CUỘC 'THAY MÁU CMC' và CƠN ĐỊA CHẤN TRONG QUÂN ĐỘI TRUNG QUỐC (Hiếu Chân / Người Việt)

 

Cuộc ‘thay máu CMC’ và cơn địa chấn trong quân đội Trung Quốc

Hiếu Chân / Người Việt

January 30, 2026 : 7:00 PM

https://www.nguoi-viet.com/tin-chinh/cuoc-thay-mau-cmc-va-con-dia-chan-trong-quan-doi-trung-quoc/  

 

Quân Đội Trung Quốc (PLA) đang trải qua một cơn chấn động mạnh khi một số chỉ huy cao cấp nhất bị thanh trừng, cách chức và điều tra. Sự kiện đó có tác động gì tới tình hình khu vực Đông Á?

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/BL-Con-dia-chan-quan-doi-trung-quoc-1920x1345.jpg

Thượng Tướng Trương Hựu Hiệp (trái) tại lễ khai mạc hội nghị chuyên đề Hải Quân Tây Thái Bình Dương vào ngày 22 Tháng Tư, 2024 ở Thanh Đảo, Trung Quốc. (Hình minh họa: Kevin Frayer/Getty Images)

 

Ngày 24 Tháng Giêng, Bộ Quốc Phòng Trung Quốc (TQ) thông báo Thượng Tướng Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia), phó chủ tịch thứ nhất Quân Uỷ Trung Ương (Central Military Commission – CMC) và Tướng Lưu Chấn Lập (Liu Zhenli), ủy viên CMC, tham mưu trưởng Bộ Tham Mưu Liên Hợp – bị điều tra vì “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng và pháp luật nhà nước,” cách nói thường chỉ tội tham nhũng.

 

CMC là cơ quan của đảng Cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) nhưng nắm quyền tối cao chỉ huy PLA, giám sát toàn bộ các lực lượng vũ trang, quyết định chiến lược, chiến thuật, nhân sự, vũ khí trang bị, ngân sách và tài sản của PLA. Chủ tịch CMC thường là tổng bí thư ĐCSTQ, còn các phó chủ tịch CMC là các quân nhân chuyên nghiệp ở cấp tướng, đồng thời là uỷ viên Bộ Chính Trị, quyền lực lớn hơn cả bộ trưởng quốc phòng.

 

Trương Hựu Hiệp, 75 tuổi, đứng ở vị trí thứ hai trong CMC chỉ sau Chủ Tịch Tập Cận Bình, là viên tướng trưởng thành từ trận mạc, từng là sư đoàn trưởng sư đoàn 80 của PLA tham gia cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam trong thập niên 1979-1989. Lưu Chấn Lập là người chỉ huy thực tế của PLA, có vai trò như chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân của quân đội Mỹ.

 

Cùng bị điều tra với Trương và Lưu còn có tướng Chung Thiệu Quân (Zhong Shaojun), chánh văn phòng CMC.

 

Không phải do tham nhũng

 

Có nhiều giả thuyết chung quanh sự kiện Trương và Lưu bị mất chức. Một nguồn tin giấu tên của báo The Wall Street Journal nói rằng, Tướng Trương bị cáo buộc làm rò rỉ “dữ liệu kỹ thuật cốt lõi về vũ khí nguyên tử của Trung Quốc” cho Cục Tình Báo Trung Ương Mỹ (CIA) và nhận hối lộ để thăng chức, song chúng tôi cho rằng, điều đó khó xảy ra với một người có chức vụ cao và giàu có như Tướng Trương.

 

Một bài xã luận của Giải Phóng Quân Báo – tờ báo của quân đội TQ – liệt kê “bảy tội trạng nghiêm trọng” của hai người này, nhưng đều là những tội chính trị có mầm mống từ lâu; tham nhũng chỉ được nhắc qua. Tờ báo cáo buộc hai ông Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập “vi phạm nghiêm trọng cơ chế chỉ huy tập trung, trong đó chủ tịch CMC (tức ông Tập) giữ vai trò quyết định tối cao,” đe dọa “sự lãnh đạo tuyệt đối của ĐCSTQ đối với quân đội.”

 

Cho dù ông Trương có thời kỳ giám sát việc mua sắm vũ khí của PLA – lĩnh vực công tác dễ phát sinh tham nhũng – nhưng nhiều nhà phân tích cho rằng, cáo buộc tham nhũng với hai ông Trương và Lưu không thuyết phục, mà chỉ là cái cớ che đậy một cuộc đấu đá nội bộ gay gắt ở cấp lãnh đạo cấp cao.

 

Tham nhũng trong hệ thống đảng, nhà nước và quân đội TQ – cũng như ở Việt Nam – là hậu quả tất yếu của thể chế độc tài, nơi quyền lực không bị kiểm soát. Ngay sau khi lên cầm quyền cao nhất năm 2012, ông Tập đã phát động chiến dịch “đả hổ, diệt ruồi” – mà Việt Nam bắt chước làm công cuộc “đốt lò” – nhưng tham nhũng ở TQ chẳng những không giảm mà phình to ra, người bị “đả” vì tội tham nhũng càng ngày càng có chức vụ cao hơn, không ít người do đích thân ông Tập đưa lên và trọng dụng.

 

Một lý do ông Tập thanh trừng các tướng lĩnh cao cấp nhất, kể cả hai Bộ Trưởng Quốc Phòng Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc, có thể do ông đã mất lòng tin vào bộ máy chỉ huy của PLA. Mâu thuẫn có thể phát sinh từ việc các tướng quân đội không tán thành, thậm chí phản đối chính sách đối ngoại và quân sự cũng như bất đồng về cung cách lãnh đạo CMC của ông Tập.

 

Lá thư rò rỉ: Mâu thuẫn về đường lối?

 

Một tài liệu bị rò rỉ trên mạng xã hội Trung Quốc được cho là thư ngỏ của tướng Trương Hựu Hiệp, viết trong lúc ông ta dự đoán mình sắp bị bắt, cho thấy đôi điều về nguyên nhân thật sự của sự việc. Nội dung của lá thư chưa thể xác minh đúng sai thật giả, nhưng nó cho biết ông Trương phản đối gay gắt ý đồ của ông Tập sử dụng vũ lực để thâu tóm Đài Loan, hợp tác chiến lược chặt chẽ với Nga trong cuộc chiến Ukraine và đề bạt thần tốc các tướng lĩnh dựa trên lòng trung thành cá nhân thay vì năng lực chỉ huy nhằm tạo ra một “đội quân riêng” chỉ trung thành với lãnh tụ.

 

Tác giả lá thư phản đối ý đồ biến CMC chế độ gia trưởng theo sở thích của một người thay vì lãnh đạo tập thể và dân chủ. Đáng chú ý tác giả lá thư cảnh báo nếu tấn công Đài Loan, TQ sẽ phải đối đầu với quân đội Mỹ và Nhật Bản, sẽ thiệt hại khủng khiếp về nhân mạng, kinh tế và có thể khiến ĐCSTQ sụp đổ.

 

Tác giả lá thư dự đoán sau khi ông bị bắt chính quyền TQ sẽ dàn dựng và gán cho ông tội tham nhũng và phản quốc nhưng ông ta khẳng định mình vô tội và sẽ không đảo chính lật đổ ông Tập cho dù có đủ thực lực để làm đảo chính, vì như vậy sẽ đẩy đất nước vào nội chiến và hỗn loạn.

 

Thật hư của lá thư là điều chưa rõ, nhưng nó cho thấy trong nội bộ TQ có sự xung đột về quan điểm trong vấn đề Đài Loan, trong quan hệ với Mỹ và rộng hơn nữa, trong xu thế phát triển của đất nước. Ông Tập không chấp nhận sự “bất đồng chính kiến” như vậy, ông muốn PLA phải hoàn toàn phục tùng ý chí của ông nhất là trong thời buổi căng thẳng leo thang ở eo biển Đài Loan và Chiến lược Quốc Phòng mới của Mỹ (công bố hôm 23 tháng Giêng) đề cao hợp tác với Trung Quốc hơn là đối đầu.

 

Giấc mộng 2027

 

Ông Tập Cận Bình lên cầm quyền với cam kết thực hiện “Giấc Mộng Trung Hoa” mà điểm cốt lõi là “thu hồi Đài Loan, thống nhất đất nước,” coi đó là dấu ấn cá nhân mà ông để lại cho lịch sử Trung Quốc như một nhà lãnh đạo kiệt xuất. Ông nhiều lần khẳng định, TQ không loại trừ việc sử dụng vũ lực để thực hiện cam kết đó và trong thực tế, dưới quyền ông TQ đã liên tục sử dụng hải lục không quân bao vây và chèn ép hòn đảo tự trị chỉ cách bờ biển tỉnh Phúc Kiến hơn một trăm cây số.

 

Nhiều nguồn tin trong và ngoài TQ đều dự đoán, Bắc Kinh sẽ xua quân xâm chiếm Đài Loan trước năm 2027, nhân kỷ niệm 100 năm thành lập PLA và có thể là năm cuối cùng ông Tập còn lãnh đạo đảng, nhà nước và quân đội trước khi ĐCSTQ tổ chức đại hội toàn quốc lần thứ 21. Mốc thời gian 2027 được các quan chức cao cấp của Mỹ như Giám Đốc CIA William Burns, các Đô Đốc John Aquillino, Philip Davidson (Bộ Tư Lệnh Châu Á-Thái Bình Dương) nhiều lần khẳng định sau khi xem xét chỉ thị của ông Tập yêu cầu PLA phải chuẩn bị sẵn sàng để tấn công thâu tóm Đài Loan.

 

Mặc dù quân đội TQ được canh tân mạnh mẽ dưới thời ông Tập Cận Bình, nhưng liệu đội quân này có đủ sức vượt qua eo biển, vượt qua sự phản kháng của quân đội và người dân Đài Loan, ngăn chặn sự tiếp viện của quân đội Mỹ và Nhật Bản hay không là điều chưa thể nói chắc được. Có thể chính ở điểm mơ hồ này mà ý chí của ông Tập gặp phải sự phản đối của giới tướng lĩnh quân đội có kinh nghiệm thực chiến như ông Trương Hựu Hiệp. Bản thân ông Trương là một “thái tử đảng,” là bạn tâm giao với ông Tập từ thuở hàn vi, nắm quân đội che chắn cho ông Tập yên tâm trị quốc lại trở thành vật cản trên con đường thực hiện ước mơ, thì hiển nhiên ông Trương phải bị loại bỏ.

 

Rủi ro phía trước

 

Cơn địa chấn trong hàng ngũ chỉ huy của PLA hiện nay có làm suy yếu năng lực tác chiến của PLA hay không? Phát ngôn viên Liu Pengyu của Đại Sứ Quán TQ tại thủ đô Washington trả lời hãng tin Reuters: “Quân đội càng cơng quyết chống tham nhũng thì càng trở nên mạnh mẽ, đoàn kết và có năng lực.”

 

Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát lo ngại sự thiếu vắng các sĩ quan chuyên nghiệp trong hàng ngũ chỉ huy cấp cao của PLA sau các cuộc thanh trừng của ông Tập sẽ dẫn tới nguy cơ phiêu lưu quân sự.

 

Một số tướng lĩnh Mỹ nói họ bị sốc khi nghe tin ông Trương bị cách chức. Ông Trương là tướng lĩnh cao cấp nhất của PLA giao thiệp trực tiếp với các chỉ huy quân sự Mỹ, xây dựng các mối quan hệ để tránh những sự hiểu lầm giữa hai đạo quân mạnh nhất thế giới. Và ông ta có được danh tiếng cùng sự kính trọng của các chỉ huy quân đội Mỹ; họ chỉ muốn bàn luận với ông Trương thay vì với Bộ Trưởng Quốc Phòng Đổng Quân, bởi vì họ biết ông Trương mới thực sự là người nắm quyền chỉ huy PLA chứ không phải Bộ Trưởng Đổng.

 

Nhà nghiên cứu Drew Thompson của Trường Quan Hệ Quốc Tế S. Rajaratnam ở Singapore – từng là quan chức quốc phòng Mỹ và nhiều lần gặp gỡ ông Trương Hựu Hiệp – nói ông tin rằng Trương là sĩ quan PLA duy nhất có thể nói với ông Tập những lời khuyên khách quan về chỗ mạnh chỗ yếu của quân đội, triển vọng chiến thắng hoặc thất bại cùng cái giá nhân mạng phải trả nếu xảy ra xung đột quân sự với các cường quốc khác. “Nếu xảy ra khủng hoảng thì Tập sẽ hỏi ý kiến ai khi CMC chỉ còn một người? Rủi ro là Tập chỉ nghe được lời khuyên của các nịnh thần, nghe những lời Tập muốn nghe và điều đó dẫn tới nguy cơ hiểu lầm hoặc tính toán sai,” ông Thompson nói với Reuters.

 

Ông David Stilwell, một tướng Không Quân từng phụ trách Đông Á Sự Vụ của Bộ Ngoại Giao trong nhiệm kỳ đầu của ông Donald Trump, cũng có mối lo tương tự: không có lời khuyên của ông Trương Hựu Hiệp, ông Tập sẽ tin vào câu chuyện tự huyễn hoặc rằng PLA sẵn sàng cho cuộc phiêu lưu Đài Loan, như Vladimir Putin tin khi tấn công Ukraine. “Tôi nghĩ, cùng với Trương, Trung Quốc sẽ mất đi tiếng nói của lý trí,” ông Stilwell nhận xét.

Chuyện thanh trừng trong ĐCSTQ không mới lạ gì, nhưng lần “thay máu CMC” này của ông Tập có thể báo hiệu những diễn biến bất ngờ ở eo biển Đài Loan những ngày sắp tới. [dt]

 

 

 

 

ISRAEL KHÔNG KÍCH DỮ DỘI GAZA, 27 NGƯỜI CHẾT (Người Việt Online)

 

 

Israel không kích dữ dội Gaza, 27 người chết

Người Việt

January 31, 2026 : 10:54 AM

https://www.nguoi-viet.com/tin-chinh/israel-khong-kich-du-doi-gaza-27-nguoi-chet/

 

JERUSALEM, Israel (NV) – Israel đã tiến hành các cuộc không kích dữ dội nhất vào dải Gaza trong nhiều tuần lễ khiến 27 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em, giới chức y tế Palestine cho biết hôm Thứ Bảy, 31 Tháng Giêng, theo Reuters.

 

Cuộc không kích của Israel nhắm vào đồn cảnh sát, nhà cửa và các khu lều tị nạn, cũng theo lời giới chức y tế Palestine được Reuters dẫn lại.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/GettyImages-2258601255-1920x1280.jpg

Lực lượng cứu hộ khiêng thi thể của một nạn nhân giữa đống đổ nát ở đồn cảnh sát Sheikh Radwan, thành phố Gaza sau cuộc không kích của Israel vào ngày 31 Tháng Giêng. (Hình: Omar Al-Qattaa / AFP via Getty Images)

 

Trong khi đó, quân đội Israel cho biết họ nhắm vào các chỉ huy Hamas và các địa điểm do nhóm chiến binh này và nhóm Islamic Jihad, đồng minh của họ, kiểm soát để đáp trả việc vi phạm lệnh ngừng bắn do Mỹ trung gian hồi Tháng Mười năm ngoái.

 

Hamas, hiện kiểm soát gần một nửa Gaza, cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn. Họ không cho biết liệu có thành viên hay địa điểm nào của họ bị Israel tấn công vào hôm Thứ Bảy hay không.

 

Cuộc không kích của Israel diễn ra một ngày trước khi cửa khẩu biên giới Rafah giữa Gaza và Ai Cập được mở cửa trở lại, bước vào giai đoạn mới theo kế hoạch của Tổng Thống Donald Trump nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Gaza.

 

Các chiến đấu cơ của Israel ném bom đồn cảnh sát Sheikh Radwan ở phía tây thành phố Gaza, giết chết 10 cảnh sát và tù nhân, các nhân viên y tế và cảnh sát ở Gaza cho biết. Hiện nay các đội cứu hộ vẫn đang tìm kiếm thêm nạn nhân tại hiện trường.

 

Các cuộc không kích khác đánh trúng ít nhất hai ngôi nhà ở thành phố Gaza, ở phía bắc trung tâm Gaza, và một khu lều trại ở Khan Younis dành cho người Palestine, giới chức địa phương cho biết.

 

Video từ thành phố Gaza cho thấy các bức tường bị cháy đen và bị phá hủy tại một căn hộ trong một tòa nhà nhiều tầng, và các mảnh vỡ nằm rải rác bên trong cũng như bên ngoài đường phố.

 

“Chúng tôi tìm thấy ba đứa cháu gái nhỏ của tôi ngoài đường. Họ nói ‘ngừng bắn.’ Tụi nhỏ đã làm gì? Chúng tôi đã làm gì?” ông Samer al-Atbash, chú của ba đứa trẻ thiệt mạng, nói với Reuters.

 

Quân đội Israel nói rằng họ không những nhắm vào vào các chỉ huy Hamas, mà còn tấn công các kho vũ khí và các cơ sở sản xuất.

 

Kể từ khi có lệnh ngừng bắn, hỏa lực của Israel đã giết chết hơn 500 người, hầu hết trong số họ là thường dân, theo giới chức y tế Gaza. (NNL) [dt]

 

 

 

AUSTRALIAN OPEN 2026 : LẦN ĐẦU CỦA ALCARAZ hay 'NHIỆM KỲ' THỨ 11 CỦA 'ÔNG VUA' DJOKOVIC? (Người Việt Online)

 

ĐỌC "ĐỜI GIÓ BỤI"

Lao Ta cùng với Giang Vũ Hoàng và Nguyễn Phan Quế Mai.

28 tháng 1, 2026  lúc 20:59 ·

https://www.facebook.com/lao.ta.794908/posts/pfbid0CsJ6YHBQ5EUNXkNH9rvKaUMMuRSVDrLFdTGryDSeASMkgVaQrLVKodLf7DqSVnP5l

 

ĐỌC "ĐỜI GIÓ BỤI"

 Trước khi trở về với tiếng mẹ đẻ, Dust Child, nguyên bản tiếng Anh, đã xuất hiện bằng gần hai mươi ngôn ngữ khác trên khắp toàn cầu, chinh phục vài giải thưởng quốc tế trong khi được bầu là sách bán chạy ngay cả ở thị trường đọc khó tính như nước Pháp. Có thể nói, Đời gió bụi lập kỷ lục là sách của tác giả Việt được dịch ra nhiều thứ tiếng trong khoảng thời gian ngắn nhất kể từ khi xuất hiện. Chỉ riêng điều đó đã đủ gây tò mò cho bạn đọc trong nước.

 

Vậy Đời gió bụi có gì đặc biệt?

 

Chắc chắn bất cứ ai cầm cuốn sách và biết qua về đoạn đường vinh quang mà nó chu du, cũng muốn thỏa mãn ngay cho mình câu hỏi đó. Và với một người vẫn đang chữa bệnh, sức đọc giảm sút thảm hại như tôi, thời gian cũng chỉ mất chưa đến ba ngày.

 

Đây là tác phẩm văn xuôi thứ hai, của một nhà thơ từng khiến nhiều người phải nhớ và nhắc tên mỗi khi nghĩ về biển đảo. Nó khá dễ đọc. Một thứ văn xuôi thân thiện, ít gây hấn, đủ sâu lắng để ngấm vào lòng người. Tác giả không tìm cách "chơi thủ pháp" để dẫn dụ người đọc như nhiều tác phẩm có tố chất mê hoặc khác. Ngoài vấn đề con lai vẫn còn khá thời thượng, mọi chuyện khác đều từng được biết đến qua phim ảnh, báo chí, những hồi ức từ nhân chứng cả hai phía thời hậu chiến.

 

Nguyễn Phan Quế Mai đã chọn cách để các nhân vật đối chất, đối diện trực tiếp với mình, với nhau và với thời cuộc, từ đó làm bật ra mọi bí mật về cuộc đời họ. Tác giả đôi khi như người đứng từ xa quan sát, vô tình chứng kiến sự việc rồi sau đó tường thuật lại. Mọi thao tác, diễn ngôn đều như muốn nói trước rằng không có gì bí mật ở câu chuyện hậu chiến này, ngoại trừ chính những thứ được công khai trình bày, những vấn đề nổi lên trên bề mặt, những nỗi khổ đau mà các nạn nhân cũng như thủ phạm phải chịu đựng.

 

Hóa ra một cuốn sách gây chú ý, lôi cuốn bạn đọc không nhất thiết phải làm cho nó dữ dội hoặc trở nên bí hiểm. Cách của Nguyễn Phan Quế Mai là nhẹ nhàng kéo bạn đọc cùng tham gia câu chuyện ngay từ đầu. Những gì Phong gặp phải khi vượt qua các hàng rào kì thị trên đường tìm cuộc sống và căn cước của mình, cứ lộ dần ra nhiều khoảng tối tăm của một xã hội bị chấn thương ghê gớm kéo dài. Nó cũng là chuyện của bạn, của bất cứ ai. Và trường hợp của Phong là sự nhắc nhở rằng chúng ta vẫn chưa ra khỏi cuộc chiến.

 

Nguyễn Phan Quế Mai cho thấy chiến tranh không bắt đầu bằng việc người lính khai hỏa trên thực địa. Nó bắt đầu từ sự cùng quẫn của lý trí. Nó bắt đầu từ những toan tính điên rồ nhiều khi vô nghĩa. Kẻ bấm nút cho cuộc giết chóc đôi khi không có, không rõ hình hài. Đây là quy luật chung và là bi kịch chung cho cả nhân loại.

 

Trong ngót nghét 500 trang sách mà ta đọc thấy ngay là viết về hậu quả cuộc chiến, tác giả rất ít nhắc đến cảnh bom rơi đạn nổ. Nếu có vài cảnh máu me thông qua các hồi ức, thì phần nhiều giống như nghe, thấy trên phim hơn là thực tế chiến trường. Nhưng sự thảm khốc mà chiến tranh gây ra thì bao trùm toàn bộ tác phẩm. Nó luôn đứng chắn ngang, chen vào giữa bất cứ khi nào ta mong đến sự tốt đẹp. Ta gặp nó ở những nơi tưởng chỉ có sự bình an. Nó diễn ra trong mỗi cuộc đời cụ thể. Nó hiện hình khi ta bắt gặp một hành vi điên rồ, một cơn đau nức nở, một ước muốn giản dị nhưng không bao giờ thành hiện thực. Tác giả đặt cuộc chiến vào ngay giữa những khoảnh khắc đáng lẽ phải là, phải mang lại hạnh phúc chất ngất.

 

Trang (Kim), Quỳnh, Dan, những cô gái điếm... không chỉ là đại diện nạn nhân của bom đạn, giết chóc, nỗi ám ảnh được nhắc đến. Họ luôn là hiện thân của vấn đề lớn hơn rất nhiều, của câu hỏi cứa vào tâm can mỗi người: Chúng ta liệu có thể trở về với cuộc sống bình thường, khi tất cả, không nhiều thì ít, đều bị biến dạng tinh thần, đều mang trong mình căn bệnh mang tên hậu chiến? Bởi không cẩn thận, từ nạn nhân, chúng ta bị đẩy sang phía thủ phạm chỉ trong tích tắc. Nó giống như những cơn loạn thần vô căn!

 

Chiến tranh trong tác phẩm của Nguyễn Phan Quế Mai không chỉ được lấy ra từ ký ức, chưa khi nào chỉ còn trong ký ức. Nó vẫn đang hiện diện bằng cách biến mỗi cuộc đời thành một bãi chiến trường ngổn ngang đổ vỡ, tuyệt vọng, sự điên dại tiềm ẩn. Dan, cựu chiến binh Mỹ, đi tìm lại quá khứ để mong giải thoát, để sống nốt quãng đời còn lại mà không bị dằn vặt do tội ác mình gây ra. Nhưng ông ta hoàn toàn có thể lại gây tội ác, ít nhất là trong suy nghĩ, khi đối mặt với sự thật. Bởi chiến tranh đã khiến ông không chỉ lạc đường, mất hướng, mà còn luôn khiến ông sống trong tâm thế lạc loài, không biết mình có còn là người nữa không.

 

Cái kết y như cổ tích của tác phẩm có thể khiến một số bạn đọc mỉm cười hoài nghi, hoặc hụt hẫng nhưng là lựa chọn có chủ ý của tác giả: Chiến tranh không kết thúc chỉ bằng việc ngừng giết chóc. Nó chỉ thực sự chấm dứt bằng sám hối và tha thứ triệt để.

Đó cũng là thông điệp sẽ mãi còn rất lớn và rất cấp bách.

 

 HÌNH :

.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=10236883446723541&set=pcb.10236883449083600

.

https://www.facebook.com/photo?fbid=10236883447763567&set=pcb.10236883449083600

.

35 BÌNH LUẬN   

 

 

CSVN ĐU DÂY KIỂU NÀO TRONG THẾ GIỚI LẮC LƯ (Tư Ngộ / Người Việt Online)

 

CSVN đu dây kiểu nào trong thế giới lắc lư

*Chuyện Vỉa Hè
*Tư Ngộ

January 31, 2026 : 8:49 AM

https://www.nguoi-viet.com/tin-chinh/csvn-du-day-kieu-nao-trong-the-gioi-lac-lu/

 

Ông trùm Công an Tô Lâm được đồng đảng chính thức “nhất trí” mời tiếp tục ngồi lại ghế Tổng bí thư đảng CSVN ngày 23 Tháng Giêng 2026 mới đây.

 

Đại hội đảng CSVN với gần 1,600 “đại biểu” trên cả nước, tiếng là họp hội nghị để bầu một trung ương đảng mới, rồi bộ chính trị mới, rồi sau cùng là lãnh tụ chóp bu đảng, cứ 5 năm xóa bài làm lại một lần. Trong thực chất thì những kẻ có tên được xướng lên trong mấy cái danh sách ấy, đã được những kẻ có thực quyền nhất, quyết định cả. Đại hội đảng diễn ra chỉ là hợp thức hóa các thỏa hiệp phe cánh đã diễn ra trong hậu trường.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/VN-To-Lam-Luu-HaiTinh-TTXVN-013026-1920x1417.jpg

Tổng bí thư đảng CSVN Tô Lâm (phải) tiếp Lưu Hải Tinh (trái) đặc phái viên của Chủ tịch Trung Quốc ngày 30 Tháng Giêng 2026 dù ông Tập Cận Bình đã gửi điện văn rồi gọi điện thoại chúc mừng Tô Lâm tiếp tục ngồi trên ghế chóp bu đảng. (Hình: TTXVN)

 

Các tin tức bị rò rỉ được hãng tin Bloomberg và giới bình luận thời sự quốc tế bật mí cho biết, Tô Lâm không những là Tổng bí thư đảng, mà còn ôm luôn ghế Chủ tịch nước, gom trọn quyền hành cả hai chức vụ giống như Trung Quốc, Bắc Hàn. Chuyện này chỉ được loan báo chính thức khi cái quốc hội bù nhìn khóa mới được bầu bán xong và họp hợp thức hóa các chức danh nhà nước vào Tháng Tư tới đây.

 

Thậm chí, ai là thủ tướng, ai là chủ tịch quốc hội, cũng chỉ còn chờ loan báo chính thức. Để xoa dịu sự ấm ức của cánh quân đội, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang vẫn không bị đẩy về hưu mà còn nhận thêm một chức nữa, chẳng hạn phó thủ tướng có quyền hạn về an ninh quốc phòng, như kiểu cân bằng phần nào với thế lực Công an.

 

Khi vừa có kết quả Tô Lâm vẫn ngồi ghế chóp bu đảng CSVN, Chủ tịch Trung Quốc rất nhanh chóng gửi điện văn chúc mừng. Không những vậy, ngày 26 Tháng Giêng, ông ta còn bồi thêm cú điện thoại, lập lại lời thúc giục đồng chí láng diềng phương nam “xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc – Việt Nam có ý nghĩa chiến lược lên tầm cao mới theo định hướng 6 hơn”.

 

Đây không phải lần đầu tiên mà đã hàng chục lần Tập Cận Bình và những kẻ cầm đầu chế độ độc tài tại Bắc Kinh đưa mồi nhử ấy cho đám Hà Nội, trong những năm qua. Đáng nói hơn nữa, mới ngày Thứ Bảy 30 Tháng Giêng, Tập Cận Bình đã cử một đặc phái viên tên Lưu Hải Tinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban liên lạc đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, đến Hà Nội “chuyển lời chúc mừng tốt đẹp sự thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam”.

 

Không mấy ai tin tay chóp bu Cộng sản Trung Quốc lại cử đặc sứ đến Hà Nội chỉ để nói mấy câu chúc mừng vì chính ông ta đã gửi điện và gọi điện thoại thừa đủ rồi. Lưu Hải Tinh, đến Hà Nội, phải mang theo một thông điệp, một đề nghị gì đặc biệt cho Tô Lâm nói riêng và Bộ Chính trị CSVN nói chung. Người ta biết tỏng là họ Tập muốn kéo Hà Nội vào sâu hơn nữa trong quỹ đạo của mình qua mồi nhử “cùng chung vận mệnh”.

 

Tân Hoa Xã giải thích là Lưu Hải Tinh (Liu Haixing) đại diện họ Tập đến Hà Nội để cam kết “Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với Việt Nam thực thi nghiêm chỉnh các sự đồng thuận quan trọng mà lãnh tụ hai đảng đã đạt được, đồng thời cổ võ các phát triển mới và to lớn hơn để xây dựng cộng đồng Trung Quốc – Việt Nam chung một tương lai”.

 

Tuy nhiên, từ thực tế diễn ra những năm qua, đối chiếu với khoảng thời gian hơn một năm Tô Lâm ngồi vào ghế Tổng bí thư, CSVN vẫn tiếp tục theo đuổi chính sách đối ngoại “đu dây” giữa các trung tâm quyền lực. Các lời ca ngợi “có cánh” được Hà Nội nói với cả lãnh tụ Bắc Kinh và Washington.

 

Leo lên ghế Tổng bí thư thay thế ông Nguyễn Phú Trọng vừa chết, Tô Lâm ngày 19 Tháng Tám 2024 vội chạy sang Bắc Kinh thề thốt “luôn coi trọng và ưu tiên hàng đầu quan hệ láng giềng hữu nghị, Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược với Trung Quốc” mà kẻ tiền nhiệm cũng từng đến đó thề như vậy.

 

Ngày 30 Tháng Giêng 2026, Bộ trưởng Ngoại giao CSVN Lê Hoài Trung khi tiếp đặc sứ Lưu Hải Tinh cũng đã lập lại lời cam kết đó. Nhưng lại đồng thời thấy TTXVN thuật thêm lời ông ta “khẳng định Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, tham gia chủ động, có trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và quốc tế.”

 

Nói khác, bản tin TTXVN gián tiếp cho biết chế độ Hà Nội vẫn chưa có ý định gì điều chỉnh đường lối “ngoại giao cây tre” dù có thay đổi lãnh tụ cầm đầu. Nếu có ý định chuyển hướng, CSVN đã không mời tổng thống Mỹ Joe Biden đến Hà Nội, Tháng Chín 2023, để ký nâng cấp quan hệ với trùm “tư bản giẫy chết” lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” ngang bằng với Nga và Trung Cộng.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/VN-Biden-NguyenPhu-Trong-HN-ky-DTCLTD-SaulLoeb-AFP-091023-1920x1280.jpg

Tổng thống Mỹ Joe Biden đến Hà Nội ngày 10 Tháng Chín 2023 ký thỏa hiệp nâng cấp quan hệ lên thành “Đối tác Chiến lược Toàn diện”, được Tổng bí thư CSVN Nguyễn Phú Trọng chào đón trọng thể. (Hình: Saul Loeb/AFP/Getty Images)

 

Khi bị Mỹ dập “thuế quan đối ứng” có lúc tối tăm mặt mũi, dù ông Tập Cận Bình đến Hà Nội thúc giục theo Bắc Kinh chống Mỹ hồi Tháng Tư 2025, không có dấu hiệu gì CSVN nghe theo. Sau đó, đến cuối Tháng Chín 2025, Tổng bí thư Tô Lâm tiếp đại sứ Mỹ Marc Knapper được TTXVN thuật lại là ông trùm CSVN cả quyết “quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Mỹ đã trở thành hình mẫu trong quan hệ quốc tế, ngày càng chứng minh rằng các quốc gia có thể vượt qua quá khứ để xây dựng tương lai hợp tác và hữu nghị tốt đẹp, trên cơ sở xây dựng tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và chia sẻ lợi ích chung.”

 

Derek Grossman, chuyên viên về các vấn đề Việt Nam tại đại học USC ở Los Angeles, viết trên báo Nhật Nikkei mới đây, cho rằng tình hình thế giới đầy diễn biến bất ổn bất thường với một tổng thống Mỹ Donald Trump quay lại Tòa Bạch Ốc mà tâm tính và chính sách “khó dự báo được”. Trong khi đó, Trung Quốc có lãnh tụ Tập Cận Bình ngày càng thấy tự tin hơn về khả năng và quyền lực của mình trên bàn cờ thế giới. Hà Nội có lúc nhìn thấy chính sách “ngoại giao cây tre” suốt mấy chục năm qua, có thể không còn hoàn toàn thích hợp để chống lại các cơn bão tố địa chính trị.

 

Ông cho rằng CSVN “có vẻ càng ngày càng có khuynh hướng giữ một khoảng cách với các đại cường trong khi ưu tiên gia tăng quan hệ với các nước tầm trung”. Tuy nhiên, cách tiếp cận này đủ giúp chế độ Hà Nội giữ được thế đu dây cân bằng quan hệ hay không, vẫn là điều không ai biết chắc. Có điều, theo cách đánh giá của Derek Grossman “Hà Nội rõ ràng vẫn nhất định thử”.

 

 

VHM và ĐẠI HỌC UCLA KẾT NỐI CÁC THẾ HỆ và GÌN GIỮ DI SẢN NGƯỜI VIỆT TỊ NẠN (Văn Lan / Người Việt)

 

VHM và đai học UCLA kết nối các thế hệ và gìn giữ di sản người Việt tị nạn

Văn Lan/Người Việt

January 30, 2026 : 7:22 PM

https://www.nguoi-viet.com/little-saigon/vhm-va-dai-hoc-ucla-ket-noi-cac-the-he-va-gin-giu-di-san-nguoi-viet-ti-nan/#google_vignette  

 

LOS ANGELES, California (NV) – Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt (Vietnamese Heritage Museum-VHM) và đại học UCLA đồng tổ chức ngày hội thảo học thuật hôm Thứ Năm, 29 Tháng Giêng, để kết nối các thế hệ và gìn giữ di dản người Việt tị nạn.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/DP-Hoi-Thao-UCLA-1-1920x1200.jpg

Từ trái, ông Châu Thụy, cô Mai Vũ, và cô Charley Walsh hướng dẫn trong hội thảo. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

 

Buổi hội thảo diễn ra tại Trung Tâm Hội Nghị Luskin trong khuôn viê n đại học UCLA với sự tham gia của các sinh viên và 51 học sinh trung học Westminster, cùng một số người lớn, với năm nội dung chính.

 

Nội dung 1: Khảo Cổ Học Kỹ Thuật Số: Quét 3D, do Giáo Sư Kelly Nguyễn (nghiên cứu văn học cổ điển) và ông Doug Daniels (thủ thư công nghệ) hướng dẫn.

 

Nội dung 2: Chụp ảnh biến đổi phản xạ, do bà Deidre Brin (giám đốc Phòng Thí Nghiệm Khảo Cổ Học Kỹ Thuật Số và Xuất Bản Dữ Liệu, hướng dẫn.

 

Nội dung 3: Nhiếp Ảnh và Nguồn Gốc, do cô Mai Vũ (cựu sinh viên UCLA) và cô Charley Walsh (sinh viên UCLA) hướng dẫn.

 

Nội dung 4: Tổ Chức Triển lãm, do ba sinh viên khảo cổ học của UCLA là cô Rachel Nam, cô Molly Wiese, và cô Rose Yu.

 

Nội dung 5: Bài thuyết trình “Xây Dựng Sáng Kiến Văn Hóa Vật Chất Của Người Tị Nạn,” do Giáo Sư Kelly Nguyễn trình bày, với một số khách mời.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/DP-Hoi-Thao-UCLA-2-1920x1276.jpg

Giáo Sư Kelly Nguyễn (trái) và ông Doug Daniels giải thích cách cấu tạo chiếc đàn violin do cựu tù nhân Lê Trị làm trong tù. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

 

Buổi hội thảo dùng kỹ thuật mới của khoa Khảo Cổ Học để tìm hiểu và chứng minh cách chế tạo những cổ vật trong nhiều thế kỷ trước. Và cũng chính là để tìm hiểu và minh chứng những đồ vật của những người tù “cải tạo” dưới thời Cộng Sản sau chiến tranh Việt Nam.

Những vật này được làm, cắt gọt đục đẽo, từ vật phế thải, bằng những mãnh thủy tinh sắc nhọn, hoặc kẽm gai, tạo thành lược chải tóc, chiếc lò nhỏ nấu ăn làm bằng lon sữa Guigoz, hoặc đàn violin, đàn guitar, hoặc những Thánh Giá nhỏ theo người tù “cải tạo” qua bao năm tháng như một đức tin thiêng liêng cao cả.

 

Khách mời đặc biệt chính trong buổi hội thảo là ba cựu tù “cải tạo,” cựu sĩ quan QLVNCH.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/DP-Hoi-Thao-UCLA-3-1920x1296.jpg

Từ trái, ông Châu Thụy nói về bà Nguyễn Thanh Thủy, ông Nguyễn Chí Long thử đàn violin, và ông Lê Trị, người chế tạo cây đàn violin trong tù. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

 

Đó là bà Nguyễn Thanh Thủy,13 năm trong tại tù Z30 D; ông Lê Trị, 13 năm trong nhiều trại tù từ Nam ra Bắc; và ông Nguyễn Chí Long, cựu sĩ quan, cựu tù trại Lào Cai và Yên Bái 6 năm.

 

Bà Nguyễn Thanh Thủy vì bận việc nhà không đến được. Ông Châu Thụy, giám đốc VHM, thay mặt bà, đọc một đoạn ngắn về cuộc đời tù của bà, là cựu thiếu tá Cảnh Sát Đặc Biệt, nguyên biệt đội trưởng Biệt Đội Thiên Nga, Cảnh Sát Quốc Gia, trước năm 1975.

 

Ông Châu Thụy cho biết bà có hai cái áo đóng dấu trại tù cải tạo Z30 D sau lưng, gồm chiếc áo len sát cánh màu vàng bà đan lại từ áo len cũ của hai con gái nhỏ, trước khi vào tù. Áo sơ mi thứ hai bằng vải màu xám tự may trong tù. Bà giấu hai cái áo này đem qua Mỹ theo diện HO, hiện được lưu giữ trong VHM.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/DP-Hoi-Thao-UCLA-4-1068x763.jpg

Thầy Anthony Nguyễn (trái) và bà Trees Hill hướng dẫn học sinh của trường tham dự buổi hội thảo tại UCLA. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

 

Người thứ hai là ông Lê Trị, cựu đại úy QLVNCH, trình bày chiếc đàn violin làm trong tù. Là một giáo sư toán, ông áp dụng những công thức toán học và âm học, chế tạo thành công khoảng 60 chiếc đàn guitar và đặc biệt làm thành công 15 chiếc đàn violin để biểu diễn trong tù. Và một chiếc đàn violin được ông mang qua Mỹ, tặng cho VHM. Ông từng bị cai tù đánh bằng búa sắt vào ngực và lưng đến gãy xương sống, để lại nhiều di chứng đến ngày nay.

 

Ông Nguyễn Chí Long, cựu sĩ quan VNCH, sau khi ra tù thì vượt biên, đến trại tị nạn Pulau Bidong và sau đó qua Mỹ. Kỷ vật ông trình bày là chiếc áo bị thủng một lỗ đạn, xuyên qua vai phải và viên đạn hiện vẫn còn trong người ông.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/DP-Hoi-Thao-UCLA-5-1068x646.jpg

Toàn thể học sinh và sinh viên nghe hướng dẫn của ông Jason De Leon, giám đốc Viện Khảo Cổ Học Cotsen. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

 

Cô Vũ Long Liên Hà Elizabeth, tốt nghiệp cao học đại học UCLA, đến nghe Giáo Sư Kelly Nguyễn trình bày về phương pháp mới trong Khảo Cổ Học để chứng minh cách chế tạo đồ vật chính xác bằng cách nào.

 

Cha cô là cựu chiến binh VNCH, nên cô luôn nhớ hành trình của cha mình là một người lính VNCH phải đi tù “cải tạo” 13 năm trong ba trại tù Long Giao, Hoàng Liên Sơn, và Hà Tây. Vì thế, ông đặt tên con là Vũ Long Liên Hà Elizabeth, để nhớ ba trại tù này.

 

Cô chia sẻ: “Em hãnh diện mặc chiếc áo có in lá Cờ Vàng để nhớ ơn ba em và những chiến sĩ VNCH đã hy sinh cho chính nghĩa tự do, nhất là khi định cư ở Mỹ để con cháu có được tương lai tốt đẹp hơn. Đôi khi em nghĩ hơn 50 năm nữa, lịch sử chiến tranh Việt Nam bị quên lãng, nhưng em rất hãnh diện khi giới trẻ gốc Việt hiện nay ở Mỹ rất thích tìm hiểu lịch sử chiến tranh Việt Nam, người Việt tị nạn, trong đó có chúng em muốn biết tại sao lại sinh ra ở Mỹ.”

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/DP-Hoi-Thao-UCLA-6-1068x604.jpg

Quang cảnh buổi hội thảo do VHM và đại học UCLA tổ chức. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

 

Thầy Anthony Nguyễn, dạy Việt Ngữ ở trường trung học Westminster, nói: “Đây là cơ hội để các em được nhìn thấy những hiện vật, biết thêm về lịch sử và văn hóa Việt Nam.”

 

Bà Trees Hill, nhân viên giao tế cộng đồng trung học Westminster, cho biết bà rất hãnh diện khi đi cùng các học sinh đến dự, với sự hỗ trợ tuyệt vời của nhà trường qua những nghiên cứu các cổ vật bằng phương pháp mới, đồng thời biết được thêm nhiều về lịch sử Việt Nam cận đại.

 

Các hội thảo này giúp sinh viên, học sinh, và nhiều người biết thêm kỹ thuật mới của Khảo Cổ Học về cách chế tạo đồ vật trong tù, cũng là sự kết nối giữa các thế hệ, gìn giữ di sản người Việt tị nạn, và lưu truyền những câu chuyện trong tù “cải tạo” sau chiến tranh Việt Nam. [đ.d.]

 

 

 

CHÍNH QUYỀN TRUMP NGƯNG DUYỆT XÉT CHIẾU KHÁN DI DÂN ĐỐI VỚI 75 QUỐC GIA (Nhật Báo Cali Today)

 

CHÍNH QUYỀN TRUMP NGƯNG DUYỆT XÉT CHIẾU KHÁN DI DÂN ĐỐI VỚI 75 QUỐC GIA

Nhật Báo Cali Today

January 31, 2026

https://www.baocalitoday.com/breaking-news/chinh-quyen-trump-ngung-duyet-xet-chieu-khan-di-dan-doi-voi-75-quoc-gia.html

 

(Robert Mullins International)  14 tháng 1 năm 2026. Ông Trump tin rằng người di dân từ 75 quốc gia này có khả năng sẽ phụ thuộc vào các phúc lợi công cộng như trợ cấp xã hội, nhà ở, tem phiếu thực phẩm và chăm sóc y tế. Tuy nhiên hạn chế mới này đã bỏ qua thực tế rằng tất cả những người di dân đều phải có người bảo trợ tài chính trước khi đến Hoa kỳ.

 

Chính quyền  TT Trump đang tạm dừng duyệt xét chiếu khán di dân cho người dân từ 75 quốc gia. Tại Đông Nam Á, một số quốc gia bị ảnh hưởng là Myanmar, Thái Lan, Lào và Campuchia. Hiện tại, danh sách này KHÔNG bao gồm Việt Nam. Do đó, việc duyệt xét tất cả các loại chiếu khán vẫn tiếp tục như bình thường tại Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Việt Nam.

 

Tại New York, giám đốc Trung tâm hỗ trợ pháp lý Người di dân (Immigrants’ Rights Clinic) thuộc Đại học Columbia cho biết: “Mặc dù tuyên bố rằng quyết định này xuất phát từ lo ngại về phúc lợi công cộng, chúng tôi đang chứng kiến chính quyền Trump quyết tâm phá hủy gần như tất cả các con đường di dân hợp pháp vào Hoa Kỳ đối với những người đến từ các quốc gia mà phần lớn dân số là người da màu và da đen”. Một luật sư về di trú khác cho biết việc tạm dừng duyệt xét chiếu khán di dân tại 75 quốc gia sẽ đồng nghĩa với việc cấm gần một nửa số người di dân hợp pháp vào Hoa Kỳ, từ chối khoảng 315,000 người di dân hợp pháp trong 12 tháng tới.

 

Lệnh này không ảnh hưởng đến việc duyệt xét chiếu khán diện không di dân, bao gồm những người xin chiếu khán du học và du lịch. Điều đó có nghĩa là hầu hết những người hâm mộ muốn đến Hoa Kỳ để xem các trận đấu bóng đá World Cup mùa hè này sẽ vẫn nhận được chiếu khán du lịch của họ.

 

Từ lâu, ông Trump đã phàn nàn rằng người di dân là gánh nặng cho tài nguyên công cộng, mặc dù các nghiên cứu cho thấy là lao động của họ mang lại lợi ích cho nền kinh tế Hoa Kỳ.

 

Danh sách đầy đủ 75 quốc gia:

 

CHÂU Á: Bangladesh, Bhutan, Miến Điện (Myanmar), Campuchia, Lào, Mông Cổ, Nepal, Thái Lan

 

TRUNG ĐÔNG, ĐÔNG ÂU, TÂY Á: Afghanistan, Albania, Armenia, Azerbaijan, Belarus, Bosnia, Georgia, Iran, Iraq, Jordan, Kazakhstan, Kosovo, Kuwait, Kyrgyzstan, Lebanon, Macedonia, Moldova, Montenegro, Pakistan, Nga, Syria, Uzbekistan, Yemen

 

CHÂU PHI: Algeria, Cameroon, Cape Verde, Bờ Biển Ngà, Cộng hòa Dân chủ Congo, Cộng hòa Congo, Ai Cập, Eritrea, Ethiopia, Gambia, Ghana, Guinea, Liberia, Libya, Morocco, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Nam Sudan, Sudan, Tanzania, Togo, Tunisia, Uganda

 

VÙNG CARIBBEAN: Antigua và Barbuda, Bahamas, Barbados, Cuba, Dominica, Grenada, Haiti, Jamaica, Saint Kitts và Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent và Grenadines

 

TRUNG VÀ NAM CHÂU MỸ: Belize, Brazil, Guatemala, Colombia, Nicaragua, Uruguay

 

THÁI BÌNH DƯƠNG: Fiji

 

Quý độc giả muốn có thêm tin tức cập nhật, xin liên lạc với một văn phòng Robert Mullins International gần nhất: Westminster: (714) 890-9933, San Jose (408) 294-3888, Sacramento (916) 393-3388   Email: info@rmiodp.com Hoặc www.facebook.com/rmiodp

 

 

THẾ GIỚI HÔM NAY: 30/01/2026 (The Economist)

 

THẾ GIỚI HÔM NAY: 30/01/2026

The Economist 

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch

30/01/2026

https://nghiencuuquocte.org/2026/01/30/the-gioi-hom-nay-30-01-2026/

 

HÌNH : https://nghiencuuquocte.org/wp-content/uploads/2026/01/TWIB-3001.jpg

 

Donald Trump sẽ công bố sự lựa chọn của mình cho vị trí chủ tịch mới của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào hôm nay. Kevin Warsh (ảnh trên) là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí này. Warsh là cựu thống đốc Fed, người được George W. Bush bổ nhiệm, và có nhiều khả năng sẽ đồng ý với yêu cầu cắt giảm lãi suất nhanh hơn của Trump. Tổng thống đã có bất đồng với chủ tịch đương nhiệm, Jerome Powell, về vấn đề này.

 

Các Thượng nghị sĩ Mỹ đạt được một thỏa thuận mà họ hy vọng sẽ giúp ngăn chặn việc chính phủ đóng cửa một phần vào tuần tới. Thượng viện đã thông qua các dự luật chi tiêu cho năm cơ quan và đồng ý tạm thời gia hạn thời hạn cho gói cuối cùng – ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa – trong khi đàm phán vẫn tiếp tục. Đảng Dân chủ đang yêu cầu các hạn chế đối với chiến dịch trấn áp nhập cư của chính quyền Trump. Tuy nhiên, Hạ viện, nơi phải phê chuẩn những thay đổi này, đang trong kỳ nghỉ cho đến thứ Hai.

 

Abbas Araghchi, Ngoại trưởng Iran, sẽ tới Ankara trong ngày hôm nay để đàm phán với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, Hakan Fidan. Thổ Nhĩ Kỳ đã đề nghị làm trung gian hòa giải giữa Iran và Mỹ; Fidan được cho là sẽ khuyến khích Araghchi nhượng bộ về chương trình hạt nhân của Iran. Trump đã yêu cầu Iran từ bỏ chương trình này, đe dọa sử dụng vũ lực và gửi một “Hạm đội” hải quân đến Trung Đông.

 

Một số cổ phiếu công nghệ đã sụt giảm khi các nhà đầu tư lo ngại rằng khoản chi tiêu khổng lồ cho AI, đặc biệt là vào các trung tâm dữ liệu, không tạo ra đủ lợi nhuận. Chỉ số NASDAQ tập trung nhiều vào công nghệ đã đóng cửa thấp hơn 0,7% vào hôm qua. Kết quả kinh doanh tệ hơn mong đợi của Microsoft cũng thúc đẩy đợt bán tháo này; cổ phiếu của họ giảm 10%. Tuy nhiên, Apple đã báo cáo doanh số iPhone mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi tăng trưởng tại Trung Quốc. Hãng đã công bố doanh thu kỷ lục 144 tỷ đô la trong quý IV.

 

Quốc hội Venezuela thông qua một đạo luật mở cửa ngành dầu mỏ của nước này cho các công ty nước ngoài. Việc các công ty Mỹ bị hạn chế tiếp cận các mỏ dầu khổng lồ của Venezuela là một trong những lý do khiến chính quyền Trump bắt giữ Nicolás Maduro, cựu tổng thống độc tài của nước này, vào đầu tháng 1. Trump tuyên bố rằng tân tổng thống, Delcy Rodríguez, đang làm theo chỉ đạo của Mỹ.

 

Các công tố viên liên bang tại New York truy tố người sáng lập của First Brands, công ty phụ tùng xe hơi đã phá sản trong vụ sụp đổ gây chấn động Phố Wall, cùng anh trai của ông ta về tội lừa đảo. Patrick và Edward James bị cáo buộc lừa dối các chủ nợ, bao gồm các tổ chức tài chính lớn như Jefferies, bằng cách che giấu hoặc nói dối về “những khoản nợ khổng lồ.” Hai anh em phủ nhận mọi hành vi sai trái.

 

Caterpillar, nhà sản xuất thiết bị xây dựng và khai thác mỏ lớn nhất thế giới, báo cáo doanh số kỷ lục 19,1 tỷ đô la trong quý IV. Công ty đang được hưởng lợi từ nhu cầu tăng vọt đối với các thiết bị cần thiết để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI. Tuy nhiên, lợi nhuận hoạt động của họ lại giảm 9% do chi phí sản xuất cao hơn liên quan đến thuế quan của Trump; công ty dự đoán những chi phí như vậy sẽ lên tới tổng cộng 2,6 tỷ đô la vào năm 2026.

 

Con số trong ngày: 80%, là tỷ lệ người dân Nam Phi tin rằng đất nước của họ đang đi sai hướng.

 

TIÊU ĐIỂM

 

Liệu Washington có đóng cửa chính phủ một lần nữa?

Chính phủ Mỹ có thể đã tránh được việc đóng cửa một phần. Sáu cơ quan liên bang dự kiến sẽ hết tiền vào nửa đêm nay. Nhưng trong ngày hôm qua, các đảng viên Dân chủ và Cộng hòa tại Thượng viện đã đạt được thỏa hiệp, đồng ý cấp ngân sách cho năm cơ quan tương đối ít gây tranh cãi và gia hạn thời hạn cấp ngân sách cho cơ quan thứ sáu, gây tranh cãi nhất – Bộ An ninh Nội địa – đến ngày 13/02. Hiện vẫn chưa rõ liệu việc đóng cửa có diễn ra tạm thời hay không: Hạ viện, nơi phải bỏ phiếu cho những thay đổi này, dự kiến sẽ nghỉ cho đến thứ Hai.

 

Ngay cả khi thời hạn được gia hạn, các cuộc đàm phán vẫn có thể sụp đổ, làm gián đoạn thêm hoạt động của chính phủ. Đảng Dân chủ đã gây áp lực yêu cầu hạn chế chiến dịch trấn áp nhập cư của Donald Trump. Họ muốn các sĩ quan bỏ mặt nạ, đeo camera trên người, và phải có lệnh của tòa án trước khi khám xét nhà dân. Nhiều điều phụ thuộc vào sự sẵn lòng thỏa hiệp của Trump. Rút kinh nghiệm từ tình trạng bất ổn ở Minneapolis, gần đây ông đã ra tín hiệu mong muốn giảm bớt căng thẳng thay vì làm chúng tồi tệ hơn.

 

Tại sao Venezuela là canh bạc tồi đối với các ông lớn ngành dầu khí?

Hôm nay, ExxonMobil và Chevron sẽ báo cáo kết quả kinh doanh quý IV năm 2025. Triết lý “khoan đi, cưng ơi, khoan đi” (drill, baby, drill) của Donald Trump có vẻ tốt cho việc kinh doanh dầu mỏ. Đó cũng là cách ông biện minh cho việc Mỹ lật đổ nhà lãnh đạo cứng rắn của Venezuela và tịch thu nguồn hydrocarbon của nước này.

 

Nhưng thực tế lại hơi khác một chút. Trump tìm cách đẩy giá dầu thấp hơn để đối phó với cuộc khủng hoảng khả năng chi trả rộng lớn hơn trong nước. Với mong muốn lấy lòng, khối OPEC đã phản ứng bằng cách tăng nguồn cung (thông qua chiến lược “bơm dầu cho Trump” – pump for Trump). Giá hiện ở mức khoảng 60 đô la một thùng, giảm so với mức 75 đô la một năm trước. ExxonMobil cho biết sự sụt giảm đó sẽ làm giảm thu nhập hàng quý từ 800 triệu đến 1,2 tỷ đô la; các nhà phân tích dự đoán mức giảm tương tự tại Chevron.

 

Chevron, công ty có lợi ích đáng kể tại Venezuela, nhiều khả năng sẽ tận hưởng sự thúc đẩy ngắn hạn khi Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt và xuất khẩu của Venezuela tăng lên. Tuy nhiên, về lâu dài, các ông chủ của các tập đoàn dầu khí lớn đều chia sẻ quan điểm của ExxonMobil, rằng rủi ro chính trị khiến dầu mỏ của Venezuela trở thành thứ “không thể đầu tư.” Đối với họ, lợi ích thu được không bõ công sức bỏ ra.

 

Nền kinh tế châu Âu cho thấy những dấu hiệu khởi sắc

Tăng trưởng hàng quý của Liên minh Châu Âu (EU) hầu như chỉ dao động quanh mức 0 kể từ quý III năm 2022, đạt đỉnh 0,5% khoảng một năm trước. Nhưng, sau khi cầm cự qua những gián đoạn thương mại và căng thẳng địa chính trị, nền kinh tế này hiện có thể đang phục hồi. Hôm nay, dữ liệu GDP đầu tiên của EU cho quý cuối cùng của năm 2025 sẽ cho thấy mức độ phục hồi là bao nhiêu.

 

Các báo cáo trước đó của một số quốc gia riêng lẻ đã cho thấy tín hiệu tốt. Nền kinh tế đang gặp khó khăn của Đức tăng trưởng 0,2% trong quý cuối cùng của năm 2025. Ba Lan dự kiến tăng trưởng gần 1%. Trong khi đó, các cuộc khảo sát cho thấy nền kinh tế chung của khu vực đồng euro đang mở rộng trong cùng quý đó. Triển vọng cũng tươi sáng hơn. Tâm lý kinh doanh tổng thể trong khu vực đồng euro đã đạt mức cao nhất trong 20 tháng vào tháng 1; đối với lĩnh vực sản xuất, đây là mức cao nhất trong gần bốn năm. Khi bạn bắt đầu từ vị trí quá sát đáy, thì con đường duy nhất là đi lên.

 

Amex chuẩn bị ứng phó với cuộc tấn công của Trump vào lãi suất

American Express sẽ báo cáo kết quả kinh doanh quý IV trong ngày hôm nay. Gần đây, tăng trường lợi nhuận của gã khổng lồ thanh toán này rất mạnh. Giá cổ phiếu của hãng đã tăng 14% kể từ tháng 1 năm ngoái. Các nhà phân tích ước tính rằng Amex thu về doanh thu 72 tỷ đô la vào năm 2025, nhiều hơn 9,3% so với năm 2024, phần lớn là do các chủ thẻ giàu có của Amex đã chi tiêu nhiều tiền hơn.

 

Nhưng Donald Trump đang tạo ra một mối đe dọa. Tháng này, tổng thống tuyên bố rằng các nhà cung cấp thẻ tín dụng không nên tính lãi suất hàng năm cao hơn 10% – mức trung bình của Mỹ là 22% – và rằng mức phí mà các nhà cung cấp phải trả cho họ nên được giới hạn. Điều đó sẽ gây tổn hại cho Amex và các công ty thẻ khác (thu nhập lãi ròng chiếm 24% doanh thu của họ vào năm 2024). Nó có thể khiến họ hạn chế việc cho vay.

 

Giá cổ phiếu của Amex đã giảm sau khi Trump lần đầu đề xuất giới hạn lãi suất và phí; cổ phiếu của các đối thủ cạnh tranh như Visa và Mastercard cũng giảm tương tự. Nhưng có lẽ vẫn còn quá sớm để hoảng loạn. Trump không thể tự mình ban hành ý tưởng này và Quốc hội cũng không tỏ ra mặn mà trong việc giúp đỡ ông.

 

-----------------------

 

Thế giới hôm nay: 29/01/2026