Thursday, 17 October 2019

TẠI SAO THỔ NHĨ KỲ TẤN CÔNG NGƯỜI KURDS? (Julie Stahl & Chris Mitchell - CBN)






Julie Stahl & Chris Mitchell - CBN
Dịch giả: Mai V. Phạm
17/10/2019

Lời dịch giả: Bài tóm lược sau là của trang Christian Broacasting Network – một trong những kênh truyền thông Kito giáo lớn của Mỹ. Bài viết cung cấp những thông tin cần thiết, giúp độc giả có cái nhìn trung thực và bao quát hơn về quyết định bật đèn xanh của Trump cho phép Thổ Nhĩ Kỳ tấn công người Kurd cũng như mâu thuẫn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có khoảng 11 ngàn người Kurd thiệt mạng trong cuộc chiến liên minh với quân đội Mỹ, chống lại nhà nước khủng bố Hồi giáo ISIS.

***

Thổ Nhĩ Kỳ đang tấn công ai và tại sao?
Điều này sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm về người Kurd và người dân phía Bắc Syria.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành cuộc tấn công quân sự chống lại người dân phía Bắc Syria, bạn đọc có thể tự hỏi chuyện gì đang xảy ra, ai đang bị tấn công và tại msao nó lại quan trọng.

Trước hết, người Kurd là nhóm người lớn nhất trên thế giới không có nhà nước của riêng họ.
Ước tính khoảng 30 triệu người Kurd sống rải rác giữa Trung Đông. Người Kurds sinh sống ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Iran và Iraq, nhưng nhiều người tự xem mình là người Kurd và mơ ước về một quê hương của chính họ vào một tương lai không xa. Họ là nhóm dân tộc lớn thứ tư ở Trung Đông. Phần lớn trong số họ là người Hồi giáo Sunni, nhưng không bị đánh giá là cực đoan. Trong cuộc chiến chống ISIS, một số chiến binh người Kurd ở Iran đã đến tham gia với anh em của họ ở Iraq.

Người Kurd sống ở đâu?

·         Thổ Nhĩ Kỳ: 14-15 triệu
·         Syria: 2 triệu
·         Iraq: 5-6 triệu
·         Iran: 6 triệu

Nguồn gốc Kinh Thánh cổ xưa

Người Kurd là một dân tộc có nguồn gốc cổ xưa có từ thời người Medes (Me-đi) và người Perisans (Ba Tư) theo Kinh Thánh Cựu Ước.

Mối liên hệ trong Kinh thánh của người Kurd là hiển nhiên. Họ thực sự là hậu duệ của những người Medes cổ đại. Chúng ta đã nghe trong Kinh thánh về người Medes và người Perisans”, Giám đốc Jerusalem Prayer Breakfast, Michele Bachmann, chia sẻ.

Bà Bachmann nói thêm: “Những người Medes là những nhà thông thái. Hãy nghĩ về điều đó. Họ là những người đầu tiên nhìn thấy Chúa Giêsu là Đấng cứu thế và lấy vàng để thờ phượng dưới chân Chúa GiêsuVì vậy, họ dĩ nhiên là những đồng minh. Họ yêu nước Mỹ. Họ yêu Israel, và cũng có nền tảng Kinh Thánh. Họ rất xứng đáng là đồng minh và họ xứng đáng với sự trợ giúp của chúng ta”.

Vào cuối Thế chiến I, các cường quốc phương Tây đã hứa hẹn một nền độc lập cho người Kurd, nhưng vài năm sau, họ đã từ bỏ lời hứa đó. Sự phản bội đó chỉ là một trong nhiều sự phản bội trong suốt lịch sử của người Kurd. Trong những thập kỷ tiếp theo, bất kỳ nỗ lực nào của người Kurd nhằm thiết lập một nhà nước độc lập đều bị đàn áp dã man.

Ai sống ở Đông Bắc Syria?

Có khoảng 2 đến 4 triệu người sống ở phía Đông Bắc Syria. Rất khó có thể xác định con số chính xác vì người tị nạn và sự di dời thường xuyên của dân chúng nhằm chạy trốn bạo lực. Khoảng 2 triệu người Kurd sống hoàn toàn ở Syria, nhiều người trong số họ sống ở phía Đông Bắc. Các nguồn tin của chúng tôi cho biết, hiện có khoảng 50.000-100.000 Kitô hữu sống ở Đông Bắc Syria. (Thông tấn Công giáo Catholic News Agency ước tính có khoảng 40.000 Kitô hữu trong khu vực này – đây là một sự sụt giảm đáng kể từ 130.000 người sống ở đó trước khi Nội chiến Syria và các cuộc tấn công của ISIS bắt đầu vào năm 2011).
Cũng có nhiều người Hồi giáo Ả Rập sống ở đó.

Đông Bắc Syria, khu vực hiện đang bị bao vây bởi Thổ Nhĩ Kỳ, đang được bảo vệ bởi Lực lượng Dân chủ Syria (Syrian Democratic Forces – SDF).

Lực lượng Dân chủ Syria bao gồm các chiến binh người Kurd được gọi là Đơn vị Bảo vệ Người dân (People’s Protection Units), vốn là quân đội của người Kurd quốc gia ở Syria. Đơn vị Bảo vệ Người dân là một trong những thành phần chính của Lực lượng Dân chủ Syria, bao gồm cả người Hồi giáo Ả Rập và dân quân Assyrian/ Syriac và một số nhóm nhỏ hơn của lực lượng Armenia, Turkman, và Chechen.

Lực lượng Dân chủ Syria là lực lượng chiến đấu hiện đang bảo vệ khu vực tự trị ở Bắc và Đông Syria, hoặc còn được gọi lực lượng tự trị SANES sau khi Mỹ rút quân.

SANES hiện đang nắm quyền kiểm soát một phần ba Syria, giữa sông Tigris và Euphrates. Có từ 2 đến 4 triệu người dân đang sống trong khu vực này.

Sau khi cuộc cách mạng Syria bắt đầu vào năm 2011, chế độ chuyên chế Assad bắt đầu rút quân khỏi Đông Bắc Syria. Sau đó, người dân khu vực này đã phải chiến đấu với nhóm khủng bố Al Qaeda và ISIS. Hai biến đổi lớn lao này đã khiến người dân trong khu vực hình thành một chính phủ đại diện chưa từng thấy ở Trung Đông trước đây.

Đầu năm nay, khi Tổng thống Trump đe dọa rút quân Mỹ, các Kitô hữu trong khu vực nói với chúng tôi rằng họ sợ một vụ thảm sát dựa trên những gì Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã làm trước đó ở thành phố Afrin ở Tây Bắc Syria.

Người Kurd ở Iraq & Peshmerga

Ở Iraq, có khoảng 5-6 triệu người Kurd. Các chiến binh người Kurd sinh sống ở đó được gọi là Peshmerga – theo nghĩa đen ám chỉ những người phải đối mặt với cái chết. Những người Kurd ở Iraq được cho là mũi nhọn của ngọn giáo, là lực lượng chính trong cuộc chiến chống nhóm khủng bố ISIS ở Iraq.

Họ đã phải đối mặt với lịch sử thảm sát của chính họ. Năm 1983, tên lãnh đạo độc tài Iraq Saddam Hussein đã tàn sát 8.000 thành viên của Bộ tộc Barzani – là một trong nhiều vụ thảm sát của người Kurd.

Năm 1988, Saddam Hussein đã thả khí độc vào làng Halabja của người Kurd, giết chết 5.000 người Kurd, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Vụ thảm sát đó diễn ra trong chiến dịch Anfal kéo dài 3 năm, và giết chết gần 200.000 người Kurd và phá hủy gần 5.000 ngôi làng.

Người Kurds vẫn sống với di sản tàn bạo của nhà độc tài Saddam. Hắn đã thả 10 triệu trái bom ở vùng núi của người Kurd. Ngay cả lúc này, cơ quan Theo dõi Diệt chủng có trụ sở tại Mỹ cho biết người Kurd đang ở trong “mối nguy hiểm nghiêm trọng” của một cuộc diệt chủng khác.

Vào tháng 9 năm 2017, người Kurd ở miền bắc Iraq đã đi bỏ phiếu và phần lớn bỏ phiếu yêu cầu độc lập. Họ đã mừng rõ, nhưng thế giới, bao gồm cả Mỹ, hoặc bỏ qua giấc mơ tự do của họ hoặc trừng phạt kinh tế họ. Đó là cú đánh mới nhất đối với một dân tộc đã chịu đựng nhiều khốn khổ trong suốt nhiều thế kỷ.

Người Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ và PKK

Có khoảng 14-15 triệu người Kurd sinh sống ở Thổ Nhĩ Kỳ, một đất nước có khoảng 80 triệu người. Đảng Công nhân người Kurd (Kurdistan Workers’ Party – PKK) vốn đã chiến đấu cho một quốc gia độc lập ngay bên trong Thổ Nhĩ Kỳ trong nhiều thập kỷ qua.

Theo BBC, Đảng Công nhân người Kurd được thành lập vào cuối thập niên 1970 và bắt đầu một cuộc đấu tranh vũ trang chống lại chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 1984.

Hơn 40.000 người đã chết trong trận chiến lên đến đỉnh điểm vào giữa thập niên 1990. Vào thời điểm đó, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã phá hủy hàng ngàn ngôi làng ở những khu vực mà người Kurd sinh sống ở Thổ Nhĩ Kỳ.

BBC dẫn lời nhà lãnh đạo quân sự Đảng Công nhân người Kurd, Cemil Bayik, trong một cuộc phỏng vấn đầu năm nay, nói rằng: “Chúng tôi không muốn chia tách khỏi Thổ Nhĩ Kỳ. Chúng tôi muốn sống trong biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, tự do trên chính mảnh đất của mình”.

Tại sao Thổ Nhĩ Kỳ lại nhắm vào người Kurd?

Nhà lãnh đạo độc tài của Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Erdogan, coi tất cả người Kurd, dù họ có sống ở Thổ hay không, là những kẻ khủng bố. Do đó, khi ông ta hứa sẽ bảo vệ “người dân”, ông ta không nói đến những người Kurd đang bảo vệ số dân ở vùng Đông Bắc Syria.

Điều quan trọng cần lưu ý là mặc dù Đảng Công nhân người Kurd PKK được Mỹ coi là một tổ chức khủng bố, nhưng không có nhóm người Kurd nào khác như Đơn vị Bảo vệ Người dân YPG hay Peshmerga được coi là khủng bố. Ngược lại mới là sự thật. Người Kurd là những đồng minh trung thành nhất của Mỹ.

Các Chữ Viết Tắt Cần Biết

YPG – Đơn vị Bảo vệ Người dân: Quân đội quốc gia người Kurd ở Syria. Là các đồng minh mạnh của Mỹ trong cuộc chiến chống nhóm khủng bố ISIS.

SDF – Lực lượng Dân chủ Syria. Được lãnh đạo bởi người Kurd, các lực lượng bao gồm các Kitô hữu và người Ả Rập Hồi giáo. Họ hiện đang bảo vệ khu vực Đông Bắc Syria chống lại cuộc xâm lược của Thổ Nhĩ Kỳ.

NES – Cơ quan tự trị Bắc và Đông Syria hoặc Rojava.

SANES – Lực lượng tự trị ở Bắc và Đông Syria. Họ là cánh tay của chính phủ hiện đang quản lý khu vực Đông Bắc Syria.

DAA – Hội đồng điều hành liên bang (Bắc và Đông Syria), là ủy ban điều phối giám sát việc thực hiện chính sách.

PKK – Đảng Công nhân người Kurd, có trụ sở ở Thổ Nhĩ Kỳ, và bị Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ coi là một nhóm khủng bố.

FSA – Free Syrian Army, các phần tử thánh chiến (Jihadist) của Quân đội Syria có nguồn gốc từ cuộc nội chiến Syria và hiện đang liên kết với quân đội Thổ Nhĩ Kỳ.
Bình Luận từ Facebook





TIN BIỂN ĐÔNG : VIỆT NAM SẼ ĐỐI THOẠI VỚI TRUNG QUỐC, RỒI HỢP TÁC, KHAI THÁC TRÊN BIỂN ĐÔNG? (BTV Tiếng Dân)




BTV Tiếng Dân
17/10/2019

VOA có bài: Trung Quốc kêu gọi Việt Nam đối thoại về Biển Đông. Báo South China Morning Post trích lời Cảnh Sảng, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao TQ, nói tại cuộc họp báo vào hôm thứ Tư 16/10 rằng “Chúng tôi hy vọng Việt Nam sẽ tiếp tục giải quyết các tranh chấp trên biển thông qua đối thoại và đàm phán, để duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông thông qua các hành động thiết thực”.

Nhà của người ta đang ở, thằng hàng xóm tới chiếm cái sân, người ta phản đối, đuổi nó ra, thay vì cút đi, nó lại đòi đối thoại, đàm phán. Nếu chủ nhà chấp nhận đàm phán, dù đàm phán kiểu nào, thằng hàng xóm cũng thắng. Cho dù kết quả thằng hàng xóm nhận được 1/10 góc sân, nó vẫn có lời vì lúc tới chiếm sân, nó chỉ có hai bàn tay trắng.

Liệu Việt Nam có chấp nhận đối thoại và đàm phán với TQ? Hai ngày trước, trong buổi tiếp xúc cử tri quận 5, Bí thư thành Hồ Nguyễn Thiện Nhân khẳng định, “hải phận của mình là thiêng liêng và mỗi người dân, Đảng, Nhà nước phải có trách nhiệm bảo vệ quyền của mình”. Nhưng ông Nhân nói thêm: “Dù bất cứ hoàn cảnh nào giữa ta và Trung Quốc vẫn phải duy trì kênh đối thoại chứ không thể quay mặt đi”.

Liên tục để Trung Quốc chiếm trận địa

Sau phim hoạt hình “Everest: Người tuyết bé nhỏ”, tới game online đã được bọn Tàu lồng bản đồ vi phạm chủ quyền Việt Nam vào trong game: Game Âm dương sư bị đóng cửa vì vi phạm chủ quyền Việt Nam, theo báo Phụ Nữ TP HCM. Đây không phải là lần đầu tiên bản đồ lưỡi bò được lồng vào game. Trước đó, game Chinh Đồ cũng đã buộc phải đóng cửa vì lý do tương tự.

Thông báo của nhà phát hành có đoạn: “Nguyên nhân do trong bản cập nhật mới nhất của trò chơi do đối tác cung cấp, chúng tôi phát hiện một nội dung vi phạm chủ quyền lãnh thổ Việt Nam. Chúng tôi nhận thấy rằng, đây là một hành động vi phạm nghiêm trọng và ngay lập tức đưa ra quyết định ngưng cung cấp trò chơi đến game thủ trong nước”.


Báo Giáo Dục VN viết: Cả dân tộc đồng lòng, đến chịu thua bà Hồng Ngát. Vụ bà Nguyễn Thị Hồng Ngát, thành viên của Hội đồng duyệt phim quốc gia cho rằng bộ phim “Everest – Người tuyết bé nhỏ” chỉ cài cắm hình ảnh đường lưỡi bò “có mấy giây thôi mà mọi người cứ làm quá lên”, bài báo đặt câu hỏi:

“Ngồi duyệt phim các vị có biết chỉ cần mấy giây phát lửa là cả khu nhà xưởng Công ty Bóng đèn, phích nước Rạng Đông (Thanh Xuân, Hà Nội) biến thành tro bụi và thảm họa môi trường đã khiến Viện Hóa học môi trường quân sự phải tiến hành công tác tẩy độc? Các vị có biết chỉ một que diêm bé tí có thể đốt cháy cả cánh rừng?”

Báo Lao Động phân tích từ việc lọt “đường lưỡi bò” phi pháp của Trung Quốc trong phim “Everest – Người tuyết bé nhỏ”: Phải cải tổ Hội đồng duyệt phim. Nào chỉ vụ duyệt phim, chuyện duyệt game và các sự kiện văn hóa khác thì sao? Như vụ tưởng niệm 44 năm ngày Trung Cộng cướp quần đảo Hoàng Sa, Bộ Văn hóa Thông Tin và Du lịch đã cho phép Đoàn Nghệ thuật Nội Mông của Trung Cộng biểu diễn, hát hò tại Nhà Hát Lớn Hà Nội, giữa thủ đô VN, có thấy ai bị kiểm điểm?

Hải Dương 8 đang ở đâu?

Gần 6h sáng nay 17/10/2019, ông Phạm Thắng Nam đưa tin: Tàu Hải Dương 8 vừa hoàn thành đường khảo sát thứ 16 và thực hiện đường khảo sát thứ 17, thuộc khu vực khảo sát IV. Đường khảo sát này nằm tại vĩ tuyến N13°43’ và ở vị trí ngang với Hòn Nước, xã Mỹ Thọ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định và nằm sát đường khảo sát cũ (đường 16).

Tàu Hải Dương 8 vừa hoàn thành đường khảo sát thứ 16 và thực hiện đường khảo sát thứ 17. Ảnh: Phạm Thắng Nam

Ông Nam có clip tổng hợp toàn bộ hành trình của Hải Dương 8 tại khu vực khảo sát IV, từ 27/9 đến 16/10/2019. Clip này mô tả lại chi tiết hành trình, đường đi thực tế của Hải Dương 8, bắt đầu khởi hành từ Đá Chữ Thập rồi sau đó tiến hành khảo sát toàn vùng khảo sát IV nói trên: https://www.facebook.com/phamthangnam.3/videos/2437212009681233/

Từ lúc căng thẳng ở khu vực Nam Biển Đông bắt đầu dâng cao hơn 3 tháng qua, Hải Dương 8 đã 4 lần xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam. Trong 3 lần trước đó, tàu Hải Dương 8 “khảo sát” ở khu vực Bãi Tư Chính, thuộc vùng biển ngoài khơi các tỉnh Đông Nam Bộ, đến lần “khảo sát” thứ 4, Hải Dương 8 đã vạch dọc kẽ ngang trong vùng biển các tỉnh Nam Trung Bộ, đến nay đã gần 16 đường.

Ông Nam nhận định, vùng “khảo sát” ở khu vực biển Nam Trung Bộ “là vùng khảo sát lớn nhất” và cũng có thể là “trọng tâm” của tàu Hải Dương 8. Nếu Trung Quốc dám đưa giàn khoan Hải Dương Thạch Du 982 vào đặt trong EEZ của Việt Nam, thì sẽ là ở vùng “khảo sát” này, vì tàu Hải Dương 8 đã có thời gian nghiên cứu thực địa rất kỹ khu vực này.

Lưu ý, các đường khảo sát của Hải Dương 8 trong khu vực khảo sát IV lúc đầu hơi cong, nhưng càng về sau càng thẳng, từ lúc Hải Dương 8 bắt đầu vạch các đường song song với các vĩ tuyến, hầu như không có điểm gián đoạn nào nữa. Qua đó có thể thấy các tàu hộ tống Hải Dương 8 đã vận dụng thành thục chiến thuật bảo vệ, để các tàu chấp pháp Việt Nam không thể tiếp cận được Hải Dương 8.

Trang Dự án Đại Sự Ký Biển Đông cũng cung cấp video, ghi lại diễn biến ngày 15/10/2019 trên bản đồ AIS vệ tinh: Tàu Hải cảnh Trung Quốc vẫn chủ động gây hấn. Với ưu thế về số lượng, Trung Quốc tiếp tục áp dụng chiến thuật chủ động ngăn cản tàu chấp pháp Việt Nam: “Kịch bản vẫn tiếp tục lặp lại. Khi nhóm tàu Hải Dương Địa Chất 8 vào gần bờ biển Việt Nam, tàu Khanh Hoa 01015 lại vượt lên phía trước dừng để đón chặn chiếc tàu khảo sát. Lập tức hai tàu hải cảnh 33111 và 5304 lại tăng tốc độ trên 15 knots và lao tới áp sát tàu Khanh Hoa 01015”.

Hơn nữa, có hai điểm gần bờ biển Việt Nam nhất trong vòng khảo sát thứ 15 của tàu Hải Dương Địa Chất 8 cách bờ biển Việt Nam trên dưới 70 hải lý. “Vào lúc 3h sáng ngày 16/10/2019, Tàu Hải Dương Địa Chất 8 cách Cù lao Mái Nhà khoảng 71 hải lý. Lúc 6h17′ sáng cùng ngày, tàu cách Cù lao Xanh khoảng 68 hải lý, và cách Bãi biển Xuân Hải ở đất liền 72 hải lý, trước khi đi về hướng đông để tiếp tục vòng khảo sát mới”.

Tàu ngầm của Trung Quốc ở Hoàng Sa?

Facebooker Bình Thế Nguyễn viết: Hình ảnh nghi vấn. Đó là “một hình ảnh được lan truyền trên mạng về việc tàu ngầm lớp XIA 092 của Trung Quốc nổi lên gần một nhóm tàu cá Quảng Ngãi tại quần đảo Hoàng Sa tháng 9 năm 2019… Nếu tấm hình này là thật, cùng với video clip Tàu sân bay Liêu Ninh, thì đây sẽ là hình ảnh đầu tiên về tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc trên Biển Đông (cụ thể là Hoàng Sa) do ngư dân VN chụp ở cự ly rất gần”.

Tàu ngầm của Trung Quốc ở vùng biển quần đảo Hoàng Sa? Nguồn: Ngư dân cung cấp cho Facebooker Bình Thế Nguyễn

Trong phần bình luận, ông Bình Thế Nguyễn cho biết: “Xác định từ tác giả của tấm hình này, đây là hình thật hoàn toàn. Khi tàu cá đang trong tình trạng không hoạt động, thì tàu ngầm này nổi lên và di chuyển rất chậm đi ngang nhóm tàu cá. Sau khi chụp, các tàu cá đều bỏ chạy và tàu ngầm này không có hoạt động gì gây hấn với các tàu cá Quảng Ngãi và nó di chuyển ngược chiều với các tàu cá. Có thể nó đang huấn luyện hoặc tuần tra. Kính tiềm vọng trên tàu có chĩa về hướng nhóm tàu cá”.








ĐƯỢC NGA CHIẾU CỐ, ASEAN VỪA MỪNG VỪA LO (Thanh Hà - RFI)




Thanh Hà – RFI
Đăng ngày 16-10-2019

Càng chịu sức ép của Âu - Mỹ, Nga càng vồn vã với châu Á. Ngoài đối tác chính là Trung Quốc, Matxcơva đặc biệt chú ý đến các nước Đông Nam Á. ASEAN trông thấy ở chính sách đông tiến này của Kremlin một cơ hội để giảm bớt ảnh hưởng của Bắc Kinh. Nhưng thân thiện với Nga cũng đặt ra nhiều thách thức.

Trong bài viết đăng trên báo Hồng Kông, South China Morning Post ngày 12/10/2019, Meaghan Tobin trước hết điểm lại mối quan hệ ngày càng thắm thiết giữa Matxcơva với các đối tác trong khối ASEAN.

Nga mở rộng vòng tay với ASEAN

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte vừa kết thúc chuyến công du nước Nga trong 5 ngày hồi đầu tháng 10/2019. Ông và tổng thống Vladimir Putin đồng thuận đẩy mạnh quan hệ trong các lĩnh vực "phòng thủ và thương mại".

Về phía Nga, trong 20 năm cầm quyền, Vladimir Putin liên tục đẩy mạnh quan hệ giữa Matxcơva với các đối tác Á châu, qua đối thoại song phương cũng như thông qua các điễn đàn khu vực như Thượng Đỉnh Đông Á hay Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải. Chiến lược xoay trục sang châu Á của Nga được tăng tốc trong thời gian gần đây. Tháng 11/2018, tổng thống Putin lần đầu tiên chính thức viếng thăm Singapore. Chủ nhân điện Kremlin lần đầu dự Thượng Đỉnh Đông Á và sau đó ASEAN đã ký kết với Liên Minh Kinh tế Á-Âu (Eurasian Economic Union) mà Nga là thành viên quan trọng nhất.

Gần đây hơn, thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tháng 5/2019 công du nước Nga nhân kỷ niệm 70 năm ngày hai nước thiết lập bang giao. Tháng trước, thủ tướng Malaysia đã đến dự Diễn Đàn Kinh Tế Phương Đông tổ chức tại Vladivostok. Từ thủ tướng Ấn Độ đến chủ tịch Trung Quốc hay thủ tướng Nhật Bản trong những năm gần đây đều là thượng khách của tổng thống Putin tại Vladivostok, một diễn đàn kinh tế muốn ngang tầm với Davos của Thụy Sĩ.

Chia rẽ các đồng minh truyền thống của Mỹ và thân thiện với Trung Quốc

Động lực nào thúc đẩy Matxcơva vồn vã với Á châu ? Theo giới phân tích, Vladimir Putin cần tìm một ngõ thoát trong bối cảnh Matxcơva đang bị Âu-Mỹ trừng phạt về kinh tế và cô lập nước Nga về mặt ngoại giao. Chris Cheang, một nhà ngoại giao Singapre từng làm việc tại Matxcơva, trong một bài tham luận tại trường Đại học Công Nghệ Nanyang, nhấn mạnh : Nga muốn đẩy mạnh quan hệ với các đối tác châu Á để chứng minh rằng, phương Tây thất bại khi muốn trừng phạt và cô lập Matxcơva. Hơn nữa dù không còn là một siêu cường thế giới như trước kia, thua kém Mỹ và gần đây là thua cả Trung Quốc, nhưng Nga không từ bỏ tham vọng mở rộng ảnh hưởng về mặt địa chính trị. Vả lại, như ghi nhận của chuyên gia Dmitry Gorenburg thuộc trung tâm nghiên cứu Davis Centre, đại học Mỹ Harvard : mở rộng ảnh hưởng với các nước Đông Nam Á là một thắng lợi đối với Nga bởi qua đó Matxcơva lôi kéo được những đồng minh truyền thống của Mỹ về phía mình.

Trên bàn cờ địa chính trị của Vladimir Putin, tại châu Á, đối tác chính là Trung Quốc. Như ghi nhận của một chuyên gia thuộc trung tâm nghiên cứu Lowy Institute của Úc, quan hệ thuận thảo giữa Bắc Kinh và Matxcơva là "thành công lớn nhất về đối ngoại của Putin (...) chưa bao giờ bang giao và mức độ hợp tác giữa hai quốc gia này được tốt đẹp như hiện nay". Chính tổng thống Nga từng cho biết ông đã gặp lãnh đạo Trung Quốc "gần 30 lần trong sáu năm trở lại đây". Dù vậy Matxcơva thận trọng tránh để bị khuất bóng Bắc Kinh.

ASEAN có lợi gì khi chơi với Nga ?

Về phía các nước Đông Nam Á, câu hỏi đặt ra là khối này "được" những gì khi bắt tay với Nga. Meaghan Tobin của tờ South China Morning Post trả lời : Lợi ích đầu tiên là trao đổi mậu dịch hai chiều tăng mạnh. Trong đó bao gồm cả các khoản mua bán vũ khí giữa Nga và các thành viên ASEAN. Là một trong hai nhà cung cấp vũ khí hàng đầu thế giới, trong giai đoạn 2013-2017 các khách hàng châu Á mua vào 12 % vũ khí của Nga. Tỷ lệ này cao gần gấp đôi so với một thập niên trước đó.

Mua vũ khí của Nga có nhiều ưu điểm trong mắt các nước Đông Nam Á. Chẳng hạn như giảm bớt mức độ lệ thuộc vào các loại trang thiết bị của Trung Quốc, qua đó giảm được rủi ro Bắc Kinh biết quá nhiều thông tin về các hệ thống phòng thủ của các nước láng giềng trong khu vực. Hơn nữa, khác với Mỹ, Nga không đặt điều kiện về ý thức hệ như một số các nhà cung cấp khác.

Biển Đông : Asean nấp bóng Putin dọa Tập Cận Bình ?

Ngoài vế trao đổi mậu dịch, lợi ích thứ nhì của ASEAN khi mở rộng quan hệ với Matxcơva là thoát khỏi thế kẹt trong cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung.

Động lực thứ ba thúc đẩy châu Á thân thiện hơn với nước Nga của tổng thống Putin là Biển Đông. Malaysia, một trong những quốc gia cũng đòi hỏi chủ quyền ở Biển Đông kêu gọi Nga mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ không gian. Còn về phía Việt Nam, tác giả bài báo nhắc lại tháng 5/2019 Bắc Kinh đã rất bực bội vì Việt Nam hợp tác với tập đoàn Rosneft của Nga trong một dự án thăm dò và khai thác khí đốt ngoài khơi Biển Đông. Tiếp theo đó Việt Nam phản đối Trung Quốc đưa tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Nhà nghiên cứu Sharana Rajiv thuộc trung tâm Carnegie tại New Delhi –Ấn Độ cho rằng sự hiện diện của tập đoàn Rosneft trong dự án hợp tác với Việt Nam để ngỏ khả năng Matxcơva lên tiếng về Biển Đông trong trường hợp quyền lợi của nước Nga bị đe dọa.
Rosneft cũng có một dự án hợp tác với tập đoàn dầu khí Pertamina của Indonesia và nhiều chương trình khác nữa với chính quyền Manila.

Những giới hạn khi liên kết với Nga

Trong khu vực Đông Nam Á, Philippines và Thái Lan là những đồng minh thân thiết nhất của Hoa Kỳ. Bắt tay với Nga không phải là dễ. Tác giả bài báo chỉ ra rằng bản thân chính quyền Duterte ý thức được rằng, Philippines có thể bị Mỹ trừng phạt nếu đi đến cùng dự án mua vũ khí của Nga. Chris Cheang, Đại Học Công Nghệ Nanyang Singapore lưu ý, "quan hệ Nga-Mỹ hiện tại khiến mọi quốc gia Đông Nam Á muốn đẩy mạnh hợp tác quân sự với Matxcơva đều phải cân nhắc kỹ lưỡng".

Một số nhà quan sát khác cho rằng, ASEAN luôn có tầm nhìn rất thực tế về nước Nga. Các nước này muốn mở rộng quan hệ thương mại với Nga, mua vũ khí và năng lượng của Nga, nhưng lại không đủ tin tưởng vào Matxcơva để làm đối trọng với Bắc Kinh. Về mặt an ninh, "Nga chưa phải là một đối tác đáng tin cậy của ASEAN" bởi vì nhiều nước trong vùng Đông Nam Á không chắc rằng Matxcơva sẽ đương đầu với Bắc Kinh trong trường hợp những quốc gia này bị Trung Quốc lấn chiếm.

ASEAN không quên là tới nay Trung Quốc vẫn là đối tác châu Á quan trọng nhất của nước Nga.

Nga dù đang rất vồn vã với ASEAN, nhưng các nước Đông Nam Á biết rằng, họ vẫn rất cần hàng hóa của Trung Quốc, cần công nghệ của Mỹ, Nhật, Hàn, Ấn Độ ... và không muốn bị lệ thuộc quá nhiều vào Matxcơva. Nói cách khác, ASEAN thừa biết, trong trường hợp cần thiết nước Nga sẽ không đứng về phía họ để đương đầu với Trung Quốc.





VÌ SAO TỔNG THỐNG THỔ NHĨ KỲ QUYẾT ĐỊNH TẤN CÔNG NGƯỜI KURDISTAN-SYRIA (Tú Anh - RFI)




Tú Anh - RFI
Thứ Năm, ngày 17 tháng 10 năm 2019

Bất chấp khuyên can của các đồng minh truyền thống từ Mỹ cho đến châu Âu và các nước Ả Rập, ngày 09/10/2019, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ ra lệnh cho quân đội tấn công vào miền bắc Syria để « tiêu diệt khủng bố », lực lượng FDS Kurdistan-Syria. Động cơ nào, lợi ích quốc gia hay tham vọng cá nhân, thúc đẩy tổng thống Erdogan sử dụng vũ lực ? Giới phân tích tiên đoán trong ván cờ ngoại giao phiêu lưu này, Ankara sẽ bị tổn hại nặng.

Ngày 14/10/2019, tác giả bài xã luận của nhật báo Sabah, một trong những tờ báo phản ảnh lập trường của liên minh Hồi Giáo và bảo thủ cầm quyền phóng bút : « Thổ Nhĩ Kỳ đang viết một trang sử mới thách thức cả thế giới. Chúng ta đã kéo nước Nga về phía chúng ta, chúng ta trói tay châu Âu với vấn đề người tị nạn, và cuối cùng buộc Mỹ phải rút khỏi miền đông bắc Syria ».

Cùng ngày, trong cuộc điện đàm với tổng thống Pháp Emmanuel Macron, tổng thống Erdogan khẳng định chiến dich quân sự sẽ mang lại « hoà bình và an ninh khu vực ».

Trên thực tế, theo nhật báo Pháp Le Monde, chiến dịch quân sự đã làm cho Thổ Nhĩ Kỳ bị cô đơn hơn bao giờ hết. Phe ủng hộ chỉ đếm trên đầu ngón tay gồm năm nước là Pakistan, Hungary, Venezuela, Kazakhstan và Azerbaijan. Trong nhóm tay ba cùng với Thổ Nhĩ Kỳ bảo trợ Syria, chính quyền Nga và Iran đều chống can thiệp quân sự. Matxcơva còn yểm trợ Damas đưa quân lên biên giới chận trước lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy huy động máy bay, xe tăng, đại pháo đánh chiếm được một số làng và phố thị nhỏ từ tay lực lượng FDS, nhưng cái lợi trước mắt không đủ che lấp cái hại sau lưng. Trên chiến trường, FDS kháng cự mãnh liệt và từ nay được quân đội Syria hậu thuẫn.

Còn tại Thổ Nhĩ Kỳ, chỉ trong vòng một tuần, đồng tiền Thổ bị mất 3% trị giá so với đôla. Ngân Hàng Nhà Nước phải khẩn cấp bỏ ra 3,5 tỷ đôla để trợ giá cho đồng tiền quốc gia. Mỗi ngày sàn giao dịch Istanbul đều trượt giá.

Lực lượng FDS

Trước khi tìm hiểu thêm vì sao tổng thống Erdodan động binh, thử xem qua sức mạnh của lực lượng FDS của người Kurdistan-Syria. Trả lời phỏng vấn RFI, nhà báo Olivier Piot, tác giả quyển sách Kurdistan, La colère d’un peuple sans droits - Nỗi căm hờn của một dân tộc không có quyền tự quyết", cho biết :

Chiến binh Kurdistan-Syria nhận được vũ khí từ nhiều nguồn cung cấp. Trước hết là do chiến binh Kurdistan ở Irak và đảng Lao động Kurdistan PKK ở Thổ Nhĩ Kỳ chuyển giao. Từ hai, ba năm nay, nhiều người Kurdistan từ Irak và từ Thổ Nhĩ Kỳ kéo qua Syria chiến đấu chống Daech mang theo vũ khí là B40, đại liên. Họ không có nhiều tên lửa địa-không nhưng có súng phòng không để chống máy bay oanh tạc và trực thăng của Thổ Nhĩ Kỳ.
Lực lượng FDS cũng có vũ khí do Nga viện trợ vì trong một thời gian dài Nga và Kurdistan-Syria là đồng minh, bây giờ mối quan hệ này ít nhiều vẫn còn. Đến giai đoạn chống tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo Daech, người Kurdistan-Syria được Mỹ và châu Âu viện trợ vũ khí và cố vấn kỹ thuật tác chiến.

Giấc mơ Đại Thổ Nhĩ Kỳ hay cứu chiếc ghế tổng thống ?

Theo giới quan sát, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ là một nhà chính trị hoang tưởng, mang hoài bão tái lập thời hoàng kim của đế chế Ottoman, Đại Thổ Nhĩ Kỳ. Giấc mơ làm cho Thổ Nhĩ Kỳ « Great again » (như khẩu hiệu của Donald Trump) đã thất bại. Chiến dịch Syria sẽ làm Ankara trả giá đắt theo tiên đoán của giới phân tích.

Nhưng nguyên nhân nào, động lực nào buộc tổng thống Erdogan phiêu lưu ?

Omer Taspinar, giáo sư Mỹ gốc Thổ, thuộc Học Viện Chiến Tranh Washington khẳng định : « Erdogan đang ở trong vị thế khó tồn tại được. Từ chính trị cho đến kinh tế đều khó khăn. Đảng AKP mất dần thế áp đảo trước một liên minh đối lập, tuy còn lỏng lẻo. Để phân hóa đối phương, Erdogan gây chiến để đoàn kết nội bộ, kích động tinh thần quốc gia chủ nghĩa chống khủng bố Kurdistan ».

Trả lời phỏng vấn của RFI, giáo sư chính trị Jan Jabbour, Đại Học Chính Trị Paris cũng cùng nhận định :
Phải đặt chiến dịch quân sự Thổ Nhĩ Kỳ vào bối cảnh lớn hơn từ an ninh cho đến chính trị nội bộ.
Trước hết, về quân sự, Ankara luôn xem lực lượng FDS là mối đe dọa cho an ninh quốc gia. Bởi vì, nếu người Kurdistan-Syria thành công thiết lập một vùng tự trị ở miền bắc Syria thì sự kiện này có thể đưa đến hệ quả domino, khuyến khích 20 triệu người Kurdistan ở Thổ Nhĩ Kỳ tranh đấu đòi độc lập.
Về nhu cầu chính trị nội bộ, vấn đề then chốt là con số 3,8 triệu người Syria tị nạn. Tổng thống Erdogan muốn qua chiến dịch quân sự, lập một vành đai an toàn, đưa họ trở về Syria. Công luận Thổ Nhĩ Kỳ rất bất bình vì phải gánh vác số lượng dân tị nạn đông đảo. Dân tị nạn Syria không ở trong các trại tạm cư. Họ tập trung kéo về thủ đô kinh tế Istanbul để dễ kiếm sống. Khi đưa vấn đề hồi hương dân tị nạn làm mục tiêu của chiến dịch quân sự, Erdogan hy vọng thu hút được công luận ủng hộ phục hồi phần nào uy tín của ông đang bị sụp đổ.
Tổng thống Erdogan còn một lý do thứ ba nữa là nhằm làm cho công luận quên đi tình hình kinh tế suy thoái. Thế nhưng, vấn đề kinh tế sẽ bất lợi cho tổng thống Erdogan cũng như thời gian duy trì lực lượng tại Syria. Giữ một đạo quân ở Syria sẽ rất tốn kém từ nhân mạng binh sĩ cho đến tài chính, ngân sách quốc gia.
Hiện nay, trong bối cảnh kinh tế suy thoái, đầu tư quốc tế ngày càng ít dần, Thổ Nhĩ Kỳ bắt buộc phải kết thúc nhanh chóng chiến dịch Syria, phải triệt thoái ngay sau khi đạt được mục tiêu quân sự hầu tránh tổn thất lớn lao cho quân đội và tiền bạc.

Lấn đất Syria ?

Trước những lời tuyên truyền có tính cường điệu của Damas, đe dọa bẻ gẫy âm mưu bá quyền của Thổ Nhĩ Kỳ, tổng thống Erdogan khẳng định ông chỉ muốn lập một vành đai an toàn dọc theo biên giới để cho 3,8 triệu di dân tị nạn Syria hồi hương. Muốn thực hiện mục tiêu này, trước tiên phải vô hiệu hóa lực lượng FDS mà ông gọi là « khủng bố ».

Nhưng liệu Ankara có thể khống chế một cộng đồng 2,5 triệu dân có lực lượng võ trang, có 40 triệu người anh em cùng sắc tộc, cùng khát vọng lập quốc ? Rất khó, theo phân tích của nhà báo Olivier Piot :
Tôi không tin quân đội Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trấn đóng lâu dài ở miền bắc Syria bởi một lý do đơn giản mà ít được nói đến : đó là lý do quân sự.
Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ là lực lượng đứng hàng thứ hai trong Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO, sau Hoa Kỳ, gồm 450 ngàn quân chính quy và 1 triệu quân trừ bị.
Thế nhưng, quân đội này trấn giữ vùng Kurdistan Thổ Nhĩ Kỳ từ 40 năm nay mà không chiến thắng được du kích của đảng Lao Động PKK.
Giờ đây, trong bối cảnh chiến binh Kurdistan được huy động đứng chung dưới lá cờ của lực lượng Kurdistan-Syria FDS, PKK-Irak và PKK Thổ Nhĩ Kỳ. Làm cách nào quân đội Thổ Nhĩ Kỳ có thể đánh thắng sau ba bốn tháng hành quân ?
Tổng thống Erdogan ý thức được giới hạn của giải pháp quân sự. Ông sẽ không dại gì lao vào một cuộc chiến mà không thấy trước lối ra. Rồi đây, khi ông sẽ phải đem xác những người lính tử trận về Ankara và Istanbul. Do vậy, tổng thống Erdogan mới tìm cách đánh động công luận, dùng biện pháp quân sự này để đưa vấn đề tị nạn lên bàn đàm phán quốc tế. Nhưng, đúng là vì lý do kinh tế suy yếu, chiến dịch đánh vào miền bắc Syria không thể kéo dài.

Đào sâu thêm chia rẽ trong nước

Trái với hy vọng của tổng thống Erdogan, chiến dịch quân sự không thu hút được dân chúng trong nước ủng hộ. Trừ thành phần bị ảnh hưởng của bộ máy tuyên truyền và diễn văn thêu dệt thời hoàng kim, đa số dân chúng bị đời sống kinh tế khó khăn làm chia trí. Thêm vào đó, họ biết rõ tổng thống Erdogan sử dụng quân sự để phục vụ nhu cầu chính trị trong nước, cứu đảng và cứu chiếc ghế tổng thống của ông.

Đã vậy, ông còn đào sâu hố phân cách giữa chính phủ và cộng đồng Kusdistan-Thổ Nhĩ Kỳ. Giáo sư Jan Jabbour nhận định:
Rất xấu. Quan hệ giữa chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ và cộng đồng Kurdistan- Thổ Nhĩ Kỳ rất xấu nhất là từ năm 2014, khi không quân Thổ Nhĩ Kỳ oanh kích một vị trí của lực lượng Kurdistan-Syria FDS, đang bao vây một nhóm chiến binh Daech, ở trận Kobané. Trong mắt của người Kurdistan-Thổ Nhĩ Kỳ, chính quyền Ankara là kẻ thù vì đàn áp anh em của họ ở Syria.
Tình liên đới, cho dù là biểu tượng, thì cũng là tình liên đới giữa hai cộng đồng. Lập trường của chính phủ Ankara chống người Kurdistan ở Syria đã gây ra một hệ quả là tiến trình hòa giải, đối thoại với cộng đồng Kurdistan-Thổ Nhĩ Kỳ khởi động từ năm 2009, 2010 đã chết từ trong trứng nước.

Tổng thống Donald Trump sau khi bật đèn xanh bỏ ngỏ Syria, quyết định trừng phạt kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, gây áp lực ngưng chiến dịch quân sự. Trên chiến trường, quân đội Syria và đồng minh Nga nhập cuộc như một lời khuyến cáo Ankara.

Ván cờ chính trị của tổng thống Erdogan khó mà thành công.

----------------------------

CÙNG CHỦ ĐỀ 
·          
SYRIA - THỔ NHĨ KỲ - NGA
Syria: Erdogan tấn công, Putin hưởng lợi
·          
SYRIA - THỔ NHĨ KỲ
Syria - Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị đối đầu tại khu vực do người Kurdistan kiểm soát
·          
THỔ NHĨ KỲ - KURDISTAN - SYRIA
Thổ Nhĩ Kỳ tấn công Kurdistan làm thay đổi « thế cờ » tại Syria


------------------------------------

VnExpress
Thứ năm, 17/10/2019, 20:05 (GMT+7)

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ bác bỏ đề nghị người đồng cấp Mỹ nêu trong thư và quẳng thư vào thùng rác, theo các nguồn tin giấu tên.
"Tổng thống Recep Erdogan đã nhận được bức thư, bác bỏ một cách triệt để và ném nó vào thùng rác", BBC dẫn nguồn tin từ phủ tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho hay.

Hãng tin Middle East Eye có trụ sở tại London dẫn nguồn giấu tên từ các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ đưa thông tin tương tự. Một số nhà báo Thổ Nhĩ Kỳ cũng khẳng định bức thư đã bị đối xử theo cách đó.
Hiện thông tin trên đang gây ra sự náo động cả ở Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ. Washington và Ankara đều chưa đưa ra bình luận.

"Lịch sử thế giới sẽ nhìn ông tích cực nếu ông làm việc này đúng đắn và nhân đạo. Nhưng nó sẽ coi ông mãi mãi là ác quỷ nếu những điều tốt đẹp không diễn ra. Đừng là một người cứng đầu. Cũng đừng là một kẻ ngốc", Tổng thống Mỹ viết.

Thư được gửi cùng ngày Erdgogan phát động chiến dịch quân sự nhằm vào người Kurd ở Syria, vốn bị Ankara xem là khủng bố. Mục tiêu của Thổ Nhĩ Kỳ là đẩy lùi lực lượng người Kurd khỏi biên giới, mở vùng đệm an toàn rộng khoảng 32 km ở phía bắc Syria.

Lá thư Trump gửi Erdogan được Nhà Trắng công bố như một lời giải thích trong bối cảnh Tổng thống Mỹ bị coi là "bật đèn xanh" cho Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành chiến dịch quân sự ở Syria. Nhiều nghị sĩ Mỹ chỉ trích gay gắt quyết định rút 1.000 quân khỏi Syria trước khi Ankara tấn công người Kurd.

Huyền Lê (Theo RT)

----------------------------

Chính quyền người Kurd cho biết, chiến dịch tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ ở Đông Bắc Syria đã sát hại 218 dân thường, trong đó có 18 trẻ em kể từ khi Ankara phát ...
Vietnam Plus

Tổng thống Trump ca ngợi quyết định rút quân khỏi Syria là "xuất sắc về mặt chiến lược" và tuyên bố người Kurd "giờ đã an toàn hơn nhiều", dù gì họ cũng ...
Zing.vn

Hai tiêm kích F-15E phá hủy kho vũ khí tại nhà máy Lafarge, nơi lính Mỹ từng đặt sở chỉ huy nhưng bỏ lại khi vội vã rút khỏi Syria. - VnExpress.
VnExpress

(BVPL)-Một nhóm binh sĩ Syria đã bước vào Raqqa vào ngày 16 10, bắt đầu thiết lập một số đài quan sát, sau 6 năm thành phố bị bọn khủng bố và quân phiến ...
Báo điện tử Bảo vệ pháp luật





KINH TẾ TRUNG QUỐC : MỌI CHỈ SỐ ĐỀU ĐỎ (Tú Anh - RFI)




Tú Anh – RFI
Đăng ngày 16-10-2019

Donald Trump và Erdogan dọn cỗ cho Vladimir Putin, Paris khẩn cấp đối phó với khủng bố, IMF báo động kinh tế toàn cầu suy yếu, chỉ số kinh tế Trung Quốc gây thất vọng là những chủ đề lớn trên báo Pháp ngày 16/10/2019.

Trump, Erdogan dọn cỗ

Tình hình nóng bỏng tại miền bắc Syria, hệ quả của quyết định bị xem là « sai lầm chiến lược » của Donald Trump vẫn là chủ đề quốc tế lớn. Lợi dụng Mỹ rút quân, Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân vào miền bắc Syria. Cả hai hành động này đều thiếu chín chắn.

Le Monde tỏ ra nghiêm khắc với tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và thất vọng về Donald Trump: « Bị cô lập trên trường quốc tế, Ankara dường như chọn con đường đưa cả nước vào đổ vỡ với hệ quả kinh tế không thể phục hồi ». « Donald Trump đổi giọng, trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ nhưng vẫn khẳng định rút quân ». Không tốn mực cho xung khắc Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ, nhật báo La Croix và Le Figaro lo lắng cho an ninh nước Pháp trước nguy cơ khủng bố Daech hồi sinh. « Nước Pháp bắt buộc phải xem lại các căn cứ ở Syria sau khi Mỹ rút đi », tựa của nhật báo Công giáo.

Nguy cơ khủng bố hành động tại lãnh thổ Pháp đã được thủ tướng xác nhận với Quốc Hội trong khi ngoại trưởng Pháp bay sang Trung Đông tham khảo với Irak. Les Echos một mặt lên án Donald Trump bỏ rơi đồng minh, một mặt lo ngại cho quân đội Pháp không kịp chuẩn bị đối phó với tình huống bất ngờ, không bảo vệ được đồng minh người Kurdistan ở Syria và rủi ro nằm trong tầm hỏa lực của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhật báo thiên hữu Le Figaro cũng không giấu bất bình về chính sách tiền hậu bất nhất của chủ nhân Nhà Trắng: Bị đảng Cộng Hòa công kích, Donald Trump vội trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ. Về địa chiến lược, hành động thiếu suy nghĩ của hai nhà lãnh đạo thích phô trương này đã tạo cơ hội tốt cho Nga củng cố thế thượng phong.

Ngư ông Vladimir Putin

Le Figaro, trong bài Matxcơva trở thành tâm điểm của bàn cờ Thổ Nhĩ Kỳ - Syria khẳng định : "trong khi Donald Trump đe dọa Erdogan, ngư ông trong cuộc đấu nghêu sò này là Vladimir Putin".

Không đầy một tuần lễ sau khi Ankara mở chiến dịch tấn công lực lượng FDS ở Syria, nước Nga của Putin là phe hưởng lợi. Hình ảnh mang tính biểu tượng hôm thứ Ba là một phóng viên Nga đến tận Mabij để thu hình một căn cứ Mỹ bị bỏ trống sau khi Donald Trump ra lệnh rút quân.

Năm năm sau khi đưa quân vào Syria hỗ trợ cho quân đội Damas, đang bị thất thế, nới vòng vây, Matxcơva vừa ghi dấu một chiến thắng mới : "Củng cố vị thế của đồng minh Bachar al Assad và gia tăng ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông".

Chiến lược này của Putin không phải là không có rủi ro. Putin đã nhiều lần, và mới đây đã cảnh báo nguy cơ khủng bố hồi sinh nếu hàng ngàn chiến binh Daech trốn khỏi nhà tù. Nga cũng lo ngại xảy ra xung đột trực tiếp giữa quân đội Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, xác xuất chiến tranh rất thấp bởi vì Ankara dường như không có ý định chiếm đất. Dù vậy, theo Le Figaro, các chuyên gia Nga như Alexei Malachenko không loại trừ kịch bản « đụng độ lớn » và trong kịch bản này, thái độ của quân Nga ra sao ?

Có lẽ Matxcơva cũng đã trù liệu tình huống xấu nhất cho nên đặc sứ của tổng thống Putin về hồ sơ Syria, Alexander Lavrentiev cho biết « quân cảnh của Nga sẽ tuần tra chung dọc theo đường tiếp cận giữa hai quân đội Syria và Thổ Nhĩ Kỳ". Nói cách khác, thông điệp của Kremlin là đóng vai « trung gian mang lại hoà bình » không bỏ rơi người Kurdistan như Donald Trump. Một hành động cụ thể của Nga là tổ chức cho đại diện của FDS và Damas gặp nhau tại căn cứ quân sự Hmeimim hồi tuần trước, sau khi Donald Trump ra lệnh triệt thoái quân Mỹ. Matxcơva cũng xác nhận là vào ngày 29/10 này sẽ diễn ra cuộc họp đầu tiên của « hội đồng Hiến Pháp », bước đầu để thúc đẩy tiến trình hòa giải chính trị tại Syria.

Cũng về hồ sơ này, Libération nhìn khác các đồng nghiệp. Nhật báo thiên tả dành cho nhà phân tích Baram Balci một bài phỏng vấn. Vị giáo sư chính trị, chuyên gia về Thổ Nhĩ Kỳ ở đại học Grenoble đưa ra hai nhận định : "Thứ nhất, tổng thống Ergogan đạt được mục tiêu là thách thức Mỹ và đánh người Kurdistan mà lẽ ra là do Mỹ che chở. Thứ hai, Erdogan chứng minh châu Âu bất lực bảo vệ đồng minh trong cuộc chiến chống Daech".

Tại sao Tây phương lép vế ? Câu trả lời của giáo sư Baram Balci là « tại vì Tây phương tính lầm ngay từ đầu. Kéo người Kurdistan làm đồng minh quân sự » chống khủng bố mà không xem họ là « đồng minh chính trị ». Cuối cùng, Bachar Al Assad thủ lợi.

Báo cáo mới của IMF về kinh tế toàn cầu : Trung Quốc báo động

Trong lúc Trung Đông bốc lửa thì kinh tế toàn cầu cũng rực đỏ, nhưng theo chiều xuống dốc. Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế nhiều lần báo động và lần này tình hình có vẻ nguy kịch hơn vì liên quan đến tất cả các khu vực. Ngay tại Trung Quốc, mọi chỉ số đều đỏ.

Công nghệ chế biến, lạm phát, địa ốc, sản xuất xe hơi , tất cả chỉ số kinh tế của Trung Quốc đều « đỏ ». Số liệu công bố hôm thứ Ba còn tệ hại hơn, vật giá leo thang kỷ lục tính từ 6 năm qua, một phần là do thịt heo khan hiếm. Xuất khẩu cũng giảm mạnh. Thủ tướng Lý Khắc Cường nhìn nhận là rất khó có thể đạt được chỉ tiêu tăng trưởng tối thiểu 6% trong năm nay. Tăng trưởng « tuột dốc » cũng là nhận định của chuyên gia kinh tế Raymond Yeong, ngân hàng ANZ, Hồng Kông.

Nguyên do là Trung Quốc buộc phải đi dây giữa hai sức ép. Một bên là chương trình tái cấu trúc kinh tế, thanh lọc nợ ngân hàng và cải cách hệ thống tài chính và bên kia là chiến tranh thương mại với Mỹ.

Thế mà thương chiến từ nay không còn giới hạn trong lãnh vực thương mại mà mở rộng đến chiến lược tranh giành ảnh hưởng, cho nên sẽ kéo dài chưa biết bao giờ ngưng. Cái được gọi là « mini thỏa hiệp » hồi cuối tuần qua, và chưa được ký, chỉ có tác động « rất thấp » đối với kinh tế Trung Quốc, nhiều lắm là 0,1% nếu thực sự được áp dụng. Đã vậy, Hoa Kỳ vẫn không cam kết bỏ áp thuế nhập khẩu hàng Trung Quốc đã ban hành.

Trong bối cảnh này, chính quyền Trung Quốc dường như vô kế khả thi. Chính phủ không muốn mở hầu bao tung tiền kích thích kinh tế. Ngân Hàng Trung Ương vẫn từ chối giảm lãi suất chỉ đạo hỗ trợ đầu tư và tiêu dùng .

Học tập hay học Tập ?

Đảng Cộng sản Trung Quốc vừa tung ra một ứng dụng học tập yêu nước theo tư tưởng Tập Cận Bình. Chiếc bẫy để theo dõi tư tưởng người sử dụng.

Cũng liên quan đến Trung Quốc, Le Monde có hai bài về chính trị. Bài thứ nhất, nhân chuyến công du Ấn Độ của chủ tịch Tập Cận Bình, nhật báo độc lập so sánh « các cuộc khủng hoảng nội bộ » của hai anh khổng lồ châu Á. New Delhi có gánh nặng Cachemir, còn Bắc Kinh thì có hai khúc xương là Tân Cương và Hồng Kông.

Bài thứ hai về thủ đoạn tuyên truyền theo dõi công dân của Trung Quốc. Le Monde nói đến ứng dụng trên điện thoại di động có tên là « Học Tập Cường Quốc ». Học tập có nghĩa thông thường mà còn mang nghĩa « học tư tưởng của Tập chủ tịch ».

Ứng dụng này là một công cụ để trắc nghiệm kiến thức, giải trí vui đùa nhưng thật sự là một phương tiện kiểm soát công dân. Tháng 9 vừa qua, cơ quan tuyên huấn của đảng Cộng Sản Trung Quốc khuyến cáo các nhà báo phải qua trắc nghiệm mỗi năm để được tái cấp thẻ hành nghề.

Thật ra, ứng dụng này là công cụ để chế độ tuyên truyền, giải thích lịch sử theo quan điểm chính thống, với những câu trắc nghiệm có lời đáp soạn sẵn theo đường lối của Đảng.
Nguy hiểm hơn nữa là qua ứng dụng đó, an ninh có thể biết đươc tư tưởng, quan điểm của người sử dụng.





View My Stats