ở TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Chưa rõ nguồn.

Biểu tình có mang lại đổi thay?
Đây là một câu hỏi khó về mặt học thuật chính trị. Theo nghiên cứu ‘Do Political Protests Matter?’ của nhóm nhiều tác giả đến từ các trường đại học, viện khắp thế giới như Geneva, Stockholm, Harvard và MIT… cần phải thận trọng khi trả lời câu hỏi này.

Rất khó để nhận ra liệu biểu tình là nhân tố mang lại thay đổi, hay biểu tình chỉ là một trong các biểu hiện của quá trình dài thay đổi. Nhưng sau những phân tích thống kê dài hơn 50 trang về các số liệu của Phong trào Đảng Trà (Tea Party Movement), họ cho là Có.

Là một phong trào theo định hướng tự do bảo thủ (conservative libertarian) nhằm chống lại sưu cao, thuế nặng, toàn cầu hóa và các chính sách cấp tiến khác, Tea Party Movement – được truyền cảm hứng từ Boston Tea Party 1773, giúp tăng lượng phiếu bầu cho Đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử nghị viện kế tiếp sau đó, đẩy mạnh sức ép và tăng khả năng các chức danh nhà nước do Đảng Dân chủ nắm giữ phải từ bỏ nhiệm kỳ sớm. Không chỉ vậy, quy mô và tần suất biểu tình tạo nền tảng cho mạng lưới hoạt động cơ sở của một ý thức hệ chính trị, mở rộng quy mô nhận tài trợ, tăng cường khả năng quản trị tài chính – minh bạch của các tổ chức chính trị cơ sở và từ đó củng cố niềm tin chính trị của người tham gia.

Với những thành quả tốt đến như vậy, không có gì bất ngờ khi đảng cầm quyền duy nhất của một quốc gia sẽ dùng mọi cách để hạn chế quyền biểu tình. Biểu tình giúp cho người dân có ý thức chính trị hơn, giúp họ có môi trường trao đổi để tăng cường tri thức chính trị hơn, giúp họ học tập cách tổ chức và quản trị hội nhóm, giúp các lý tưởng được xây dựng và hoàn thiện…

Nói một cách thực dụng, biểu tình giúp các lực lượng đối kháng trong xã hội trưởng thành, giúp đa nguyên tư tưởng (mà chưa nói đến đa nguyên chính trị) khả dĩ. Đây là điểm có lợi cho giới đối lập, nhưng không có lợi cho chính quyền mong muốn kiểm soát xã hội.

Các cuộc biểu tình ròng rã của hàng triệu người Hàn Quốc cuối năm 2016, đầu năm 2017 đã làm Tổng thống nước này, bà Park Geun-Hye, mất ghế. Ảnh: Getty.

Nhưng như vậy thì có lợi gì cho những người dân thường chỉ mong muốn được sống yên ổn và làm giàu?
Bạn là tiểu thương? Cái sạp nho nhỏ trong chợ mà bạn đã đóng thuế phí đầy đủ có khả năng tăng giá, bản thân cái chợ đó có thể được trao cho một ‘nhà đầu tư chiến lược’ nào đó để xây dựng nhà hàng khách sạn.

Bạn là giáo viên? Trường học có thể kỷ luật sa thải bạn vì làm mích lòng hiệu trưởng, vì bạn tố cáo tiêu cực, hay đơn giản là họ có thể tinh giản biên chế bạn vì nhiều lý do “trong ngành mới hiểu”.

Bạn là doanh nhân? Những “phái đoàn” viếng thăm ngày đêm không kể sẽ đe doạ đến sự tồn tại của kế sinh nhai cho gia đình bạn.

Bạn là nhà nghiên cứu khoa học? Bạn không thể nghiên cứu cho ra lẽ những gì nhà nước cấm, bạn bị đánh giá bởi những người thiếu năng lực hơn bạn.

Bạn là phụ nữ? Bạn sẽ làm gì với bạo hành và xâm phạm tình dục thường xuyên trong một xã hội Á Đông như Việt Nam?

Tất cả chúng ta đều cần cộng đồng, cần mạng lưới xã hội và sự đa nguyên chính trị. Sống dựa vào một khung xã hội có vấn đề, ai cũng có thể sống qua ngày, nhưng chúng ta không ai chỉ muốn tồn tại cả. Đầu tư vào quyền biểu tình, ủng hộ quyền biểu tình, hay ít ra không phản ứng cực đoan trước những người đủ can đảm để biểu tình là cách tốt nhất để con người trong xã hội chính trị hiện đại tạo ra lưới an toàn xã hội cho chính mình, để khi bất công xảy đến, chúng ta vẫn thở phào nhớ rằng mình tự do, mình vẫn luôn có một thế giới đa nguyên hậu thuẫn.

Mượn ngôn từ của nhà lý thuyết chính trị và quyền con người Hannah Arendt, một buổi biểu tình, một cuộc mít-tinh quan trọng không chỉ ở chỗ chúng phản đối luật gì, phản đối chính sách thế nào. Điều quan trọng là chúng tạo ra không gian chung nơi công dân tạo lập và duy trì thể trạng con người của mình như một thực thể chính trị, nhắc nhở rằng mình có chủ quyền công dân, hành động cùng nhau và quan tâm đến nhau. Biểu tình là nơi xây dựng và tưởng tượng ra một thế giới mới, một xã hội mới khác với cái thực tế chính trị mà cộng đồng này đang phải chịu đựng.

Người dân phố Đê La Thành, Hà Nội, biểu tình phản đối việc thu hồi đất, giữa năm 2018. Ảnh: Chưa rõ nguồn.

Cơi nới trần tự do
Vì những mục tiêu trên, biểu tình đôi khi rất phiền toái. Tôi gọi đó là thẩm quyền văn hóa của biểu tình. Biểu tình tuyên truyền những thông điệp lạ lẫm, những ý tưởng mới mẻ để thách thức thực trạng. Chúng khiến những công dân chỉ muốn sống yên lành bối rối, chúng phá vỡ những bong bóng cô lập mà nhiều thị dân bấu víu vào để có cảm giác an toàn và êm ấm. Biểu tình có thể định hướng dư luận. Nếu không thể định hướng dư luận, biểu tình thay đổi thói quen và ngôn ngữ chính trị của toàn bộ xã hội.

Báo chí Hoa Kỳ không nói nhiều đến khoảng cách thu nhập trước khi Chiếm lấy phố Wall trở thành một phong trào biểu tình toàn quốc. Trước đó, người dân cũng ít nghĩ đến con số 99% như một cách cá nhân hóa bất bình đẳng xã hội dâng cao trong xã hội Hoa Kỳ.

Tại Việt Nam, có lẽ sẽ ít báo nào nói đến Trung Quốc nếu những cuộc biểu tình chống Trung Quốc năm 2007, 2008, 2011 không nổ ra. Người dân cũng sẽ ít nhắc đến chủ nghĩa bành trướng Trung Hoa năm 1979 hay trận Gạc Ma năm 1988 để nhắc nhở thế hệ sau về một quốc gia láng giềng mưu mô và xấu tính.

Hiển nhiên, thẩm quyền văn hóa của biểu tình không phải là tuyệt đối. Thay đổi chủ kiến của con người là rất khó, và đôi khi, biểu tình chỉ càng khiến những người có sẵn quan điểm bất đồng với thông điệp biểu tình trở nên cực đoan hơn. Sẽ có lúc họ chủ động phản bác và chống lại những thông điệp biểu tình – như cách mà nhiều bạn trẻ, sinh viên, thực tập sinh đài truyền hình dạy dỗ người khác. Nhưng điều đó, tôi cho cũng không hẳn xấu. Sự tích cực trao đổi thông tin về một vấn đề cũng là điều mà biểu tình mang lại.

Sự trao đổi thông tin có thể không nhằm ủng hộ cuộc biểu tình, nhưng chúng đẩy ngưỡng chịu đựng xung đột của xã hội lên một tầm cao mới.

Vào những năm 1990, dân thường đến mơ cũng không nghĩ đến việc phê bình chính phủ hay tố cáo tiêu cực. Các cuộc biểu tình đất đai nhỏ lẻ nổ ra khắp cả nước khiến cho việc phê bình trở nên bình thường và chấp nhận được, và ai cũng nghĩ chúng cần được pháp luật bảo vệ.

Vào những năm 2000, chủ trương đầu tư và thành lập các khu kinh tế có yếu tố nước ngoài như Trung Quốc đều được cho là vấn đề của chính phủ, của giới tinh hoa. Sau chuỗi các sự kiện biểu tình chống Trung Quốc, các chuyên gia và người dân trở nên thoải mái hơn khi đưa ra quan điểm về Bauxite, về dự án đường sắt Hà Nội, về đặc khu… Ít ra họ cũng không xuống đường làm loạn, nhỉ?

Những thứ trên có thể được gọi là thẩm quyền gây rối (disruptive power) của biểu tình. “Gây rối” hiển nhiên ở đây không phải là đập phá, là giết chóc, nhưng chúng có thể gây ra tình cảnh không thoải mái cho những người chấp thuận và ủng hộ sự tồn tại của status quo – thực trạng xã hội.

Sinh viên trong Phong trào Quyền Dân sự (Civil Rights Movement) ở Hoa Kỳ thường dùng biện pháp tọa kháng – sits in – trong các nhà hàng phân biệt chủng tộc để gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh, tăng chi phí hoạt động cho đến khi những nhà hàng này chấp nhận hủy bỏ chính sách phân biệt của họ. Gần đây, nhiều tài xế xe bus ở Nhật và Úc cũng đình công bằng cách không nhận tiền vé từ hành khách.

Đúng, những vấn đề trên gây ra thiệt hại cho nền kinh tế, gây ra ảnh hưởng cho nhiều người không liên quan, nhưng chúng khẳng định chiều sâu mong muốn của người biểu tình và tính nghiêm trọng của loại xung đột. Trên cơ sở đó, thẩm quyền gây rối của biểu tình là một phép thử không thể hoàn hảo hơn để đánh giá chính quyền, qua cách họ trả đũa những người biểu tình.

Liệu chính quyền sẽ tôn trọng pháp luật? Liệu chính quyền có chấp nhận đối thoại? Liệu chính quyền có thật sự quan tâm đến ý nguyện và lý do khiến người dân phải xuống đường?
Đây là những câu hỏi mà theo tôi, chính quyền TP. Hồ Chí Minh đã thất bại thảm hại trong việc trả lời khi tiến hành bố ráp và bắt bớ ngay cả những người dân vô can, vô tình đi ngang tầm ngắm vào ngày 17/6 vừa qua.

Những cuộc biểu tình có hội tụ đủ năng lực kiến tạo tri thức và tổ chức đối lập, thẩm quyền văn hóa và thẩm quyền gây rối là những cuộc biểu tình thay đổi quốc gia – thế giới. Tea Party Boston là khởi nguyên của Cách mạng Hoa Kỳ, cuộc tuần hành Muối của Gandhi là khởi đầu cho công cuộc chống lại chủ nghĩa đế quốc Anh của người Ấn, cuộc biểu tình Đám cháy Triangle Shirtwaist 1911 là nền tảng để công nhân Hoa Kỳ nhận được các nhượng bộ pháp lý như quyền về tiền lương tối thiểu và quyền đàm phán với nhà tuyển dụng thông qua liên đoàn lao động, thời điểm mà Xô-viết còn chỉ là mong ước của một vài chàng trai trẻ.
Yêu nước không chỉ là làm tốt việc của mình. Yêu nước còn là yêu cầu chính phủ phải làm tốt việc của họ.

Một ngư dân không thể đánh cá nếu biểu và môi trường sống của họ bị ô nhiễm, một doanh nhân có tâm không thể cứ cấn trừ chi phí “bôi trơn” bằng những loại hóa chất giết người nhằm hạ giá thành sản phẩm. Khi chính phủ rõ ràng không làm tốt việc của mình; khi họ buộc người dân không thể làm tốt việc của mình; khi họ đe dọa, khủng bố người dân; khi công việc của chính phủ không phải là kiến thiết và xây dựng quốc gia, mà bảo vệ tham nhũng và kỳ vọng kiểm soát được việc người dân nghĩ gì, viết gì… thì tôi không nghĩ chỉ làm tốt việc của mình là yêu nước.

Chiếm Phủ Khâm sai 1945 cũng là biểu tình. Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 đẫm máu thế nào cũng là từ biểu tình. Trừ khi chính quyền thực sự coi người dân là kẻ thủ, những cuộc biểu tình của nhân dân sẽ không bao giờ có mục tiêu lật đổ trật tự xã hội. Biểu tình, cuối cùng, chỉ là cách để phản bác sự đồng thuận cam chịu chung rằng, chúng ta không còn lựa chọn nào khác.







View My Stats