Saturday, 22 July 2017

PHỎNG VẤN ÔNG TRỊNH VĨNH BÌNH - kiện Nhà cầm quyền Việt Nam lên Toà Án Trọng Tài Quốc Tế lần thứ hai (Nguyễn Hoàng Mơ)




Được đăng ngày Chủ nhật, 09 Tháng 7 2017 17:51

Nguyễn Hoàng Mơ xin kính chào quý độc giả!
Kính thưa quý độc giả,
Tất cả những ai theo dõi thời cuộc Việt Nam trong vài thập niên vừa qua, đều biết đến vụ án Trịnh Vĩnh Bình, một triệu phú ở Hoà Lan. Ông Trịnh Vĩnh Bình, đã đem hơn 4.000.000 USD (bốn triệu USD) về Việt Nam làm ăn và đầu tư trong nước vào cuối năm 1990. Ông đã bị Nhà cầm quyền Việt Nam tước đoạt mất hết cơ nghiệp và còn bị lãnh án 11 năm tù vào năm 1996. Ông đã bị giam giữ hơn 18 tháng. Nhưng trong khi bị quản thúc tại gia, ông Bình bằng một cách bí mật đã thoát ra khỏi Việt Nam.
Trong thời gian đó, ông Trịnh Vĩnh Bình đã nhờ Tập đoàn luật sư nổi tiếng của Mỹ Covington Burling ở Washington và sau đó thuê Tổ hợp Luật sư KING & SPALDING LLP làm đại diện để kiện Nhà cầm quyền Việt Nam lên Toà Án Trọng Tài Quốc Tế, đồng thời đòi bồi thường thiệt hại. Nhà cầm quyền Việt Nam cũng đã thuê một công ti luật sư nổi tiếng của Pháp để đại diện cho họ trong vụ kiện này.
Khi thấy ông Trịnh Vĩnh Bình có khả năng thắng kiện, Nhà cầm quyền Việt Nam đã “đi đêm” với ông. Sau đó, hai bên đã thoả thuận với nhau:
“- Ông Trịnh Vĩnh Bình đồng ý bãi nại;
- Nhà cầm quyền Việt Nam hứa sẽ bồi thường cho ông Trịnh Vĩnh Bình 15.000.000 USD (mười lăm triệu USD), đồng thời sẽ trả lại tất cả những tài sản mà họ đã tước đoạt của ông”.
Kết quả là:
- Ông Trịnh Vĩnh Bình đã nhận được số tiền trên;
- Nhưng Nhà Cầm Quyền Việt Nam hoàn toàn không trả lại tài sản cho ông Bình như đã hứa”.
Vì vậy, ông Trịnh Vĩnh Bình lại một lần nữa phải thưa Nhà cầm quyền Việt Nam lên Toà Án Trọng Tài Quốc Tế, theo quy chế UNCITRAL (The United Nations Commission on International Trade Law), trụ sở đặt tại La Haye - Hoà Lan. Phiên toà lần này sẽ xử tại Paris, vào ngày 21/8/2017 và có thể kéo dài từ 7 đến 10 ngày.
Sau đây là cuộc phỏng vấn ông Trịnh Vĩnh Bình do Nguyễn Hoàng Mơ (NHM) thực hiện:

XEM TIÊP :


*
*
Được đăng ngày Thứ năm, 13 Tháng 7 2017 17:59


*
*
Được đăng ngày Thứ năm, 20 Tháng 7 2017 17:36



------------------------------

LIÊN QUAN :

Tường An, thông tín viên RFA

*
SBTNOfficial  -   Published on Jul 11, 2017
Ông Trịnh Vĩnh Bình, một doanh nhân có quốc tịch Hoà Lan, kiện nhà cầm quyền CSVN lần thứ nhất năm 2006 vì CSVN bị lừa đảo tịch thu tài sản khi về Việt Nam đầu tư. Lần trở về thứ hai theo lời hứa hẹn của nhà nước Việt Nam, ông lại tiếp tục bị lừa đảo. Ông Quyết định kiện nhà cầm quyền CSVN lần thứ hai ra toà án trọng tài quốc tế vào ngày 21/8 tới đây. Thông tín viên Tường An có cuộc phỏng vấn đặc biệt với ông Trịnh Vĩnh Bình qua hệ thống skype như sau : https://www.youtube.com/watch?v=Xv5PVQcseZI

*
Trần Sông Hồng  .    Tác giả gửi tới Dân Luận

*
Trần Phong Vũ  -  Báo Tiếng Dân    |   12-7-2017

*





GIẬN CÁ CHÉM THỚT (Đinh Minh Đạo - Đàn Chim Việt)




22/07/2017

Nghe tin chị Đỗ Ngọc Xuân Trầm bị chặn xuất cảnh trở lại Áo ngày 27/06/2017 tại sân bay Tân Sơn nhất, tôi và bạn bè nghĩ, chắc chính quyền chỉ gây khó dễ để chứng tỏ quyền uy của mình và gửi thông tin cảnh báo, gây sức ép đối với chồng và em gái chị, hai người đang bị chính quyền liệt vào thành phần chống đối chế độ, rồi sau vài ba ngày “làm việc”, an ninh sẽ để chị xuất cảnh.

Đỗ Ngọc Xuân Trầm

Nhưng đến nay đã gần một tháng trôi qua, chính quyền vẫn chưa cho chị xuất cảnh, chị vẫn sống trong bất ổn, lo lắng và chờ đợi.

Đỗ Ngọc Xuân Trầm đang sinh sống và làm việc tại Áo, chị  là lao động chính để đảm bảo cuộc sống của gia đình. Vợ chồng chị cùng với con gái nhỏ 5 tuổi và mẹ già đang sống yên ổn, hạnh phúc, chị về Việt Nam để thăm ông bố đã ở tuổi “cổ lai hy”. Chị không tham gia một tổ chức hay hoạt động chính trị nào của người Việt ở Áo hay quốc tế, chị có quốc tịch duy nhất Việt Nam, chính phủ Áo cấp cho chị thẻ định cư.

Cháu Trần Ngọc Hài Yến trước cửa ĐSQ VN tại Vienna hôm chủ nhật vừa qua - Ảnh Đàn Chim Việt info

Một người phụ nữ chỉ mong sống yên ổn, dành tất cả cho cuộc sống cho gia đình, giờ đây bị tách khỏi con gái nhỏ và gia đình, không biết ngày trở về đoàn tụ với một lý do rất tùy tiện, được ghi trong biên bản tại cửa khẩu Tân Sơn Nhất: ”Chưa giải quyết xuất cảnh, yêu cầu đương sự liên hệ với Cục Quản lý Xuất Nhập Cảnh tp. Hồ Chí Minh tại 254 Nguyễn Trãi (Quận 1) để giải quyết”. Đây là một việc làm trái với quy định của luật pháp Việt Nam, vì trước đây cũng như trong thời gian về thăm Việt Nam, chị Đỗ Ngọc Xuân Trầm không vi phạm điều luật nào về xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Cha ông chúng ta đã khuyên nhủ : “Nhiễu điều phủ lấy giá gương. Người trong một nước phải thương nhau cùng”. Việc làm trên đây của chính quyền là trái với truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam. Điều đáng buồn là đến nay chính quyền không ngừng sử dụng việc cấp phát hộ chiếu, cho phép xuất nhập cảnh làm công cụ để trấn áp, đe dọa những người bất đồng chính kiến, nhất là những người đang định cư ở nước ngoài.

Những người Việt Nam sinh sống tại Ba Lan hẳn còn nhớ trường hợp hộ chiếu của chị Tôn Vân Anh xảy ra năm 2011. Tôn Vân Anh là người hoạt động ủng hộ dân chủ cho Việt Nam, khi thẻ tạm cư của chị hết hạn, để gia hạn thẻ chị lên sứ quán Việt Nam tại Ba Lan để xin cấp hộ chiếu mới vì hộ chiếu cũ của chị đã hết hạn. Sứ quán đã không cấp hộ chiếu cho chị với lý do chị đã có những hoạt động có hại đến lợi ích quốc gia(!). Tôn Vân Anh rơi vào tuyệt vọng, không có hộ chiếu, chị sẽ không gia hạn được thẻ tạm cư. Những ai đã từng sống ở nước ngoài đều biết cảnh sống khốn khổ của những người tha hương không có giấy tờ hợp pháp của nước sở tại. Nhưng chính những người Ba Lan giầu lòng nhân ái đã giúp chị ra khỏi tình trạng tuyệt vọng, một số nhà chính trị, nhà khoa học, nhà báo nổi tiếng đã ký vào một bức thư ngỏ gửi tổng thống Ba Lan đề nghị cấp quốc tịch cho Tôn Vân Anh. Sau khi nhận được bức thư, tổng thống Ba Lan đã xem xét và ra quyết định đặc cách cấp quốc tịch Ba Lan cho Tôn Vân Anh. Vụ việc được công khai trên báo chí Ba Lan, nhiều người Việt không biết trả lời ra sao khi những người bạn Ba Lan đặt câu hỏi. Thật đáng hổ thẹn.

Trở lại hai người thân của chị Đỗ Ngọc Xuân Trầm, những người mà chính quyền muốn qua việc chặn xuất cảnh của chị để gây sức ép.

Chồng chị, anh Trần Ngọc Thành một cựu lưu học sinh Việt Nam tại Ba Lan, cựu đảng viên đảng CSVN. Trong thời gian học tập tại Ba Lan, được chứng kiến cuộc cách mạng bất bạo lực của Công Đoàn Đoàn Kết Ba Lan, chuyển đổi Ba Lan từ thể chế độc tài cộng sản sang thể chế tự do dân chủ. Anh đã viết những bản báo cáo gửi về cho Đảng ở VN, mong muốn Đảng thay đổi để xã hội VN có dân chủ và tránh kết cục đổ vỡ như Đảng CS Ba Lan. Nhưng Đảng đã bỏ ngoài tai những góp ý trân thành của anh, anh đã rời bỏ Đảng, tham gia các tổ chức vận động ủng hộ dân chủ cho VN, đặc biệt đóng góp rất nhiều cho phong trào đấu tranh đòi quyền lợi cho những công nhân VN trong và ngoài nước. Anh đã bị chính quyền VN cáo buộc  hoạt động chống phá nhà nước, đe dọa và không cho về VN từ 20 năm nay

Người thân thứ hai của Đỗ Ngọc Xuân Trầm là em gái chị Đỗ Thị Minh Hạnh. Đỗ Thị Minh Hạnh tham gia các cuộc vận động đấu tranh đòi quyền lợi cho các công nhân tại các khu công nghiệp tại VN, bị chính quyền bắt tháng 2 năm 2010. Bị kết 7 năm tù với tội danh “phá rối an ninh chống lại chính quyền nhân dân”. Sau khi được tự do, chị tiếp tục hoạt động trong phong trào công nhân. Tù đầy, đánh đập, ngược đãi không bẻ gẫy đươc ý chí của người phụ nữ bé nhỏ, chị quyết đi theo lý tưởng đã lựa chọn.

Liệu chính quyền có thể gây sức ép đối với 2 con người được giới thiệu tóm tắt ở trên? Câu trả lời chắc chắn là không. Chắc các nhân viên an ninh, những người chuyên theo sát họ cũng biết như vậy. Nhưng tại sao chính quyền vẫn xử sự như chúng ta đã thấy? Hành động của họ đúng như câu tục ngữ VN mô tả “Giận cá chém thớt”, nó ám chỉ những người tiểu nhân, khi tức giận với một đối tượng nào đó nhưng không làm gì được họ, quay ra có hành động trả thù nhằm vào những người không liên quan gì đến nguyên nhân mà các đối tương làm mình tức giận.

Mong rằng các nhân viên an ninh, các viên chức chính quyền, hãy cẩn trọng mỗi khi hành động xử lý các vụ viêc liên quan đến những người bất đồng chính kiến, sao cho hành động của mình đúng theo luật pháp và đạo lý dân tộc, phù hợp với thế giới văn minh,  để khỏi mang tiếng là một quốc gia có một nền “LUẬT PHÁP LÀ TAO”.

Warszawa, 21/07/2017
Đinh Minh Đạo






NHÌN LIÊN HỆ VIỆT - MỸ THỜI TT DONALD TRUMP - KỲ I & II (Cổ Lũy)




Cổ-Lũy
July 19, 2017

Bài kỳ trước mở đầu với bối cảnh về nhân vật Donald J. Trump, một người tuy thành công về tiền bạc và “nổi tiếng” nhưng bị đa số dân chúng và giới truyền thông Mỹ xem như thiếu khả năng, kinh nghiệm, tư cách, và không xứng đáng lên làm tổng thống với thắng lợi không thuyết phục được nhiều người trong tranh cử 2016.

Ðã hai năm sau khi ông Donald Trump quyết định ra tranh cử sơ bộ làm người đại diện đảng Cộng Hòa, đi qua tuyển cử toàn quốc, rồi đắc cử bất ngờ và làm tổng thống đã nửa năm, với mức ủng hộ thấp nhất so với những tổng thống đi trước kể từ thời 1940; dân chúng trong và ngoài nước đã có dịp chứng kiến và biết thêm về ông ở nhiều mặt.

Ðáng buồn thay, trừ nhóm thiểu số chủ lực/base trung thành với ông (khoảng 30%, gồm những thành phần da trắng bị xem là thấp kém và kỳ thị chủng tộc) những hiểu biết và nhận xét tiêu cực của đa số dân chúng và giới truyền thông về cá nhân ông, những gì ông nói và làm cho tới nay không cải thiện mấy mà có phần tệ hại hơn.

Từ miền Ðông, nguyệt san chính trị, văn hóa, xã hội The Atlantic Monthly với lịch sử 160 năm hiếm hoi lắm mới buộc phải lên tiếng tố cáo mức trí thức, khả năng, kinh nghiệm và tư cách thấp kém của một tổng thống như ông.

Nhật báo tiêu biểu miền Tây The Los Angeles Times, gần 140 tuổi, không chấp nhận ông từ đầu, xem việc ông đắc cử là “tệ hại cho đất nước,” và mới đây ra tập sách “Tổng Thống Gian Manh Của Chúng Ta/Our Dishonest President” và đi tới khẳng định: “Tờ báo trông đợi ngày ông không còn là tổng thống nữa.”

Hai nhật báo lâu đời với uy tín khắp thế giới, The New York Times và The Washington Post, hầu như không ngày nào mà thiếu tin tức, chi tiết, ý kiến tiêu cực về ông, gia đình và chính quyền Trump. Ðây chưa kể chống đối ra mặt của đa số giới truyền thông điện tử rộng lớn (như các hệ thống truyền hình, Internet), trừ hệ thống Fox News của “vua” bảo thủ Ruppert Murdoch.

Ông Trump và ngoại giao xuyên Thái Bình Dương
Trong nửa năm đầu cầm quyền, ông Trump không để ý mấy tới Ðông Nam Á, dù ở thủ đô Washington ông có gặp gỡ nhiều nguyên thủ quốc gia trong vùng – tất cả đều hoang mang và lo âu về thái độ thiếu thân thiện, tiêu cực cũng như quyết định dẹp bỏ Hiệp Ðịnh Mậu Dịch Xuyên Thái Bình Dương/Trans-Pacific Partnership (TPP – gồm 12 nước hai bên bờ Thái Bình Dương) của Tổng Thống Barack Obama.

Cho tới nay Bộ Ngoại Giao Mỹ vẫn thiếu nhân viên cao cấp chính thức (đã từ chức, bị cho nghỉ hoặc không nhận việc với chính quyền mới), kể cả một thứ trưởng hoặc cấp thấp hơn chuyên về Châu Á-Thái Bình Dương vô cùng quan trọng.

Do đó, bộ vẫn tiếp tục theo đường hướng chính quyền trước đề ra; dĩ nhiên, bộ muốn duy trì TPP (được ông Obama ấp ủ, giới kỹ thương ủng hộ mạnh, và đi tới chín mùi qua công lao của hai ngoại trưởng Hillary Clinton và John Kerry) trong nỗ lực “tái quân bằng/rebalance” hay “chuyển trục/pivot” cấp thiết về Châu Á.

Ông Trump khi tranh cử đòi bãi bỏ TPP (theo đó “Việt Nam hưởng lợi nhiều nhất,” như ông nói) để làm vui lòng đám cử tri da trắng chủ lực “thiếu thông minh và thiếu học/low Intelligence Quotient (IQ) và low information.”

Khó mà giữ những hứa hẹn “huênh hoang, phách lác/bombast and bluster” lúc tranh cử (như xây trường thành ngăn di dân Mexico, bãi bỏ Obamacare, trừng phạt kinh tế Trung Quốc) ông giữ lời hứa bỏ TPP ngay ngày nhậm chức Tháng Giêng, 2017, nhằm duy trì ủng hộ của nhóm chủ lực không đủ giáo dục, kỹ năng tối thiểu hoặc quá già nua để tham dự và cạnh tranh trong kinh tế toàn cầu.

Nhìn theo hướng này, đây là quyết định có thể xem là dễ nhất, hợp với ưu tiên đặt cái lợi chính trị gần cho mình mà không một ý thức hoặc khái niệm về tầm quan trọng của TPP trong chiến lược kinh tế và an ninh lâu dài của Hoa Kỳ trước cạnh tranh và đe dọa ráo riết từ Bắc Kinh.

Tuy rất thất vọng về TPP bị dẹp bỏ, trong gặp gỡ tay đôi với ông Trump, Hà Nội tỏ ra khôn khéo và mềm mỏng: sẵn sàng làm Washington vừa ý, thông cảm với ý muốn giữ công ăn việc làm cho dân Mỹ, cởi mở về bàn thảo thỏa thuận thương mại song phương thay vì đa phương đúng ý ông Trump.

Hà Nội cũng hứa hẹn đặt mua nhiều chiến cụ đắt tiền từ Hoa Kỳ, như hệ thống radar duyên hải, máy bay thám thính và tàu tuần dương nhằm cho nhu cầu trong nước và cũng để làm cân bằng cán cân ngoại thương đôi bên.

Ðúng ra theo thống kê năm 2015 của tờ New York Times, mức trao đổi mua bán hàng hóa/goods (không kể những dịch vụ/services) giữa Hoa Kỳ và các nước Châu Á được gồm trong TPP giai đoạn sơ khởi thì Nhật đứng đầu với $194 tỷ, rồi thị quốc/city-state nhỏ bé Singapore với $47 tỷ, Malaysia $46 tỷ, và Việt Nam với $45 tỷ – chỉ cao hơn Australia $36 tỷ, New Zealand $8 tỷ, và tiểu vương quốc dầu hỏa Brunei $200 triệu.

Trên lý thuyết, cuối Tháng Bảy hay trong tháng tới chính quyền Trump sẽ hoàn tất việc duyệt lại danh sách những nước Châu Á “mua ít, bán nhiều” (Việt Nam bị xếp hàng thứ sáu trong 16 nước) với Hoa Kỳ để tùy nghi làm áp lực.

Hà Nội cũng hân hoan thấy ông Trump không nề hà gì chuyện dân chủ, tự do và nhân quyền – vốn là những nét căn bản trong chính sách ngoại giao lâu đời của Washington dù có khi chỉ ở ngoài mặt. Như những nước trong Hiệp Hội Các Nước Ðông Nam Á (ASEAN) khác, Hà Nội chăm chú nhìn về kỷ niệm 50 năm ASEAN và Hội Nghị Thượng Ðỉnh Ðông Á/East Asia Summit Tháng Mười Một năm nay, để xem mức gắn bó giữa ông Trump với vùng có thay đổi mấy chăng.

Nếu để ý, các nước ASEAN có thể thấy trong gặp gỡ Tháng Tư với Bắc Kinh ông Trump hầu như đảo ngược những hứa hẹn với đám chủ lực ủng hộ mình khi tranh cử. Ông từng khăng khăng đòi trừng phạt Trung Quốc vì Bắc Kinh làm trò “ma-nớp” hạ giá đồng yuan để hàng hóa Trung Quốc ùn ùn đi vào thị trường Mỹ với giá rẻ, trợ giúp những công ty quốc doanh và liên doanh để hạ giá hàng, và hầu như công khai vi phạm “tác quyền/intellectual property/copyright.”

Các nước văn minh với kỹ thuật và học thuật tân tiến, và nghệ thuật đủ ngành thường than phiền người Trung Quốc không phát minh gì cả, chỉ cóp-pi kỹ thuật, học thuật và nghệ thuật từ bên ngoài rồi làm ra sản phẩm đem bán khắp nơi mà không trả hay bồi thường tác quyền cho người sáng tạo ra.

Trong gặp gỡ tương đối ngắn ngủi hai ngày với ông Tập Cận Bình ở Mar-a-Lago (câu lạc bộ tư của gia đình Trump ở Florida) ông Trump không hề nhắc nhở đến những vấn đề trên, mà lại rất vui vẻ hòa nhã với ông Tập. Lý do: ông Trump tuy to mồm dọa nạt nhưng hầu như hoàn toàn bất lực trước những gây hấn, thách đố từ Bắc Hàn với phát triển bom nguyên tử và hỏa tiễn liên lục địa (ICBM) trực tiếp đe dọa đồng minh Nam Hàn, Nhật Bản và cả miền Tây Mỹ.

Bất lực và mất mặt ông phải dựa vào Bắc Kinh để làm áp lực, “khuyến cáo” thủ đô Bình Nhưỡng. Dĩ nhiên Bắc Kinh không làm gì mấy mà lại dùng Bình Nhưỡng làm yếu tố mặc cả với Washington; Bình Nhưỡng bị nhiều nước cấm vận nhưng tiếp tục nhận viện trợ và trao đổi buôn bán với Bắc Kinh đồng thời gia tăng leo thang vũ khí chiến lược.

Ông Trump quay ra đổ tội Bình Nhưỡng “không tôn trọng/disrespect” ông Tập mỗi khi Bình Nhưỡng nghênh ngang qua mặt hay coi thường đe dọa từ Washington. Như vậy, ông Trump lại đặt quyền lợi chính trị của mình trước hết nhằm tránh bẽ mặt và duy trì ủng hộ của đám chủ lực tuy nhỏ nhưng hung hăng và to mồm.

Ông cũng đặt quyền lợi kinh tế của gia đình mình trước nhất: sau khi ông Tập hứa hẹn bảo vệ tác quyền cho các sản phẩm thời trang của con gái Ivanka Trump (sản xuất ở Trung Quốc, Việt Nam và Bangladesh với giá nhân công rẻ), ông không phàn nàn về chuyện Bắc Kinh vi phạm “tác quyền” nữa. Khi làm việc này ông cũng tảng lờ lời hứa giữ công ăn việc làm cho dân Mỹ và khẩu hiệu “Việc làm cho người Mỹ, mua đồ Mỹ/Hire America, buy America.” Lại nữa, hầu hết những đồ trang bị khách sạn, nhà hàng, câu lạc bộ, sân golf và quần áo, trang sức mang tên ông Trump đều đã và vẫn được sản xuất ở Châu Á, Ðông Âu và Turkey.

(Còn tiếp)

-------------------------

Cổ-Lũy
Jun 21, 2017

Bối cảnh: Nhân vật Donald Trump
Ðã hai năm sau ngày ông Donald Trump quyết định ra tranh cử cấp sơ bộ làm người đại diện đảng Cộng Hòa, đi qua tuyển cử toàn quốc, rồi đắc cử một cách bất ngờ và làm tổng thống gần sáu tháng; dân chúng trong và ngoài nước đã có dịp chứng kiến và biết thêm về ông ở nhiều mặt. Ðáng buồn thay, những hiểu biết và nhận xét tiêu cực về cá nhân ông và những gì ông nói và làm không thay đổi mấy. Những biện hộ yếu ớt về con người ông, và gượng gạo, trâng tráo cho những phát ngôn, hành động của ông qua từng giai đoạn không mấy hiệu quả và không đủ để thay đổi những cái nhìn và nhận định ban đầu. Trước khi ông Trump đắc cử hầu hết giới truyền thông, nhất là những tờ báo độc lập, đứng đắn, với lịch sử lâu dài và uy tín nghề nghiệp xứng đáng để nắm “quyền thứ tư/fourth estate” đều lên tiếng chống đối ông. “Fourth estate,” tuy không có trong Hiến Pháp nhưng có tác dụng “kiểm soát và quân bằng/checks and balances” quyền lực của nhà nước với ba quyền về lập pháp, hành pháp và tư pháp qui định rõ trong Hiến Pháp Mỹ.

Một thí dụ: Trước bầu cử nguyệt san chính trị, xã hội, văn hóa The Atlantic Monthly ở miền Ðông với uy tín độc lập đã lên tiếng triệt để chống đối ông Trumph – đây chỉ là lần thứ ba trong lịch sử 160 năm tờ này thấy cần phải ủng hộ hay chống đối một ứng viên tống thống Mỹ. Tờ Atlantic đưa ra lý do chính: khi nhậm chức ông Trump là tổng thống duy nhất không có một chút kinh nghiệm và thành tích nào trong công quyền phục vụ dân chúng (“public service,” từng ở trong quân đội hay đại diện dân chúng bầu ra). Ông lại không có một tư cách hay khả năng nào để làm public service. Về mặt tri thức dù tốt nghiệp ở Wharton School, University of Pennsylvania, ông không hiểu biết gì mấy, chỉ biết nghe theo lời đồn đại về các âm mưu này nọ kiểu người bình dân thất học; ông là “kẻ thù của những đối thoại dựa trên sự kiện chính xác;” ông hoàn toàn mù tịt nhưng không chịu học hỏi về lịch sử, Hiến Pháp Mỹ, và “có vẻ chẳng đọc sách báo nào hết.”

Mặt khác, ông Trump mở đầu sự nghiệp chính trị với tố cáo bịa đặt về ông Barack Obama, tổng thống da màu đầu tiên, là “không phải người Mỹ.” Ðây mang “mục đích rộng lớn hơn là khơi động sợ hãi trong đám dân chúng da trắng” với giáo dục và lợi tức thấp, kỳ thị màu da, chủng tộc, tôn giáo và coi thường phụ nữ. Ông Trump, cùng nhà “chiến lược” Steve Bannon, thủ lợi bằng cách khai thác những lo lắng, hoang mang và sợ hãi về “tương lai và vị trí trong kinh tế mới” của nhóm người trên – tuy nhỏ nhưng to mồm, hung hăng và cho đến nay vẫn là thành phần “chủ lực/base” trung thành với ông. Ông thiếu đầu óc quân bằng; với thành công về tiền bạc đâm ra “huênh hoang, phách lác,” tự cao tự đại, nhưng lại kém tự tin về nhiều mặt và dễ bị “chạm nọc;” hiểm độc nhưng trẻ con và cầu cạnh được tung hô hoặc nịnh bợ. Ông Trump lại ngả theo khuynh hướng độc tài, độc đoán, tàn bạo, và công khai ngưỡng mộ những lãnh tụ độc tài đứng trên luật pháp. Khi tranh cử ông từng nói dù có đứng giữa phố đông đảo ở New York cầm súng bắn chết người ông cũng “không hề mất ủng hộ của dân chúng,” và khuyến khích thành phần du thủ trong nhóm chủ lực “cứ đánh sặc gạch người phản đối, tôi sẽ chi tiền luật sư.” Mới đây, trường Wharton School khảo sát mức ngữ vựng, văn phạm và lối ăn nói của học trò cũ, rồi đặt ông vào cấp tiểu học.

Sau gần nửa năm ông Trump tại chức, nhật báo tiêu biểu miền Tây (khởi đầu năm 1881) với uy tín toàn quốc và quốc tế The Los Angeles Times vẫn không thể chấp nhận ông vì một số lý do căn bản. Sau suốt một tuần nêu những tiêu cực về ông tháng trước, tháng này tờ Times công khai chống đối cả cá nhân lẫn những chính sách của ông, vì ông nói láo cứ như thật, thay đổi lật lọng, tin theo đồn đại vô căn cứ và những nhóm tung tin bịa đặt. Ông không tôn trọng những định chế căn bản về tự do dân chủ và nhân quyền; thiếu trách nhiệm về những điều cẩn mật, coi nhẹ chữ tín. Tờ này khẳng định việc ông đắc cử rồi làm tổng chỉ huy quân lực là “tệ hại cho đất nước,” và dù “thiếu sót hiểu biết và kinh nghiệm sơ đẳng” ông không chịu học hỏi và cải thiện sau nửa năm tại chức. Rồi đi đến kết luận dứt khoát: “Tờ báo trông đợi ngày ông không còn là tổng thống nữa.” 

Ông Trump và ngoại giao
Nhìn theo khoa xã hội học về chính trị (political sociology) ông Trump như dính liền với nhiều danh từ chấm dứt với “-ism,” để mô tả chủ nghĩa, khuynh hướng hoặc trường phái một người tin theo. Giới truyền thông nghĩ, dù mù tịt ông theo “jingoism/chủ nghĩa quốc gia cực đoan” với khẩu hiệu “America First/Nước Mỹ trước hết” hay “Make America Great Again/Làm nước Mỹ vĩ đại như xưa.” Cả hai đều nhằm lôi cuốn nhóm ủng hộ chủ lực với ý “isolationism/cô lập, mặc kệ nước ngoài,” “xenophobism/bài ngoại” chống di dân, và “racism/kỳ thị” những gì khác với di dân Mỹ đầu tiên thuộc loại “WASP” (White/da trắng, Anglo-Saxon/gốc Bắc và Tây Âu, Protestant/theo Tin Lành). Ông đòi “law and order/an ninh, trật tự,” “trung thành” với cá nhân ông, khuyến khích bạo hành và ngợi ca quân sự (militarism) hơn là dân chủ tự do, nhân quyền. Tất cả yếu tố trên nằm trọn trong định nghĩa về “fascism/chủ nghĩa phát-xít” để mô tả những nhà độc tài chuyên chế mị dân kiểu Hitler (Ðức), Mussolini (Ý) và Franco (Tây Ban Nha).

Về mặt thực tế, ông là người quen cạnh tranh “ráo riết, sát phạt và tráo trở” trong thị trường buôn bán địa ốc và xây cất ở New York từ thời còn tập sự với người thân sinh, qua các đường lối từ hợp pháp tới mánh khóe chẳng đạo đức, lẫn “không hẳn đúng luật/quasi-legal.” Trong nghề nghiệp ông từng kiện cáo và bị kiện nhiều, thắng kiện và bị phạt vạ cũng lắm; ông khoe là tỷ phú nhưng đã phá sản sáu lần – rồi đưa đủ lý do để giấu nhẹm hồ sơ thuế lợi tức. Quá khứ làm ăn và thời gian làm chính trị gần đây cho thấy ông là người theo đường lối hung hăng, lấy thịt đè người, và chọn “cách tự vệ tốt nhất là tấn công.” Cùng với cố vấn tin cẩn nhất, con rể Jared Kushner, ông chọn cung cách cư xử với thế giới bên ngoài khác với kỹ thuật và nghệ thuật ngoại giao giữa các quốc gia. Trong làm ăn ông thích giao dịch cá nhân, không nghi lễ rườm rà, và sẵn sàng lấn áp người yếu kém nhưng cũng sợ kẻ lì lợm, “cao cờ” hơn mình.

Nếu phải nói đến “chính sách” thì ông tin vào “mua ít, bán nhiều” theo phái “mercantilism/trọng thương” thời xa xưa. Trong giai đoạn tranh cử ông nhấn mạnh chuyện kinh tế Mỹ thiệt thòi vì mua nhiều mà bán chẳng mấy, dân chúng lại không có việc làm vì công ty Mỹ sản xuất hàng hóa ở nước ngoài – và nói kinh tế Việt Nam “hưởng lợi nhiều nhất” nếu có TPP (Hiệp Ðịnh Mậu Dịch Xuyên Thái Bình Dương). Việt Nam hiện đứng hàng thứ sáu trong 16 nước bị Tòa Bạch Ốc xem là có thành tích lâu năm về bán nhiều hơn mua với Hoa Kỳ.

Khi ông Trump đắc cử, hàng loạt nhân viên cao cấp ở các bộ, phủ, cơ quan từ chức, hoặc bị sa thải về sau; hiện Bộ Ngoại Giao chưa đủ nhân viên cần thiết, kể cả một thứ trưởng hoặc cấp thấp hơn chuyên về Châu Á-Thái Bình Dương. Bộ vẫn tiếp tục theo đường hướng chính quyền Obama đề ra, trừ trường hợp tổng thống mới đích thân can thiệp – như ngay sau nhậm chức ông đã dẹp bỏ TPP. Việt Nam từng hy vọng món quà TPP từ ông Obama sẽ giúp cơ hội phát triển kinh tế lớn lao đồng thời củng cố mạnh mẽ liên hệ chiến lược với Washington. Hà Nội tỏ ra ngoan ngoãn và mềm mỏng trong nỗ lực làm ông Trump hài lòng về quân bằng ngoại thương giữa hai bên; viên chức Việt nói họ hiểu tầm quan trọng của việc ông hứa hẹn tạo công ăn việc làm cho dân Mỹ. Họ tuyên bố sẵn sàng bàn thảo thỏa thuận thương mãi giữa hai nước, theo đó Hà Nội sẽ mua nhiều chiến cụ Mỹ đắt tiền như hệ thống radar vùng duyên hải, máy bay thám thính và tầu tuần dương. May mắn cho Hà Nội: ông Trump không hề lưu tâm đến vấn đề “nhân quyền” như những chính quyền đi trước.

(Còn tiếp)







View My Stats